|
TRẦN TRUNG THUẦN
Đọc thơ Trần văn Sơn Thấp thoáng vài nụ hoa
Nhà xuất bản Little Sài G̣n ở Nam California, Mỹ, do thi sĩ Phan Bá Thụy Dương chủ trương, vừa cho ra đời thi phẩm thứ hai của Trần Văn Sơn, THẤP THOÁNG VÀI NỤ HOA.
Thi phẩm đầu tiên của Trần Văn Sơn là Vườn Dĩ Văng nhà Khai Phá xuất bản tại Sài G̣n, Nam Việt Nam, năm 1972.
Gần bốn mươi năm mà một nhà thơ đă có danh như Trần Văn Sơn mới có thêm tập thơ thứ hai, thế là muộn màng lắm; nhưng có c̣n hơn không. Anh, trước hết, chứng tỏ cho anh em trong thi giới thấy ḿnh vẫn c̣n sống ố một người Lính có đeo lon của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa ố vẫn c̣n sống để c̣n Thơ!
Trần Văn Sơn “biến đi đâu” trong suốt một quăng thời gian dài? Câu trả lời chia làm ba phần: Phần thứ nhất, anh tại ngũ và chiến đấu ở miệt B́nh Tuy, B́nh Thuận. Phần thứ nh́, anh là Tù Tàn Binh VNCH chung số phận với non một trăm ngàn sĩ quan QLVNCH bị Việt Cộng dụ khị Đi Học Tập Cải Tạo để làm Con Người Mới Xây Dựng Chế Độ Mới trong ṿng một tháng sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 (Anh cũng như những đồng đội của anh đều bị mắc mưu của Việt Cộng, thay v́ Học Tập Cải Tạo trong ṿng một tháng th́ Đi Ở Tù Sau Chiến Tranh mút chỉ cà sa! Anh, tuy là sĩ quan cấp úy, nhưng vẫn phải đi “du học” ở miền Bắc, xa vợ con thăm thẳm đường dài). Phần thứ ba: anh và gia đ́nh qua Mỹ sống đời tái-định-cư theo diện ODP và hồ sơ ra đi là mảnh giấy nhỏ có ghi chữ H chấm một cái với vài con số đính lẹo theo sau, anh nh́n tờ giấy đó và tự nhận ḿnh ra đi Nhờ Chính Sách Nhân Đạo của nước bạn Huê Kỳ, anh vui vẻ nói với mọi người ḿnh là người Hắc Ô, HO, không có dấu chấm nào lung lẳng! Thôi th́ c̣n sống, đêm không nghe chó sủa, ngày không thấy bóng xe U Oát đỗ xịch trước cửa nhà, là vui rồi. Ḿnh là ai, là ǵ th́ cũng trong-ṿng-tự-do theo luật lệ xứ người!
Sau đó, Trần Văn Sơn bày trải ra với Thơ để cho chúng ta biết hoàn cảnh hiện tại của ḿnh. Ở Mỹ, gia đ́nh Trần Văn Sơn chọn thành phố Los Angeles và ở vùng North El Monte. Trong vùng anh ở lác đác vài người Việt Nam, đa số là người Mễ, cũng có người Tàu, người Nhật, người Thái Lan, rất ít người Mỹ trắng. Giữa chốn xô bồ (mà trật tự), Trần Văn Sơn cùng vợ lo mưu sinh bằng nghề Cắt Chỉ thuê, cho các con vào trường học chữ, cắm cúi làm, ngày nghỉ thi thoảng mới xuống vùng đông đảo người Việt Nam, đó là vùng Orange County, đi chợ, đi chơi, gặp gỡ dăm ba bạn cũ, uống một cốc cà phê, vuốt râu cười cười... Như vậy có hơn mười năm, Trần Văn Sơn mới rỗi rănh, nghĩ đến Thơ! Sự nghĩ đến Thơ của anh muộn màng, chả trách ǵ anh đă phải xuất bản tập thơ thứ hai, Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa, trong điều kiện cũng muộn màng!
Tôi nói linh tinh quá! Xin bạn ghé mắt đọc mấy ḍng, chỉ mấy ḍng, Tiểu Sử của tác giả thi tập Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa, in ở b́a sau dưới bức họa chân dung qua nét vẽ của Vũ Uyên Giang:
Sanh dưới chân Lầu Ông Hoàng Phan Thiết. Đi Lính ố Đi Tù ố Đi Mỹ. Hội viên Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội VNCH. Cộng tác trước 1975: Phổ Thông, Thời Nay, Văn, Nghệ Thuật, Khởi Hành... Đă xuất bản: Vườn Dĩ Văng ố Thơ ố Khai Phá (1972).
Ngắn. Gọn. Thật là ngắn và gọn. Tôi không hiểu “cụm từ” Dưới Chân Lầu Ông Hoàng, nhưng nhờ hai chữ Phan Thiết đi kèm tôi biết anh sinh ra tại ấp Ngọc Lâm, xă Phú Hài, quận Hàm Thuận, xă Châu Thành Phan Thiết, tỉnh B́nh Thuận, tỉnh cực Nam của miền Trung Việt Nam. Chỗ này tôi từng qua lại trong thời gian tôi đóng quân tại B́nh Thuận. Nơi anh gọi là quê hương đó đẹp lắm, nơi đó ngày xưa Hàn Mạc Tử từng đưa nàng Mộng Cầm lên lầu Ông Hoàng ngắm biển, ngắm trăng rồi thề non hẹn biển, có thơ để lại cho đời sau. Nơi đó cũng có một cái tháp Chàm, cái tháp cuối cùng của người Chàm, hàng năm có một ít người Chàm lên đây làm lễ cúng cầu mưa. Nơi đó là ngă ba của con đường tỉnh lộ, một ngă về Phan Thiết (dài 5 km), một ngă vào Phú Hài và một ngă ra Mũi Né. Tôi chưa về đây lại, đă hơn ba mươi năm nay, nghe nói bây giờ đổi thay nhiều lắm, nhà ngói mọc lên nhiều v́ có nhiều người vượt biển gửi tiền về cho cha mẹ, bà con xây cất. Tôi nhớ Lầu Ông Hoàng nhất: một nơi tan hoang từ thập niên 1940 v́ ông Hoàng (nghe nói là người Tây Ban Nha) bị t́nh phụ, ông san bằng hết thảy và bỏ đi biền biệt. Lầu Ông Hoàng không c̣n ǵ cả nên chẳng “trơ vơ”, c̣n chăng là cái nền sân tennis loang lỡ, c̣n chăng là cái tháp nước bị đạn bắn gần như nát bét. Tôi nhớ Lầu Ông Hoàng v́ tôi có dừng quân thoáng chốc trên đường tiến quân vào mật khu Lê Hồng Phong, băng qua quốc lộ 1, lên tận Cà Tót vào mật khu Tam Giác. Hồi đó, các năm 1967, 1968, 1969, tôi không ghé lại thăm ai nên không biết ǵ về Trần Văn Sơn (Trần Văn Sơn cũng hành quân trong tỉnh B́nh Thuận nhưng địa bàn th́ ở phía Nam) . Tôi nh́n một cách tổng quát th́ nơi sinh quán của tác giả Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa quảƯ thật là Vùng Đất Rất Thơ ố một bên núi, một bên biển, lúp xúp là thôn xóm nhà dân, mái ngói có, mái tranh nhiều, mái tôle lưa thưa, chiều khói bếp bay lên ảo ảo mờ mờ và đêm thỉnh thoảng hỏa châu soi, đất trời đẹp tuyẹạt! Ba mươi năm hơn rồi, nhiều hơn ba mươi năm, tôi xa Phan Thiết, tôi mịt tôi mùng, cảm ơn mấy ḍng tiểu sử của Trần Văn Sơn khiến ḷng tôi nhưng nhức.
Tôi vẫn cứ nói lung tung! Đọc thơ Trần Văn Sơn tôi chưa nói ǵ về thơ của anh, tôi có lỗi. Mà cũng tại v́ thơ của anh đâu có nói ǵ tới tôi ố tới cái ǵ đó của thơ! Thơ Trần Văn Sơn, một phần nói (nhớ, nhắc) bạn bè, những người nổi tiếng trên văn đàn như Phan Bá Thụy Dương, như Phạm Nhă Dự, như Tô Đ́nh Sự, như Hà Thúc Sinh..., một phần Trần Sơn triết lư vụn về sự sống sự chết, một phần, dài nhất (coi như lê thê) anh nói đến t́nh phu thê giữa vợ anh và anh, nhất là nỗi ḷng của vợ anh đối với anh, với chồng và lũ con trong thời gian dài anh đi du học lao động tại chức! Ờ mà, tôi trách anh làm chi? Tôi và anh không hề quen biết, tôi và anh chẳng chung một trại tù, tôi và anh chỉ là hai người xa lạ dẫu từng đi chung dưới một lá cờ, dẫu từng quỳ mỏi gối trên vũ đ́nh trường trường Bộ Binh Thủ Đức. Trời tỏa ra bốn hướng, người phiêu giạt đi trăm phương, may mà có Thơ để đời c̣n có nhau! Cảm ơn Trần Văn Sơn cho tôi “rung cảm” ở mức độ nào đó thơ của anh, để tôi viết rất thực tôi đă đọc anh như thế nào.
Tôi nói nhé, thơ Trần Văn Sơn viết cho bạn bè: thắm thiết, đậm đà, tưởng xa mà gần, tưởng gần mà trớt quớt:
QUỲNH HƯƠNG, gửi Hà Thúc Sinh: Xa bạn ba mươi năm, gặp nhau trên đất Mỹ. Phút chốc gần ba năm, bạn lại xa vạn lư! Chung trà nóng vẫn c̣n, chén rượu chưa nhắp cạn, ngó lên đỉnh thiên sơn, lạc loài chim bè bạn!
KHÓC TRẦN KIÊU BẠT: Tin dữ đến bất ngờ, ḷng ta đau như cắt. Ba năm không gặp mặt, khoảnh khắc bạn xa đời. Ba năm không gặp mặt, giờ đă thành Thiên Thu!
KHÓC TÔ Đ̀NH SỰ:
TỬU THIỀN VỚI NGUYỄN BẮC SƠN TẠI MIẾU BA ĐẦU RỒNG:
Và, c̣n nhiều lắm, trích chừng nhiêu đó thôi đủ thấy Trần Văn Sơn làm thơ không lẻ loi, không thiếu hay vắng bạn. Cái t́nh của tác giả Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa không thấp thoáng mà choáng ngợp ḷng người. Ai là bạn của Trần Văn Sơn chắc hẳn là có nhiều kỷ niệm (tôi thấy Hà Thúc Sinh ưu ái viết bài tựa cho Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa, Phạm Nhă Dự, Ngô Nguyên Nghiễm, Trần Phù Thế th́ viết cho Trần Văn Sơn ở phần bạt; b́a sau Phan Bá Thụy Dương giới thiẹạu tác giả và tác phẩm tuy ít lời mà rất nồng nàn. Hạnh phúc với bạn bè như thế là “phong phú” nhé! Mừng cho Trần Văn Sơn!
Tôi nói Trần Văn Sơn triết lư vụn về sự sống chết, không phải là cái cớ để nói Trần Văn Sơn “tư duy’ chưa sâu. Sự sống, sự chết, ông Phật nói rồi, nói cho xong; ông Giê Su cũng nói rồi, nói cho qua. Người th́ nói: “Ăn hiền ở lành để đầu thai kiếp sau...( cũng lại ăn hiền ở lành?). Người th́ nói: “Con người là cát bụi sẽ trở về cát bụi...( cát bụi có chống nhau không nhỉ?). Phật hay Giê Su đều dứt khoát. Con người th́ không! Không riêng ḿnh Trần Văn Sơn triết lư vụn, tôi cũng có khi, anh, chị cũng có khi. Ngay các ông bà triết gia cũng lai rai hoài chuyện sống chết! Bởi v́ ai cũng thích triết lư vụn cả nên đời có vui, có buồn, có cái để nhai đi nhai lại cho ra chữ nghĩa. Chẳng sao! Tốn ǵ giấy mực mà phiền chớ!
Hăy nghe Trần Văn Sơn “lăi nhăi” nha:
Trần Văn Sơn “luận” về sự sống chết thật giản đơn và dung dị. Anh bẻ vụn chữ ra thành nhiều chữ, chẳng hạn chữ “năm”. Để có bài thơ dài, cần nhiều chữ, là đúng; nhưng nhiều chữ lặp đi lặp lại hoài thành ra... vụn. Triết lư mè nheo là triết lư vụn, thua xa ông Phật, ông Giê Su, việc viết thành Kinh, mè nheo, vụn vằn, là của con người. Kinh giống như Thơ, không ai chịu đọc một câu, phải đọc tràng giang đại hải... mới hay. Thơ Trần Văn Sơn nói về chuyện phải nói ít mà dùng nhiều lời, Thơ Trần Văn Sơn luận về Tử, Sinh, thế là hay đấy chứ!
Trọng tâm hay “trung tâm” của thi tập Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa của Trần Văn Sơn là những ǵ anh viết cho vợ của anh. Trần Văn Sơn viết cho vợ “của ḿnh” gói ghém trong mười bài, chắc là mười “khúc” cho nên anh đặt cho mười bài dó bằng cái Tựa Đề KHÚC NGÂM ĐOẠN TRƯỜNG.
Phải nói ngay, nói ngay tức th́: Trần Văn Sơn “ca” vợ quá đỗi quá chừng. Tôi chưa thấy ai như Trần Văn Sơn. Ông Bùi Hữu Nghĩa từng ca vợ, ông Tú Mỡ từng khen vợ, ông Tú Xương từng “chọc quê’ vợ, ông Huy Trâm từng nhớ vợ, nhưng chưa ai “đề cao” vợ “của ḿnh” ngang tầm với tác phẩm của Nguyễn Du, Đoạn Trường Tân Thanh (nói về chữ nghĩa) như Trần Văn Sơn. Mười bài anh “ca” vơ,ỳ anh đăỳt cho nó cái tên chung: KHÚC NGÂM ĐOẠN TRƯỜNG. Vợ là người, một người duy nhất xứng đáng cho chồng đề cao, không thiếu ǵ những người Thờ Vợ, Đội Vợ Trên Đầu. Làm thơ cho vợ phải làm cho hay, thú thật chưa ai bằng Trần Văn Sơn!
Trần Văn Sơn khi viết cho vợ “của ḿnh’ một người đàn bà, anh nghĩ chung, nghĩ đến tất cả những người “vợ” của ai đó, anh viết rằng:
Trân trọng vinh danh những người đàn bà Việt Nam đă và đang sống khổ nhục trong chế độ Cộng Sản. Chồng tù tội. Nhà cửa bị tịch thu và bị cưỡng bức đi vùng kinh tế mới sống lây lất đầu đường xó chợ, nhưng vẫn một dạ thủy chung, nuôi đàn con nhỏ dại và lặn lội thăm nuôi chồng khắp các trại tù Nam ố Trung ố Bắc.
Tôi ngơ ngẩn trước hai điều anh viết: một là vợ của ḿnh (của những người ở tù Cải Tạo, bị Việt Cộng cưỡng bức đi vùng Kinh Tế Mới tại sao lại sống lây lất đầu đường xó chợ ố đầu đường xó chợ thấy ở thành phố chớ đâu có ở vùng Kinh tế Mới?) và hai là “Chồng Tù Tội... Lặn Lội Thăm Nuôi Chồng Khắp Nơi”, té ra có Tội mà ở Tù là Tù Oan?
Tôi nghi ngờ: Trần Văn Sơn có hai bà vợ!
Tôi cũng nghi ngờ: Trần Văn Sơn có Tội nên mới ờ Tù.
Nhưng tôi biết rơ: Trần Văn Sơn có một, duy nhất, người vợ rất yêu chồng, thương con. Tôi cũng biết rơ, Trần Văn Sơn, như tôi, như tất cả những sĩ quan QLVNCH đi tù cải tạo sau 30 ố 4 ố 1975 đều chẳng có Tội Ǵ Cả (chính VC xác nhận điều đó) v́ ai đề cao Danh Dự con người, yêu thương Tổ Quốc ḿnh, làm tṛn Trách Nhiệm công dân th́ đều đáng ca ngợi, không thể Kết Án được. Việt Cộng đă làm điều sai trái, chúng bắt sĩ quan miền Nam Việt Nam vào tù, chúng mới là Người Có Tội, lạ lùng thay chúng Không Ở Tù! Nhớ lại khi c̣n “quưnh nhau thấy mụ nội”, ta bắt được Việt Cộng th́ cho chúng Hồi Chánh, ta có Kết Tội kẻ đi lính cho “bên kia” đâu? Miền Nam Việt Nam có nhiều trại giam, gọi là Trại Cải Huấn, chỉ nhốt những ai phạm tội, coi thường pháp luật, không nhốt Việt Công. V́ sao vậy? V́ ta chỉ nhốt tù những ai có tội thôi! Có tội th́ phải ở tù! Nếu Trần Văn Sơn có Tội với Việt Cộng, anh ở tù là Xứng Đáng. Tôi ghét anh! “Hổng” thèm chơi với anh!
Tôi nghi ngờ: Trần Văn Sơn có hai bà vợ (ít nhất có hai
bà vợ). Nhan đề tập thơ của Trần Văn Sơn cho tôi cái
“quyền” nói thế bởi nó làm cho tôi thấy Trần Văn Sơn
đúng là Thi Sĩ, anh giống như Chu Mạnh Trinh, người từng
say đắm trong cuộc t́nh, đến nỗi thấy Kim Trong “lụy”
Thúy Kiều, bèn “mần” thơ:
Thấp Thoáng Vài Nụ Hoa phải là vậy! C̣n không th́... Lén Lén Vài Nụ Hôn, hôn ai không biết, hay không thèm nói, th́... để dành đó thú tội ở âm phủ.
Sơn ơi, nhắc tới Chu Mạnh Trinh, tôi nhớ ông ấy có câu này: “Ta cũng ṇi t́nh nên thương người đồng điệu”, tôi nghĩ Sơn cười... cười! Biết đừng la lớn, tôi im kể từ ḍng này, nha Sơn!
Trần Trung Thuần
____________________________
Nguồn : saimonthidan.com
|
