Từ độn Hoàng đi tiếp khoảng 2km thì thấy có một ngã ba, không có biển báo, lại phải kiếm người hỏi thì được biết rẽ phải sẽ đi tới Tân Ba, và rẽ trái đi lên hồ Tả Trạch.

Con đường này có khe Đá Mài bên phải, nơi mà sau trận chiến Mậu Thân đã tìm thấy rất nhiều xác người.



Cụm cây tràm bên khe là nơi nhóm ta bà trong chuyến "rong chơi một ngày" đã dừng chân tưởng niệm nạn nhân chiến cuộc và chụp hình kỷ niệm.



Sau khi đi qua khe Đá Mài, gặp lại con đường tỉnh lộ từ Dạ Lê đi lên, nhóm nhân dân rẽ phải thì thấy bên trái đường có cổng chào của thôn Lương Miêu.

Thôn làng kỷ niệm của thầy Vĩnh Tiên là đây. Cổng chào của thôn mà đề tên nước cũng là một hiện tượng lạ!



Thôn làng nay đã có đường dây điện, nhà cửa khá khang trang, có truyền hình vệ tinh, và hàng rào giống như bên Mỹ.



Quả đồi trước mặt là nơi thầy Vĩnh Tiên xưa kia đã trồng cây, nhưng vì "lợi ích 10 năm trồng cây" mà bây giờ đã qua hơn 30 năm thì cây thầy trồng ắt là đã bị đốn rồi. Thay vào đó là một lứa cây non. Trên đó có một chòi canh lửa mà Quang Hùng nhận xét là không có người canh. Đường làng là con đường độc đạo, hình chữ U, có độ dài chừng 400m. Tới cuối làng thì gặp lại con đường đi lên hồ Tả Trạch.



Gần đập chính có 4 đập phụ. Đây có lẽ là một trong bốn đập và hồ phụ.



Đằng kia là văn phòng ban quản lý dự án hồ Tả Trạch. Đập được khởi công từ năm 2005, nhưng việc chuẩn bị (đốn cây ở lòng hồ, mở đường, v.v.) kéo dài đến năm 2007 mới bắt đầu xây dựng các công trình. Theo kế hoạch thì năm 2012 hoàn thành, nhưng năm 2009 phát hiện các đứt gãy địa chất ở vai bên phải, tức là ngọn núi cao bên phải đập, nên phải dừng lại một thời gian để tham vấn các chuyên gia. Năm 2013 thì lại phát hiện nhiều vết nứt trên mặt đập. Người ta lại phải khoan sâu theo các vết nứt rồi phun vữa chất phụ gia vào để trám.
Ngoài đập thủy lợi người ta còn xây một nhà máy thủy điện có công suất chừng 80 triệu kwh/năm.



Đây là công trường xây dựng đập.



Phía bên trái là đập tràn xả lũ. Phía trước mặt là con đập chính. Nhóm kiểm tra nhân dân đi lên mặt đập từ bên trái, nhưng bị chặn bởi một xe rải nhựa đường nên phải quay lui, đi vòng sang bên phải con đập để đi lên.



Đập được xây bằng đất trộn đá, có phun vữa bê tông và chất phụ gia làm màn chống thấm ở trong lòng đập.
Hai bên thân đập là hai mái dốc, có chiều cao khỏang 60m. Bề mặt đập rộng 10m, dài khoảng 1.200m.



Trước mặt con đập là dòng sông, và là hồ- theo thiết kế có dung tích hơn 500 triệu mét khối nước. Bên cạnh là ngọn núi, cũng là vai phải của đập, nơi có đứt gãy dưới sâu.

Đập không có âu thuyền cho thuyền bè qua lại cho nên những con thuyền phải dừng lại phía thượng lưu, như vậy không còn con đường thủy đạo để chuyên chở hàng hóa giữa vùng cao với đồng bằng.

Bây giờ là gần 12 giờ nên đập vắng tanh, chứng tỏ ban quản lý đã săn sóc tốt giờ nghỉ của công nhân - phải ngủ tốt mới làm tốt được! Dự kiến con đập sẽ được hoàn thành vào cuối năm 2014 và bắt đầu vận hành vào năm 2015.

Dây là "đoàn kiểm tra nhân dân" đang đứng trên mặt đập, bên phải là tường chắn sóng, cao khoảng 1m.

Đoàn vào làng Hộ và nghỉ trưa ở chùa Định Huệ. Sau đó, trên đường về, dự tính theo tỉnh lộ 7 để về lại Dạ Lê (xã Thủy Phương) nhưng lại phát hiện một con đường mới là tỉnh lộ 14 dẫn về xã Thủy Phù và một nhánh nữa dẫn về phường Phú Bài. Nhóm "ta bà" chọn con đường xa nhất và rồi khi gặp đường tránh Huế lại đi ngược lên phía bắc tận cầu Tuần để kéo dài cuộc rong chơi.



Con đường Tránh Huế rộng rãi thênh thang, gió thổi lồng lộng. Ven đường chợt thấy hai cây thông có tán rất đẹp đứng trơ trọi, xung quanh là những loài cây khác. Dưới gốc cây có một ngôi miếu mới xây. Có thể nào khi chặt bỏ cây cối, chuẩn bị cho việc làm đường, người ta đã tránh không đốn hạ cây này vì có miếu? Hay vì để bảo vệ cây đẹp người nào đó đã xây miếu thờ? Vì dù sao, dù duy vật thế nào đi nữa, trong một góc tâm hồn người ta vẫn tin tưởng vào thần thánh, vào những điều thiêng liêng, hay ít ra là vẫn thưởng thức được vẻ đẹp của thiên nhiên.



Quán cà phê Sông Trăng, ở chân cầu Tuần là trạm dừng chân cuối cùng của cuộc lữ.



Cầu Tuần dưới bóng hoàng hôn.

Tóm lại, chuyến đi hôm nay đã đạt mục tiêu hơn 50% vì đã đi hết con đường từ Dạ Lê lên Lương Miêu, đã tìm thấy làng Lụ cho thầy Vĩnh Tiên ( tuy không thấy đồn Lụ), và đã đóng vai "ông nhân dân" đi "kiểm tra" đập Tả Trạch. Có một mục tiêu hoàn thành rốt ráo, đó là rong chơi giữa bầu trời cao rộng giữa mùa thu xứ Huế, hít thở không khí trong lành của núi rừng, và cảm nhận tình bạn của nhóm "ta bà" KMH.

Trần Ngọc Bảo
Lê Quang Hùng