Nhà văn Doãn Quốc Sỹ

 

CUNG KÍNH TƯỞNG NIỆM NHÀ GIÁO, NHÀ VĂN

DOÃN QUỐC SỸ (17/2/1923-14/10/2025)

 

ĐỌC " NGƯỜI ĐÀN BÀ BÊN KIA VĨ TUYẾN"

CỦA DOÃN QUỐC SỸ

"Sông Bến Hải bên bồi bên lở
Cầu Hiền Lương bên nhớ bên thương "

Truyện “Người đàn bà bên kia vĩ tuyến” kể về một người lính miền Nam tập kết ra Bắc sau Hiệp định Genève năm 1954, mang trong lòng nỗi nhớ quê hương và người vợ ở lại miền Nam.

Người lính ấy sống ở miền Bắc, nhưng tâm hồn luôn hướng về bên kia vĩ tuyến — nơi có người đàn bà ông yêu thương đang chờ đợi. Ông không quên những ngày tháng bên nhau, những kỷ niệm của tình yêu và gia đình. Thời gian trôi qua, chiến tranh và chia cắt khiến hai người bặt tin nhau,

Hai mươi năm bể dâu bể đổi thay,

Huynh đệ tương tàn, nhưng trong lòng ông, hình bóng người vợ vẫn là hình ảnh đẹp nhất, là niềm an ủi, là điểm tựa ấm áp, là đốm lửa trong đống tro thời cuộc

Câu chuyện diễn ra chủ yếu trong tâm tưởng và hồi ức, xen lẫn thực tại cô đơn của người lính trên đất Bắc. Ông luôn dằn vặt giữa bổn phận và tình cảm, giữa lý tưởng cách mạng và khát vọng nhân sinh bình dị — được sống bên người mình yêu, giữa khung cảnh yên bình rất mộc mạc,  rất giản đơn nhưng chan chứa yêu thương.

Truyện khép lại bằng một nỗi buồn thẳm sâu

Bao giờ mình gặp lại nhau
Dòng sông giới tuyến chiếc cầu gãy đôi
Người đi cách biệt xa xôi
Nỗi riêng gõ nhịp bồi hồi trong nhau

Người đàn bà bên kia vĩ tuyến trở thành biểu tượng của tình yêu bị chia cắt, của vết thương tinh thần mà chiến tranh để lại cho con người Việt Nam trong thời kỳ đất nước phân ly

“Người đàn bà bên kia vĩ tuyến” là một khúc bi ca sâu lắng về thân phận con người trong thời kỳ đất nước bị chia cắt.

Đã vượt qua mốc hai năm theo hiệp định và thời gian kéo dài với cuộc chiến ngày càng khốc liệt.

 
Con sông Bến Hải rộng dần ra trong tâm tưởng và hai bờ xa lăn lắc.

Không phải là không gian địa lý mà là nỗi đau sinh ly, là vết thương không lành miệng rộng ra, dài thêm theo năm tháng.

Qua hình tượng người lính miền Nam tập kết ra Bắc, tác giả khắc họa nỗi cô đơn, day dứt của những con người bị chiến tranh tước đoạt hạnh phúc riêng tư.

Người lính ấy tuy sống ở miền Bắc, nhưng tâm hồn ông vẫn hướng về phương Nam — nơi có người vợ yêu thương đang chờ đợi. Tình yêu ấy vừa là niềm an ủi, vừa là nỗi đau trong lòng chinh nhân.

Doãn Quốc Sỹ đã diễn tả tinh tế những mâu thuẫn nội tâm của nhân vật: giữa lý tưởng lớn lao và khát vọng nhỏ bé, giữa trách nhiệm với đất nước và nỗi nhớ thương người yêu

Kết thúc truyện, nỗi buồn vẫn còn đó — một nỗi buồn thăm thẳm nhưng không tuyệt vọng. Tình yêu trong tác phẩm vượt qua không gian, thời gian, và cả giới tuyến, để trở thành biểu tượng của sự thủy chung, của niềm tin con người vào ngày sum họp, vào một Việt Nam không còn chia cắt

" Sông giới tuyến" một dòng trong - Bến Hải
Nước vẫn xanh và mây trắng thanh xuân
Nhưng hai bờ Hiền Lương
đau chuyện cách ngăn
Trống một khoảng trời ở bên này vĩ tuyến
Sâu thẳm nỗi buồn và mênh mang nỗi nhớ
Bên nớ, bên này trĩu nặng một niềm riêng

" Người đàn bà bên kia vĩ tuyến" không chỉ là người vợ riêng của người lính mà là biểu tượng của hàng triệu cuộc chia ly, của nỗi khắc khoải nhớ mong, của tình yêu thầm lặng trong khói lửa đạn bom.

Điều làm nên giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm chính là tác giả không nhìn cuộc chiến dưới bình diện Thắng-Thua, mà bằng nỗi đau của con người, của nhân loại, của nạn nhân chiến tranh, sinh ly tử biệt -


Đan Thanh
(16/10/2025)

 

art2all. net