|
CÔ HAI SÂM
Cô Hai Sâm có dáng người dong dỏng cao, vẻ mặt thông minh, phúc hậu. Đôi mắt đen láy, tinh anh nổi bật trên khuôn mặt có làn da trắng hồng. Tôi nh́n cô đúng mẫu vẻ đẹp của người phụ nữ “mày ngài mắt phượng”. Cô lấy chồng cùng chí hướng, cùng làm việc bên nhau rất gian khó nhưng hạnh phúc. Năm 23 tuổi cô đám cưới, 24 tuổi chồng chết, cô sinh con một ḿnh. Cô ở vậy, làm mẹ đơn thân không bước thêm bước nữa v́ sợ con khổ. Đôi mắt xa xăm đượm buồn, cô ngược thời gian đưa tôi về những năm tháng xa xưa của tuổi thơ cô. Cô sinh ra trong một gia đ́nh khá giả của vùng B́nh Lợi, Gia Định xưa. Nhà cô cũng có vài căn với ruộng đồng vài mảnh. Cha cô theo Việt Minh bị Tây bắt tra tấn và bị giết. Mẹ cô ở nhà với hai đứa con c̣n thơ dại. Hai Sâm mới lên 6 tuổi và em gái 4 tuổi. Nhà cửa cũng bị tịch thu luôn, ba mẹ con rất bơ vơ. Cuối cùng bà đi bước nữa để có chỗ nương tựa cho ba mẹ con trong buổi loạn ly -Thời Pháp thuộc. Ba mẹ con về sống cùng gia đ́nh người chồng sau của mẹ cô mà hai chị em cô gọi là cha dượng. Những tưởng sẽ bớt bơ vơ trong mái ấm gia đ́nh. Nhưng không phải vậy, cuộc đời ba mẹ con rẽ sang một khúc ngoặt mới, đầy sóng gió hơn. Những trận đ̣n cha dượng trút xuống th́ ôi thôi! Mỗi lần cô bị đánh th́ phải 3 tháng sau mới lành. Tôi xót ḷng hỏi cô: -Thế mẹ cô không bảo vệ được con ḿnh trước những đánh đập vô cớ dành cho con trẻ sao cô? Cô bảo: -Mẹ cô cũng bị ổng đánh mà. Thế rồi cha dượng và mẹ cô bàn nhau đưa cô đi ở đợ, gặp chủ lấy tiền trước mỗi một năm. Vậy là cô ra khỏi nhà, tới nhà người dưng kẻ lạ làm thân phận tôi tớ khi tuổi đời lẽ ra c̣n tuổi học, tuổi ăn, tuổi chơi. Cuộc đời của người đi ở đợ cơ cực như vậy nên khi lớn lên một chút khoảng 15- 17 tuổi cô đi làm biệt động thành. Như vậy ngày xưa những cán bộ nằm vùng họ cũng t́m đến những cảnh đời cần lao, cơ nhỡ khổ ải để giác ngộ cách mạng. Ở tuổi cô, mà lại ít được học hành, chưa chắc cô đă hiểu lư tưởng là ǵ. Nhưng cứ đi làm việc, ít ra cũng thoát được cảnh cực khổ, bó buộc hiện tại. Phần nữa đi tham gia đánh Tây trả thù cho cha và tất nhiên vẫn ước mơ đổi đời. Kháng chiến thành công, đời cô sẽ khác dĩ nhiên cô đă được các cấp chỉ huy của cô hứa hẹn vậy.
Trong đội biệt động thường xuyên hoạt động trong
thành phố, cô gặp một đồng đội, hợp tính hợp t́nh cô chú đi đến kết hôn
năm cô bước vào tuổi 23. Chưa đầy một năm, chú bị bắt và giết chết. Cô
hàng ngày vẫn bồng đứa con đi làm việc, bồng con nhỏ trên tay, đi lại
trong thành phố, cảnh sát quốc gia không để ư. Nhưng có lần cô tải
thương về chăm sóc trong nhà 17 người bị thương. Bị lộ, cô bị bắt. Cảnh
sát quốc gia hỏi: Sau 1975, cô được vào làm trong ngành lương thực, đi về tỉnh gom lúa gạo về bán phân phối, đôi khi gặp những cảnh đời cơ cực cô cũng làm việc nghĩa, thiện nguyện cứu giúp người ta. Mặc dù cuộc sống của hai mẹ con cô cũng chật vật. Cô nghèo, nhưng vẫn cố cho đứa con trai duy nhất ăn học. Trong xóm người ta cứ nói ra, nói vào: “mẹ mày nghèo vậy mà học hành ǵ cho lắm chữ!”. Nói riết rồi anh con trai cũng nản nên bảo mẹ là: - Thôi! Để con nghỉ học kiếm việc làm phụ mẹ. -Ai nói ǵ kệ người ta, con cứ lo học cho mẹ. Thế rồi học xong 12, anh thi đại học, hồi đó ai thi cao điểm th́ được cho đi du học không tốn phí. Anh được đi nước ngoài du học 7 năm. Trở về anh vào làm việc trong ngành thương mại. Từ đây cuộc đời hai mẹ con đă có cuộc sống khác, thoải mái, dễ chịu hơn! Lại nói về anh con trai, lúc học phổ thông có quen cô bạn học cùng xóm, cùng trường. Một hôm ảnh dắt cổ về nói với mẹ là nhà nhỏ này nghèo lắm! Hoàn cảnh nó cha mẹ sao đó cũng khó khăn, h́nh như cũng cha ghẻ, mẹ ghẻ ǵ đó nên nhiều khi không cho nó ăn cơm. Thế là cô Hai Sâm bảo “con đi học về, hết cơm th́ qua đây ăn cơm với bác”. Cô bé không có áo dài trắng mặc đi học, cô Hai Sâm cũng may cho. Anh con trai dặn cô bé là: “Tui đi học 7 năm, ở nhà mà chờ được th́ tui về sẽ cưới”. Ở nhà cổ cứ chạy qua, chạy lại nhà cô hai Sâm, cô cho ăn uống như con cái trong nhà. Cô Hai Sâm kể là thời cô 18-20 tuổi nghèo, nên khi người cậu bà con mời đi đám cưới mà cậu c̣n lo ngại là: “Không biết ḿnh mời vậy mà nó có áo quần đẹp mà mặc đi dự cưới không?” Nào ngờ khi thấy Hai Sâm xuất hiện với bộ áo dài gấm vàng rất đẹp, cổ tay đeo ṿng vàng, ông cậu và người nhà há hốc, tṛn mắt lên ngạc nhiên hết cỡ. Lễ ăn hỏi, rước dâu, nạp lễ ,..cô diện 3 áo dài lụa mỗi ngày mỗi màu. Hồi bao cấp để mua được một tấm vải đâu dễ ǵ. Hóa ra cô tiết kiệm dành dụm mà có! Cô tích cóp để dành, tiền ăn sáng cô không ăn, chắt chiu sắm sửa cho ḿnh 3 bộ đồ dài, sắm ṿng vàng, túi xách xịn để khi lễ lược có cái mà dùng cho người ta khỏi khinh ḿnh. Dù sinh trưởng trong hoàn cảnh không mấy thuận lợi, nhưng cô đă vượt qua. Mấy mươi năm trôi qua, vận nước thăng trầm đă đi vào lịch sử, chuyện ngày hôm qua đă trở thành chuyện kể. Cô Hai Ngồi ôn lại một thời để nhớ v́ bây giờ đă trở thành chuyện cũ. Số phận con người cũng nổi trôi theo vận nước. Và mỗi người đều có cách chọn hướng đi cho ḿnh. Nhưng điều tôi cảm phục nhất là phẩm hạnh kiên trinh, trước biết bao ong bướm vờn quanh khi tuổi đời c̣n quá trẻ. Thời gian khi đứa con c̣n nằm trong bụng, hay khi đứa con ra đời c̣n đỏ hỏn cũng không ít người muốn kê vai vào gánh vác và hứa hẹn đủ điều. Nhưng cô Hai Sâm không xiêu ḷng. V́ cô đă trải nghiệm làm con trong trường hợp ấy rồi nên không dễ ǵ tin lời hứa hẹn của đàn ông. Tấm ḷng người mẹ dành cho con đă chiến thắng mọi cám dỗ. Cả tấm ḷng thiện lương hay giúp người của cô cũng đáng được nhắc tới. Trong hoàn cảnh mẹ góa con côi, là phụ nữ của gia đ́nh, người mẹ có con, cô biết vén khéo chi tiêu trong gia đ́nh để con vẫn được học hành tới nơi, tới chốn. Hết thời gian du học anh trở về nước làm đám cưới với cô bé ấy, nay đă có một cháu trai. Gia đ́nh sống đầm ấm, hạnh phúc. Giờ đây đă đến tuổi an hưởng tuổi già, nh́n con cháu sum vầy vậy cũng vui cho một tấm ḷng người mẹ đă được đền đáp xứng đáng. Cầu chúc cô Hai Sâm luôn mạnh giỏi để sống vui bên con cháu. Con cái cũng có cơ hội báo hiếu, bù đắp cho quăng thời gian cô cực nhọc nuôi con.
Sài G̣n ngày 3/6/2023 Hoàng Thị Bích Hà
*(Tên nhân vật đă được thay đổi.)
|
