Hoàng Huy Hoàng Phước Quyến

 

 

THĂM LẠI TRƯỜNG XƯA

 

          Lần thăm quê hương tháng 10 năm 2016 rơi vào thời gian trường Quốc Học tổ chức kỷ niệm 120 ngày thành lập. Thông tin này do một người bạn vừa mới quen biết qua mạng, đó là anh Trần Công Tín. Một bất ngờ thú vị là chị Tín, khuê danh Thao, lại là chỗ thân tình với bạn tôi, bộ ba Thao-Hòa-Hồng họp thành một nhóm cùng sở thích tập thể dục buổi sáng, thường tụ tập đánh cầu lông tại công viên bên bờ nam sông Hương trước trường Đại Học Sư Phạm Huế. Rất háo hức trong lòng mong tới ngày đó đến trường Quốc Học thăm lại chốn cũ, nơi đã trang bị cho tôi nhiều kiến thức căn bản cần thiết làm hành trang vào đời. Đây là cơ hội nhiều thế hệ học sinh tản mác bốn phương quay về tham dự, với hy vọng may ra gặp lại một ai chăng?

Nhân dịp anh chị Tín mời chúng tôi đến nhà dùng cơm trưa, được quen biết với hai vợ chồng anh chị Trần Phò và anh Nguyễn đình Chúc đều là dân Quốc Học 1960-1963 trước tôi một năm (1961-1964). Trong hàn huyên bàn chuyện thời học sinh sinh viên; các anh chị đều là nhà giáo các câu chuyện buồn vui, những khó khăn gặp phải…Sau khi ra về anh Tín nhắc tôi: “Đi dự kỷ niệm 120 năm, ăn mặc chỉnh tề, veston cravate!”. Tôi đáp, “Thôi! chemise quần thắt cà vạt là tươm tất rồi, chúng ta gặp nhau trước cổng trường chứ tôi có quen biết ai đâu sinh ra lớ ngớ”. Anh Tín đồng ý, như thế có bạn cùng đi yên tâm khỏi lo lạc lõng.

Sáng 22 tháng 10 năm 2016 Tín tới rất sớm chờ tôi ở cổng trường, dẫn tới bàn tiếp tân ghi tên tham dự, và vào sổ vàng. Chúng tôi đi một vòng quan sát xem trường thay đổi ra sao chứ tôi rời trường đã trên năm mươi hai năm, hơn nữa đời người, hẳn chắc có nhiều đổi thay. Quang cảnh nhà trường càng lúc càng huyên náo lúc đầu người đến dự lác đác thưa thớt, về sau càng đông hơn. Nơi nầy tụm năm nơi khác tụm ba nói chuyện, mắt đảo quanh, chốc chốc lại có những bắt tay thân mật, tiếng nói cười lại vang lên.

Với tôi, tâm trạng tự nhiên của một người con đi xa trở về chốn cũ, việc trước tiên là phóng mắt nhìn toàn cảnh, quan sát tổng thể ngôi trường để ghi nhận những biến dịch theo thời gian, và hoàn cảnh. Trường được sơn quét màu đỏ bầm (dry blood) còn tươi mùi vôi mới, học sinh tụ tập đang loay hoay công việc, các người lớn (tôi đoán là các viên chức của trường) lui tới vội vàng, trên ngực cài hoa với băng dọc màu đỏ tươi mang dòng chữ dọc “ Kỷ niệm 120 năm trường Quốc Học Huế”. Khuôn viên trường được trang hoàng lộng lẫy, nào phướng, nào lồng đèn, băng rôn ngang dọc với nhiều màu sắc chủ yếu nền đỏ chữ đen hay vàng.

Nhà bên phải (từ cổng vào) được chú ý trước tiên vì nơi đây tôi đã học các năm Đệ Nhị và Đệ Nhất, nay được ghi A, dãy đối diện là B, giữa hai dãy là sân rộng. Khu préau ngày trước là nơi chơi đùa sau giờ học hay nơi diễn văn nghệ, nay được dựng thành nhà hai tầng ghi là C có cấu trúc như A và B, giữa nhà có chừa một phòng lớn không có tường ngăn liên thông sân trước và sau, có lẽ nơi này giữ vai trò của préau ngày trước. Đằng trước nhà C là tượng đài vị lãnh tụ có công lập nên nhà nước Việt Nam hiện nay, nhìn ra cổng. Dừng chân chụp mấy tấm ảnh với Tín tại nhà A.

 

Điểm tới kế tiếp là dãy lớp học Đệ Tam thời tôi sát tường rào phía Đồng Khánh nay là một building hai tầng mang tên E. Nơi đây các em học sinh đang bận rộn trang trí mấy tấm phướng treo trên cây mang tên các lớp học, tốp diễn tập văn nghệ ca nhạc đang lỉnh kỉnh với các vật dụng cần thiết. Mải mê cùng các em thì lạc mất Tín, có lẽ bạn ta đang say sưa chào đón bạn bè cũ, và dẫn dắt đi tìm đồng môn chăng?

Đằng sau dãy nhà C trong sân vận động nay dựng thêm một building hai tầng có lẽ mang tên D, nhận thấy các cấu trúc C, E đều xây giống hệt như A làm nơi ở, không rõ ai ở trong đó tôi thấy phơi áo quần, làm thu hẹp sân thể dục thể thao ngày trước.

Tới khu thương mại các gian hàng gồm hàng ăn, lưu niệm, quảng cáo do các em học sinh phụ trách. Đi hết một vòng tìm không thấy người quen, mấy bà ăn mặc áo dài màu sắc đủ màu đang chụp ảnh với nhau, tôi đoán là các cựu cô giáo hay cựu học sinh của trường. Còn mấy ông khoác veston cà vạt lăng xăng điều khiển, sắp xếp, trang trí…..Loa phóng thanh vang vang về chương trình 2 ngày mừng kỷ niệm. Đi vòng quanh, ra cổng có ý tìm Tín và Chúc. Anh Chúc là nhà văn hóa có tiếng ở Phú Yên, anh viết khá nhiều đầu sách, đã bỏ công đi từ Phú Yên ra Huế tham dự. Thế là mất gần một giờ tìm bóng dáng thân quen nhưng chẳng gặp được ai. Tôi ra cửa chụp một tấm hình trước một tấm bảng to lớn màu đỏ ghi nội dung ngày lễ hội mừng kỷ niệm 120 năm ngày thành lập trường. Hỏi thăm mấy người đang xúm xít chụp ảnh thì ra họ là những đàn em thuộc các thế hệ sau, ra trường năm 1975. Đứng trước cổng trường hồi lâu, nhìn qua bên bia Quốc Học một tốp các cô trong trang phục nhiều màu rực rỡ, có lẽ họ đang chuẩn bị cho văn nghệ giúp vui. Tần ngần nhìn người xe qua lại lòng trống trải dùng dằng nữa ở nữa về???.

Sáng sớm ra đi lòng nôn nao với hy vọng sẽ tìm về chốn cũ đã ươm mầm kiến thức lúc tuổi xuân chập chững vào đời với dư âm trìu mến, nhưng khi tới tận nơi đã nhiều đổi thay. Từ gốc cây ngọn cỏ, trường lớp cho tới giọng nói con người góp mặt hôm nay tất cả cơ hồ như có vẻ gì xa lạ. Bất giác tôi có cảm nhận này, không rõ cội nguồn.

Vẫn phòng học cũ, màu sơn, cửa chớp, bàn ghế, bảng đen….có vẻ không thay đổi gì mấy nhưng tôi vẫn cảm thấy có một khoảng mơ hồ. Nhìn lớp học cũ, nhìn tàng lá cây xanh trong sân trường, nhìn mây trắng bay bay trên nền trời xanh, bất giác tôi ngâm mấy câu thơ: … “Buồn ơi xa vắng mênh mông là buồn…” (Xuân Diệu)

Trường xưa lớp cũ vẫn còn đây
Tàng lá cây xanh, thảm cỏ đầy
Thiêu thiếu chút gì lòng cô quạnh
Trời xanh mây trắng hỡi có hay!

…..Ra về trong tâm trạng man mác, bâng khuâng, nghe trong cổ nghèn nghẹn……

 

 

Vượt qua cầu Gia Hội để về nhà ở đường Nguyễn Du ngang qua Trường Nguyễn Du cũ nơi tôi học Đệ Nhất Cấp trước khi vào Quốc Học, nhìn “phong cảnh nay đà khác xưa”.

Cổng trường thuở trước còn nguyên
Trụ xưa còn đó, mặt tiền buồn hiu....
Lòng riêng tưởng ít nhớ nhiều
Nhớ ngày thơ mộng, lắm điều nao nao
Sân trường ngày ấy xôn xao
Nam thanh nữ tú ra vào vui tươi
Môi hồng luôn nở nói cười
In sâu tâm trí có nguôi được nào…
Còn đâu bóng dáng ngày nao
Cảnh trường xơ xác, khỏi sao chạnh lòng
Tần ngần thơ thẩn lòng vòng
Bóng người chẳng thấy, lạnh lùng vương mang
Văn phòng, tầng trệt, hành lang,
Sơn màu phai nhạt, vách tường rêu xanh
Cỏ đan chen chúc đua tranh
Xanh vàng chen lấn, vắng tanh hơi người
Không gian tầng thượng, u hoài
Lan can xiêu vẹo, nào ai ngó ngàng
Mặc cho gió táp mưa chan
Vách tường loang lỗ, điêu tàn đìu hiu
Trời thu se lạnh gió chiều
Rì rào len lỏi, lòng nhiều xuyến xao
Rơi rơi vàng lá nghiêng chao
La đà bay liệng biết nào về đâu?
Hỡi ơi! người cũ, biển dâu!
Tung bay cánh nhạn từ lâu ngày nào?…
Tưởng về bóng dáng thanh tao
Đối nhìn cảnh cũ lòng ngao ngán buồn!!!!


San Diego, Đầu Đông Bính Thân, 2016
Hoàng Huy Hoàng Phước Quyến

 

 

art2all. net