Nhạc và lời
của Đan Trường (1919-2011)
Phạm Ngọc Lân đàn và hát 2021
Đan
Trường tên thật là Ngô Đức Vân Quỳnh sinh năm 1919 tại Bắc
Giang, cha ông là một thầy đồ nổi tiếng, đồng thời cũng là thầy
lang bốc thuốc. Đan Trường có năng khiếu đàn hát từ sớm, từ
thiếu thời đă tham gia vào dàn nhạc bát âm của làng ông.
Năm 16 tuổi ông xuống học tại Hải Pḥng, trường Bonnal (nay là
trường Ngô Quyền, cũng là trường học của các nghệ sĩ nổi tiếng
như Văn Cao, Thế Lữ).
Năm 1939, khi thế chiến thứ hai bùng nổ, ông đăng lính ONS trong
quân đội Pháp và xuống tàu từ Hải Pḥng sang Pháp. Lúc đầu làm
thông ngôn cho những người lính thợ ở một nhà máy chế tạo thuốc
súng. Khi quân đội Đức tấn công, Pháp thua trận, đơn vị của Đan
Trường bị bắt làm tù binh. Ông vượt ngục và tham gia kháng chiến
chống quân Đức chiếm đóng nước Pháp.
Sau chiến tranh, Đan Trường học một lớp về phát thanh và làm
việc cho đài phát thanh Pháp, rồi sau đó là đài truyền h́nh. Ông
về hưu năm 1982 và sống tại vùng Bretagne nước Pháp. Ông mất tại
đây năm 2011, thọ 92 tuổi.
Đan Trường nổi tiếng với ca khúc Trách Người Đi viết bên Pháp
năm 1943, gửi về Hà Nội và trở thành một bản nhạc tiền chiến rất
nổi tiếng. Bài hát nói lên tâm sự của người yêu khi ông lên
đường sang Pháp du học mà không hẹn ngày trở về.
TRÁCH NGƯỜI ĐI
Phiên khúc 1:
Sương lam tuôn rơi hắt hiu trên hàng thông
xám reo vi vu
Khiến xui bao nhiêu nhớ nhung tràn ḷng ước mơ
Người đi phương xa đâu ngờ
Miền quê hương ai mong chờ
Đau đớn xót thầm từ ngày biệt ly
Điệp khúc:
Gió thu về mang thương nhớ
Đến cho ḷng thêm chan chứa
Lá ngô bay trong sương sầu
Biết bao giờ c̣n thấy nhau
Tối buông màn sương pha muối
Xót xa ḷng riêng trăm mối
Gió thu xưa không quên về
Cớ sao mà người cứ đi ?
Phiên khúc 2:
Đêm đêm canh ba lắng nghe câu ḥ êm ái trên ḍng sông
Tiếng ca năm xưa thản nhiên cùng thuyền cuốn xuôi
Đ̣ quen không mang duyên về
C̣n gan đâu tin câu thề
Xa vắng mấy ngàn lần nh́n thuyền đi