Huyền Tôn Nữ Huệ-Tâm

 

 

SANG SÔNG…SANG NGANG (*)

 

Tôi rất thích ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông của nhạc sĩ Nhật Ngân viết chung với nhạc sĩ Y Vũ. Chẳng phải riêng tôi mà các bạn gái cùng lứa cũng vậy, hầu như ai cũng thuộc ca từ và lẩm nhẩm hát theo khi nghe các giọng ca như: Khánh Ly, Quang Thọ, Mạnh Quỳnh,Tuấn Vũ, Ngọc Sơn, Vũ Khanh, Ngọc Lan, Đức Long, Vũ Khanh, Chế Linh, Nguyễn Trường Huy, Ngân Khánh, Trường Vũ, Trần Thái Hòa, Minh Hiếu, Thanh Thúy…cất tiếng hoặc nghe tiếng ghi-ta điêu luyện của Vô Thường réo rắt… Rất hay và rất buồn, về một chuyện tình dang dỡ… Tôi tự hỏi: liệu có phải vì kết thúc tan vỡ của một chuyện tình bến nước mà bài hát của nhạc sĩ Nhật Ngân được mọi người yêu mến, hay còn một yếu tố nào nữa?

Giai điệu mượt mà, êm ái dễ ru hồn người vào không gian tình yêu của đôi lứa là điều dễ hiểu. Ca khúc như một lời tự tình chân thật. Người nghe đắm chìm trong các nốt nhạc, thanh âm, được ca sĩ diễn tả bay bổng và nức nở cho chuyện tình buồn. Ban đầu Nhật Ngân nhờ nhạc sĩ Y Vân phổ biến giúp ca khúc này trong giới yêu nhạc để tìm một chỗ đứng… Nhạc sĩ Y Vũ đứng tên chung với Nhật Ngân như một đảm bảo cho người vừa mới trình làng tác phẩm ở tuổi mười tám!

Lần theo ca từ người nghe cảm nhận được diễn biến của câu chuyện tình: Chàng trai gặp cô gái trong một chiều mưa, đường vắng và đưa người con gái qua sông:

     “Tôi đưa em sang sông, chiều xưa mưa rơi âm thầm
     Để thấm ướt chiếc áo xanh, và đẫm ướt mái tóc em
     Nếu xưa trời không mưa, đường vắng đâu cần tôi đưa
     Chẳng lẽ chung một lối về mà nỡ quay mặt bước đi”

Khoảng không gian được miêu tả trong đoạn đầu của ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông đậm chất trữ tình, lãng mạn dễ ru hồn người trong men say tình ái. Cái dập dềnh của sóng nước cũng giống như những xao xuyến của con tim, rất dễ cảm, dễ yêu. Trời mưa làm ướt áo em, đường vắng nên cần chàng trai đưa cô gái về…Nếu chỉ vậy thôi thì người nghe chưa thật sự rung động. Cái hồn của ca khúc hình như nằm trong cách cư xử của chàng trai khi đưa cô gái sang sông:

    “Tôi đưa em sang sông, bàn tay nâng niu ân cần
     Sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim
     Nếu tôi đừng đưa em, thì chắc đôi mình không quen
     Đừng bước chung một lối mòn, có đâu chiều nay tôi buồn”

Chính tấm tình chân thành của chàng trai đã thực sự thổi hồn cho câu chuyện tình đáng mến này. Không có những lời tán tụng thường gặp như em đẹp quá, dễ thương chi lạ…mà là nỗi lo “bến đất lấm gót chân, bến gió buốt trái tim” em. Chỉ đơn giản thế thôi mà toát được lòng yêu nồng nàn của chàng trai.

Nhưng hình như ca khúc đưa ra một nghịch lí chua xót của cuộc đời: chân tình, say đắm trong tình yêu, lãng mạn giữa một khoảng trời dạt dào sóng nước nên thơ…cũng không đủ để tạo được một kết cuộc đẹp. Một bến đỗ xa vời vợi, theo bước chân phiêu bạt và gia cảnh nghèo của chàng trai vẫn làm cho gia đình người con gái lo ngại nên cô ấy đã chọn cho mình một nơi trú ẩn tình yêu khác! Hình như vẫn có một chút ảnh hưởng của chủ nghĩa hiện sinh nơi phía cô gái. Thì thực tế bao giờ cũng trần trụi và khắc nghiệt! Từ một chuyến sang sông trên bến đò quê của cô gái có bến đất với hơi gió lạnh, mưa rơi và lứa đôi đi về, cô gái chuyển sang ngang  trong tiếng pháo nổ, lên xe hoa với một người khác…

      “Hôm nao em sang ngang, bằng xe hoa thay con thuyền?
       Giờ phút cuối đến tiễn em, nhìn xác pháo vướng gót chân
       Gót chân ngày xa xưa sợ lấm trong bùn khi mưa…
       Nàng đã thay một lối về, quên cả người trong gió mưa...”

Ray rứt, xót xa đến nao lòng khi nghe đến đoạn cuối này. Chàng trai đến tiễn người yêu sang ngang trong nỗi ngậm ngùi, đau đớn. Cô gái quên người trong gió mưa đã đưa nàng sang sông lần trước, bình thản thay một lối về… Con thuyền rời xa nhưng kí ức người đời vẫn khắc ghi hình tuyệt đẹp đó…

Giai điệu trầm, tha thiết, nhẹ nhàng của ca khúc như một lời tự tình đi thẳng vào con tim người nghe. Một bến sông đất cát với gió lạnh, một chiếc thuyền có lần chở đôi lứa sang sông cuối cùng bị thay thế bằng  một chiếc xe hoa với pháo nổ để em sang ngang với ai… Chuyện tình buồn. Chia li. Cay đắng…Đó cũng là một yếu tố  thu hút người nghe!

Hồi còn trẻ tôi đã thích bài ca này, đến khi có tuổi tôi lại đặc biệt yêu mến vì có lần một người bạn cho biết: cô gái mặc chiếc áo xanh thấm ướt vì trời mưa và ướt cả mái tóc dài đó, người Đà Nẵng! Thì Nhật Ngân gốc Thanh Hóa mà lớn lên ở thành phố Sông Hàn. Tôi định bụng khi nào có dịp gặp nhạc sĩ sẽ hỏi cho rõ: “bến đất” trong ca khúc này có phải là bến sông Hàn không, nhưng giờ thì không kịp nữa rồi. Nhạc sĩ Nhật Ngân đã về bên kia cõi đời! Nhưng dẫu có là bến nào ở Đà Nẵng thì cũng từ con sông Hàn mà ra. Bến sông Hàn quê tôi đẹp, nên thơ là vậy mà vẫn không giữ được gót chân cô gái ấy, để lại nỗi buồn da diết trong lòng chàng trai. Cũng từ đó cuộc đời có một bài ca vượt thời gian: Tôi Đưa Em Sang Sông!

Xin cảm ơn lần “sang sông” dạo nọ trong mưa và cái “bến đất” rất “chân quê”(**) thơ mộng nên đã cho mọi người một bài hát hay, sâu lắng, mãi mãi được yêu quí qua năm tháng…

 

                        Huyền Tôn Nữ Huệ Tâm

                        Đà Nẵng,1.2.2012

 

_________________________________


(*) Sang sông…sang ngang:
lời trong bài Tôi Đưa Em Sang Sông của nhạc sĩ Nhật Ngân- Y Vũ

(**)chân quê: từ của thi sĩ Nguyễn Bính

 

 

 

art2all.net