|
THẰNG TÙNG
. Khoảng nửa tiếng sau hai chị em ra tới băi biển nơi thằng Tùng bị nạn. Trời quá ngọ, nắng vàng trong vắt, dịu mát, v́ đêm qua có cơn mưa bất chợt đầu mùa. Băi biển vắng ngắt, gió biển lồng lộng, những cây phi lao con vừa được trồng sáng sớm nay đă rũ xuống v́ nắng, quặt quẹo, khẽ lay động trong gió biển. Nguyên nghĩ với thời tiết này chắc chắn trong vài ngày tới sẽ không có một cơn mưa nào nữa. Vậy là, mấy ngàn cây phi lao được đội trồng rừng trồng sáng sớm nay sau một cơn mưa bất chợt đầu mùa đêm qua theo lệnh ông giám đốc Phạm Minh Thương chưa kịp bén rễ, bị khô nước sẽ chết cả, tỉ lệ cây sống sẽ là 0%! Vậy là công toi! Công sức, tiền bạc ương cây con cả năm! Ông Thương là kỹ sư lâm sinh chứ phải tay mơ, sao có quyết định quá nôn vội, lẽ ra ông phải chờ mùa mưa trở về hẳn với những đợt mưa dai dẳng kéo dài trong nhiều ngày, cho cây con được cung cấp lượng nước đủ để bén rễ ngay trong giai đoạn đầu được trồng xuống đất. Đứng chôn chân trên băi biển, nh́n trời nh́n đất một lúc, đầu óc thất thần, lú lẫn, hai chị em lủi thủi lội cát đi vào trong xóm nhỏ, nơi có nhà chị Tư Tuyển. .…Trưa nắng vàng xa lạ. Chuyến xe từ thành phố Qui Nhơn ra thị xă Quảng Ngăi chạy ngang qua thị trấn Đức Phổ th́ dừng lại. Một số hành khách xuống xe ở đây, trong đó có Nguyên và Tùng. Từ đó đă hơn 2 năm trôi qua ở một miền đất xa lạ thuở vào đời của hai thằng. Nguyên và Tùng vừa tốt nghiệp khóa trung cấp lâm sinh và một vô t́nh lạ lùng hai thằng thân nhau nhất lớp v́ hợp tính, v́ hiểu nhau, v́ cùng cảnh ngộ gia đ́nh, lại được phân công cùng về công tác tại một lâm trường thuộc huyện Đức Phổ. Từ những ngày vào nhập học khóa trung cấp nội trú 3 năm hai thằng đă kết bạn như đôi chim non và t́nh bạn của chúng nó đẹp vô cùng với thật nhiều kỷ niệm khó quên. Đến nỗi một chị bạn học lớn tuổi trong lớp hay hát đùa, chọc vui hai đứa, “Hai con thằn lằn con đi chơi với nhau…”. . Nhà Tùng ở Khu Sáu, phía trong trung tâm phố biển Qui nhơn, cạnh phi trường, nhà Nguyên ở vùng ngoại ô. Cả Ba của Tùng và Nguyên cùng phục vụ trong ngành giáo dục của chế độ miền nam trước 1975. Ba Nguyên là nhà giáo, ba Tùng là giám thị trường Trung Học Cường Để, trường công lập nam lớn nhất của thành phố Qui Nhơn, nơi Nguyên đă từng theo học. Dạo đó việc xét lư lịch vào một trường chuyên nghiệp không khó lắm như nhiều năm sau này, dù là vào một trường lâm nghiệp. Có câu: “nhất Y, nh́ Dược, tạm được Bách khoa, Sư phạm bỏ qua, Nông Lâm vứt xó”. V́ chính quyền mới thành lập trên cả nước, bộ máy đang vận hành cần nhiều người có khả năng chuyên môn trong các ngành đang thiếu rất nhiều sau cuộc chiến 20 năm. Sau 2 năm làm việc ở một lâm trường huyện, Nguyên được chuyển về pḥng lâm nghiệp huyện theo yêu cầu xin người của huyện đến sở lâm nghiệp Nghĩa B́nh (Sau năm 1975 Quảng Ngăi và B́nh Định sáp nhập thành Nghĩa B́nh, được vài năm lại tách ra trở về tên cũ. Đức Phổ thuộc Quảng Ngăi, Qui Nhơn thuộc B́nh Định). C̣n Tùng vẫn tiếp tục làm kỹ thuật ở lâm trường. Suốt thời gian trên, hai thằng hay thay phiên nhau về Qui Nhơn thăm nhà. Đứa này về th́ nhân tiện cũng đạp xe đến nhà đứa kia. Vậy mà lần này, Nguyên không phải về Qui Nhơn thăm nhà mà về gặp ba má thằng Tùng để báo hung tin… . Về đến Qui Nhơn th́ phố đêm đă lên đèn… Má thằng Tùng vừa vỗ tay vào người vừa ngă vật ra khi nghe Nguyên nói, “Sáng nay thằng Tùng dẫn tụi công nhân trồng xong đợt phi lao trong ngày rồi cùng nhau xuống biển tắm, chỉ riêng nó bị xoáy nước nhấn ch́m và cuốn trôi đi nơi khác chưa t́m ra… “. Nguyên đă chuẩn bị câu nói này trên suốt chuyến xe từ Đức Phổ về Qui Nhơn! Nguyên khôn ngoan, tránh không nói thẳng, nhưng má thằng Tùng đủ hiểu con bà đă chết v́ một tai nạn bất ngờ. Ngay lúc bước chân vào nhà thằng Tùng, Nguyên và má thằng Tùng cùng ra ngồi trước hè nhà nói chuyện. Má thằng Tùng cũng cứ ngỡ như mọi lần ngồi chờ Nguyên kể cho nghe chuyện con bà, thằng Tùng, dạo này ra sao. Vậy mà!!!… .
Ngay sáng hôm sau hai chú cháu, ba thằng Tùng và
Nguyên, đón chuyến xe sớm nhất ra Đức Phổ. Ra đến nơi, xuống xe, quá
trưa, trời nắng chang chang, phố huyện vắng tanh, và Nguyên lại có cái
cảm giác mọi vật xa lạ như buổi trưa lần đầu tiên cách nay hơn hai năm
Nguyên và Tùng đặt chân xuống thị trấn này. Hai chú cháu liền nghe tin
bọn con nít vừa t́nh cờ trông thấy xác thằng Tùng trôi bập bềnh gần bờ
biển cách nơi chúng nó tắm khá xa. Tính ra, đúng 24 tiếng đồng hồ sau
tai nạn, xác thằng Tùng mới nổi lên mặt nước. Nghe nói trước đó UBND
huyện đă cho người chèo thuyền bủa vây t́m xác thằng Tùng khắp trong
vùng biển Phổ Vinh, v́ dù sao kẻ gặp nạn cũng là một cán bộ trung cấp
của sở lâm nghiệp tỉnh về đây làm việc. Động thái duy nhất của UBND
huyện trong sự kiện này.
Ra đến nơi, chiều đă xuống hẳn trên băi biển Phổ
Vinh, Nguyên thấy em gái chị Tư Tuyển ngồi rũ rượi bên quan tài thằng
Tùng. Con bé c̣n bé lắm, có lẽ chưa đến tuổi đôi mươi. Con bé không
khóc, không nói ǵ, chỉ thấy đôi mắt vô hồn thật buồn. Ông bác cha chị
Tư Tuyển cũng không can ngăn ǵ đứa con gái út trong việc nó có mặt ở
đây. Ông tôn trọng cảm giác của đứa con gái út và mối t́nh đầu của con
gái ḿnh. Nguyên không biết con bé ở đây từ lúc nào, chỉ trông thấy con
bé trông thật xanh xao, thật thê thảm. Ông Phó giám đốc là người làm lễ
truy điệu. Không có mặt ông giám đốc Thương, ông đă về nhà ông ta nghỉ
cuối tuần ngoài thị xă Quảng Ngăi ngay buổi chiều hôm tai nạn vừa xảy
ra, trong khi việc t́m kiếm xác thằng Tùng chưa kết thúc! Bài điếu văn
đại ư phê phán việc tắm biển của Tùng và tụi công nhân đội trồng rừng là
vô kỷ luật… !? Lẽ ra chúng nó phải xin phép xuống biển tắm ngoài giờ làm
việc hay sao? Lạ thật! Chán nản, lẳng lặng Nguyên lững thững bỏ đi xuống
mé biển, đứng nh́n ra khơi xa. Trời nước mênh mông, Nguyên nghe ḷng
ḿnh ngậm ngùi cho số phận ngắn ngủi của thằng bạn thân nhất đời nó!
“Tài hoa bạc mệnh!”. Thằng Tùng không những tài hoa
mà c̣n đẹp trai. Nguyên hay đùa với nó, “Đi tán gái với mày tao chỉ có
xách xe không mà về!”. Tùng cao ráo, trắng trẻo, và hiền lành như con
gái, khuôn mặt vuông vức, trông có hậu. Nó ít nói, chỉ cười cười, vậy mà
dễ dàng làm xiêu ḷng bọn con gái. Thằng Tùng c̣n là tay chơi cờ tướng
tầm cỡ ở công viên thành phố Qui Nhơn một dạo. Theo nó kể, dân bày cờ
thế ăn tiền rất cạch mặt thằng Tùng. Những tay chơi cờ có hạng rất phục
tài phá cờ thế của thằng Tùng! Nguyên không biết đánh cờ tướng, nghe vậy
th́ biết vậy thôi chứ Nguyên chưa có dịp xem thằng Tùng đánh cờ. Nhưng
Nguyên tin lời thằng Tùng nói, v́ tánh Tùng rất chân thật. Khi vào nhập
học khóa trung cấp lâm sinh hệ B ba năm, thằng Tùng mới học xong cấp 2,
c̣n Nguyên đă học xong lớp 11. V́ có chính sách mới, những trường trung
học kỹ thuật trong cả miền nam giải tán ban toán, chỉ đào tạo công nhân,
Nguyên không được tiếp tục học năm cuối trung học. Nguyên vẫn không biết
tại sao thằng Tùng bỏ học sớm như vậy. Tính ra thằng Tùng c̣n trẻ hơn
Nguyên nhiều. Nhưng hai thằng không phân biệt tuổi tác, xưng hô mày tao
rất thoải mái. Có lẽ do tính thằng Tùng rất chững chạc và cỡ người cao
hẳn nên trông nó già dặn hơn nhiều so với số tuổi của nó.
Ngay buổi chiều hôm đó, chiếc xe Jeep của lâm trường
chở quan tài thằng Tùng về Qui Nhơn, trên xe có ba thằng Tùng, Nguyên và
chị Tư Tuyển. Chiếc xe tháo mui, để trần cho không khí trong xe thoáng
hơn. Khoảng hơn nửa tiếng sau, xe chạy ngang vùng biển Sa Huỳnh, thuộc
huyện Đức Phổ, ranh giới tận cùng giữa hai tỉnh Quảng Ngăi và B́nh Định
th́ trời đă tối hẳn. Sao đầy trời, dường như ánh trăng non đang âm thầm
đi theo chứng kiến cuộc tiễn đưa buồn thiu này. Gió biển lạnh ngắt, nghe
rơ tiếng sóng biển vỗ vào bờ ầm ́ xa xa từng đợt như mang theo lời than
thở của người vắn số chạy theo mấy người thân trên xe. Nguyên chợt rùng
ḿnh. Suốt chuyến xe không ai buồn nói với ai một lời nào.
Về đến nhà Tùng th́ đă khuya lắm rồi, nhưng Nguyên cố
tranh thủ về thăm nhà ḿnh ở ngoại ô thành phố và nghỉ ngơi một đêm. Lúc
Nguyên trở lại nhà Tùng vào sáng hôm sau, ngạc nhiên không c̣n thấy
chiếc xe Jeep và cả chị Tư Tuyển đâu cả. Sau nghe kể lại anh tài xế được
lệnh chở quan tài đến nhà thằng Tùng là phải quay trở về lại lâm trường
ngay. Chị Tuyển cũng theo xe về không dự đám tang, chị ngại người nhà
chưa hiểu lắm về mối quan hệ của hai chị em. Nguyên cũng đă vô t́nh,
thật t́nh là chưa kịp giải thích mối quan hệ và t́nh cảm chị dành cho
thằng Tùng trong hai năm qua. Trong buổi chiều hôm ấy, trên chiếc xe
tang đưa thằng Tùng ra nơi yên nghỉ cuối cùng, chỉ có Nguyên là người
bạn duy nhất và làm cùng ngành có mặt. Sở lâm nghiệp không cử người đến
dự. Vậy đó, thật buồn! Mới 2 năm trước Tùng và Nguyên cùng cả lớp hớn hở
về sở lâm nghiệp nhận quyết định về các tỉnh làm việc. Cả đến sau này,
trong lần về Qui Nhơn đến nhà thằng Tùng dự giỗ đầu thằng Tùng, Nguyên
cũng không nghe ba má thằng Tùng nói ǵ về việc Sở lâm nghiệp tỉnh có
đến thăm viếng và chia buồn cùng gia đ́nh không. Vài năm sau, Nguyên được ba bảo lănh qua Mỹ và nó lại tiếp tục con đường học vấn đă dở dang từ hơn 5 năm trước. Kể từ dạo ấy Nguyên không c̣n liên lạc được với gia đ́nh thằng Tùng. Nguyên biết tin gia đ́nh thằng Tùng đă vào Sài G̣n sinh sống sau cái chết của thằng Tùng không lâu, lúc Nguyên c̣n ở Việt Nam. Nghe lời bạn bè cùng lớp qua fb, ông già thằng Tùng lo sợ gia đ́nh có cái huông, sẽ đến lượt thằng em duy nhất c̣n lại của Tùng cũng sẽ như anh trai ḿnh. Nhà thằng Tùng đông anh em nhưng chỉ có 2 trai. Đôi lúc Nguyên ngẫm nghĩ lại, sao ông già nó đặt tên cho con ḿnh là Phạm Đức Tùng. Đă “Đức” (phát âm vẫn giống chữ đứt) lại c̣n “Tùng” nữa (tiêu tùng!?), làm như cái tên nó vận vào người xấu số! Hơn 30 năm nơi xứ người, Nguyên không gặp một người bạn hợp tính t́nh và hiểu nhau như t́nh bạn với Tùng thuở nào. Chiều đang xuống dần nơi xứ người, Nguyên hoàn thành câu chuyện này để nhớ về một thằng bạn tốt nhất thuở vào đời của ḿnh.
Stanton, California Sept. 2025. 5:11 Lê Minh Hiền
(P/s, * Bài thơ NHƯ RỪNG NGUYÊN SINH, copy từ Tuyển
Thơ Văn MƯA & EM 2025 2025, trang 62, Nhân Ảnh xb 2025) |
