vơ công liêm

 

BA TRUYỆN BA CHUYỆN



NGỎ: Ba chuyện có thực nhưng dựng thành truyện ở dạng hư cấu hóa (fictionalize). Có trùng hợp tên tuổi, điạ danh là ngoài ư muốn.

1- DƯỚI CHÂN ĐỒI.

Vợ chồng lăo Khuyển sống không xa đồi 405 thuộc vùng Trung du cận biên giới Lào Việt. Họ chung sống bên nhau hơn nửa thế kỷ. T́nh duyên thuở xưa trắc trở nên cùng nhau xa lánh trần tục về nơi hẻo lánh trốn tiếng thị phi. Sống bên nhau không một mụn con nhưng vẫn coi nhau như t́nh yêu; lấy thiên nhiên để gởi gắm tâm hồn những khi vui buồn. Đấy là nguồn an ủi của đôi lăo già. Xuống chợ B’Lăng đổi lương khô, rau quả lấy muối gạo, dần dà nói được đôi tiếng thổ dân. Tên Khuyến gọi trẹ ra thành Khuyển. Lăo không buồn nhưng thấy có phần hợp lư. Họ sống dưới mái lều lợp tranh sớm hôm bên cạnh Kina (con chó người bản xứ tặng). Vợ chồng lăo không c̣n đơn côi mà thấy gần gũi hơn bao giờ.

Khởi từ năm 1972 cho tới về sau, căn nhà cỏ của lăo Khuyển trở nên trạm ‘giao liên’, tiếng súng đạn, máy bay, chiến xa mỗi lúc mỗi nghe gần; đôi khi vợ chồng Khuyển cũng sợ họa lây bởi những tiếng nỗ gần xa đó. Đêm thường có tiếng gọi cửa của những người ăn vận đồ đen, súng ống mang vai có khi nói là thám kích, thám báo: điều tra, hạch hỏi; họ nh́n tứ bề với thân gầy chẳng phải hoài nghi thù hay bạn. Họ khuyên răn, dặn ḍ nhưng lăo chả mấy quan tâm mà có ư như muốn tống khứ thứ thảo khấu ra khỏi nhà. Đêm khác một toán chừng mươi người, đập cửa xông vào, vơ trang súng ống, dao gâm, lựu đạn xin tá túc ăn, ngủ. Họ giống nhau cùng sắc da, cùng ngôn ngữ nhưng ăn vận khác nhau khó mà định lượng đâu tà, đâu chính. Cứ thế chẳng mấy chốc quen thuộc, xem như cha mẹ ruột của ḿnh. Vợ chồng lăo nh́n thế sự mà đem ḷng thắc mắc và cũng không biết tỏ cùng ai. Bốn bề giữa rừng sâu là trống vắng.

Cuối năm 1974 và đầu 1975 lăo Khuyển nhận những lời dặn ḍ ân cần, bảo trọng, nhưng hai ông bà buồn hết nổi không nói nên lời, Kina biệt tích mấy ngày qua, họ cảm thấy như mất đứa con thân yêu.

Đêm tối đen như mực; đám quân phỉ lên đường chiến dịch. Viên sĩ quan ghé bên tai lăo Khuyển trao cây súng ngắn để pḥng thân. Lăo Khuyển không nhận súng, bởi; xưa nay không có kẻ thù để bắn vào họ.

 

2- ĐỒ GIẢ

Thục ở cái thế chẳng đặng đừng. Sau 75 cha Thục dạy ở trường trung học phổ thông cho hồi hưu sớm. Mẹ Thục lâm trọng bịnh. Thục c̣n hai năm nữa ra trường luật. Tên trường đổi bảng hiệu từ trường Luật thành trường Pháp lư. Nghe nghịch nhĩ nhưng đành chịu giữa cái thời hỗn mang tạp nhạp. Thục có ba đứa em hai trai một gái. Thằng em kế cách Thục năm tuổi. Ngoài học chạy ra đường kiếm ăn, bữa có, bữa không. Cha Thục phải đi làm công mới trợ đủ vào tiền hưu trí. Thục nh́n gia cảnh mà đau ḷng. Bỏ học để kiếm tiền th́ phí công lao cha mẹ. Ngày đi học đêm đi làm ở cửa hàng ăn uống. Ba tháng sau Thục trở thành công nhân tiên tiến. Tiếp cận nhiều giới trong xă hội. Nhờ duyên dáng và lễ phép cho nên khách cho luôn tiền thối. Cha Thục nghỉ việc ở nhà chăm sóc vợ. Nhờ có tiền thu hoạch nên có thêm thuốc thang cho mẹ. Nhưng thuốc Tây, thuốc Nam không cứu được bệnh t́nh của mẹ. Ông Bằng cha Thục buồn cảnh đời bởi ‘bế môn tỏa cảng’ thời làm ǵ có thuốc thiệt để trị con bệnh. Bệnh viện th́ èo ọp chưa hiện đại hóa để làm phương tiện cứu chữa. Không lâu mẹ qua đời để lại nỗi đau cho Thục. Cha Thục già hẳn ra, sức yếu. Bầy em hướng đến chị cả. Người cha buồn ră rượi nghĩ tới đám con c̣n nhỏ.

Thục ráng hai năm ra trường may ra có việc làm tốt, đồng thời đưa đẩy mấy đứa em vào đời. Thục có phần gầy v́ lo hai việc lớn. Mang nỗi buồn lên mặt nhiều khách hàng thân quen nhận ra điều đó. Họ muốn giúp đỡ hay tỏ ư; nhưng Thục một mực từ chối, ra vẻ tự nhiên và chẳng hề ǵ. Ngày lại ngày; bỗng nhiên trong số khách hàng có một người đàn ông trung niên thường xuyên lui tới ăn uống, từ chỗ đó đâm ra quen khách, quen người, quen chủ. Tên người khách như chủ nhân cho biết là giám đốc cơ quan xuất nhập cảng, tánh t́nh cởi mở và hiền lành muốn kết bạn với Thục. Nàng từ chối lời giới thiệu đó. Thế rồi tiền trao cháo múc. Thục sa cạm bẫy; trước tiền sau t́nh nhận lời hứa hôn với giám đốc Kết.

Y hứa nhiều điều kiện của Thục đưa ra. Một tháng sau vợ Kết ở Hà Giang vào thăm chồng công tác ở thành phố. Vỡ lẽ; Thục trốn chạy, bỏ tất cả, về nhà ôm cha và mấy đứa em khóc sướt mướt. Lúc đó đă nửa đêm về sáng trong một con hẻm tồi tàn và ẩm thấp chỉ c̣n nghe tiếng cóc kêu.

 

3- LÀM ĐẸP
tặng: Hà

Lục Sâm người con gái đẹp trong phố, nết na, đằm thắm, dáng dấp trí thức. Nội ngoại lấy làm hănh diện có được đứa con, đứa cháu như thế khi c̣n ở tuổi mười tám. Sau hai năm học ra trường trung học tưởng theo đuổi sự nghiệp như trong mơ. Nào ngờ việc ǵ đến sẽ đến, ngoài ư muốn. Cha mẹ Sâm đă giữ lời với Thới; bạn đồng đội khi c̣n ở chiến trường. -Nè ông! Nghe nhà ông vừa sanh bé gái cùng lúc nhà tôi sanh bé trai. Không chừng hai mươi năm sau bọn ḿnh là thông gia. Đại đội trưởng Thới nói. Quả vậy; hai mươi năm sau ‘giữ trọn lời thề’ Lục Sâm về làm dâu nhà họ Lê. Bửu, chồng của Lục Sâm, công nhân viên xí nghiệp hợp tác xă mây tre Quỳnh Lưu hàng xuất khẩu. Cưới Lục Sâm về Bửu bỏ xí nghiệp mây tre chuyển sang công nhân nhà máy dầu khí. Càng dài lâu càng yêu nhau đậm. Bửu có được một Lục Sâm giữa đời này là phước đức. Bởi; nàng lọt mắt xanh của đám trai trẻ trong trường cũng như ngoài đời. Cuộc hôn nhân này làm cho nhiều người ngạc nhiên và lấy làm lạ. Sao không gặp người có chữ nghĩa, dẫu không đẹp trai nhưng có tài th́ cũng đẹp đôi; nay khác chi ‘củi mục chấm mắm nêm’. Ôi! duyên số cả. Nhưng về sau hai họ không mấy hài ḷng chàng rễ, nàng dâu. Không phải không khéo ăn ở; nhưng ngặt cả hai không chịu có con. Họ sống rất t́nh nhưng mấy năm qua bên phiá họ Lê muốn có cháu để nối dơi tông đường. Ba năm, năm năm vẫn ngậm mỏ hến. Lục Sâm và Lê Bửu buồn ở chính ḿnh, không hiểu cớ sự ǵ mà ‘nghẽn’ như thế. Uống đủ thứ thuốc mà vẫn ĺ không chịu ‘xuất cảnh’.

Mười năm không giữ nổi t́nh yêu. Gần đi tới ly hôn. Bửu nghĩ bỏ th́ thương mà sương th́ nặng cho cả đôi bên. Lục Sâm đem tâm sự gỡ rối tơ ḷng với chị em. -Thời buổi này đâu có sợ hiếm. Chị chích th́ có con thôi. Bạn Yến Xuân nói. -Ở nước ngoài th́ nói chi, trăm cách, ngàn kế. Khổ nỗi xứ ta có ít xít cho nhiều, tiền mất tật mang; không khéo đi đong cuộc đời. Lục Sâm nghĩ. Nàng có đi chẩn y nhưng đắt tiền và không chắc có thành quả. Với nhiều lư do trong đó; cuối cùng nàng đi t́m giải pháp khác.

Lục Sâm tuổi mỗi lúc mỗi già đi sợ không c̣n ‘phê’. Mùa thu năm hai ngàn mười lăm Lục Sâm hạ quyết tâm xin con nuôi. Đứa con nuôi đặt tên Lê Tân Sinh. Sau đó Bửu nói thẳng với vợ: -Tôi có con riêng với Hằng. -Của hồi môn nay được chia đều. Cha tôi nói. -Tốt cho ông. Lục Sâm mỉm cười, chia sẻ.

Nàng ôm Sinh vào người như một hạnh phúc thừa; nhưng ấm ḷng khi nghe tiếng gọi: Mẹ ơi!

VƠ CÔNG LIÊM (ca.ab.yyc. cuối 3/2018)

 

 

trang vơ công liêm

art2all.net