TRẦN THOẠI NGUYÊN

 

 

NHẠN LAI THI!
 

            Trong đêm lễ tang thức trắng chia sẻ nỗi đau thương mất mẹ với người bạn nối khố xóm quê Trần Xuân Tứ, tôi có duyên gặp lại người bạn xưa thời trai trẻ trên nửa thế kỷ! Ôi em Nguyễn Ḥa là đứa em con nhà cô cậu của TXT ở Di Linh Lâm Đồng về dự lễ tang bà mợ! Ban ngày đông khách viếng lễ tang, cùng ngồi uống trà, tôi chẳng nh́n ra cậu mà cậu cũng chẳng nh́n nhận ra tôi! Đêm dần khuya dưới đèn sáng qua vài tuần rượu, tôi hỏi TXT bạn nầy tên ǵ? Bà con sao mà ḿnh chưa gặp? TXT bảo đó là Nguyễn Ḥa con bà cô ruột ở Di Linh. Tôi bắt tay và mời bạn cạn ly! Bạn ngập ngừng nghi ngợ hỏi : Anh đây có phải là anh Đương? Tôi hỏi : Sao bạn biết tên tôi? Thế là Nguyễn Ḥa qua ôm gh́ siết chặt tôi : Hồi em học lớp Đệ Thất ở Di Linh, anh học ĐH ở Đà Lạt về làm vườn thuê nhưng anh phong độ cao to đẹp trai mặc áo Pardessuy lăng mạn lắm mà, anh làm thơ hay em c̣n thuộc thơ anh đây mà! Rồi em đọc :

"Mắt ngây thơ con từ giă học đường
Mười ba tuổi vào Nam lo kiếm sống "

Và cả bàn rượu sáu, bảy bạn cùng nâng ly chúc mừng!

Tôi khơi gợi em cố nhớ đọc tiếp cho tôi ghi lại!

Rồi bàn rượu cùng say, ngưỡng mộ chuyện vượt khó học nhảy lớp của tôi!

Khi học xong tiểu học, nhà nghèo ngặt, mẹ tôi không thể cho tôi học lên Trung học. Tôi trốn ông nội trốn mẹ theo người láng giềng vào Nam kiếm sống! May mắn được gia đ́nh Bắc 54 trồng dâu nuôi tằm ở Bảo Lộc thương cậu bé trắng trẻo giỏi ngoan nên kêu về giúp việc nhà, rồi dần dà nhận làm con nuôi! Tết năm 1964 tôi về quê với mẹ. Tôi mang xuống cho bạn Trần Xuân Tứ mấy quả bơ sáp Bảo Lộc. Bạn vui lắm nói : "Mẹc x́" ! Bạn đă học lớp Đệ ngũ trường TQT ngoài tỉnh lỵ Quảng Ngăi mà! Trong lúc bạn đi lấy nước uống, tôi đến gương soi mặt, bảo với nó : Mặt tao có dính ǵ đâu mà mầy bảo tao mặt mốc mặt x́? Nó cười kiêu hănh (tôi nghĩ thế!) rồi giải thích : Merci tiếng Pháp là "cảm ơn" mà mầy hổng biết ǵ cả! Tôi về nhà lo Tết nhứt cùng mẹ và em trai, suy nghĩ năm mới vào lại miền Nam sẽ quyết chí học lên cho biết tiếng Pháp tiếng Anh, chứ không để chịu nhục như nầy! Thế là ăn Tết xong, ông nội tôi và mẹ tôi, sợ tôi đi vào Nam nữa là mất đứa cháu đứa con, nên mẹ tôi nói: Con quyết chí học th́ mẹ "cố ruộng" cho con ăn học! Thế là tôi mua sách giáo khoa học ngày học đêm, có anh Lê Thương xóm dưới dạy nhóm học vượt lớp, tôi có dự học nhưng tự học là chính.

Từ sau Tết đến qua hè, tôi bỏ Đệ Thất, vào học lớp Đệ Lục trường Bán công Nguyễn Công Trứ ở Thi Phổ. Thấy làm toán chạy các môn Toán, Lư, Hóa tôi đầy kín cột toàn điểm 10, nghĩ ḿnh dư phông học Đệ Lục, nên hơn một tháng tôi nhảy lên học lớp Đệ Ngũ trường Trung học Bồ Đề ngoài Thị xă Quảng Ngăi. Học chưa được tháng th́ Trường tư thục Văn Hiến ở Thị Trấn Sông Vệ mở lớp Đệ Tứ chiêu sinh và lo toàn bộ hồ sơ giấy tờ để cuối năm đi thi Trung học Đệ Nhất Cấp, thế là tôi nghiễm nhiên học thi cùng thằng bạn Trần Xuân Tứ đây! Dẫu tôi học ngày học đêm, đến nỗi nhiều khuya mẹ tôi khóc lóc con ơi con hỡi học để làm ông ǵ mà chết mất con ơi, nhưng tôi cũng rất đào hoa được con gái đẹp đi xe máy xịn đến nhà thưa với mẹ tôi: Con là con dâu của má!

Vui nhất là đến chừng xem kết quả kỳ thi Trung học Đệ Nhất Cấp, thằng bạn lối xóm gần nhà nói, tôi học 4 năm trung học mà c̣n rớt, thằng Kiện (tên đi học tiểu của tôi, cậu bé năm lớp 3 trường làng đă làm thơ cho cô gái láng giềng bị ông bạn Trần Xuân Tứ đây phát hiện mang lên cho thầy giáo để tôi bị một trận đ̣n xấu hổ phải bỏ thầy bỏ bạn bỏ trường mà đi đó)  đi Nam về nó nhổ gị lớn xác học lấy lớp đặng kiếm vợ, chứ làm sao mà đậu! Danh sách đậu đâu có tên nó!

Tôi rất tự tin, đạp xe đạp (mốt của tôi: Xe sết màu đỏ, không thắng không chuông không đèn không bạc-pa-ga không gạc-de-bu không cu-de-sênh) một mạch thẳng ra tỉnh xem bảng kết quả thi. Mừng rơn: T.V.Đương đậu rồi mẹ ơi, em ơi! Thằng bạn lối xóm đâu có biết tôi đă đổi tên từ khi vào học Đệ Tứ trường Văn Hiến!

Rồi tôi bỏ lớp Đệ Tam, học lớp Đệ Nhị trường Hùng Vương TX Quảng Ngăi, rồi đậu Tú Tài Bán là tôi nghiễm nhiên được vào học lớp Đệ Nhất trường Công lập Trần Quốc Tuấn tỉnh Quảng Ngăi. Do năm học lớp Đệ Nhị trường tư thục Hùng Vương tôi làm chủ nhiệm tờ báo viết tay TUỔI XANH được các GS viết bài tham gia cũng như tôi có thơ đăng báo học tṛ ở Thủ Đô Sài G̣n nên tôi được bầu làm Trưởng ban báo chí của trường TQT năm đó! Xong Tú Tài Toàn tôi vào ghi danh học Ban Triết Viện Đại học Đà Lạt và thường về Bảo Lộc, Di Linh làm vườn thuê kiếm tiền ăn học và gặp em Nguyễn Ḥa đây từ năm 1968, đă 52 năm trôi qua!

Dưới đây là những vần thơ mà em Nguyễn Ḥa đă thuộc ḷng đọc cho tôi ghi lại và cùng tôi khôi phục bài thơ xưa.

Rất cảm ơn em Nguyễn Ḥa như cánh nhạn mang về bài thơ tôi đă thất lạc lăng quên hơn nửa thế kỷ qua mà tôi gọi là NHẠN LAI THI. Đời thơ tôi đă biết bao lần có NHẠN LAI THI như thế!

TTN



THUỞ LÀM VƯỜN THUÊ KIẾM TIỀN ĂN HỌC.

Mắt thơ ngây con từ giă học đường
Mười ba tuổi vào Nam lo kiếm sống
Mẹ yêu ơi! Trời Bảo Lộc mù sương
Những đêm lạnh tự nhiên con khóc khống!

Nhà nghèo ngặt con chẳng thể học lên
Tuổi thơ buồn ôm giấc mộng bút nghiên
Ra đi con quyết chí t́m đường sống
Ôi! Rừng Nho biển Thánh một lời nguyền!

Học vượt cấp, một năm hai, ba lớp
Đèn Hoa Kỳ chong sáng suốt tận khuya
Con nức tiếng thông minh tài hoa rất mực
Thi đâu đậu đó, có gái theo về!

Xong Tú Tài là khung trời Đại Học
Ôi con đường Minh Triết rộng thênh thang
Mẹ thương nhớ con, mẹ không c̣n khóc
Mẹ mỉm cười, mắt chớp... đứa con ngoan!

Con của mẹ vẫn làm vườn thuê, ăn học
Đứa em con cũng chăm chỉ học hành
Tuổi son mẹ chôn vùi đồng lúa thóc
Biết bao giờ mẹ hưởng lộc Trời ban!

Bảo Lộc, 1968
TRẦN THOẠI NGUYÊN

Cảm ơn cháu Trần Tâm đă ghi cho ảnh kỷ niệm:

 



Ảnh 1 : TTN và bạn nối khố Trần Xuân Tứ mà năm lớp 3 trường làng bạn đă phát hiện tôi làm thơ cho cô gái láng giềng, liền mang lên cho thầy giáo khiến tôi bị một trận đ̣n xấu hổ phải bỏ thầy bỏ bạn bỏ lớp mà đi...và khi tôi ở Bảo Lộc về tặng bạn mấy quả bơ sáp, bạn nói "Merci" mà tôi bảo " Mặt tao có dính ǵ đâu mà mặt mốc mặt x́! "

 



Ảnh 2: TTN và em Nguyễn Ḥa ở Di Linh Lâm Đồng, người đă thuộc ḷng bài thơ tôi làm năm 1968 mà tôi đă lăng quên và em đă đọc cho tôi chép lại sau 52 năm thất lạc!

 

art2all.net