Trương Mỹ-Vân

 

 

TRỐN HỌC

“Stolen Day“

by Sherwood Anderson
Trương Mỹ-Vân dịch

 



LGT: Sherwood Anderson (1867-1941) là văn sĩ Mỹ sinh tại tiểu bang Ohio. Lúc 14 tuổi ông bỏ học đi làm và khi về ở Chicago ông quen biết nhiều nhà trí thức trong số đó có Theodore Dreiser và Carl Sandburg. Do họ khuyến khích, ông nghỉ việc và bắt đầu viết văn. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông “Winesburg, Ohio” (1919), tuyển tập truyện ngắn với đề tài chính là ảnh hưởng của cuộc cách mạng kỹ nghệ và nền văn minh cơ khí đối với giá trị và phong tục của nếp sống thôn dă Hoa Kỳ, đă ảnh hưởng nhiều đến các nhà văn Mỹ khác trong số đó có Ernest Hemingway.

Truyện “Trốn Học” được dịch từ nguyên tác “Stolen Day”, là hồi kư tuổi thơ của tác giả.

Chữ “stolen day” nghĩa bóng là một ngày đi chơi thay v́ đi học hay đi làm.
 

~~o))((o~~


          Có lẽ tất cả trẻ con đều giỏi tài đóng kịch.

Mọi chuyện khởi đầu với Walter, đứa bé cùng xóm trạc tuổi tôi, bị bệnh phong thấp, sưng khớp xương và v́ thế không phải đi học.

Thế nhưng Walter vẫn đi lại b́nh thường và c̣n ra suối câu cá nữa.

Cạnh nhà tôi có ḍng suối nhỏ chảy qua đám lau sậy, rồi đổ tung xuống đập nước tạo thành cái hồ sâu. Chỗ này ngồi câu cá tuyệt lắm và đôi khi c̣n bắt được nhiều con cá thật bự nữa.

Một buổi sáng mùa xuân trên đường đến trường, tôi rẽ sang lối đi xuống suối để t́m xem Walter có đó không. Mặc dầu luôn mồm bảo bị sưng khớp xương nhưng hắn ta vẫn ra suối một ḿnh và hiện đang ngồi lù lù câu cá ở đó.

Bỗng nhiên tôi cảm thấy hai chân bắt đầu đau nhức và lưng cũng hơi ê ẩm. Tôi vào lớp nhưng đến giờ ra chơi tôi bật khóc nức nở, đúng lúc cô giáo tên Sarah Suggett đi đến.

Cô tiến về phía tôi.

- Thưa cô, em đau nhức khắp người.

Tôi vừa nói vừa tiếp tục khóc và lập tức cô giáo bảo:

- Thôi em về nhà nghỉ đi.

Thế là tôi vội vă ra về, vừa bước khập khểnh một cách đau đớn cho đến khi ra đường cái bỗng dưng tôi cảm thấy khỏe ngay.

Mặc dầu vẫn c̣n bị sưng khớp xương nhưng lúc này tôi bước đi b́nh thường được. Vừa đi tôi vừa suy nghĩ:

- Có lẽ ḿnh không nên bảo bị sưng khớp xương v́ biết đâu bệnh này có thể làm cơ thể sưng vù lên th́ khốn.

Thế là tôi quyết định đi t́m Walter để hỏi cho ăn chắc nhưng không thấy nó ở dưới suối. Tôi nghĩ thầm:

- Có lẽ hôm nay cá không cắn câu.

Tôi sợ nếu bảo bị bệnh sưng khớp xương có lẽ sẽ bị mẹ và chị tôi cười v́ mọi người trong gia đ́nh thường chế diễu tôi khiến tôi vô cùng bực ḿnh, nhưng tôi tự nhủ:

- Mặc ai cười th́ cười, ḿnh vẫn bị bệnh tê thấp.

Và thế là toàn thân tôi lại bắt đầu đau nhức ê ẩm.

Khi về đến nhà tôi ngồi bệt trước hiên. Có lẽ tôi ngồi như thế lâu lắm v́ lúc này cả nhà đều đi vắng ngoại trừ mẹ và hai em tôi. Ray dạo đó khoảng bốn, năm tuổi và Earl có lẽ lên ba. Chính Earl thấy tôi trước tiên và lúc bấy giờ tôi chờ măi đâm chán nên nằm dài trên thềm. Earl tuy nhỏ nhất nhà nhưng tính t́nh trầm tĩnh, nghiêm nghị.

Có lẽ Earl bảo mẹ tôi biết v́ một lúc sau mẹ tôi bước ra hỏi tôi:

- Có chuyện ǵ thế con? Sao con không đi học?

Suưt chút nữa tôi buột miệng bảo ḿnh bị bệnh tê thấp nhưng tôi ngưng kịp.

Trước đó vài hôm tôi nghe ba mẹ tôi bàn với nhau về bệnh t́nh của Walter. Ba tôi bảo:

- Bệnh này có thể ảnh hưởng đến tim lắm.

V́ thế tôi nhớ lại và đâm ra lo sợ. Tôi nghĩ:

- Lỡ ḿnh bị bệnh này không khéo đứng tim chết ngay lúc này không chừng.

Trước hôm đó tôi chạy đua ở trường với Irve, anh tôi, và chúng tôi chạy ṿng quanh sân khoảng nửa dặm. Anh tôi thách tôi:

- Tao chấp mày chạy quanh sân này. Thế nào tao cũng về đích trước mày cho xem!

Thế là chúng tôi chạy đua và tôi thắng, nhưng sau đó tim tôi cứ đập th́nh thịch trong lồng ngực. Bây giờ nhớ lại tôi không khỏi ngạc nhiên:

- Ḿnh bị bệnh tê thấp thảo nào tim cứ đập liên hồi. May quá hôm qua không bị đứng tim, nếu không ḿnh đă chết ngắt rồi!

Ư tưởng này càng khiến tôi thêm lo âu và bỗng dưng tôi càng đau nhức hơn trước.

- Mẹ ơi con đau quá!

Mẹ tôi bảo tôi lên lầu nằm nghỉ, nhưng hôm đó vào đầu mùa xuân, tôi c̣n tâm trí nào nằm yên trên giường khi ngoài khung cửa sổ ánh nắng mai nhảy múa trên những cành cây cao và trong không trung tiếng chim chuyền cành ríu rít như mời gọi tôi ra ngoài cùng dự cuộc vui.

Thế nhưng tôi vẫn cố nằm trên giường măi đến vài giờ sau mới cảm thấy khỏe. Tôi vùng dậy đi xuống nhà dưới và bảo mẹ tôi:

- Mẹ ơi, con bớt rồi.

Lúc bấy giờ mẹ tôi đang bận tay nên không để ư ǵ đến tôi, chỉ ừ hử cho qua chuyện. Chính mẹ tôi bắt tôi lên giường nằm và chẳng hề bước lên lầu xem t́nh trạng tôi ra sao. Tôi không nghĩ đến điều này khi c̣n nằm trên giường nhưng bây giờ khi tôi bảo mẹ rằng tôi đă khỏe rồi và mẹ tôi chỉ đáp “Thế à, thế th́ tốt”, rồi tiếp tục công việc của mẹ khiến tôi cảm thấy khắp ḿnh mẩy bỗng dưng đau nhức dữ dội. Tôi nghĩ:

- Chẳng thà ḿnh chết cho rồi. Thế nào ḿnh cũng sắp chết v́ bệnh tê thấp này.

Rồi tôi ra ngồi bệt trước hiên nhà và lúc này tôi đâm ra giận mẹ tôi vô cùng.

- Nếu mẹ biết sự thật rằng ḿnh bị bệnh tê thấp và có thể chết bất cứ lúc nào, chắc mẹ chẳng hề quan tâm đến ḿnh đâu.

Và càng nghĩ thế tôi càng giận mẹ tôi hơn.

- Thôi được rồi, ḿnh sẽ đi câu.

Tôi lại nghĩ với bệnh sưng khớp xương của tôi và với cơn nhức nhối lúc này, tôi sẽ ngồi câu bên cạnh hồ nước và biết đâu bỗng dưng tim tôi sẽ ngừng đập. Rồi dĩ nhiên tôi sẽ té nhào xuống nước và nếu không chết ngay khi đầu tôi chạm mặt nước, thế nào tôi cũng chết đuối cho xem.

Mọi người trong gia đ́nh tôi sẽ tề tựu đông đủ quanh bữa ăn tối, và khi thấy thiếu tôi họ sẽ hỏi:

- Nó đâu rồi?

Và mẹ tôi sẽ nhớ ra ngày hôm đó tôi nghỉ học v́ bị đau nhức. Rồi mẹ sẽ lên lầu t́m tôi nhưng dĩ nhiên chẳng thấy tôi đâu cả.

Năm ngoái có đứa bé con của gia đ́nh Wyatt chết đuối trong ḍng suối này.

Ở cuối đường có ḍng suối nhỏ và trên bờ cạnh gốc cây tùng già có cái thùng “phuy” chôn sâu dưới đất. Mọi người thường bảo nhau con suối này nguy hiểm lắm và một hôm nọ đứa con út của gia đ́nh Wyatt ra suối chơi một ḿnh rồi té xuống nước.

Khi mẹ tôi ra suối lấy nước bắt gặp th́ đứa nhỏ đă tắt thở từ lâu rồi.

Hôm đó nhằm lúc mọi người trong gia đ́nh tôi đều có nhà và mẹ tôi hớt hả chạy về với đứa trẻ ướt đẫm sóng sượt trên tay. Mẹ tôi cố chạy thật nhanh đến nhà ông bà Wyatt, mặt mẹ xanh như chàm. Bây giờ nhớ lại tôi c̣n thấy rơ nét hăi hùng trên gương mặt mẹ tôi hôm ấy.

Tôi nghĩ:

- Thế nào mọi người cũng đổ xô đi t́m ḿnh cho xem. Và thế nào cũng có người bảo thấy ḿnh ngồi câu cá cạnh hồ nước hôm đó. Rồi mọi người sẽ hoảng lên, khắp thành phố đều chạy ra bờ hồ và cuối cùng họ sẽ vớt xác ḿnh lên.

Nghĩ đến đây tôi cảm thấy khoái chí tử, mặc dầu biết ḿnh đă chết.

- Và rất có thể khi họ t́m thấy và vớt xác ḿnh lên, mẹ ḿnh sẽ ôm ḿnh trong tay và tất tả chạy về nhà như lần mẹ ôm đứa bé con bà Wyatt vậy.

Rồi tôi đứng dậy ra sân sau t́m cần câu và đi thẳng ra hồ nước. Tuyệt nhiên mẹ tôi không hề hay biết điều ǵ v́ mẹ đang bận. Bao giờ mẹ tôi cũng bận công chuyện cả!

Ra đến hồ tôi tự nhủ không nên ngồi gần bờ nước quá. Lúc này tôi không c̣n đau nhức nữa nhưng tôi nghĩ:

- Với bệnh phong thấp này khó ḷng đoán trước được, có lúc đau lúc không. Walter bị bệnh này mà vẫn đi câu như thường chứ có sao đâu.

Tôi móc mồi, ném cần câu xuống nước, bỗng dưng cần câu giật mạnh. Tôi liền kéo lên và biết lần này tôi câu được một con cá thật bự v́ trước giờ chưa bao giờ cá cắn mồi như vậy cả.

Tôi biết ngay đây là một trong những con cá chép to tướng của ông lăo Fernn.

Lăo Fernn có hồ nuôi cá chép riêng. Mùa hè ông thường dùng hồ nước làm nước đá bán và mùa xuân ông mua cá chép thả trong hồ. Thế nhưng mùa xuân năm nay nước lụt tràn vào hồ của ông khiến một số cá chép bơi vào suối và cuối cùng lọt vào hồ nước công cộng này.

Lúc này con cá của lăo Fernn đang cắn mạnh và tôi càng giật cần câu, nó càng kéo trở lại khiến tôi sợ đứt dây nên lăn đại xuống bờ hồ, tay vừa nắm chặt sợi dây và cuối cùng tôi nhào thẳng xuống nước.

Tôi chụp được con cá ngay trong hồ, rồi cả hai chúng tôi cứ thế quần thảo với nhau. Rút cuộc tôi nắm được bụng cá, luồn tay dưới mang nó và kéo nó lên khỏi mặt nước.

Rơ ràng đây là một con cá khổng lồ, lớn gần bằng nửa người tôi. Tôi h́ hục kéo nó lên bờ và vẫn giữ một tay dưới mang cá, tôi đâm đầu chạy về nhà.

Chưa bao giờ tôi chạy nhanh như vậy, mặc dầu con cá trơn tuột, vùng vẫy cố sức thoát khỏi tay tôi nhưng tôi vẫn nắm chặt vào mang nó. Th́nh ĺnh tôi vấp té sóng soài trên ḿnh nó nhưng cuối cùng tôi vẫn mang được con cá về nhà.

Thế là hôm đó tôi trở thành người hùng trong gia đ́nh tôi. Mẹ tôi mang ra chậu giặt áo quần, đổ đầy nước và thả con cá vào trong. Sau đó bà con lối xóm đổ xô lại xem con cá khổng lồ.

Tôi lên lầu thay quần áo rồi xuống nhà ăn cơm tối. Và bỗng dưng tôi làm hỏng một ngày tuyệt vời của tôi.

Trong lúc mọi người đang tề tựu đông đủ quanh bữa ăn tối, ba tôi hỏi tôi tại sao hôm đó tôi lại về sớm v́ ba tôi gặp cô giáo Sarah Suggett trên đường về nhà và cô giáo kể tôi bị bệnh ở trường.

Ba tôi hỏi:

- Hôm nay con bị bệnh ǵ ở trường thế?

Và trước khi kịp suy nghĩ, tôi buột miệng:

- Con bị bệnh tê thấp.

Thế là mọi người cười ồ lên khiến tôi không c̣n nghe thấy ǵ nữa. Tôi chỉ biết bỗng dưng toàn thân tôi bắt đầu đau nhức và tôi bật khóc nức nở.

- Con đau thật, con đau thật mà!

Tôi vùng dậy bỏ chạy lên lầu và ở miết trên đó đến khi mẹ tôi lên t́m tôi.

Tôi biết rằng mọi người trong gia đ́nh sẽ không bao giờ buông tha tôi và sẽ chế giễu tôi măi về căn bệnh quái ác này. Nghĩ vậy tôi càng cảm thấy đau đớn hơn, nhưng lúc này cơn đau không c̣n ở dưới chân hay sau xương sống của tôi nữa.

 

Trương Mỹ-Vân

dịch từ “Stolen Day” của Sherwood Anderson
 


 

art2all. net