Bức Tường Đen
 

bài viết của Đặng Lệ Khánh

Trước kia , K tưởng Bức Tường Đen , kỹ niệm những quân nhân Hoa-Kỳ nằm xuống cho tự do ở Việt Nam , được xây cao lên khỏi mặt đất , nhưng mà không phải . Người ta làm một con đường cong sâu xuống đất, rộng đủ để người đến viếng có thể đi ngược chiều nhau thoải mái . Tường đươc dựng một bên đường , như thế , người ta có thể đi như đi dạo , hoặc đứng rất lâu bên tảng đá mầu đen bóng mang tên người thương của mình mà không cảm thấy ngột ngạt . Ở hai đầu, nếu họ cao thì tầm mắt không bị chận bởi chính bức tường . Và họ có thể phóng nhìn những toà nhà nổi tiếng chung quanh xuyên qua hàng cây cao to không biết trồng từ bao giờ .

Công viên Memorial Park thật là lớn rộng . Từ đó có thể viếng nhiều di tích , trong đó có Bức Tường Đen . Người vào ra , dạo trên con đường ấy dập dìu không ngớt . Tên tuổi những người nằm xuống được khắc chìm , nghiêm chỉnh mà ấm áp trên nền đá hoa cương chùi bóng , mưa nắng không phai . Cũng có thể đá được chùi bóng bởi những bàn tay khô lệ của những người thân yêu , và cả những người xa lạ , như chúng ta . Đặt tay lên những hàng tên không quen , thấy lòng cũng chùng xuống như khi đứng giữa nghĩa địa Mạc Đỉnh Chi ngày xưa , hay nghĩa địa gia đình vào một thời điểm nào đó trong quá khứ .

Nhìn những đứa bé khoảng 9 , 10 tuổi chăm chú dùng bút chì chà trên tấm giấy trắng để ghi lại tên của ông mình cho mẹ , cho bố , đem về làm kỷ niệm , K và bạn không thể nào cầm được nước mắt . Làm sao chúng nó hiểu được đã có những chàng trai , những thiếu nữ , đã rời xa gia đình , rời xa thiên đường hạ giới để bỏ mình đến một thiên đường khác mơ hồ hơn , cho một xứ sở xa lạ , nghèo nàn , hun hút nắng , đẫm đẫm mưa . Những cái tên nằm yên bên cạnh nhau lặng lẽ kia gợi được gì trong những bộ óc thơ ngây ấy ? Và cha mẹ chúng có kể cho chúng nghe những kỷ niệm thuở hoa niên ? Chắc là có bởi chúng bỏ quên những hồn nhiên , nô đùa chạy nhảy bên ngoài để giữ những nét mặt đăm chiêu , nghiêm nghị như người lớn , trang trọng cất mảnh giấy có tên người thân yêu vào trong tập hồ sơ du lịch mang theo .

Có những cựu quân nhân Mỹ giờ đã già , tóc bạc phơ , lang thang đi lên đi xuống đọc những hàng chữ một thời là tên cúa những người bạn một thời ngoài tiền tuyến . Có những người đàn bà tóc trắng ngồi trên xe lăn lặng yên dối diên với bức tường , tay cầm tấm giấy trắng , chưa biết làm sao để đem về một chút tên của người thân nhạt nhoà trên giấy , trong hồn . Có những người vợ , người mẹ , cúi mọp gần sát đất để ghi lại trên người thân nằm ở cuối tường .

Ở đó người đàn bà , cựu nữ quân nhân , đội chiếc nón vàng gắn đầy huy hiệu , tự nguyện làm việc quanh bức tường , chà bút chì lấy tên kỷ niệm cho người nào cần đến . Chiến tranh chấm dứt ba mươi năm qua rồi mà trong lòng những người từng ở đó còn vương vấn biết bao nhiêu . Trên nón của bà có rất nhiếu huy hiệu , một trong số đó mang cờ Viêtnam ba sọc đỏ và một hàng chữ : " If you weren 't there , shut your mouth ". Ừ , hãy sống ở đó trước , hãy nằm ngay trong lòng chiến tranh , bom đạn , hãy sợ , hãy can đảm , hãy chán chường , hãy hy vọng đã , rồi hãy nói đến cuộc chiến VN . Cuộc chiến đã hao tốn biết bao máu đổ , bao nước mắt rơi, và cả một thế hệ trở nên bơ vơ lạc hướng . Cuộc chiến bên ngoài đã chấm dứt ba mươi năm qua rồi mà vị của nó vẫn chát , vẫn chua trên đầu lưỡi .

Và dọc chân tường , người ta đã bỏ lại thẻ bài , vòng tay , huy chương, hình ảnh , và hoa . Bức tường , một nghĩa địa ảo , chỉ có tên , không có tro tàn , không có hòm , không nhang khói . Và khi đứng nhìn vào bức tường thì mình lại thấy chi'nh mình phản chiếu , một mình , nhạt nhoà với bóng đen , và bóng chiều sắp toả .

Dưới chân tường , nằm lẻ loi một chiếc lá . Mùa thu đã chết từ lâu trong lòng những người lính trẻ đã nằm xuống . Lá thương ai mà lá rụng nằm kề :

Linh Hồn Trong Lá

Lúc hoàng hôn buông xuống
Là giờ của âm binh
Những linh hồn rất trẻ
Chụm đầu kể chuyện mình

Kể bao giờ cho hết
Những giọt máu thấm nồng
Đẫm trên nền đất lạ
Trong khu rừng mênh mông

Tiếng đạn reo vi vút
Tiếng hô hào xung phong
Trước mắt ngùn ngụt cháy
Linh hồn thấy gì không

Ở đây đêm lặng lẽ
Ngồi trên bức tường đen
Hàng hàng tên được khắc
Nằm im lìm ưu phiền

Có khi nào thổn thức
Nhớ đến người yêu xưa
Những xôn xao rực cháy
Như ánh nến giao thừa

Có khi nào hồn nhớ
Vết thương bom đạn bay
Sờ tay lên vết sẹo
Quá khứ bỗng dâng đầy

Ừ nhỉ hồn chỉ có
Một quá khứ xa mù
Một hôm nay lạnh giá
Và không gian âm u

Lá nghe hồn thổn thức
Nước mắt nhỏ sương pha
Thả mình rơi lặng lẽ
Nằm kề theo hồn đưa

Dưới chân tường lá úa
Đêm đêm ướt hồn người
Lá ủ tường te^ buo^t
Bằng thương yêu không nguôi

 Đặng Lệ Khánh