Trương Mỹ-Vân

 

LỖI LẦM TAI HẠI

CLERICAL ERROR


Tác giả: James Gould Cozzens ( 1903 - 1978)
Trương Mỹ-Vân dịch

 

Cozzens 1936

 
 

Lời giới thiệu: James Gould Cozzens (1903-1978) là văn sĩ Mỹ sinh tại Chicago nhưng trưởng thành ở New York. Ông nổi tiếng lúc c̣n trẻ và năm mười sáu tuổi đă có truyện ngắn đầu tiên đăng trên tạp chí văn chương uy tín của Mỹ là tờ "Atlantic Monthly". Tiểu thuyết đầu tiên của ông, "Confusion", được khởi sự năm ông mười chín tuổi và xuất bản năm 1924 lúc ông đang học năm thứ hai đại học Harvard. Ông sáng tác trên mười cuốn tiểu thuyết và một số truyện ngắn; trong số đó quyển "Guard of Honor" được giải thưởng văn chương Mỹ Pulitzer Prize năm 1948. Ông có biệt tài về lối xây dựng tâm lư nhân vật sâu sắc, điêu luyện, từ ngữ phong phú và văn phong uyển chuyển.

Truyện "Lỗi Lầm Tai Hại" được dịch từ nguyên tác "Clerical Error" với bố cục ngắn gọn của loại truyện-thật-ngắn và điển h́nh là điều bất ngờ oái oăm đầy lư thú ở đoạn cuối.



          Từ khung cửa sổ bên vệ đường, sâu xuống ba bực cấp là một tiệm sách dài và hẹp với những kệ sách bày san sát dọc theo bốn bức tường. Cuối tiệm, trong văn pḥng nhỏ, một gă đàn ông to lớn, da mặt tái xám đang măi mê làm việc dưới ánh đèn. Vừa nghe tiếng mở cửa, hắn vội giương mắt nh́n trừng trừng qua cặp kính về hướng phát ra tiếng động. Khi nhận ra đó chỉ là một người đàn ông thanh lịch, nhỏ bé, với bộ râu mép bạc trắng đang đứng do dự bên chiếc bàn bày la liệt các loại sách với tấm bảng "Giá Đặc Biệt - 50 Xu", hắn thản nhiên cúi xuống tiếp tục đọc tờ tạp chí hàng tuần của các cơ quan tôn giáo, đang trải rộng trên bàn. Hắn chăm chú vào trang cáo phó và ghi vội vài chữ vào mẫu giấy con gần đó. Xong xuôi hắn ngửng lên nh́n người đàn ông lịch sự lúc này đă đến gần bàn làm việc của hắn. Hắn gạt tờ tạp chí tôn giáo sang một bên và hỏi người khách lạ:

- Chào ông. Ông cần ǵ?

Người khách nh́n hắn chăm chú như ḍ xét:

- Có phải ông là Joreth, chủ tiệm không?

- Vâng, thưa ông đúng thế.

- Thật vậy sao? Tôi tên là Ingalls, đại tá Ingalls.

- Hân hạnh được biết đại tá. Đại tá cần ǵ?

- Th́ ra họ Ingalls của tôi không có nghĩa ǵ đối với ông sao?

Gă chủ tiệm sách tên Joreth tháo mắt kính, nh́n thẳng vào mặt ông Ingalls:

- Thưa ông, không. Tôi không hề quen ai tên Ingalls cả.

Đại tá Ingalls kẹp cây gậy vào nách, lấy trong túi áo một phong b́, ông mở ra một bức thư, xem qua rồi ném xuống mặt bàn:

- Có lẽ bức thư này giúp ông nhớ lại chăng?

Gă Joreth chau mũi nh́n chăm chú vào đại tá Ingalls rồi mang lại cặp kính. Hắn đáp:

- Ồ, tờ hóa đơn đó. Vâng, tôi nhớ chứ, nhưng xin ông hiểu cho, tôi liên lạc với khách hàng bằng thư tín và thân chủ tôi đặt mua hàng qua đường bưu điện nên tôi không hề biết mặt họ. Tờ hóa đơn này gởi cho Giám Mục Tiến Sĩ Godfrey Ingalls thuộc hội thánh Saint John's. Vâng, đúng rồi.

- Giám mục Godfrey nay đă quá cố là anh ruột tôi. Tờ hóa đơn này rơ ràng là một lỗi lầm v́ anh tôi không bao giờ lại có thể đặt mua, nhận và muốn đọc loại sách báo dâm ô này cả. Và dĩ nhiên không thể nào có loại sách này trong số sách vở của anh tôi được.

- Hừ, vâng để tôi xem.

Gă Joreth lướt mắt nh́n qua các loại sách trên tờ hóa đơn và khẽ ho làm như vẻ mắc cỡ:

- Tôi thấy rồi nhưng để tôi xem lại hồ sơ.

Nói rồi gă lôi ra trên kệ sách sau lưng một chồng hồ sơ dày cộm và lẩm bẩm:

- G, H, I, Ingalls. Xem nào ...

Đại tá Ingalls nói tiếp:

- Ông không cần phải xem hồ sơ vô ích v́ đây rơ ràng là một lỗi lầm. Đối với tôi là một lỗi lầm kỳ lạ. Tôi khuyên ông nên cẩn thận. Nếu ông muốn tự hạ giá ḿnh và bán loại sách báo này, đó là quyền của ông, nhưng ...

Gă Joreth gật gù nhiều lần rồi ưỡn thẳng người lên đáp:

- Đại tá có quyền có ư kiến riêng. Tôi không phán xét sự lựa chọn sách báo của khách hàng tôi. Trong trường hợp này có đơn đặt mua từ nhà xuất bản hẳn hoi. Ngày mười lăm tháng năm năm ngoái, tôi gởi thư đặt mua sách và theo thông lệ, sách đă đến tay khách hàng tôi rồi. Sau đó, việc ai đọc sách ǵ không c̣n dính dáng đến tôi nữa. Nhưng v́ đại tá quy lỗi cho tôi nên tôi xin thưa thêm rằng những loại sách này thường được giữ kín để đọc trong pḥng riêng, ít ai biết đến. Sau khi tôi đặt mua sách cho khách hàng tôi từ tháng năm năm ngoái đến nay, liên tiếp tám tháng qua tôi đều gởi thư đ̣i tiền nhưng chẳng hề nhận được hồi âm. Dĩ nhiên tôi không hề biết khách hàng tôi đă từ trần như lời đại tá nói, v́ thế tôi đă nhờ cơ quan đ̣i nợ kiện ra ṭa. Tôi rất ân hận đă ...

Đại tá Ingalls thét lên:

- Thật khốn nạn! Ông vẫn khư khư cho rằng Giám mục Ingalls đă thật sự đặt mua loại sách đồi trụy này sao? Để tôi cho ông biết ...

- Xin đại tá b́nh tĩnh. Làm sao tôi biết chắc được? Tôi không hề có ư kiến hay kết luận ǵ về khách hàng của tôi. Tôi chỉ cung cấp sách theo lời họ yêu cầu và chỉ muốn được thanh toán tiền bạc ṣng phẳng mà thôi. Tôi nghèo nên nếu họ không chịu trả tiền, bắt buộc tôi phải ...

- Đồ khốn khiếp!

Gă Joreth đưa tay lên phản đối:

- Xin đại tá b́nh tĩnh. Thái độ của đại tá đối với tôi thật bất công và phi lư. Món nợ này kéo dài đă quá lâu và tôi không hề có phản ứng ǵ. Tôi vẫn biết nếu kiện ra ṭa sẽ gây tai tiếng không hay cho khách hàng tôi v́ loại sách họ đọc sẽ được tiết lộ công khai. Nhưng thưa đại ta, đây không phải là trường hợp duy nhất đâu. Nếu tôi cho đại tá xem danh sách những người đặt mua loại sách này, có lẽ đại tá sẽ ngạc nhiên không ít.

Đại tá Ingalls thận trọng đáp:

- Vậy ông vui ḷng cho tôi xem lá thư đặt mua sách của anh tôi.

Gă Joreth mím môi đáp:

- À, thế này th́ bất công cho tôi quá v́ đại tá thừa biết tôi không c̣n giữ lá thư đó nữa. Những loại thư đặt mua hàng như thế mà tôi c̣n lưu giữ th́ thật bất cẩn v́ có thể gây nhiều điều phiền toái về sau. Tuy nhiên tôi c̣n bản sao thư đặt mua hàng của tôi gởi cho nhà xuất bản. Trong trường hợp này, đây là bằng chứng đầy đủ trước pháp lư. Mong đại ta thông cảm cho tôi.

- Dĩ nhiên rồi. Tôi hiểu địa vị của ông, một tên hèn hạ, bất lương và đê tiện! Tôi c̣n ngần ngại ǵ mà không đánh ông.

Vừa nói thế, đại tá Ingalls rút cây gậy ra nhưng gă Joreth đă nhanh nhẹn nhảy lùi về phía sau, chụp lấy điện thoại, và đá chiếc ghế ra trước để chận đường đại tá Ingalls.

Gă quay số điện thoại cấp cứu:

- A lô. Yêu cầu gởi gấp cảnh sát đến ngay!

Và tiện tay, gă mở ngăn kéo lấy ra khẩu súng lục, dựa sát lưng vào tường và bảo:

- Thưa ông, để rồi xem. Hạ hồi phân giải cũng chóng thôi. Năy giờ tôi chịu đựng sự nhục mạ của ông nhiều lắm rồi, nhưng mọi việc đều có giới hạn. Tôi hiểu phần nào sự giận dữ của ông nhưng không thể chấp nhận hành động của ông được. Nếu ông bằng ḷng ra khỏi nơi này ngay lập tức và gởi cho tôi ngân phiếu tiền sách mà anh ông c̣n thiếu, mọi chuyện sẽ chấm dứt và giữa ông và tôi sẽ không c̣n ǵ để bàn căi với nhau nữa.

Đại tá Ingalls vẫn nắm chặt cây gậy trong tay, b́nh tĩnh đáp:

- Tôi nghĩ tôi nên đợi cảnh sát đến. Lúc năy tôi hành động vội vàng quá. Về việc danh sách các khách hàng của ông mà ông bảo sẽ làm tôi ngạc nhiên, chắc hẳn danh sách đó có nhiều người cần phải xét lại ...

Bỗng nhiên đại tá Ingalls vung cây gậy, đập mạnh vào cổ tay gă Joreth khiến khẩu súng bật ra khỏi tay gă và quay lăn lóc dưới sàn nhà. Tiện chân, ông đá khẩu súng về phía sau và bảo:

- À, th́ ra ông bảo đây không phải là thứ tin tức mà thân nhân các giám mục quá cố muốn thiên hạ biết phải không? V́ thế, khi ông t́m được tên một vị giám mục vừa từ trần, có điều ǵ ngăn cấm không cho ông gởi thư đ̣i tiền sách đâu? Và dĩ nhiên ai cũng muốn trả tiền sách cho xong chuyện để giữ bí mật. Tôi phải công nhận đây là một mưu mô tống tiền thần t́nh!

Gă Joreth nắm chặt hai bàn tay, co rúm người lại:

- Thật t́nh tôi không hiểu ông muốn nói ǵ. Tại sao ông dám ...

Đại tá Ingalls ngắt lời:

- Thật sao? Lẽ ra tôi phải là người không hiểu ǵ về chuyện này mới đúng chứ! Nhưng trong trường hợp này, chính ông đă lầm rồi. Tôi biết chắc chắn anh tôi không hề gởi mua loại sách này, cũng như không hề cất riêng để lén lút đọc một ḿnh v́ trong trang cáo phó dĩ nhiên không có tin hơn mười lăm năm trước khi mất, anh tôi đă không may vĩnh viễn mất ánh sáng. Nào, thưa ông, người cảnh sát ông cho gọi vừa đến đây ḱa.


Trương Mỹ-Vân
dịch từ "Clerical Error"


 

art2all. net