Trương Mỹ-Vân

 

THỦY QUÁI

THE OLD DEMON


Tác giả: Pearl S. Buck
Trương Mỹ-Vân dịch

 

 
 

Lời giới thiệu: Pearl S. Buck (1892-1937) là văn sĩ Mỹ khá quen thuộc với độc giả Việt nam qua các truyện dịch "Đất Lành" (The Good Earth, 1931) và "Gió Đông Gió Tây" (East Wind West Wind). Bà sinh tại West Virginia, Hoa kỳ nhưng v́ cha mẹ đều là giám mục truyền giáo nên bà theo gia đ́nh sinh sống ở Trung hoa khi c̣n bé và lớn lên dạy đại học tại đó. Hầu hết các tác phẩm của bà đều được dựa trên bối cảnh, nhân vật, nếp sống cũng như phong tục tập quán của người Trung hoa. Trong số đó nổi bật nhất là quyển "The Good Earth" đoạt giải thưởng văn chương Mỹ, Pulitzer Prize, và được quay thành cuộn phim giá trị. Một vài tác phẩm nổi tiếng khác của bà gồm có "A House Divided" (1935), "Dragon Seed" (19420), và "Three Daughters of Madame Liang" (1969). Bà được giải Nobel về văn chương năm 1938.

Truyện "Thủy Quái" được dịch từ nguyên tác "The Old Demon". Tựa đề ám chỉ ḍng sông Hoàng Hà hàng năm vỡ đê gây nhiều thiệt hại cho dân chúng trong vùng, tuy nhiên cũng nêu lên ḷng hy sinh quả cảm của nhân vật chính trước hiểm họa xâm lăng của quân đội Nhật trong trận chiến tranh Hoa-Nhật lần thứ hai (1937-1945). Cốt truyện được xây dựng trên sự kiện lịch sử của cuộc phá đê dọc theo sông Hoàng Hà để chận đứng sự tiến quân của lính Nhật năm 1938.


          Lẽ dĩ nhiên cụ Hoàng nghe tin đồn chiến tranh đang tiếp tục bốc khói trên quê hương cụ và cũng từ lâu hầu như ai cũng biết người Nhật đang tàn sát người Trung hoa. Thế nhưng v́ ḍng họ cụ chưa ai bị giết nên cụ có một khái niệm rất mơ hồ về hiểm họa cuộc chiến này. Ngay cả những người dân trong làng cụ, ngôi làng nằm cạnh bờ đê sông Hoàng Hà, cũng chưa ai có dịp nh́n tận mắt một người lính Nhật. Thế mà chiều nay mọi người lại bàn tán về cuộc chiến này mới lạ chứ.

Chiều nay cũng như mọi buổi chiều êm ả đầu hè, sau bữa cơm tối cụ Hoàng chậm răi leo lên con đê xem xét mực nước sông Hoàng Hà. Đối với cụ ḍng sông này mới thực đáng sợ hơn cả đám lính Nhật v́ cụ đă từng thấy rơ tai biến do làn nước đục ngầu kia gây ra cho ḍng họ cụ. Theo sau cụ, dân làng lần lượt kéo nhau lên mặt đê quan sát ḍng nước vàng cuồn cuộn chảy như một bầy rắn khổng lồ đang thi nhau cắn phá bờ đê.

Cụ Hoàng ngồi xuống chiếc ghế nhỏ bẳng tre đan của thằng cháu đích tôn tên Tiểu Hợi mang lại cho cụ, nhổ phẹt xuống ḍng sông, rồi lo ngại bảo đám dân làng:

- Chưa bao giờ ta thấy nước sông dâng cao như vậy cả.

Tiểu Hợi nhanh nhẩu tiếp lời cụ:

- Ḍng sông quỷ quái này c̣n đáng sợ hơn cả đám lính Nhật nữa bà ạ.

Cụ Hoàng vội vă mắng át lời cháu:

- Mày là đồ khùng! Sao lại bạo mồm bạo miệng thế! Bộ mày không sợ Hà Bá nghe được hay sao? Thôi nói chuyện khác đi.

Thế là mọi người bàn sang đám lính Nhật. Lăo hàng bánh, cháu hai đời gọi cụ Hoàng bằng thím, thắc mắc làm sao có thể nhận diện được người Nhật v́ cả làng chưa ai thấy họ bao giờ.

Cụ Hoàng khẳng khái trả lời:

- Biết ngay chớ ǵ! Đă có lần ta gặp người ngoại quốc rồi. Họ cao gần bằng mái nhà, tóc hung hung như bùn, và cặp mắt nâu như mắt cá. Dễ lắm mà! Hễ người nào không giống dân làng ḿnh họ đều là người Nhật hết.

Ai cũng tin lời cụ v́ cụ là bậc cao niên trong làng, do đó điều nào cụ nói ra cũng đều có lư cả.

Nhưng Tiểu Hợi bối rối bảo:

- Làm sao thấy họ được hở bà v́ họ lái máy bay tít tận trên trời?

Điều này khiến cụ Hoàng không thể trả lời ngay được v́ đă có lần cụ quả quyết bảo: "Ta không tin có máy bay. Bao giờ thấy tận mắt ta mới tin!" Thế nhưng gần đây có bao nhiêu điều tuy cụ không muốn tin cũng vẫn trở thành sự thật khiến cụ càng hồ nghi thêm. Thí dụ như Hoàng-Thái-Hậu, người cụ tưởng chưa chết đă từ trần rồi, và cụ càng hoang mang hơn khi nghe bàn đến chế độ cộng ḥa v́ cụ không hề có một khái niệm nào về thể chế này mặc dù có người bảo cụ chế độ này đă tồn tại từ lâu rồi. Thế nên lúc này đây cụ chỉ c̣n biết im lặng nh́n đám dân làng ngồi quanh bờ đê và đáp thẳng thừng:

- Ta vẫn không tin có người Nhật!

Mọi người chỉ cười không đáp, rồi vợ Tiểu Hợi châm mồi thuốc lào cho cụ. Một người trong bọn lên tiếng:

- Hát đi Tiểu Hợi!

Chàng trai trẻ cất giọng run run hát một bài ca quen thuộc, và cụ Hoàng cùng đám dân làng lắng tai nghe, quên bẵng đi chuyện người Nhật hồi năy. Bầu trời chiều trong sáng, êm ả, và mặt nước sông im bóng lờ mờ rặng liễu rủ ven bờ đê. Cảnh vật thanh b́nh quá, làm sao người Nhật có thể tàn phá được mấy chục mái nhà tranh dưới chân đê v́ dẫu sao họ cũng là con người như cụ, làm sao họ có thể nhẫn tâm như vậy được ...

Cụ Hoàng quay sang bảo cháu lúc Tiểu Hợi vừa hát xong:

- Ta vẫn không tin mấy chiếc máy bay đó.

Nhưng Tiểu Hợi không đáp, bắt sang bài hát mới.

 

Năm này sang năm khác, cụ Hoàng đă bao lần ngồi trên con đê này hóng mát như chiều nay. Cụ vẫn nhớ rơ lần đầu tiên khi cụ c̣n là cô dâu e thẹn vừa đúng mười bảy tuổi, cha cụ đă gọi cụ lên bờ đê theo đoàn rước dâu về nhà chồng. Cụ ngập ngừng lẫn bước trong đám bạn gái, g̣ má ửng hồng và đôi tay bối rối xoắn xít vào nhau v́ nghe văng vẳng tiếng cḥng ghẹo của bọn trai tráng trong làng: "Cô dâu xinh đấy chứ!", và tiếng hàng rể nhũn nhặn đáp lại: "Bàn chân cô ấy hơi to." Tuy nghe thế nhưng cụ cũng lén nh́n chàng và thoáng thấy nét cười rạng rỡ trên mắt môi anh chồng sắp cưới của cụ. Kể từ giây phút đó, ḷng cụ tịnh an hơn.

Chẳng may người chồng xấu số của cụ đă bị nước cuốn trôi trong trận lụt năm nào và từ đó đến nay hằng năm cụ đều lên chùa cầu nguyện cho hương linh chồng cụ sớm siêu thoát. Cuối cùng, với một tay nuôi con dại, tay kia lam lũ ruộng vườn, lưng cụ oằn xuống tưởng chừng không c̣n gánh nổi mớ trách nhiệm ngày càng chồng chất lên người cụ. Đến khi nghe vị ḥa thượng trên chùa bảo cụ chỉ cần mười lượng bạc nữa thôi, chồng cụ sẽ hoàn toàn siêu thoát, cụ Hoàng không tránh khỏi ngạc nhiên, hỏi lại:

- Hóa ra ông ấy vẫn c̣n ở dưới đó sao?

Giọng vị sư đầy vẻ khuyến khích:

- Ông ta chỉ c̣n kẹt lại bàn tay phải nữa thôi.

Nghe vậy cụ Hoàng không c̣n kiên nhẫn được nữa. Ǵ mà đến những mười lượng bạc! Trời ơi, số tiền này có thể nuôi sống mẹ con cụ qua suốt mùa đông. Vả lại, cụ c̣n phải trả tiền công mướn người đắp đê đề pḥng trận lụt mùa đông sắp tới nữa. Nghĩ vậy nên cụ không ngần ngại, cương quyết trả lời:

- Nếu ông ấy chỉ c̣n kẹt lại bàn tay phải thôi th́ để tự sức ông ấy kéo ra cũng được.

Tuy nói thế nhưng cụ vẫn không khỏi ân hận v́ chẳng hiểu người chồng xấu số của cụ có thoát ra được chăng. Nhiều lần thao thức trằn trọc trong bóng đêm, cụ tưởng tượng h́nh ảnh chồng cụ vẫn c̣n nằm yên dưới địa ngục chờ cụ tiếp sức. Chồng cụ trước kia vẫn thuộc vào loại người thụ động như vậy đó. Cụ nhủ thầm thôi được rồi, bao giờ vợ chồng Tiểu Hợi có con đầu ḷng và cụ dư dả chút đỉnh, lúc đó cụ sẽ giúp kéo bàn tay ông ra. C̣n bây giờ không cần ǵ phải vội vàng cả ...

Tiếng vợ Tiểu Hợi dịu dàng:

- Mặt trời lặn và sương xuống rồi. Ḿnh về thôi bà ạ.

- Ừ, về là vừa.

Cụ Hoàng gật gù tuy ánh mắt vẫn không rời ḍng sông đă gieo rắt bao mầm mống tai ương cũng như tưới mát ruộng đồng trong làng cụ. Chính ḍng sông này đă trôi cuốn người chồng yêu quư của cụ chỉ v́ chàng chểnh mảng việc đắp đê. Nếu chồng cụ chịu khó gánh đất đổ đầy trên mặt đê th́ làm ǵ có chuyện đê vỡ và nước lũ đâu có tràn vào nhà cụ được. Cụ Hoàng c̣n nhớ rơ đêm đó cụ ẵm con bám vào mái nhà nên sống sót, c̣n chồng cụ hốt hoảng chạy ùa ra sân nên bị ḍng nước oan nghiệt cuốn trôi mất tích. Kể từ năm đó, dân chúng thận trọng hơn trong việc đắp đê, và mỗi lần thấy cụ Hoàng đi lại trên mặt đê quan sát đám dân làng đang h́ hục đắp đất, họ lại cười và kháo nhau: "Bà cụ đang đi thanh tra đấy. Có ǵ sai bà sẽ cho bọn ḿnh biết ngay. Đừng lo!"

Ḍng họ cụ sống trong làng từ thế hệ này sang thế hệ khác nhưng chẳng ai nghĩ đến việc dời sang làng bên cạnh để tránh tai ương này, và h́nh như sau mỗi trận vỡ đê, dân làng cụ lại ra sức chống trả thiên nhiên mănh liệt hơn trước.

Bỗng dưng Tiểu Hợi ngưng hát kêu lên:

- Trăng lên rồi ḱa! Nguy lắm đó v́ máy bay chỉ chờ trăng sáng mới ném bom.

Giọng cụ Hoàng tức tối:

- Không hiểu mày học đâu mà nói toàn chuyện máy bay vớ vẩn. Ta nghe chán hết sức!

Nét mặt cụ nghiêm nghị đến nỗi mọi người đều im thin thít, rồi cụ run rẩy vịn vào vai vợ Tiểu Hợi lần bước xuống chân đê, tay dựa trên cây gậy trúc. Đám dân làng lần lượt theo gót cụ ra về, không ai về trước cụ và cũng ít ai nấn ná ở lại sau cụ bao giờ.

Đêm ấy, sau khi vợ Tiểu Hợi buông mùng cho cụ, cụ Hoàng thiêm thiếp ngủ tuy không khỏi nghĩ ngợi đến đám lính Nhật và băn khoăn tự hỏi tại sao họ lại muốn chiến tranh làm ǵ v́ chỉ có hạng phàm phu tục tử mới ham chém giết nhau thôi. Trong trí tưởng, cụ Hoàng thấy rơ đám lính Nhật hung hăng, huyên náo, tàn bạo. Cụ nghĩ thầm nếu họ đến làng cụ, cụ sẽ t́m cách thuyết phục họ, mời họ uống trà và phân trần phải trái để họ thấy tại sao họ lại muốn tàn phá một mảnh đất thanh b́nh như thế được.

V́ thế cụ Hoàng sửng sốt khi nghe vợ Tiểu Hợi thét lên cho hay lính Nhật đă tràn vào làng rồi. Cụ ngồi dậy lẩm bẩm:

- Bưng khay trà ra đây ...

Nhưng vợ Tiểu Hợi đă gào lên:

- Bà ơi, không kịp nữa đâu! Họ đă đến nơi rồi ḱa!

Bấy giờ cụ Hoàng mới tỉnh ngủ, hỏi lại:

- Đâu? Ta có thấy ai đâu?

Giọng vợ Tiểu Hợi như lạc đi:

- Trên trời ḱa, bà ơi!

Rồi nàng kéo tuột cụ ra khỏi nhà, chỉ lên trời. Dưới ánh sáng lờ mờ của vừng đông c̣n e ấp trong sương sớm, cụ Hoàng thấy một bầy chim khổng lồ đang bay thành hàng dài như đám ngỗng trời hàng năm thiên di về nam mỗi lần thu đến. Cụ hoảng hốt la lên:

- Con ǵ kỳ vậy?

Và chưa kịp hoàn hồn, cụ Hoàng đă thấy một quả trứng to tướng màu xám lấp lánh như bạc rơi xuống cánh đồng cuối làng, rồi đất cát bắn lên tung tóe và mọi người đổ xô lại, dương mắt há hốc nh́n cái hố bom khổng lồ. Thế là không ai bảo ai, họ bỏ chạy tán loạn v́ chung quanh họ những quả bom khác thi nhau rơi liên tiếp. Ai cũng t́m đường thoát thân chỉ trừ cụ Hoàng. Khi vợ Tiểu Hợi nắm tay lôi cụ đi, cụ ngồi bệch xuống bờ đê phản đối:

- Ta không chạy đi đâu hết! Đă bảy mươi năm rồi kể từ ngày chân ta bị bó, ta không chạy được nữa. Cháu đi đi! C̣n thằng Tiểu Hợi đâu rồi?

Và cụ đảo mắt nh́n quanh nhưng chẳng thấy bóng dáng thằng cháu đích tôn của cụ đâu cả. Cụ phàn nàn: "Nó chẳng khác ǵ ông nội nó. Hễ có chuyện ǵ là co gị chạy trước ai hết!" Nhưng vợ Tiểu Hợi không chịu bỏ cụ, vẫn cứ chần chờ cho đến lúc cụ Hoàng nghiêm giọng bảo:

- Cháu phải chạy đi chứ! Nếu Tiểu Hợi có mệnh hệ nào th́ cháu phải lo bảo toàn tánh mạng v́ cháu đang mang thai. Ta mong cháu sẽ sinh con trai để nối dơi tông đường ḍng họ Hoàng. Thôi, cháu chạy lẹ lên đi!

Vợ Tiểu Hợi đành miễn cưỡng bỏ cụ Hoàng ở lại dưới chân đê, chạy tất tả theo đám dân làng trong tiếng nổ long trời của bom đạn và máy bay.

Chỉ mới mấy phút thôi, cảnh hoang tàn đổ nát đă diễn ra khắp làng. Những mái tranh bén lửa thành những đám cháy bốc lên cao, khói đen nghịt bầu trời, và lúc này hầu như mọi người đă di tản hết chỉ c̣n lại vài người cuối cùng ngoảnh cổ gọi cụ Hoàng nhưng cụ cười đáp: "Ừ, ta đi đây, đi ngay đây..."

Nhưng cụ vẫn không đi, chỉ yên lặng nh́n cảnh tượng hăi hùng v́ một đoàn máy bay không biết xuất hiện từ đâu đang ồ ạt tấn công đám máy bay hồi năy. Lúc này mặt trời đă lên cao quá ruộng lúa và dưới bầu trời quang đăng của một ngày đầu hè, cụ Hoàng thấy rơ từng chiếc máy bay đang nhào lộn trên không trung rồi bắn xả vào nhau, những lằn đạn lóe sáng như muốn xé nát bầu trời.

Cụ nghĩ thầm chờ trận không chiến chấm dứt, cụ sẽ về làng xem c̣n ǵ nguyên vẹn không v́ chung quanh cụ toàn là những bức tường đổ nát, những túp lều trốc mái, và cụ vẫn không biết nhà cụ ở hướng nào. Thật ra chiến tranh đối với cụ không phải là điều xa lạ v́ đă có lần quân cướp tàn phá làng cụ, đốt nhiều căn nhà ra tro, và bây giờ cảnh tượng hăi hùng đó lại diễn ra trước mắt cụ. Chuyện cướp của đốt nhà cụ đă từng chứng kiến nhưng cụ không thể nào hiểu được mấy chiếc máy bay sáng loáng như bạc đang nhào lộn trên không trung. "Làm sao máy bay có thể lơ lửng trên trời mà không rơi xuống được?" Cụ suy nghĩ măi nhưng không t́m ra câu trả lời nên đành im lặng ngồi chờ, bụng càng lúc càng đói v́ từ sáng đến giờ cụ chưa có ǵ lót ḷng cả. Rồi cụ buột miệng: "Ước ǵ có chiếc nào bay gần đây để ta xem cho rơ." Và như đáp đúng ư cụ lúc đó, một chiếc máy bay nhào lộn, quay tít trên không rồi đâm thẳng xuống cánh đồng hôm qua vợ Tiểu Hợi vừa mới cày để gieo đậu nành. Bỗng dưng bầu trời trở nên yên tĩnh như trước, ngoại trừ chiếc máy bay duy nhất đang nằm trước mặt cụ.

Cụ Hoàng không chút nao núng, chậm răi đứng lên v́ vào tuổi cụ c̣n ǵ đáng để cụ sợ nữa đâu. Cụ chống gậy đi quanh cánh đồng, lần bước đến gần chiếc máy bay để xem xét. Vài con chó cũng ṭ ṃ theo sau cụ và khi thấy vật lạ, chúng sủa lên ăng ẳng. Cụ tức giận khua gậy mắng bầy chó:

- Có im không nào! Năy giờ ồn ào làm ta muốn thủng màn nhĩ rồi, giờ c̣n thêm tụi mày nữa!

Cụ gơ vào thân máy bay và như bảo bầy chó:

- Làm bằng sắt đấy. Có khi bằng bạc cũng không chừng. Cho dân làng ta nấu chảy đem đi bán sẽ được khối tiền đấy!

Rồi cụ đi quanh chiếc máy bay xem xét và thắc mắc: "Cái ǵ khiến nó bay được, mà giờ đây nó bất động như thế này?" Bỗng dưng cụ thấy một người nằm gục đầu trên ghế, vừa lúc đó bầy chó lại gào sủa ầm ỹ nên cụ lấy gậy khua đi và nhẹ nhàng hỏi:

- Ông c̣n sống không?

Nghe tiếng cụ, chàng phi công cựa quậy không đáp. Cụ tiến lại gần, nh́n kỹ vào người lạ mặt và thấy một bên hông của ông ta ướt đẫm máu. Cụ hét lên:

- Ông bị thương rồi!

Cụ cầm tay người phi công bắt mạch, và tuy bàn tay c̣n ấm, mạch nhảy rất yếu ớt hầu như sắp tắt. Khi cụ buông ra, cánh tay rơi xuống nằm bất động trên ghế. Cụ nh́n chằm chặp vào người trẻ tuổi. Cũng tóc đen, mắt nâu, da ngăm ngăm như dân làng cụ nhưng sao trông ông ta không giống người đồng hương với cụ tí nào. Cụ nghĩ có lẽ ông ta người miền nam, và điều quan trọng là ông ta c̣n thoi thóp nên cụ ân cần bảo:

- Ông bước xuống đây, tôi sẽ lấy lá đắp vào vết thương cho ông.

Nhưng người lạ mặt nói ǵ cụ không hiểu nên cụ hỏi lại:

- Ông nói ǵ?

Sau một hồi phân vân, cụ tin ḿnh c̣n đủ sức nên rướn ḿnh lên vừa kéo chàng phi công ra khỏi máy bay vừa thở hổn hển. Cũng may chàng c̣n trẻ lại không mập lắm. Khi cụ đặt chàng xuống đất, người phi công gượng đứng dậy, dựa vào vai cụ và nặng nề lê từng bước khó khăn. Cụ ôn tồn bảo:

- Ông cố gắng đi đến nhà tôi được không? Để tôi xem nhà tôi có c̣n hay không đă chứ ...

Người lạ mặt lại nói ǵ cụ không hiểu nên ông ta chỉ vào bầy chó rồi ngă quỵ xuống đất. Đàn chó hùng hổ sấn tới, nhảy chồm lên người chàng khiến cụ Hoàng phải lấy gậy xua đi:

- Cút đi! Ai cho mày giết ông ấy?

Khi lũ chó rút lui, cụ Hoàng xốc chàng phi công lên vai rồi vừa kéo vừa thở cụ mang chàng về nhà, dẫn theo sau lưng cụ bầy chó quấn quưt, gầm gừ. Ngôi nhà cụ đă sụp đổ hoàn toàn chỉ c̣n trơ lại nền đất nhưng may thay cổng đê đối diện nhà cụ và ngay cả con đê dài vẫn c̣n nguyên vẹn. Cụ nghĩ thầm: "Nhà này dễ mà, xây lại mấy hồi."

Cụ quay lại chỗ cũ th́ thấy chàng phi công vẫn c̣n nằm cạnh bờ đê, mặt tái nhợt và thở hổn hển. Chàng lấy trong túi áo một cái chai và chiếc túi nhỏ, mở ra một cuộn băng vải và làm dấu cho cụ Hoàng biết chàng cần một ít nước. Cụ nhặt một cái nồi vỡ gần đó, leo lên mặt đê múc nước, trở lại rửa sạch vết thương và băng bó cho chàng. Người phi công nói ǵ cụ không hiểu nên cụ dịu giọng:

- Có lẽ ông người Nam. Tôi biết tiếng miền ông khác tiếng vùng tôi lắm. Nào, bây giờ để tôi đi kiếm cái ǵ ăn chứ.

Và cụ tươi nét mặt:

- Ông ăn được chút đỉnh sẽ khỏe ngay. Tôi cũng đói lắm rồi.

Cụ chợt nhớ tiệm bánh của người cháu gọi cụ bằng thím thế nào cũng c̣n bánh bao, tuy đầy bụi mọc-chê nhưng vẫn là bánh. Nghĩ vậy nên cụ kéo chàng phi công vào bóng râm dưới gốc cây liễu cạnh bờ đê rồi bước về phía tiệm bánh của cháu cụ. Lũ chó lúc này đă tản mác hết.

Cụ bàng hoàng nh́n cảnh tượng đổ nát tiêu điều của gian hàng trước kia bày đủ loại bánh cụ thường thấy mỗi lần đến thăm cháu cụ. Tất cả chỉ c̣n lại bức tường loang lổ và một mảng tranh chênh vênh trên mái. Nhưng cụ chợt nhớ ḷ bánh nằm sau cửa ra vào nên bước nhẹ qua khung cửa xiêu vẹo, luồn tay vào chiếc ḷ bằng sắt c̣n nguyên vẹn và lấy ra bốn chiếc bánh bao nóng hổi. Cụ tươi cười lẩm bẩm:

- Khó giết một lăo già như ta lắm đấy nhé!

Và vừa ăn bánh cụ vừa đi ngược trở lại t́m chàng phi công, ḷng ao ước giá lúc này có một chén trà nữa th́ tuyệt quá, nhưng biết đó chỉ là mơ ước hăo huyền trong hoàn cảnh hiện tại.

Vừa lúc đó, cụ nghe tiếng người nói xôn xao và thấy một toán lính đang vây quanh người phi công lúc này nằm bất động. Một tên trong bọn hét lên khi thấy cụ:

- Cụ t́m đâu ra tên lính Nhật này vậy hả cụ?

Cụ Hoàng cao giọng hỏi lại:

- Tên lính Nhật nào?

Cả bọn nhao nhao:

- Tên này nè!

Cụ xoe mắt hỏi:

- Có chắc ông ta là người Nhật không, sao trông giống dân làng ḿnh thế. Tóc ông cũng đen, da ngăm ngăm ...

Một người khác nói như hét vào tai cụ:

- Đích thị người Nhật rồi cụ ơi!

Cụ chậm răi:

- Ta đâu biết, chỉ thấy ông ta từ trên trời rơi xuống thôi.

Một người nữa nhảy sấn tới chụp lấy mấy chiếc bánh bao trên tay cụ:

- Cụ đưa hết bánh bao đây cho tôi!

Cụ Hoàng từ tốn:

- Lấy đi, nhưng nhớ để dành cho ông ấy một cái đấy.

Người lính ban năy lại hùng hổ:

- Thằng quỷ đó mà được ăn bánh à?

Cụ ôn tồn:

- Ừ, chắc hắn cũng đói.

Và cụ cảm thấy không mấy cảm t́nh với đám lính này. Vả lại từ hồi nào đến giờ cụ có thích ǵ lính tráng đâu. Cụ nghiêm giọng bảo họ:

- Thôi các ông đi đi, ở đây làm ǵ nữa! Lâu nay làng tôi vẫn yên lành lắm mà.

Có tiếng cười khẩy:

- Đúng rồi đấy cụ. Bây giờ làng cụ im như một băi tha ma. Cụ có biết v́ sao không, v́ tụi Nhật mà ra cả đấy!

Cụ gật gù:

- Ta cũng đoán vậy nhưng không biết tại sao.

Một người sừng sộ:

- Giờ này mà cụ c̣n không biết tại làm sao à? Tụi nó muốn chiếm đất làng cụ chứ c̣n ǵ nữa!

- Làng ta? Đời nào tụi nó lấy được làng ta!

Cả đám lính lại nhao nhao:

- Dĩ nhiên rồi! Không bao giờ có chuyện đó cả!

Họ vừa nói chuyện với cụ vừa lo lắng nh́n về hướng đông, miệng nhai bánh ngồm ngoàm. Cụ Hoàng thắc mắc:

- Tại sao các ông nh́n về hướng đông làm ǵ vậy?

Người lính hồi năy đ̣i cụ đưa bánh cho hắn đáp gọn:

- V́ bọn Nhật đổ bộ từ hướng đông đó cụ.

Cụ Hoàng ngạc nhiên:

- Hóa ra các ông chạy trốn tụi Nhật hay sao?

Chàng lính trẻ nói như phân trần:

- Chúng tôi chỉ có leo teo vài mạng, vừa đóng quân ở làng Bảo An xong th́ ...

Cụ Hoàng ngắt lời:

- Tôi biết làng Bảo An, ông khỏi cần nói thêm. Thuở bé tôi sống ở đó mà. Ông có gặp cụ già tên Bảo không? Anh ruột tôi đấy.

Người lính buồn bă đáp:

- Dân làng Bảo An chết hết rồi cụ ơi, khi tụi Nhật mang xe tăng và súng ống tối tân tiến vào làng, tụi tôi làm sao chống cự được.

Cụ gật gù đồng ư:

- Ừ, chỉ có cách là chạy thoát thân thôi.

Nhưng cụ bỗng sững sờ đau đớn v́ người anh độc nhất của cụ đă chết. Giờ đây chỉ c̣n cụ là người cuối cùng của ḍng họ cụ mà thôi. Toán lính lần lượt đứng dậy bỏ đi, để lại ḿnh cụ Hoàng thẩn thờ mất mát. Thế nhưng tên lính hồi năy hung hăng nhất đám đă giựt mấy chiếc bánh bao trên tay cụ vẫn c̣n nấn ná lại. Hắn nh́n chằm chặp vào người phi công rồi rút dao găm hăm dọa:

- Tên này đă chết chưa? Mày sống hay chết tao cũng đâm vài nhát dao cho đi đời mày!

Cụ Hoàng gạt tay hắn ra:

- Không được làm vậy. Nếu hắn chết không toàn thây dưới địa ngục cũng chẳng ích ǵ. Tôi là Phật tử chân chính, tôi không nỡ thấy vậy.

- Hắn chết ngắt rồi c̣n ǵ!

Tên lính cười đểu rồi hối hả chạy theo đồng bọn bấy giờ đă cách hắn một khoảng khá xa.

Cụ Hoàng không ngờ chàng phi công này lại là lính Nhật v́ trông hắn c̣n trẻ quá và bàn tay mủm mỉm như tay trẻ con. Cụ cầm lên bắt mạch nhưng không thấy nhịp đập nào nữa. Chàng phi công đă chết từ lâu, có lẽ hắn tắt thở khi cụ đi đến tiệm bánh.

Cụ Hoàng không biết làm ǵ hơn là gặm cho hết chiếc bánh bao c̣n lại và phân vân chẳng hiểu có nên đi theo vợ chồng Tiểu Hợi không. Lúc này mặt trời đă lên cao và ánh nắng càng gay gắt. Cụ nhủ thầm trước khi đi phải leo lên mặt đê xem phải đi về hướng nào v́ cụ nhớ ban sáng mọi người đi về hướng tây, ngay cả đám lính hồi năy cũng vậy. Cụ chậm răi leo lên mặt đê và không khỏi sửng sốt khi thấy mực nước dâng cao gần đến bờ đê. Trời hỡi, chỉ mới chốc lát thôi mà nước sông dâng nhanh quá! Cụ lẩm bẩm nguyền rủa:

- Ḍng sông này chính là một con thủy quái!

Cụ không c̣n sợ hà bá nghe được v́ hà bá cũng là một con yêu quái độc địa giống hệt con sông này thôi. Bộ hà bá không biết làng cụ đang chịu bao nhiêu tai biến v́ khói lửa chiến tranh hay sao mà giờ đây c̣n mang nước lụt đến dọa dẫm nữa?

Cụ cúi xuống vốc nước rửa mặt, ḍng nước mát lạnh ướt đẫm đôi tay và g̣ má cụ, rồi cụ đứng lên nh́n tứ phía. Về hướng đông không có ǵ lạ ngoài đám lính hồi năy thi nhau chạy và xa xa là những mái tranh nhấp nhô của ngôi làng bên cạnh. Cụ quyết định đi về hướng này v́ có lẽ giờ đây vợ chồng Tiểu Hợi đang chờ cụ ở đó.

Vừa lúc định leo xuống bờ đê, cụ Hoàng chợt thấy ở tận chân trời về phía đông có vật ǵ đang di động. Ban đầu chỉ là một đám bụi khổng lồ rồi càng lúc càng hiện rơ những chấm đen sáng loáng và cuối cùng cụ thấy một đoàn quân đang tiến về phía cụ. Cụ nghĩ thầm:

- Đúng là quân Nhật rồi.

Cùng lúc đó, nhiều chiếc phi cơ bay vần vũ trên đầu cụ dường như t́m kiếm người nào. Cụ lẩm bẩm:

- Ta không biết bọn mày t́m ai ngoại trừ vợ chồng Tiểu Hợi và ta c̣n sống sót, v́ mày đă giết anh Bảo của ta rồi.

Lúc năy cụ vừa quên bẵng anh cụ đă chết nhưng giờ đây cụ thấy rơ trong trí tưởng chiếc quán nước ngăn nắp, xinh xắn với những chén trà xanh thơm ngát hoa nhài và đĩa bánh ít nhân thịt của anh cụ, người anh nổi tiếng hảo tâm v́ chẳng bao giờ tăng giá thức ăn cả. C̣n số phận bà vợ và bầy con bảy đứa của anh cụ giờ này ra sao? Có lẽ cũng bị giết hết rồi. Thế mà giờ đây bọn Nhật lại đến t́m cụ! Cụ chợt thấy nếu cứ đứng măi trên mặt đê sẽ bị lộ diện nên vội vàng leo xuống chân đê.

Vừa bước xuống nửa chừng, cụ Hoàng chợt nhớ đến cổng đê. Ḍng sông quỷ quái này đă gây bao tai ương cho làng cụ từ trước đến nay, vậy giờ đây nó phải làm ǵ xứng đáng để chuộc tội chứ! Lúc này nước sông lại dâng cao như dọa dẫm, gieo rắc mầm mống tang thương ǵ đây? Cụ ngần ngại giây lát rồi tự nhủ: "Ừ, tại sao lại không?" Cụ chỉ thấy tội nghiệp cho chàng phi công Nhật sẽ bị nước cuốn trôi. Dẫu sao hắn cũng c̣n trẻ và chính cụ đă cứu hắn khỏi bị tên lính ban năy đâm nát thi thể. Dẫu cụ không cứu được mạng sống của hắn nhưng cũng c̣n hơn thấy hắn chết không toàn thây. Nếu hắn c̣n sống thế nào cụ cũng cứu hắn thoát khỏi bàn tay tàn bạo của tên lính hung ác đó. Nghĩ vậy nên cụ kéo xác người phi công dựng vào mặt đê rồi lần bước đi xuống.

Cụ biết rơ cách mở cổng và tung cánh cửa đê nhưng điều quan trọng là làm thế nào có thể kịp thời tránh sang một bên để khỏi bị nước cuốn. Cụ lẩm bẩm:

- Ta chỉ là một bà già thôi. Sợ ǵ!

Rồi cụ lưỡng lự giây lát. Thế này th́ uổng quá v́ cụ sẽ không biết vợ Tiểu Hợi sinh con trai hay con gái, nhưng cụ tự an ủi v́ vào tuổi cụ, hầu như cụ đă từng chứng kiến tất cả mọi việc rồi. Vả lại phải đến lúc chấm dứt v́ không ai có thể sống măi bao giờ.

Cụ ngoảnh mặt nh́n về hướng đông. Lúc này đám lính Nhật đang băng qua đồng bằng, kéo thành từng đàn lũ lượt như những chấm đen nối dài lấp lánh trong ánh nắng trưa.

Nếu cụ mở cổng đê, ḍng nước lũ sẽ ồ ạt chảy về phía quân thù, xuyên qua cánh đồng bằng, tạo thành hồ nước khổng lồ cuốn trôi đám lính Nhật, không cho bọn nó tiến về phía vợ chồng Tiểu Hợi đang tá túc ở làng bên cạnh. Thế nào vợ chồng Tiểu Hợi cũng thắc mắc về số phận cụ. Lúc đó cụ sẽ tha hồ thuật lại cho cháu cụ nghe.

Cụ quả quyết tiến về phía cổng đê vừa thầm nghĩ: "Có người đánh nhau bằng vũ khí, có kẻ dùng phi cơ. Tại sao ḿnh không dùng ḍng sông này được? Vả lại ḍng sông này cũng quỷ quái chứ có hiền lành ǵ đâu!" Cụ bậm môi cố sức kéo cái mộc gỗ trơn tuột đóng đầy rêu xanh nhờn. Một ḍng nước khổng lồ nổ tung về phía cụ. Cụ biết nếu mở thêm mộc thứ hai nữa, cả ḍng sông sẽ vỡ ̣a như thác lũ. Cụ ngẫm nghĩ:

- Việc này thế nào cũng đủ công đức kéo ḿnh ra khỏi địa ngục và biết đâu c̣n đem theo ông chồng ḿnh nữa. Ông ấy chỉ c̣n sót lại bàn tay phải nữa thôi. Có là bao so với việc ḿnh đang làm.

Bỗng dưng chiếc mộc gỗ cuối cùng tuột ra và nguyên cánh cổng đê mở tung đập mạnh vào người cụ. Cụ chỉ kịp gào lên:

- Lẹ lên nào! Đồ quỷ!

Rồi cụ cảm thấy ḍng thác ồ ạt ném cụ lên cao, tung cụ qua ruộng đồng làng mạc và cuối cùng cuồn cuộn chảy về phía quân thù.


Trương Mỹ-Vân

dịch từ "The Old Demon"



 

art2all. net