Nhạc và lời : Phạm Duy (1921 - 2013)
Phạm Ngọc Lân đàn và hát
Phạm Duy viết ca khúc bất
hủ này trên đường kháng chiến, vào năm 1947. Ông viết trong
hồi ký: “Trong kỳ lưu diễn ở miền Cao Bắc Lạng, tôi soạn
thêm được nhiều bài dân ca khác trong đó có bài Nương Chiều.
Đây là một bài dân ca loại mới và có sự tiến bộ về phần nhạc
thuật vì nó không còn đơn sơ như những bài đã soạn ra trước
đây, chẳng hạn Ru Con hay Dặn Dò”.
Trong ca khúc này, Phạm Duy xác định không gian đã cho ông
cảm hứng để sáng tác bài hát qua câu “Áo chàm về quảy lúa
trên vai”. Màu chàm lấy từ cây chàm, loại cây nhỏ, lá cho
một hoá chất nhuộm quần áo không phai, màu xanh dương đậm.
“Áo chàm” là một đặc điểm của một sắc tộc thiểu số của vùng
trung du miền Bắc.
Nương Chiều
Chiều ơi !
Lúc chiều về rợp bóng nương khoai
Trâu bò về giục mõ xa xôi, ơi chiều
Chiều ơi ! Áo chàm về quảy lúa trên vai
In hình vào sườn núi chơi vơi, ới chiều
Chiều ơi ! Lúc chiều về là lúc yên vui
Qua đường mòn ngửi lúa thơm ngơi , ới chiều
Chiều ơi ! Chiều ơi ! Chiều ơi !
Thu về đồng lúa nương chiều
Tay dân cầy ngừng giữa làn gió
Lúa ngát thơm trên những cánh nương
Tiếng súng xa nghe lẫn oán thương
Đây nhà nông phá rừng gây luống
Mai về, để lúa trên ngàn
Ta nuôi người gìn giữ non nước
Lúc sức tôi chen với sức anh
Lấy máu tô cho thắm núi xanh
Đem mồ hôi tưới đồng lúa xanh
Chiều ơi ! Lúc chiều về mọc ánh trăng tơ
Cho ngày mùa bài hát nên thơ, ơi chiều
Chiều ơi ! Mái nhà sàn thở khói âm u
Cô nàng về để suối tương tư, ới chiều
Chiều ơi ! Biết chiều nào còn đứng trên nương
Phố phường nhiều chiều vắng quê hương, ới chiều
Chiều ơi ! Chiều ơi ! Chiều ơi !
