ĐỖ VINH viết về

Tranh THANH TRÍ

Nửa trưa, nửa chén trà, nửa giờ đồng hồ trò chuyện, nửa muốn thưa hỏi thêm, nửa như đã hiểu nhau rồi—đó là cảnh tượng mà tôi đã gặp thi-họa-sĩ Thanh Trí.  Dẫu khác nhau cả một thế hệ, tôi không biết phải gọi bằng Bà, hay Cô, hay Chị, nhưng thi-họa-sĩ Thanh Trí với cung cách giải bày khéo léo bẩm sinh của nhà giáo chuyên nghiệp đã nhẹ nhàng truyền đạt cho tôi những cảm nghĩ, những ý tưởng qua lời nói giản dị, qua ánh mắt và qua cái nhìn tâm linh vào những tác phẩm tuyệt vời của Cô – là những bức tranh đã được cấu tạo từ chất liệu sống động của một đời người đã từng trải, từng chiêm nghiệm. 

Ở trạc tuổi 70 nhưng Cô rất hồn nhiên, rất trẻ trung, rất mới mẽ như tấm tranh mới vẽ.   Cô Thanh Trí, với giọng nói êm ả, với ánh mắt hiền hòa, nụ cười  hình như có cái thu hút của tâm hồn, của nghệ thuật khó tả, đã đưa tôi vào thế giới sáng tạo rất riêng tư của Cô, chỉ có thể hình dung qua hai câu từ bài thơ Bóng Cô Đào Say: 

Bên ly màu nước nay vơi,

Hòa cùng lệ đắng bút mời ta say.

Thi-họa-sĩ Thanh Trí đã sáng tạo trong trạng thái “say mê”.  Say mê với đề tài, say mê với ý tưởng, say mê với màu sắc thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau như những mảnh đời mộc mạc dễ thương của phụ nữ Việt Nam, như đàn nữ sinh áo dài thướt tha, như người mẹ bồng con thơ dại, như người đàn bà nằm võng mê man với ánh sáng nghiêng ngả xuyên mái tranh nhà.  Cô đã dốc hết sức lực và trí tuệ vào hội họa để phôi sinh những nỗi niềm, những kinh nghiệm từng nhập tâm từ thời trẻ trung, từng ấp ủ cả một hai thập niên trước khi được trút rót trên tơ lụa, thoát thai trên sơn mài.

Vâng, thi-họa-sĩ Thanh Trí “mang nặng đẻ đau” từng tác phẩm, và nâng niu yêu thương các bức tranh như một phần ruột thịt máu mủ của mình.  Chính vì thế cho nên Cô không thể nào chia lìa với các tác phẩm, bởi vì đó chính là tâm huyết, là những giọt lệ nhỏ xuống cầu bình an cho đời bớt khổ.  Chính thế, cho nên tranh Thanh Trí có gì buồn buồn, có gì tức tưởi, có gì ấm ức như chưa thoát hết.  Muốn diễn tả những cảm giác được gợi nên bởi tranh Thanh Trí phải mượn lời thi hào Nguyễn Du:

Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu,

Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?

Đòi phen nét vẽ câu thơ,

Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới hoa…

            Là thi-họa-sĩ đa tài, biết phối hợp hội họa với thi văn và cả với âm nhạc, Cô Thanh Trí thật sự đứng một mình ở một góc trời riêng biệt, nhưng Cô vẫn vươn tới những mới mẽ trong nghệ thuật mà không bao giờ mỏi mệt, không bao giờ nản chí, luôn luôn lạc quan và chủ động.  Năm mươi năm sáng tạo đã không làm cho Cô thuyên giảm tí nào.  Với nghị lực phi phàm Cô đã mang truyền thống hội họa của Việt Nam phát triển trên “nước cờ hoa” một cách khéo léo và thành công mỹ mãn. 

Chúng tôi là những người thuộc thế  hệ 1.5 người Mỹ gốc Việt, cảm thấy thật vinh hạnh được hội ngộ với thi-họa-sĩ Thanh Trí và tác phẩm của Cô. Chúng tôi rất cảm phục tài năng và tấm lòng vị tha của Cô đã hằng mong thực hiện cuộc triển lãm này để chia sẻ những văn-hóa-phẩm thanh tao cao quí của người Việt chúng ta, vượt không gian và thời gian, vang vọng từ bên bờ đại dương này đến tới bờ đại dương kia. Xin ghi nhớ.