TUYỀN LINH

 

Luân Hoán với Giai nhân

Tuyền Linh Nguyễn Văn Thơ


1. Phần Đời

Luân Hoán tên thật là Lê Ngọc Châu, sinh ngày 10 tháng 01 năm 1941 (năm Canh Th́n ) tại phố cổ Hội An. Cha anh là ông Lê Hoán và mẹ là bà Nguyễn Thị Luân. Bút hiệu Luân Hoán được ghép từ tên cha và tên mẹ của anh. Ngoài ra, anh c̣n các bút hiệu khác như: Châu Hải Châu- Cự Hải-Trần Gia Nam- Lư Phước Ninh- Lê Bảo Hoàng. Quê nội Luân Hoán ở làng Liêm Lạc, Ḥa Đa, Ḥa Vang Quảng Nam; quê ngoại tại Vĩnh Điện, Điện Bàn, Quảng Nam. Trong nhiều năm chiến tranh ( 1945 ) gia đ́nh anh di tản về sống ở vùng Tiên Phước, Quảng Nam. Vào năm 1951, gia đ́nh anh lại di chuyển về sống tại Huyện Ḥa Vang, và sau cùng về định cư tại Thành phố Đà Nẵng. Đến ngày 02 tháng 02 năm 1985, anh được người em trai bảo lănh để qua sống tại Montreal, Canada. Anh là cựu học sinh Trường Trung Học Phan Chu Trinh Đà Nẵng.
 

Tính t́nh Luân Hoán rất trầm lặng, ít nói, phong cách xề x̣a, lè phè, rất rơ nét là một nhà thơ từ khi c̣n ngồi ghế nhà trường. Luân Hoán sống nội tâm nên ít thích nhóm họp, tiệc tùng nơi đám đông. Anh đam mê nhất là Thơ, ngoài ra Luân Hoán cũng thích hội họa, âm nhạc, nhiếp ảnh, nhưng Thi Ca vẫn là con đường chính anh chọn và theo đuổi cho đến bây giờ. Luân Hoán biết làm thơ từ nhỏ, từ lúc lên mười, nhưng là những bài thơ rất ngô nghê của tuổi thiếu niên, như bài Hàm Tiếu v..v…


Luân Hoán bắt đầu viết chính thức từ năm 1960, thường có bài trên các báo: Gió Mới, Tuổi Xanh, Thời Nay, Phổ Thông, Bách Khoa, Văn Học, Mai,  Ngàn Khơi, Kỷ Nguyên Mới, Văn, Tŕnh Bày (trước 1975 ). Anh cũng có chân trong Ban Biên Tập các Tạp chí Văn học, Sài G̣n ( 1964 – 1975 ). Từ khi chuyển về sống ở Canada, thơ anh cũng góp mặt trên nhiều báo tại hải ngoại.

Tác phẩm đă xuất bản: Về Trời ( Văn Học, Sài G̣n, 1964 ), Trôi Sông ( Văn Học, Sài G̣n 1966 ), Chết Trong Ḷng Người ( Ngưỡng Cửa, 1967 ), Viên Đạn Cho Người Yêu Dấu ( Thơ, 1969- tái bản 1995 ), Ḥa B́nh Ơi Hăy Đến ( Thơ, 1970, cùng Phạm Thế Mỹ và Lê Vĩnh Thọ ), Nén Hương Cho Bàn Chân Trái ( Thơ, 1970, với các bạn văn ), Thơ T́nh ( in cùng Khắc Minh, nxb Thơ, 1970 ), Ca Dao T́nh Yêu ( nxb Thơ, 1970, cùng Khắc Minh ), Lục Bát Ca ( cùng Lê Vĩnh Thọ và Vĩnh Điện, nxb Thơ, 1970 ), Rượu Hồng Đă Rót (nxb Thơ, 1974, tái bản 1995 ).


Từ khi qua định cư tại Canada, Luân Hoán cũng đă xuất bản khá nhiều sách, như: Ngơ Ngác Cơi Người, Đưa Nhau Về Đâu, Cám Ơn Đất Đá Trổ Thơ Ḷng Ta Hạt Bụi Vu Vơ Bám Hoài, Mời Em Lên Ngựa, Nuôi Thơm Chùm Kỷ Niệm Xanh, Cỏ Hoa Gối Đầu, Sông Núi Cùng Người Thơm Ngát Thơ, Tác Giả Việt Nam ( Tự Điển dưới tên Lê Bảo Hoàng ), Ổ T́nh Lận Lưng, Em Từ Lục Bát Bước Ra, Theo Gót Thơ, Thanh Thi…..

 



2. Thơ và Giai Nhân

Nói đến thơ của Luân Hoán th́ bao la lắm, nói cả ngày cũng không hết, bao la như t́nh của anh đối với Giai Nhân vậy. Thơ Luân Hoán mang hơi thở rất riêng, không giống nhà thơ nào cả. Chính cái riêng đó làm cho tôi và các bạn cùng trang lứa, cùng Lớp cùng Trường mê mệt và luôn nhớ đến anh, như luôn nhớ đến thời hoa niên của ḿnh – anh đúng nghĩa là một nhà thơ lớn của tuổi học tṛ. Anh làm thơ như đùa giỡn với thơ, trêu ghẹo ngôn ngữ. Những ngôn từ anh dùng trong thơ thật b́nh dị, chơn chất, y như đi đứng, ăn uống và tắm rửa hàng ngày. Thơ anh không trau chuốt, gọt giũa nhưng lại đầy sức sống, truyền cho người xem nhiều rung cảm. Chất ngọt ngào trong thơ Luân Hoán không phải vị ngọt của thứ đường đă được tinh luyện, mà là vị ngọt của cây mía lau mía đường nơi ruộng đồng thôn dă. Sự b́nh dị chân phương mà Luân Hoán có được trong thơ là cả một nghệ thuật, không phải ai cũng có thể viết được như thế. Nhờ tính chất chân phương này nên thơ Luân Hoán mang rất nhiều nhạc tính ( musicalite ). Tôi đă phổ nhạc thơ Luân Hoán rất nhiều, nhưng tiếc là điều kiện tài chánh chưa cho phép nên mới chỉ thu âm được ba bài ( Em và Thơ, Hỏi Thật và Bệnh Ŕnh Hương Sắc ). Hy vọng một ngày gần đây, tôi sẽ tŕnh làng tiếp những nhạc phẩm tôi đă phổ từ thơ Luân Hoán.


Với Luân Hoán, thơ chính là hơi thở, luôn hít vào thở ra từng giây…từng phút…từng giờ…và cứ thế nối đuôi nhau không bao giờ dứt được. Bởi thế, thơ luôn theo anh cả lúc ăn, lúc thức giấc, lúc đi đường, lúc đứng đợi xe, lúc làm việc, và ngay cả lúc đang dạy học:

tôi đứng lặng vài giây trên bục giảng
giáo án thuộc ḷng bỗng chốc lăng quên
nét phấn lạc ḍng chữ run mặt bảng
trở lại bàn hồn nghe đă lênh đênh

thôi tôi hiểu ra rồi em bé bỏng
chẳng có ǵ mới lạ phải không em
trái tim đựng bao nhiêu điều bí mật
cũng chỉ là tôi đă chớm yêu em

( Điều Bí Ẩn B́nh Thường )

Như tôi đă nói ở trên, thơ luôn theo anh, và anh luôn theo thơ, cũng như anh luôn theo gái vậy. Nếu suy nghĩ của tôi không quá chủ quan th́ trên đời này không có giai nhân, Luân Hoán chẳng bao giờ có được thơ hay (?) Anh yêu mỹ nhân như yêu chính bản thân ḿnh, có nhiều khi c̣n hơn thế, phải không Luân Hoán ? Vậy th́ Luân Hoán biết đến mỹ nhân từ lúc nào ? Chúng ta cùng nghe anh thổ lộ:

Khi gặp em độ chừng lên 8
Tôi chớm 10 rất đỗi ngô nghê
Em quá đẹp bởi v́ em lai Pháp
Tôi lên rừng rồi trở xuống nhà quê
…………………………………..
Tôi mỏi đớ nắm chân em lưỡng lự
Tay vụng về tinh nghịch úp lung tung
Em ú ớ nói ǵ như đang mớ
Tôi khi không nghe nhịp máu lạ lùng

Từ phút đó nằm thức hoài đến sáng
Tưởng tượng ra nhiều chuyện chẳng đầu đuôi
Da em ấm tôi hít hà ngột thở
Nghe nhiều nơi rất khác lạ trên người

( Hàm Tiếu )

Đọc xong những câu thơ trên của Luân Hoán, tôi biết nhiều đọc giả sẽ thắc mắc và muốn đánh đ̣n Luân Hoán. Tại sao biết yêu sớm vậy ? Xin thưa, đây không phải là một t́nh yêu đúng nghĩa giữa đôi trai gái. Đây là một hiện tượng tâm sinh lư ở tuổi vị thành niên. Luân Hoán cũng như bao thiếu niên khác, do trong thời kỳ phát triển cơ thể mất cân bằng nên đă dẫn đến những thay đổi tâm sinh lư, làm xuất hiện cảm giác, cảm xúc mới lạ đối với người khác phái. V́ Luân Hoán có tài biết làm thơ quá sớm nên Luân Hoán bộc bạch ra được, thế thôi, c̣n những em thiếu niên khác th́ luôn giữ kín trong ḷng. Dẫu sao, cũng cám ơn Luân Hoán, anh đă cho mọi người thưởng thức những câu thơ rất ngô nghê, rất thật và không kém phần dễ thương ( da em ấm tôi hít hà ngột thở- tay vụng về tinh nghịch úp lung tung ). Rất dễ thương !

Thơ của Luân Hoán luôn cuốn hút người đọc, thi phong thật đằm thắm, nhẹ nhàng, và rất diễm t́nh:

mười sáu tuổi em tập làm thiếu nữ
vai tóc thề áo lụa trắng bay bay
quai nón đỏ ngậm hờ vành môi ướt
vuông khăn thêu kín đáo xếp trong tay

em đến lớp nắng theo đùa trên áo
cặp che ngang ngực thơm ngát ngọc lan
tay giở vở tưởng chừng như đệm nhạc
hồn thanh xuân em lót xuống từng trang

( Điều Bí Ẩn B́nh Thường )

Thơ anh không thể nói là không hay được, Luân Hoán dùng những từ ngữ rất mộc mạc, dung dị, nhưng cách dùng từ ngữ của anh rất uyển chuyển khiến thơ Luân Hoán luôn uốn lượn, bay bổng. Tiếng thơ anh chính là những cung bậc bổng trầm trong âm nhạc :

Em từ bụi chuối bước ra
Ánh trăng làm nũng chao qua ống quần
Niềm vui giấu dưới bàn chân
Vỡ theo sợi gió lâng lâng ngậm ngùi

( Trăng Đêm Nở Hoa )

Mỗi lần sắp sửa yêu ai
Tự nhiên mặt mũi tóc tai lạ lùng
H́nh như có triệu vi trùng
Ngo ngoe đ̣i được nhớ nhung với ḿnh

( Triệu Chứng )

H́nh như Luân Hoán thật sự đi vào con đường t́nh ái năm mười sáu tuổi, cái tuổi đầy mộng mơ, thêu hoa dệt gấm. Tuy nhiên, t́nh yêu thời bấy giờ của chúng tôi không thực tiễn như thời a c̣ng (@) này, hễ yêu nhau là tự nhiên, tự do đủ mọi mặt, thậm chí có thể sống thử với nhau. Ở thế hệ chúng tôi, giữa đôi trai gái yêu nhau, chỉ biết nh́n mặt nhau, trao gởi những t́nh thư rất kín đáo, người nào bạo dạn lắm th́ cũng chỉ biết nắm tay nhau là cùng. Tất cả nỗi ḷng của ḿnh đều được giấu kín, chẳng ai biết, ai hay. Cũng v́ thế đă có những mối t́nh đơn phương rất tội nghiệp, chẳng hạn như tôi đây. Tôi thầm yêu trộm nhớ một cô nữ sinh học dưới tôi hai lớp, tôi học Đệ Ngũ, cô ta học Đệ Thất, chúng tôi cùng học tại Trường Trung Học Phan Chu Trinh Đà Nẵng. Tôi và cô ta cùng cư trú trong Làng Nại Hiên, cùng chung đường về nhà sau khi tan trường, nhưng suốt mấy năm trời tôi không dám hé một lời. Tôi cũng không hiểu tại sao lại như vậy. Để cuối cùng, buồn t́nh, tôi viết một bài thơ gởi đăng trên báo Bán Nguyệt San Phong Lan và bỏ đi biệt xứ. Tôi c̣n nhớ, năm đó là cuối năm Đệ Nhị. Mối t́nh đầu đời của tôi gói gọn trong bài thơ sau:

Áo tím em mang tự thuở nào ?
Kinh kỳ ngập nắng rộn xôn xao
Áo em lă lướt trong gió thoảng
Hứng lại giùm ta chút máu trào

Ta đến nơi đây nén dặm đường
Mập mờ áo tím lướt trong sương
Mắt em xanh quá là xanh quá !
Ta biết rồi ta sẽ đoạn trường

Dáng liễu đong đưa tắm ánh hồng
Mây buông lơa xơa cợt thu phong
Trân Châu chừng tưởng là sương nhạt
Em nỡ không mang chiếc áo hồng ?

Lê gót t́m hoa thỏa ước mong
Những tưởng em mang chiếc áo hồng
Ngờ đâu em đắp lên màu tím
Tím cả ḷng ta mấy độ trông

Mây xám chiều nay đổ xuống rồi
Rớm sầu nguyệt lệ ánh sao rơi
Đường về lối nhỏ hoa tim tím
Cánh bướm bay qua tủi phận đời

( Aó Tím – Tuyền Linh )

Luân Hoán th́ khác tôi, anh ấy bản lĩnh hơn tôi trong việc giao tiếp với phái nữ, chỉ hơn tôi thôi v́ tôi quá nhát gái, chứ thật ra theo nhận xét của bạn bè th́ Luân Hoán bạo thơ hơn bạo gái. Mối t́nh đầu đời của Luân Hoán chớm nở vào năm mười sáu tuổi, cũng mặn nồng trong cốt cách khù khờ của tuổi mới lớn :

Thuở mới yêu em độ chừng mười bảy
Sắc hương thơm đằm thắm nở nụ hoa
Ta lụt lịt chỉ thua em một tuổi
Sao khù khờ nhút nhát – nghĩ không ra
………………………………………..
Môi với lưỡi chưa một lần dám chạm
Nước bọt nhau mặn nhạt ngọt ra sao
Vào xi nê chỉ dính chùm mái tóc
Và mười ngón tay siết thật khít khao

( Nụ Trăng Đầu Đời )

H́nh như đường t́nh của bất cứ ai trong thế gian này cũng đều như nhau, mối t́nh đầu chẳng bao giờ bền vững cả, như một quy luật. Luân Hoán cũng không ngoại lệ. Anh đă chia tay mối t́nh đầu một cách bất ngờ, không rơ nguyên do, để lại trong kư ức bao nỗi nhớ ngu ngơ…dễ thương…khó tả :

Yêu chẳng biết làm ǵ hơn ngoài nhớ
Nhớ lạ kỳ, nhớ tưởng phát cuồng điên
Mới chia tay vừa đến nhà đă viết
Trao gởi cho nhau liên tiếp nỗi niềm

Chữ chẳng nói thay ḷng hay đều vụng
Để bất ngờ chia biệt chẳng nguyên do
Vết thương t́nh của nhau không hiện rơ
V́ h́nh như hai đứa giỏi giả đ̣

Giờ em đă là chim lồng quí phái
Ngậm nụ trăng đầu hay nhả từ lâu ?
Ta nhờ nuốt đă như là thi sĩ
Nụ t́nh xưa thành nụ thơ nhạt màu

( Nụ Trăng Đầu Đời )

Thơ của Luân Hoán luôn gợi lên một h́nh ảnh rất đẹp của tuổi học tṛ, rất học tṛ. Những cử chỉ vụng dại nhưng ngọt ngào, ngây ngô nhưng sâu lắng. Anh dùng ngôn ngữ rất đẹp, rất trẻ con, rất đời thường nên người đọc dễ nhập tâm, thấm đẫm. Luân Hoán sắp xếp những từ ngữ b́nh dân này vào thơ một cách rất khoa học, làm cho thơ anh sinh động hẳn lên, khiến người đọc tưởng như đang thực sự sống với cảnh thơ, quên bẵng đi thế giới bên ngoài rẫy đầy gai góc :

mang vào lớp bài thơ anh mới tặng
khoe bạn bè cho chúng lác mắt chơi
í mà chết, anh viết ǵ trong đó ?
chuyện chúng ḿnh? Em hổng chịu đâu
anh phải viết chuyện con mèo con chó
chuyện con chim con cá ǵ thôi
hay cùng lắm chuyện trời mưa trời nắng
chuyện chúng ḿnh, kỳ lắm, thôi thôi…

( Nhơng Nhẽo – Đưa Nhau Về Đâu )

Rất hồn nhiên, trong sáng, chơn chất :

mà thôi, chắc không được
ba mẹ chẳng chịu đâu
anh người dưng nước lă
đâu phải…x́, c̣n lâu

( Tết Mười Sáu )

Rất thật thà, ngây ngô, dễ thương :

em có nhớ trong sân trường bữa ấy
cô giáo đau, ta được nghỉ giờ đầu
rất t́nh cờ hai đứa chợt gặp nhau
em mở cặp vội vàng trao quyển sách
sợ bạn thấy ta kẹp vào dưới nách
đi một hơi không kịp cám ơn em
trốn vào cầu hối hả giở ra xem
mảnh giấy nhỏ nét mực nghiêng nghiêng tím

( Trong Sân Trường Bữa Ấy )

Thơ Luân Hoán không mang tính ẩn dụ cao, thỉnh thoảng ta mới bắt gặp, nhưng những t́nh huống ẩn dụ trong thơ anh rất tinh tế. Thơ anh luôn phơi bày ra tất cả những ngơ ngách của tâm hồn ḿnh, nhờ vậy thơ Luân Hoán dễ đi sâu vào ḷng người đọc :

tôi đă viết những ǵ trong lưu bút
một đôi ḍng tạm biệt vu vơ
chiếc ảnh nhỏ tôi dán vào bên góc
ghi khiêm nhường ba chữ đơn sơ
khi chụp ảnh nào đâu tôi có khóc
sao mắt buồn chan chứa bao la
suốt niên khóa cùng chung trường chung lớp
chung thầy cô, chung chúng bạn thân quen
sao h́nh như vẫn vô cùng xa cách
trai gái đôi đường cách trở chia ngăn
……………………………………………
em có nhớ những lần đi du ngoạn
em vui đùa nhí nhảnh như con chim
không hiểu sao bỗng nhiên tôi buồn bă
tiếng em cười nghe đau nhói trong tim
sau ba tháng biết em c̣n đến lớp ?
mùa hè này ai đi hỏi em không ?
tập lưu bút của em tôi mở đó
viết làm sao cho hết những chuyện ḷng

( Lưu Bút – Đưa Nhau Về Đâu )

Có nhiều người cho rằng Thơ chỉ là Thơ, Thơ không là đời sống thực. Tôi th́ không cho như vậy. Tôi không quá mẫn cảm với thơ Luân Hoán, nhưng tôi tâm đắc ḍng thơ anh v́ thơ anh kết hợp được thế giới hiện thực với thế giới tưởng tượng, cái hay trong thơ Luân Hoán là ở chỗ này. V́ rằng,thế giới hiện thực có giới hạn, trong khi thế giới tưởng tượng là vô hạn. Như các triết gia Tây phương đă nhận định, tưởng tượng làm sống lại những kỷ niệm và tôn giá trị niềm vui sướng mà những kỷ niệm ấy gợi lên. Tưởng tượng sáng tạo như Luân Hoán được đánh giá là rất tích cực, mang đến cho con người phương tiện để thoát khỏi những buồn rầu trong cuộc sống; làm cho con người hạnh phúc hơn trong thực tế, làm phong phú cảm xúc con người.


Nghệ sĩ không thể không tưởng tượng trong khi sáng tác, bởi tưởng tượng là tự do vượt lên trên hiện tại, thực tại để trở về đó một cách sâu sắc hơn. Như Sigmund Freud đă nói: “ nghệ thuật cũng chính là một giấc mơ ( giấc mơ ban ngày ) Nghệ thuật là một cách để con người ghi lại những giấc mơ. Giấc mơ nghệ thuật giúp con người được sống nhiều cuộc đời, trải nghiệm nhiều t́nh huống, thỏa măn những khát vọng không phải lúc nào cũng thực hiện được “

Vâng, đúng thế. Vậy chúng ta hăy cùng xem thế giới tưởng tượng của Luân Hoán khi ra Huế đi thi Tú Tài gặp các cô sinh viên ra sao :

chào em lộng lẫy Luật Khoa
cho tôi thay cái cặp da tầm thường
kẻo không phí mất mùi hương
em đang bỏ lại trên đường em đi
xin thề tôi chẳng nói chi
nằm ngoan trong ngón xuân th́ trổ thơ
( Ngàn năm người đẹp Hương Giang
Vẫn c̣n đi đứng đàng hoàng trong tôi )
…………………………………………

chào em đài cát Văn Khoa
cho tôi thế cái yên da em ngồi
đường dài nhớ đạp thảnh thơi
cho tôi uống trọn hương đời thơm tho
xin thề không dám làm thơ
chỉ thiêm thiếp mộng bên bờ tồn sinh
( Ngàn năm người đẹp Hương Giang
Vẫn c̣n đi đứng đàng hoàng trong tôi )


Dù thế giới tưởng tượng là vô hạn, nhưng không kết hợp được với thế giới hiện thực th́ cũng chẳng có thơ hay. Chúng ta hăy nghe Luân Hoán ra Huế thi Tú Tài, ngồi đúng vào cái bàn có khắc tên các nữ sinh Đồng Khánh Huế. Anh nói ǵ đây :

ngồi thi nh́n cái mặt bàn
Thu, Sương, Bích, Thảo nhẹ nhàng hóa thơ
…………………………………………….

không biết chỗ này ngày mấy buổi
ai ngồi duỗi thẳng búp chân thơm
cánh tay chắc hẳn tṛn ghê lắm
tựa nhẳn mặt bàn ửng nước thơm
…………………………………..

này ả thơ cưng trường Đồng Khánh
tay ta cầm bút trả bài thi
hồn ta lơ lửng trong hương Huế
đạt cả hai tay chẳng có chi

……………………………………...

Vâng,” chẳng có chi “, và cậu học tṛ Lê Ngọc Châu, Trường Phan Chu Trinh Đà Nẵng đă chẳng có chi, thi hỏng Tú Tài kỳ 1.

Có thể nói rằng, Luân Hoán kết hợp thế giới hiện thực và thế giới tưởng tượng một cách rất nhuần nhuyễn, bởi trí tưởng tưởng cũng nằm trong vùng tâm thức cá nhân anh. Nói như John Lennon: “ Hiện thực để lại nhiều điều cho trí tưởng tượng “, Vâng, đúng thế. Ở bất cứ h́nh ảnh nào trong thơ Luân Hoán, cái nh́n của anh luôn xuyên suốt, vượt qua tất cả sự vật bằng trí tưởng tượng của ḿnh, nhờ thế h́nh ảnh trong thơ anh luôn mỹ miều dễ cảm:

ta đứng tựa trong hành lang lớp học
trên lầu cao nh́n xuống mộng bâng khuâng
ḷng cúi theo từng ngọn tóc phân vân
hôn rất nhẹ trên tóc thề đen nhánh
môi em đỏ sao h́nh như quá lạnh
răng trắng thơm níu giữ lấy hồn ta
lưỡi rót thương t́nh rót mật đậm đà
ta nương náu bên em bằng mộng tưởng
bởi quá yêu nên ta giàu tưởng tượng

( Trong Sân Trường Bữa Ấy )

Tưởng tượng như thế này th́ thú vị biết bao !

ngoắc kêu một bác xe lôi
một ḿnh mà tưởng đang ngồi với em
quanh co xe chạy đă thèm
bác phu nhỏ nhẹ:” thầy quên chỉ đường “

( Nhật kư chặng đường Đà Nẵng – Sài G̣n )

Hoặc dặn ḍ vu vơ :

nhớ đừng gục xuống mặt bàn
gỗ hôn trộm má môi hoàng hậu ra

( Nhật Kư )

Nhờ trí tưởng tượng phong phú nên không gian thơ Luân Hoán rất rộng: ở trường học, ở ngoài phố, ở chợ, ở hồ bơi, ở băi biển, ở sông ng̣i, ở vùng quê, ở miếu đ́nh, và nhất là ở trước cổng nhà của các mỹ nhân; chỗ nào có giai nhân là chỗ đó có thơ anh. Tất cả h́nh như đều đến rất bất chợt, không hẹn trước. Chính sự bất chợt này đă phát triển năng khiếu bẩm sinh của anh một cách mạnh mẽ, nhanh chóng và đưa thơ anh lên ngôi. Trong thơ Luân Hoán, thỉnh thoảng ta thấy anh muốn hóa thân ra nhiều ảnh h́nh như: mây, gió, hạt bụi, ánh nắng mặt trời, cái yên da xe đạp, cái cặp da nữ sinh, con tàu bập bềnh trên sóng biển…Nói chung, tất cả những ǵ có thể tiếp cận được với mỹ nhân là anh hóa thân ra thứ ấy, để ve văn, để trêu cợt hay nói một cách thực tế hơn là để được thưởng thức mùi hương của người đẹp (?) :

gáy ngà đỡ mái tóc cao
rơ ràng có hạt bụi thao thức nằm

mây cao chốc chốc muốn sa
nắng soi từng góc thân hoa thiên thần
câu thơ biết phận cù lần
rút lui vào trái tim trần nằm mơ

( Thả Thơ Trên Biển )

chào em đài cát Văn Khoa
cho tôi thế cái yên da em ngồi

chào em lộng lẫy Luật Khoa
cho tôi thay cái cặp da tầm thường
( Ngàn năm người đẹp Hương Giang
Vẫn c̣n đi đứng đàng hoàng trong tôi )


Luân Hoán hóa thân trong thơ thật đẹp, thật dễ thương, thật diễm t́nh :

em nằm đắp nắng băi chiều
cồn hoa che ngọn thủy triều trắng phau
tôi ngồi vốc cát xây lầu
hóa thân thả triệu con tàu viễn mơ
ngực em đè phải câu thơ
c̣n nằm trong trái tim khờ dại tôi


Một đôi lúc, trí tượng của anh vượt quá vùng hiện thực, anh vẫn cho ra đời những câu thơ rất ngộ nghĩnh :

nằm nghiêng
thừa cánh tay ôm
nằm ngửa
thiếu cánh tay thơm lạnh đùi
nằm sấp
bức rức cả người
ngồi lên
chạm mỹ nhân ngồi chung quanh

( Nhớ )

Như tôi đă nói ở trên, thơ Luân Hoán ít mang tính ẩn dụ, nhưng một đôi khi những bài thơ của anh mang tính ẩn dụ th́ lại đầy sức sống :

em ngồi trải cánh chân phơi
nắng thơm nghiêng một góc trời săm se
tôi ngồi đờ đẫn tay che
com-chim-thơ-đội-mộng x̣e cánh bay

gió ŕnh trong nách lá cây
hồ đồ rơi trúng ḿnh dây em mềm
hoảng hồn, gió văi hương lên
thanh xuân cỏ biếc hai bên tôi nằm
mon men tôi ướm tay thăm
vô t́nh vướng phải cái dằm nhớ nhung

( Trên Đồi Cỏ )

Theo nhận định của tôi, thơ Luân Hoán và Giai Nhân luôn ḥa quyện với nhau, có Giai Nhân là có thơ Luân Hoán và có thơ Luân Hoán là có h́nh bóng Giai Nhân. Hay nói một cách chính xác hơn, Giai Nhân chính là mạch nguồn của ḍng thơ Luân Hoán. Trong ḷng anh không lúc nào là không có h́nh bóng giai nhân ngự trị, bởi cơi ḷng anh mênh mông quá như chính thơ anh tự nó đă lắm mênh mông. Chúng ta hăy đọc những câu thơ dưới đây sẽ hiểu anh hơn :

chiều chiều luồn chợ Vườn Hoa
trôi theo Đồng Khánh bám tà áo bay
mắt hồng liệng cái ngoắt tay
dắt qua Độc Lập dựa cây đèn đường
chập chùng xuân ảnh văi hương
ngó ai ḷng cũng yêu thương tức th́
giả vờ châm thuốc nhâm nhi
nuốt thầm vóc đứng, dáng đi quanh ḿnh

( Đà Nẵng – 1960 )

“ Nuốt thầm vóc đứng, dáng đi quanh ḿnh “. Vâng, thèm hơn thèm thuốc lá. Nhưng sự thèm khát của anh không phải là sắc dục, mà anh thèm hứng ḍng mạch nguồn chảy ra từ tâm hồn ḿnh. Bởi thế, cảm xúc anh lúc nào cũng tuôn trào để hóa thành thơ. Với anh, một ngày không làm được thơ kể như ngày ấy muốn bịnh. Anh tâm sự :

làm thơ là để b́nh thường
cái ta cứ thích đứng đường ngó em
làm thơ là để lênh đênh
trên gịng rảnh rỗi chợt quên mất ḿnh
làm thơ là để làm thinh
im nghe ta tự tỏ t́nh với ta
làm thơ là để dần dà
trở thành ông thánh hóa ra ông khùng
làm thơ là sống ung dung
để cho óc khỏi lùng bùng nổi điên
làm thơ là có đủ quyền
ba hoa tưởng tượng đă ghiền mới thôi
với ta, thơ như bầu hơi
của hai lá phổi lôi thôi thở hoài
ngày nào thơ chẳng lai rai
kể như ngày đó coi ṃi muốn đau

( Ta Phỏng Vấn Ta )

Đọc thơ Luân Hoán, ta cảm thấy thời gian như chậm lại, như chính cốt cách lè phè ngoài đời của anh. Với anh, thời gian luôn thong thả xuôi ḍng, thong dong tự tại :

trong đầu nhú chút vẩn vơ
trong bụng vài ngọn chữ lơ mơ nằm
kể như cái ổ lót xong
nằm-ngồi-đi-đứng thong dong đẻ đều


Vâng, anh đẻ ra thơ thật đều, thật nhiều. So với tỷ lệ thời gian, anh là một trong những nhà thơ Việt Nam có số lượng sách xuất bản nhiều nhất. Tôi nghĩ, thơ anh được đa số học sinh, sinh viên yêu thích. Riêng tôi, tôi rất tâm đắc ḍng thơ trữ t́nh của anh nếu không muốn nói là đồng cảm. Thơ Luân Hoán không mang tính ước lệ, thơ anh rất gần với đời thường. Luân Hoán không sáng tạo ngôn ngữ nhưng anh sắp xếp ngôn ngữ rất uyển chuyển, mới lạ :

em từ bụi chuối bước ra
ánh trăng làm nũng chao qua ống quần

hay:

mỗi lần sắp sửa yêu ai
tự nhiên mặt mũi tóc tai lạ lùng
h́nh như có triêu vi trùng
ngo ngoe đ̣i được nhớ nhung với ḿnh


Chỉ chừng đó con chữ, rất đời thường, nhưng anh đưa vào những ư tưởng thật mới lạ. Theo tôi, thơ anh luôn sống măi với thời gian, nó như đă được thẩm định thời tính, nó chính là tiếng thời gian, tuy vô h́nh nhưng hiện hữu. Thơ của Luân Hoán đi từ cái không đến có, từ quên đến nhớ. Vâng, sau bao thăng trầm trong cuộc sống, vật lộn với cơm áo gao tiền, tha phương cầu thực, khi đọc được thơ anh, cả một Đà Nẵng lai hiện rơ trong tôi với bao hoài niệm. Từng con đường góc phố, từng hàng cây, từng những ngă tư, ngă ba hẹn ḥ, từng thôn xóm làng mạc, và nhất là h́nh ảnh những bóng hồng tha thướt một thời, tất cả đều đă được phát họa một cách rơ nét trong thơ anh. Tiện đây, tôi cũng xin phép các giai nhân một thời cùa Thành phố Đà Nẵng để ghi lại những ḍng thơ trữ t́nh rất học tṛ và đầy tinh nghịch của Luân Hoán, một giọng thơ mà theo tôi nghĩ, các bạn ( xin phép được xưng hô như vậy cho thân mật ) khi đọc đến không khỏi ph́ cười lẫn bùi ngùi cho anh bạn học tṛ Lê Ngọc Châu. Ph́ cười v́ nh́n được những cử chỉ rập ŕnh như kẻ trộm của anh trước cổng nhà các bạn, và bùi ngùi khi thấy anh ghẹo gái thật nhiều nhưng rốt cuộc lại trắng tay. Nếu bạn nào chưa đọc, xin mời đọc những ḍng này :

người tôi yêu, ở Lầu Đèn
cây cao lá rậm ánh trăng khó vào
trèo rào, tôi lén dán thơ
mạch t́nh dẫn những đường sao đi về

người tôi yêu, ở Thanh Khê
quanh năm cát đóng quân che hải triều
buộc thơ, tôi thả thay diều
sáng khoe khoang gió xẩm chiều về không

người tôi yêu, ở Cầu Vồng
hương luồn hẻm cỏ những ṿng thanh xuân
nhiều khi gió lạc dấu lưng
treo thơ tôi ngóng ở từng ngă ba

người tôi yêu, ở Tam Ṭa
con đường, bụi, tóc đuôi gà bay chung
mắt thơ khuyến khích, nhắc chừng
mê, xin tự tiện, nhưng…đừng ghé vô

người tôi yêu, ở Thanh Bồ
tiếng cười đọng góc nhà thờ nuôi mây
ngày ngày tôi đợi gió bay
thở ra một ngụm thơ đầy mái hiên

người tôi yêu, ở Nại Hiên
vông đồng đứng chốt hữu biên canh chừng
giả đ̣ giày vướng lai quần
tḥ tay tôi lượm thơ từng búp xanh

người tôi yêu, ở Thuận Thành
mấy đường sắt rỉ cỏ xanh ṃn dần
bóng tôi cùng nắng lần quần
đọng thành vết sẹo trong ngần nhớ nhung

người tôi yêu, ở tứ tung
Phước Ninh, Thạch Gián, Khuê Trung,Thanh Hà
Hải Châu, An Hải, Xuân Ḥa
vun vun mấy cơi đất tà ma chôn
hạt t́nh bén giữa môi son
nở tôi, tôi nở những con thơ t́nh

người tôi yêu, những con tinh
ngo ngoe sống thật hiển linh muôn đời
người tôi yêu, ở mọi nơi
nhưng chưa có được một người yêu tôi

( Cơi Bén T́nh Thơ )

Vào thập niên 60 – 70, không hiểu trời phú thế nào mà Đà Nẵng sản sinh ra nhiều mỹ nhân đến thế ! Như tôi đă nói ở trên, nơi nào có giai nhân là nơi đó có thơ Luân Hoán. Lúc bấy giờ, ḍng thơ anh tuôn trào như thác đổ. Tôi thấy trên toàn cơi đất nước Việt Nam chúng ta, chưa có một tỉnh thành nào có nhiều giai nhân được thi nhân ưu ái như Thành Phố Đà Năng cả. Có lẽ đó cũng là một nét đặc thù trong thơ Luân Hoán chăng ? Dựa theo thơ anh, tôi tính tất cả là 23 Nữ Sắc được anh đưa lên ngôi và bắt anh hầu hạ mệt nghỉ. Tiện đây, tôi cũng xin phép có vài lời với các giai nhân Thành Phố Đà Nẵng một thời. Khi viết bài này, tôi đưa mỹ danh của các bạn lên với ư nghĩ trang trọng, và xin các bạn hăy hănh diện khi thấy mỹ danh ḿnh được ngồi chểm chệ trên ḍng thơ Luân Hoán- một ḍng thơ mượt mà, trữ t́nh, sâu lắng. Như anh đă từng nói :

trời sinh em, trời sinh thơ
nếu không chẳng biết phải thờ em đâu
trái tim dù rất là sâu
chắc ǵ em được ở lâu đời đời

( Em và Thơ ) (*)
(*) Bài Thơ này đă được phổ nhạc, các bạn muốn nghe hăy vào Google và t́m “ T́nh Khúc Nguyễn Văn Thơ “ sẽ gặp.

Vâng, đúng vậy, trái tim tuy sâu thật,nhưng trái tim rồi cũng sẽ chết theo người. Chỉ có thơ là sống đời với thời gian, mà thơ sống đời th́ mỹ danh của các bạn cũng sống măi…Xin được chúc mừng !

Vậy th́ bây giờ, xin các bạn khe khẽ, theo gót anh chàng học tṛ Lệ Ngọc Châu để mục kích cái tật ŕnh ṃ của anh ta như thế nào nhé!


Tôi cũng xin thưa với các bạn ở đây, tôi chỉ ghi dấu bước đi của Lê Ngọc Châu qua các ngơ nhà của mỹ nhân để các bạn tiện theo dơi, tôi không tiện diễn giải nhân vật và địa danh nơi cư trú của các giai nhân. Nếu bạn nào muốn biết thật rơ từng chi tiết, xin t́m đọc bài của tác giả Nguyễn Đông Giang, với tựa đề:” Sống Đời Với Thơ “.

Bây giờ chúng ta hăy cùng theo bước chân Luân Hoán :

rập ŕnh qua ngơ Minh Xuân
liếc cho đỡ nhớ dải lưng lụa vàng
nh́n nghiêng, nắng gác hành lang
nh́n xéo, nắng giữ hai hàng sứ xanh
long lanh mắt vượt qua thành
vén màn hỏi nhỏ bức tranh treo tường…
âm thầm gởi tặng mùi hương
lên bàn tay văi tiếng dương cầm buồn
ḷng tôi phiêu lăng mười phương
bỗng vể ở trọ trên trường túc hoa

thấp thỏm qua ngơ Như Thoa
ṿng cung Độc Lập nối qua Bạch Đằng
phóng mắt lên nóc lầu đen
lên bao lơn rọi thấy trăng Sơn Chà
trầm hương từ cơi thịt da
trải xanh ngọn gió ngấm ra sông Hàn
bàn tay cầm vợt bóng bàn
lỡ cho ai nắm lấm vàng t́nh thơ
tôi ngồi dựa gốc cây mơ
hóa thân thương nhớ thành tơ bắc cầu

e dè qua ngơ Trân Châu
cây vông đồng đứng phía sau nhắc chừng
bởi ai lỡ thắt dây lưng
lên voi làm sống bà Trưng thuở nào
cho t́nh thức cũng chiêm bao
cho t́nh ngủ cũng nhả thơ nhớ đời
hàng rào chẳng phải mồng tơi
ném thư không tới, vói lời chẳng qua
thôi đành làm đóa sao sa
rơi hoài chẳng lọt nóc nhà hoa lan

ngập ngừng qua ngơ Lâm An
mưa dông hộ tống hai bàn chân thơ
tưởng như đang đến nhà thờ
thủ lời xưng tội vẩn vơ trong ḷng
lỡ quên hái bậy nhành bông
ngửa tay hứng giọt mưa trong ngỡ là
cô em chưa vướng ṿng hoa
chuỗi kim cương nước khác xa mọi người
trông qua cổng, thấy em cười
chúa tha tôi tội yêu người sau lưng

ḷ ḍ qua ngơ Bích Quân
giú bàn tay ở túi quần, đăm chiêu
loanh quanh trong bóng xẩm chiều
nghe chân mày thả lời phiêu bồng chào
ngu ngơ dừng bước cổng vào
ḍm anh khuyển rất bảnh bao cau mày
co chân buộc lại dây giày
tam sông, tứ núi…chút này ngán chi
ngại em…lững thững quay đi
bâng khuâng ngoái lại chung qui cũng là

mon men qua ngơ Thu Hà
dẫu lơi chân đạp cổng nhà cũng qua
nắng chiều đang thở trên hoa
h́nh như có bóng thướt tha vói nh́n
quay đầu xe lại, khó tin
nụ cười thơm ấy vô t́nh thật sao ?
gáy ngà đỡ mái tóc cao
rơ ràng có hạt bụi thao thức nằm
váy thơ đang độ thong dong
chiếc xe đạp bỗng phải ḷng quên đi

tà tà qua ngơ Quỳnh Chi
hai hành lang gió thầm th́ quanh năm
nắng không vào lọt chỗ nằm
hạt thơ đâu dễ bén mầm bên hoa
mê người nhớ cái ngă ba
Đông Kinh Nghĩa Thục rẽ qua Nguyễn Hoàng
ba nhành nhan sắc đoan trang
có khi nào thấy anh chàng ngu ngơ
chỗ nào véo cũng ra thơ
yêu ai chưa biết vu vơ để dành

phất phơ qua ngơ Thúy Oanh
một gian cư xá long lanh mắt cười
ai cho phép một con ruồi
yêu người hóa điểm son tươi bên cằm
trang Kiều mở dưới gối nằm
thơm lừng hương tóc trăng rằm ngủ quên
cánh tay tṛn mướt tơ mềm
làm sao dám gối chỉ thèm vu vơ
lỡ mang bệnh nghiện làm thơ
ngại chi đôi phút bất ngờ tà tâm

bâng khuâng qua ngơ Ái Cầm
chợ Cây Me ngó, th́ thầm trên vai
chàng này coi cũng bảnh trai
tiếc rằng thiếu bước chân dài trổ hoa
pḥng hồng đă chật tiếng ca
một nhà thơ ở phương xa đă vào
trời thừa bao nhiêu vị sao
thừa thêm vị nữa chẳng sao đâu t́nh
vẩn vơ vào cơi u minh
Tây cười dưới mộ giật ḿnh làm thinh

lờ khờ qua ngơ Diệu Minh
trèo tường sân vận động nh́n mây bay
nhạc luồn theo những ngón tay
xoay lưng ong những ṿng quay vật vờ
dáng hoa đài cát thanh cao
bước dần ra khỏi vạt thơ mê t́nh
lầm bầm tụng một câu kinh
một câu kinh trị thất t́nh vô ngôn
ngó quanh trời đất vẫn tṛn
ngả lưng đánh giấc thả hồn lưu linh

lừng khừng qua ngơ Phước Ninh
lolita hiện hiển linh cười cười
giá bứng được cánh môi tươi
lấy thơ lấp lại cho đời khỏi ghen
t́nh yêu là cái mặt bằng
xây bao gác gió lầu trăng, vẫn thừa
hôn nhau từ sáng đến trưa
từ chiều sang tối vẫn chưa thơm ḷng
đường Phan Than Giản cong cong
cái chân đứng lại, cái ḷng bâng khuâng

buồn buồn qua ngơ mỹ nhân
Qúy Phẩm, Thạch Trúc, Ư Vân, Bích Hà
Xuân, Đông, Hồng, Phú, Phước, Nga…
những môi, những mắt, những da thịt nồng
những vồng đất biết trổ bông
thuận, không, tôi cũng đă trồng ra thơ
dài đời trôi nổi phất phơ
sờ trong ngực áo vẫn thao thức t́nh
gởi người thánh nữ siêu h́nh
nụ hôn này để tạ t́nh thế gian

nguyện đem theo xuống suối vàng

( Qua Ngơ Mỹ Nhân )

Từ đầu đến giờ, tất cả những h́nh ảnh giai nhân mà tôi đă đề cập qua bài viết, xem như là tảng băng nổi trong cuộc đời t́nh ái của Luân Hoán. Vậy phần băng ch́m c̣n lại ra sao ? Trước khi xem phần băng ch́m c̣n lại, tưởng cũng cần t́m hiểu quan điểm về t́nh yêu của Luân Hoán. Dựa trên đời sống thực tại, tôi thấy Luân Hoán loại bỏ tất cả mặt tiêu cực và anh phát huy mặt tích cực. Quan điểm của anh thật rơ ràng :

đâu có yêu ai để thất t́nh
chỉ toàn thinh thích những em xinh
sóng là của biển vô cùng tận
chưa tiến thêm lên đă quay ḿnh

cứ thế mà giàu những ước mơ
nhiều khi c̣n bạo phổi làm thơ
em Y, em X, em J nữa
thật giả thành ra khá mơ hồ

cho dẫu rằng yêu hay là không
thất t́nh cao lắm cũng vài năm
trái tim không hạn bao nhiêu chỗ
nhưng dễ dầu chi em măi nằm

thơ thẩn nhiều khi chỉ vẽ tṛ
mười thằng thi sĩ chín ngài cho
nhớ thương bành trướng theo con chữ
một gă dường như giỏi giả đ̣

em cứ tha hồ hănh diện đi
trăm năm c̣n măi nét xuân th́
từ trong máu thịt người thi sĩ
lắng đọng thơm t́nh ngọn tuyệt thi

thơ mới cũ ǵ cũng có em
dẫu “ tân h́nh thức “ cũng xêm xêm
mắt môi mông ngực linh tinh nữa
những thứ t́nh yêu vốn rất thèm

tôi bảo chưa yêu, em có tin ?
ghê chưa, tôi quá đỗi hợm ḿnh
nhưng thôi, tha thứ em yêu nhé
em có tôi và tôi có em

( Yêu và Thất T́nh )

Vâng, “ em có tôi và tôi có em. “ Có thể đây là bước ngoặt trong đời sống t́nh cảm của anh chăng ? Vậy ta thử t́m hiểu ra sao :

ta đến trọ nhà em từ thuở
em chưa qua hết tuổi mười ba
bút mực thơm từng ngọn tóc đuôi gà
miệng liếng thoắng vụng về như con sáo
hoa cỏ dại mọc đầy trong túi áo
gót chân hồng không mệt mỏi nhảy dây
trái mù u chuyền thẻ chạy quanh tay
em cười hát, ăn quà, ṿi vĩnh mẹ
chừng nấy việc dắt d́u em nhè nhẹ
dạo ṿng ṿng trong thế giới ngây thơ…

( Chiều Mưa )

Như anh đă nói:

sóng là của biển vô cùng tận
chưa tiến thêm lên đă quay ḿnh


Vậy anh quay ḿnh về đâu ? Thực tế đă cho ta thấy, anh quay về ở trọ nhà cô học tṛ chưa qua hết tuổi mười ba. Mà chẳng ai xa lạ cả, đó chính là người đẹp Lư Phước Ninh mà trước đây anh đă nhiều lần rập ŕnh qua ngơ mỹ nhân. Ở đây, anh đă cho và nhận được nhiều hương t́nh trong vườn hoa t́nh ái. Cũng dễ hiểu thôi, bởi t́nh yêu là sự cuốn hút cả tâm hồn lẫn thể xác, và t́nh yêu đích thực chỉ có thể có khi đi từ hai phía.
 

Rồi việc ǵ đến cũng phải đến, tảng băng nổi qua nắng cháy thời gian dần dần tan đi để nhường lại phần ch́m nhô lên như một sự khởi đầu thách thức. Có thể nói rằng, suốt khoảng thời gian dài phất phơ qua ngơ mỹ nhân để rập ŕnh, Luân Hoán đă cập bến t́nh với người đẹp Trần Thị Lư một cách êm ả. Nàng vừa là một người t́nh, vừa là tri kỷ, vừa là hiền thê mẫu mực đảm đang, lại vừa là nàng thơ của anh :

tên em, tên một loài hoa
thơm từ chạng vạng đậm đà suốt đêm
cánh mỏng mảnh, hương mông mênh
dịu dàng tẩm ướp hồn lên đời thường

Dạ Lư Hương, Dạ Lư Hương
cũng là bông Lư b́nh thường đơn sơ
đứng góc sân, ẩn ven rào
xác là thực vật, hồn thơ chập chùng

( Qúy Danh )

Nếu không quá lời th́ tôi có thể nói rằng, Luân Hoán là một nhà thơ lớn của tuổi học tṛ, lăng mạn, đa t́nh nhưng rất chung thủy. Tới đây, tôi xin phép không diễn giải thơ anh nữa, tôi chỉ trích đưa lên những đoạn thơ mà tôi cho tự nó đă nói lên quá nhiều về một mối t́nh thuần hậu, trường cửu…

em có biết em vẫn c̣n trẻ măi
bởi v́ ta c̣n măi măi yêu em
nối tay nhau đan từng sợi vơng mềm
ta kính cẩn mời em yêu ngă xuống
chiều bát ngát mưa ngoài hiên phiêu lăng

( Chiều Mưa )

đóng cây đinh treo ảnh em lên vách
nh́n mặt em cười trong ảnh muốn hôn
xinh đẹp như ri sao mà lận đận
theo ta làm ǵ hỡi ả mèo con ?

( Đưa Nhau Về Đâu )

năm tháng b́nh thường không chậm nhanh
lúc nào em cũng rất xuân xanh
tuy rằng sương tuyết trên nhành tóc
chẳng ấm ḷng thơm những hiền lành

em vẫn là thơ của những thơ
ngày xưa ta viết đến bây giờ
cho dù bay bướm đôi ba bận
t́nh vẫn về em hóa kiếp thơ

( Cho Lư ngày 61 )

trộn chút t́nh ta vào bột giặt
ṿ nhẹ nhàng bởi sợ em đau
vải c̣n đượm mùi thịt da em ngát
tay bùi ngùi như đang vuốt ve nhau
trông thau nước đục lờ những cáu bẩn
ta bỗng thương lớp bụi nổi màng màng
chúng là những nhọc nhằn em gánh chịu
nuôi chồng con dài năm tháng gian nan

( Giặt Áo Quần Cho Vợ )

Thưa quư đọc giả, trong bài viết này, mục đích của tôi chỉ muốn đưa lên những h́nh ảnh giai nhân, không nhiều th́ ít, cũng liên quan đến ḍng thơ và đời sống t́nh cảm của nhà thơ Luân Hoán; chứ nếu phân tích về thơ anh th́ c̣n nhiều điều tích cực phải nói lắm. Bởi, khi đọc qua thơ anh th́ ta thấy rất b́nh thường, nhưng suy nghĩ cho kỹ th́ sẽ t́m ra được nhiều điểm lạ. Điểm lạ lẫm nổi cộm nhất trong thơ anh là các con chữ và ư từ. Anh luôn sáng tạo ư tưởng mới để đưa vào các con chữ cũ. Tôi không biết có nên cho đây là sự cách tân hay không, nhưng chắc chắn là rất lạ lẫm.

Tới đây, tôi xin mượn câu danh ngôn của M. Gorki để khép lại bài viết này :
“ Trên thế gian này, chẳng có vị Thần nào đẹp hơn Thần Mặt Trời, chẳng có ngọn lửa nào kỳ diệu hơn Ngọn Lửa T́nh Yêu “ ./.



Sài G̣n 18.9.2013
tuyền linh Nguyễn Văn Thơ
Email: tuyenlinh_nguyenthi@yahoo.com.vn

 

_________

 

Chú của a2a : Mời nghe :

Em và Thơ, nhạc Nguyễn Văn Thơ, thơ Luân Hoán

Hỏi thật, nhạc Nguyễn Văn Thơ, thơ Luân Hoán

 

 

 

art2all.net