Trạch An -Trần Hữu Hội

 

THUỞ ẤY, HỌC TR̉...

 

*Cho tuổi học tṛ của tôi và những ai từng lớn lên nơi chốn ấy,

với những kỷ niệm ngọt ngào…

 


 

Hoạt đứng như trời trồng trước sân nhà đứa cháu ngoại. H́nh ảnh Miên nổi bật lên trong đám người xôn xao ra vào cổng chợ, sang trọng và đẹp hẳn lên nơi vùng quê chân lấm tay bùn! Bao nhiêu năm xa cách, vẫn không khác xưa là bao. Tần ngần nửa muốn chào hỏi, nửa lại thôi! Nhưng Miên đă thấy, nhận ra anh một cách không ngờ:

-Anh Hoạt! Anh về khi mô?

-Hôm qua, Miên về lâu chưa?

-Em về hơn nửa tháng ni rồi. Lâu ni anh ở mô?

Hoạt suưt ph́ cười v́ Miên cố gắng phát âm theo tiếng mẹ đẻ. Ừ, dù ǵ cũng về quê mà! Mấy mươi năm sống bên ấy, chừ nói lại chắc Miên phải "vận dụng" trí nhớ lắm!

- Anh ở trong Ninh Thuận, về quê hoài. Mỗi lần về nghe nói Miên cũng vừa về nhưng qua lại rồi! Như mặt trời mặt trăng vậy!

Mắt Miên chớp chớp, nh́n bâng quơ ra con kênh phía trước chợ.

Hoạt cũng nghèn nghẹn trong cổ, anh tằng hắng mấy lần.

Chiếc xe gắn máy nhẹ nhàng đến sau lưng Miên, một cậu trai trạc 18 chào anh rồi hỏi Miên:

-Về chưa O?

-Anh về có việc ǵ không, khi mô vô lại trong nớ?

-Anh đưa cốt mạ về, nhân tiện sửa lại lăng gia đ́nh luôn.

-Mai em đi tỉnh mua ít đồ, anh có việc ǵ trên nớ không?

-Có lẽ phải lên hỏi mua vật liệu, vừa ra chưa tính toán ǵ cả.

Miên lục trong áo khoác, lấy chiếc điện thoại đưa cho đứa cháu:

-Con lưu số máy bác ấy cho O, anh đọc đi.

Hoạt đọc số máy, Miên chào anh rồi lên xe. Nh́n cử chỉ chậm chạp của Miên, Hoạt chợt đưa năm ngón tay lên vuốt mái tóc đă muối tiêu của ḿnh, “ Miên thua ḿnh một lớp, cũng không c̣n trẻ nữa để mà nhanh nhẹn!”


*
 

Thủa ấy hai đứa thân nhau, mặc dù không cùng làng. Hai làng cách nhau một con khe nhỏ và một đám đất gọi là nương làng. Ngôi trường nằm gần chợ và thuộc đất của làng Hoạt. Hai nhà thân nhau v́ hai ông bố cùng làm việc ở xă. Miên có một người anh hơn Hoạt một tuổi, nhưng Hoạt lại gắn bó với Miên hơn! Đi học, hái hoa khoai, chơi trốn t́m ở nương làng, đi dọc theo khe hái quả giành giành về làm mực màu...hai đứa luôn đi chung.

Tiếng đứa cháu gọi từ trong nhà làm cắt ḍng hồi tưởng của Hoạt:

-Ừ, ăn cơm rồi à, cậu vào đây!

-Cậu có quen bà Miên à? Bà hay về lắm.

-Ừ, hồi ông ngoại và ba của cô ấy cùng làm việc ở xă. Mấy đứa đi học về chưa?

Hai đứa cháu nhỏ dưới bếp bưng lên hai dĩa thức ăn đặt xuống bàn:

-Con chào ông khi hồi mà ông không nghe!

-À, rứa à, ông lớn rồi nên hơi nặng tai! Ngồi xuống đi mấy con.

Anh mỉm cười v́ hai chữ “nặng tai”! Anh không nghe v́ lúc đó anh không c̣n nghe ǵ ngoài giọng nói thân quen đến ngọt ngào của Miên, cũng không c̣n ai tồn tại quanh anh ngoài người phụ nữ có đôi mắt đen và hàng mi cong từ thơ ấu ấy! Ăn xong, anh nghỉ trưa trong muôn vàn h́nh ảnh của kư ức xôn xao!!!


*
 

Quán không đông v́ ở gần chợ, một vài người có vẻ chờ đón "phu nhân", nôn nóng với điếu thuốc lá. Nơi đây ngày xưa như trong bàn tay anh, vậy mà giờ lạ lẫm quá.

Năm 63 lên tỉnh, ở quê gọi là mất an ninh, anh cùng gia đ́nh ở nơi đây, căn nhà mang số 3 đường Gia Long, bên cạnh Ty Xă Hội, đối diện là bến đ̣, bến giặt và cầu nhảy. Cây ngô đồng cao to đầy chim ban đêm về ngủ, hai quán chè đá bào nằm gọn trong bóng mát của tàn lá. Anh là một trong những chú nhóc cừ khôi v́ có thể bơi qua lại ba ṿng vào mùa nước không lớn. Chỉ cần thấy chiếc máy bay L 19 chao cánh sắp hạ xuống đám đất bằng bên sông là anh và lũ bạn nhảy ào bơi qua xem. Đă có lần anh được cho bay một ṿng lên cầu Ga, về Sải, ṿng qua An Đôn...vừa thích thú vừa sợ hăi!

Hàng phượng ven sông cũng cho anh nhiều kỷ niệm. Những ngày biểu t́nh và bưng bàn thờ ra đường, bọn anh hái hoa phượng cột thành từng chùm bán, rồi cùng nhau ăn chè đá bào... Năm đầu lên tỉnh, anh học trường Tranh (Chi nhánh trường nam), hàng cây nhăn nhiều bọ xít vẫn c̣n cái mùi khó chịu tận bây giờ! Được cái là kẹo sóc phía sau trường rẻ và ngon, mùi gừng ấm áp chi lạ. Năm sau qua trường Nam, ở giữa đường Trần Hưng Đạo và Gia Long. Qua đây anh thường gặp Miên hơn, cô ấy học trường Nữ, ngang ngang với hội Cổ học. Nhưng "gặp" là "thấy nhau" chứ chẳng ǵ hơn. Lúc này không hiểu v́ sao nhà Miên lại ở trong Trại Gà Cổ Thành?!

Năm ấy nhà anh chuyển xuống đường Duy Tân, gần Nghĩa Địa. Cầm phiếu báo thí sinh chuẩn bị thi vào trường Nguyễn Hoàng th́ cùng lúc, trường Thánh Tâm gởi giấy báo tập trung. Bố anh muốn anh đi tu làm Sư Huynh..

Đang miên man th́ đứa cháu hôm qua cũng vừa chở Miên đến. Nh́n quanh, Miên đề nghị bưng hai cái ghế ra gần mé sông hơn một chút, th́ ra Miên đă là khách quen của quán từ hồi nào rồi. Đứa cháu của Miên cũng ṿng xe đi mất. Bên nhau, Miên nh́n trân vào mặt anh:

-Không già, tóc anh ít bạc,có nhuộm không?

-Không!

-Tóc em bạc nhiều lắm, nhuộm lâu rồi! Anh sống trong đó có ổn không?

-Tạm được, c̣n Miên?

-Từ ngày anh ấy mất, em làm cầm chừng, may mà mấy cháu đă học xong, đi làm nên em cũng đỡ. Em có cháu nội rồi đó.

Miên thôi nh́n anh, đưa mắt qua bên kia sông, anh nh́n theo. Miên buột miệng hỏi:

-Có nhớ ǵ bên đó không?

-Có!

-Nhớ ǵ?

-Chùa Sư Nữ, hái hoa bị bắt..

-Hái cho ai?

Hoạt cười, nụ cười chứa cả niềm vui của kỷ niệm lẫn cái xót xa mất mát của tuổi thơ.

Ngày đó anh đă học lớp 9, cùng mấy đứa bạn rủ nhau qua chùa Sư Nữ chơi, gặp Miên cùng các bạn học mặc nguyên áo dài trắng, cũng qua chơi chùa. Đ̣ của Miên qua trước, anh qua chuyến sau và không biết có Miên. Đám áo dài cuốn cả tụi bạn anh theo như nam châm! Anh gặp Miên tần ngần nơi bến sông của chùa. Lúc này Miên Học lớp 8 Trường Nguyễn Hoàng.

-Miên đi chơi chùa à?

-Nghỉ hai giờ đầu Anh văn, bọn em "cúp cua" luôn hai giờ Sử-Địa. Hoa trong chùa đẹp quá!

-Ừ, mấy ni cô khó lắm, không xin được mô.

-Ngần ngừ một lúc, anh nói:

-Miên chờ chút nghe.

Hoạt quay vào chùa, tim anh đập th́nh thịch. Mấy chậu thược dược đủ màu làm anh ḷa mắt. Một đám học tṛ cả nam lẫn nữ vây quanh một ni cô trẻ, anh quay lưng che rồi ngắt một đóa.

-Ấy, ấy, không được mô, ai lại ngắt hoa của chùa!

Ni cô nói nhẹ lắm, chỉ trách thôi mà anh như bủn rủn v́ ngượng! Đă lỡ rồi, muốn dấu cũng chẳng được, anh lí nhí xin lỗi và đưa trả cánh hoa cho ni cô.

-Thôi lỡ rồi, cầm về đi, lần sau đừng nữa nghe.

Hoạt nhẹ người lí nhí cảm ơn, không hiểu v́ mừng hay v́ ngượng. Anh chạy biến ra nơi Miên đứng, đưa cho Miên cành thược dược mà không nói ǵ!!!

72 với ly tán chia xa, kẻ đi người ở, rồi 75…

-Hôm qua anh có nhận ra Miên không?

-Ban đầu anh c̣n ngờ ngợ. Nhưng sau đó, khi Miên quay hẳn lại th́ anh chắc chắn ḿnh không nhầm. 

Tay Miên đặt nhẹ lên tay anh trên thành ghế, anh xúc động, mỉm cười nh́n vu vơ ra sông.

-Anh cười ǵ vậy?

-Nhiều lúc kể chuyện thời thơ ấu ở quê cho vợ anh nghe, anh kể về Miên với những cái hoa khoai lang tím. Khi nói Miên hay ch́a má cho anh chà lên, vợ anh hỏi "chị ấy có đẹp không?"

- Anh nói sao? 

MIên quay hẳn người qua nh́n vào mắt anh chờ trả lời, Hoạt chỉ mỉm cười bâng quơ không nói. Miên hỏi lại “Anh nói sao?"

-Anh nói "Cũng thường thôi!"

-Vậy em "thường thôi" hay là "đẹp"?

-Th́ anh cũng "thường thôi" mà, có đẹp đâu.

-Anh có hay nhớ Miên không?

-Lần nào về làng cũng nhớ!

Bất ngờ Miên hỏi như từ đâu đó xa xăm lắm:

-Nếu ngày đó ḿnh lớn hơn chừng vài tuổi th́ sao nhỉ?

Hoạt lắc đầu:

- Anh không biết, Miên biết không?

-Miên cũng không biết!

-Khi nào Miên qua lại?

-Vài ngày nữa, em vô Sài g̣n sắp xếp vài chuyện. Anh vô đưa em lên máy bay được không? 

Mắt Miên như rươm rướm, Hoạt cũng đượm buồn. Anh lắc đầu nhè nhẹ:

-Anh cố làm cho xong để c̣n vào đưa cháu thứ hai đi thi Đại học.

Bên sông nắng chuyển màu, Miên nói với anh:

-Hồi xưa tụi em hay viết lưu bút, đứa nào cũng thích và ghi cho nhau mấy câu của một bài hát, em không nhớ tên và của ai. Em đọc xem anh có biết không ha:

"....Ấu thơ đi về đâu,

“Để mưa bay mùa ngâu...

“Ḷng ḿnh th́ muốn níu ân t́nh măi anh ơi,

“Mà đời là suối nước vô t́nh vẫn êm trôi 

“Tiếc ǵ cũng xa rồi... "

 

Hoạt lắc đầu, anh biết nó nằm đâu đó trong những bản nhạc thường gọi là Bolero, với hoa phượng, sân trường, áo trắng... Anh ít biết v́ con người anh vốn hơi khô! Nhưng nghe Miên đọc, anh thấy lồng ngực ḿnh như có cái ǵ cồm cộm, nằng nặng và... Anh lần t́m tay Miên, bóp nhè nhẹ, anh không buông ra, như cố níu giữ chút ấu thơ mà ai cũng có trong đời. Miên khép đôi mi cong trời cho, một giọt nước mắt lăn trên má..

Tháng III-2012
Trạch An - Trần Hữu Hội


 

art2all. net