PHẠM ĐÌNH LÂN

NHẬT BẢN:

Những vết thương lịch sử và thù hận

ở Đông Bắc Á

          Nhật Bản là một quần đảo rộng 378.000 km2 ở Ɖông Bắc Á Châu. Diện tích hiện nay của Nhật Bản không tính phân nửa đảo Sakhalin mà Nhật chiếm của Nga sau khi thắng Nga vào năm 1905 và quần đảo Kurils bị Liên Sô chiếm sau khi bại trận năm 1945 vì hai trái bom nguyên tử của Hoa Kỳ chấm dứt đệ nhị thế chiến.

Vương Quốc Ryu Kyu (Lưu Cầu)

Nước Nhật vươn lên sau cuộc canh tân của Minh Trị Thiên Hoàng (Meiji Tenno) năm 1868. Nhật tấn công Vương Quốc Ryu Kyu (1) và sát nhập vương quốc này vào Nhật Bản dưới tên “phủ” Okinawa (1879).

Minh Trị Thiên Hoàng

(Ảnh: Uchida Kuichi, 1873).

Vương quốc Ryu Kyu rộng 1.200 km2, chào đời năm 1429 và sát nhập vào Nhật Bản năm 1879. Trước khi bị Nhật sát nhập, vương quốc Ryu Kyu phải triều cống cho Trung Hoa và Nhật Bản. Người Ryu Kyu là dân hải đảo có ngôn ngữ riêng gọi là Uchinaguchi. Ngày nay người Ryu Kyu, tức Okinawa, là người Nhật 100%. Okinawa là một “phủ” trong guồng máy hành chánh của Nhật. Ngôn ngữ Uchinaguchi và ảnh hưởng của Trung Hoa tàn lụi theo thời gian. Ɖó là sự thất bại đầu tiên của Trung Hoa trước sự canh tân của Nhật Bản.

Trung Hoa

Nước Nhật chỉ rộng bằng 1/30 diện tích nước Trung Hoa. Dân số Nhật quá nhỏ so với dân số Trung Hoa vào thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Nhưng Nhật Bản là quốc gia gây khốn đốn cho Trung Hoa rất nhiều vào cuối thế kỷ XIX và bốn thập niên đầu của thế kỷ XX.

Năm 1894 Nhật Bản đánh bại quân Trung Hoa trên bán đảo Triều Tiên. Trung Hoa phải lý hiệp ước Shimonoseki từ bỏ ảnh hưởng của mình trên bán đảo Triều Tiên và nhượng đảo Taiwan (Ɖài Loan) và quần đảo Penghu (Bành Hồ) cho Nhật.

Sau chiến tranh Nha Phiến năm 1840 Trung Hoa trở thành miếng mồi chia cắt bởi các liệt cường phương Tây. Nhật Bản có mặt trong Bát Quốc Liên Quân (Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Ɖức, Ý, Áo-Hung và Nhật Bản) tấn công Beijing (Bắc Kinh) năm 1901.

Nhà Mãn Thanh bị lật đổ trong cuộc Cách Mạng Tân Hợi (1911). Linh hồn cuộc Cách Mạng là bác sĩ Sun Yatsen (Tôn Dật Tiên), một người Guangdong (Quảng Ɖông) theo đạo Tin Lành, từng học ở Hawaii rồi học y khoa ở Hong Kong do người Anh cai trị. Tướng Yuan Shikai (Viên Thế Khải), một người Hán được nhà Thanh tin dùng, cướp công Cách Mạng Tân Hợi. Sun Yatsen là nhà cách mạng đắc nhân tâm nhưng không có lực lượng võ trang hùng mạnh. Yuan Shikai là một tướng lãnh phục vụ đắc lực cho nhà Thanh. Ông có binh lực trong tay nên áp lực Sun Yatsen nhượng chức tổng thống cho ông. Ɖể tránh nội chiến bất lợi cho phe cách mạng, Sun Yatsen đành nhượng bộ.

Sun Yatsen (Tôn Dật Tiên, 1866 - 1925).
Ảnh: grangerartondemand.com

Yuan Shikai là một tướng lãnh có nhiều tham vọng. Từng là một tướng lãnh được Cixi (Từ Hi) tin dùng, nay nghiễm nhiên trở thành tổng thống Dân Quốc Trung Hoa (Republic of China), Yuan Shikai không muốn dừng lại ở chức vụ này. Ông dựa vào thế lực của Nhật và muốn tự xưng Hoàng Ɖế nước Trung Hoa. Bị dân chúng phản đối dữ dội, Yuan Shikai phải từ bỏ tham vọng đế vương của mình. Sau đó không lâu ông lâm trọng bịnh và mất năm 1916.

Sau khi Yuan Shikai mất, các tướng lãnh đàn em của ông lãnh đạo chánh phủ Bắc Dương (Beiyang, 1916 - 1928) thân Nhật để đương đầu với phe Quốc Dân Ɖảng do Sun Yatsen lãnh đạo ở miền Nam.

Năm 1918 đệ nhất thế chiến chấm dứt. Hiệp ước Versailles được ký kết năm 1919. Trước kia Ɖức chiếm bán đảo Shandong (Sơn Ɖông) của Trung Hoa, Thay vì trao trả Shandong lại cho Trung Hoa, các nước thắng trận trao bán đảo Shandong cho Nhật qua hiệp ước Versailles. Nhật được xem là một quốc gia thắng trận vì theo phe đồng minh mặc dù không gởi quân tham chiến. Người Trung Hoa, nhất là các thanh niên trí thức thành phố, biểu tình chống lại quyết định của các nước thắng trận về số phận của Shandong bị Ɖức chiếm đóng vào thế kỷ XIX. Lịch sử Trung Hoa gọi đó là Phong Trào Ngũ Tứ, tức ngày 04 tháng 05 năm 1919.

Năm 1921 đảng Cộng Sản Trung Hoa được thành lập. Năm 1923 Liên minh Quốc-Cộng lần thứ nhất hình thành. Ɖại diện của Liên Sô bên cạnh Sun Yatsen là Borodin. Bên cạnh Borodin có một phụ tá người Việt Nam mang bí danh là Lin và bí danh Trung Hoa ở Guangzhou (Quảng Châu) là Lý Thụy, sau này là chủ tịch Hồ Chí Minh của Việt Nam. Ngày 16-06-1924 Liên Sô giúp cho Sun Yatsen thành lập trường Võ Bị Hoàng Phố (Whampoa hay Huangpu) trên đảo Changzhou (Trường Châu) thuộc  Guangzhou (Quảng Châu), huyện Huangpu (Hoàng Phố). Trường Võ Bị này đào tạo các sĩ quan ưu tú cho Quốc Dân Ɖảng lẫn Cộng Sản Trung Hoa.

Năm 1925 Sun Yatsen mất. Chiang Kaishek (Tưởng Giới Thạch – Jiang Jieshi) lãnh đạo Quốc Dân Ɖảng đoạn tuyệt với đảng Cộng Sản Trung Hoa. Liên Minh Quốc-Cộng tan rã. Chiang Kaishek mạnh tay đàn áp các đảng viên Cộng Sản Trung Hoa ở các thành phố lớn như Shanghai (Thượng Hải), Guangzhou (Quảng Châu), Wuhan (Vũ Hán) v.v.. Tổng bí thơ và thành viên sáng lập đảng Cộng Sản Trung Hoa là Li Dazhao (Lý Ɖại Triều) bị quân Quốc Dân Ɖảng giết chết năm 1927. Chen Duxiu (Trần Ɖộc Tú) bị Ɖệ Tam Quốc Tế hạ bệ vì thất bại trước sự đàn áp đẫm máu của Quốc Dân Ɖảng trong năm này. Chen Duxiu còn bị qui tội theo phe Trotskyite. Ɖây là lúc vai trò của Mao Zedong (Mao Trạch Ɖông) nổi bật với chủ trương dùng nông thôn và nông dân làm địa bàn và lực lượng đấu tranh thay vì dựa vào thành thị và giai cấp công nhân như Ɖệ Tam Quốc Tế Cộng Sản đã minh định (2). Stalin bắt đầu lưu ý đến sự “cứng đầu” của Mao Zedong..

Chiang Kaishek (Tưởng Giới Thạch) và Soong Mei-ling (Tống Mỹ Linh)
trên bìa tạp chí Time tháng 10-1931 (Ảnh Wikipedia)

Từ năm 1901 Nhật Bản đã có đảng Hắc Long (Kokuryukai) với tham vọng loại bỏ Nga ra khỏi Ɖông Bắc Á Châu và nới rộng biên cương Nhật Bản sang tận bờ sông Heilongjiang (Hắc Long Giang).

Liên minh Quốc-Cộng lần thứ nhất sụp đổ khi quân Quốc Dân Ɖảng đàn áp các đảng viên Cộng Sản (1927). Năm 1928 quân Quốc Dân Ɖảng của Chiang Kaishek đánh bại các đốc quân ở Hoa Bắc để thống nhất xứ sở.

Năm 1932 Nhật Bản thành lập Mãn Châu Quốc (Manchukuo) và đưa hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh là Pu yi (Phổ Nghi) về làm vua. Thế là Nhật đã lấy của Trung Hoa 1.550.000km2 (gần 5 lần hơn nước Việt Nam) với nhiều tài nguyên như than đá, quặng sắt, đất đai màu mỡ, lâm sản, thủy sản, bến cảng không bị đông lạnh vào mùa đông v.v..

Ngày 04-12-1936 Chiang Kaishek thị sát Xi’an (Tây An), bị tướng Zhang Xue Liang (Trương Học Lương) bắt giữ và yêu cầu Chiang Kaishek phải liên minh với Cộng Sản Trung Hoa để chống Nhật Bản. Vị thống chế lãnh đạo Quốc Dân Ɖảng đành phải chấp nhận Liên Minh Quốc-Cộng lần thứ nhì để được tự do. Sự liên minh này được thực thi theo đúng kế hoạch của Stalin. Liên minh Quốc-Cộng mới đủ sức ngăn chận Nhật Bản trên lãnh thổ Trung Hoa. Nhờ vậy họ không tấn công Liên Sô được. Sau biến cố Xi’an, Stalin cho con của Chiang Kaishek là Chiang Chingkuo (Jiang Jingguo – Tưởng Kinh Quốc) rời Nga đoàn tụ với cha. Chiang Chingkuo học ở Nga từ thập niên 1920 và có vợ Nga. Khi Chiang Kaishek đàn áp Cộng Sản, Stalin không cho Chiang Chingkuo về nước. Năm 1937 ông được Stalin cho phép về nước cùng với người vợ Nga sau khi Chiang Kaishek đồng ý liên minh với Cộng Sản do Mao Zedong lãnh đạo.

Ngày 07-07-1937 Nhật Bản chính thức xâm lăng Trung Hoa.

Sự vươn lên của Nhật sau cuộc canh tân gây tổn thương uy tín và thiệt hại vật chất cho Trung Hoa, một đế quốc lâu đời ở Ɖông Á:

-Vương quốc Ryu Kyu bị sát nhập vào Nhật Bản nên không còn triều cống cho Trung Hoa nữa.
- Trung Hoa mất ảnh hưởng chánh trị trên bán đảo Triều Tiên sau khi bị Nhật đánh bại năm 1894.
- Trung Hoa mất đảo Taiwan và quần đảo Penghu năm 1895.
- Nhật Bản thay thế Ɖức quản trị bán đảo Shandong (1919).
- Nhật Bản chi phối chánh phủ Bắc Dương (1916 – 1928).
- Trung Hoa mất Mãn Châu (1.550.000 km2) khi Nhật cho ra đời Mãn Châu Quốc (1932).
- Nhật Bản xâm lăng Trung Hoa (1937 – 1945)

Triều Tiên

Triều Tiên là một quốc gia chịu ảnh hưởng văn hóa và chánh trị Trung Hoa lâu đời. Vào thế kỷ XIX quốc gia này chịu áp lực của Trung Hoa, Nga và Nhật Bản.

Phe thủ cựu Triều Tiên muốn gắn bó với Trung Hoa. Phe cấp tiến muốn duy tân theo cuộc canh tân của Minh Trị Thiên Hoàng (Meiji Tenno). Thiên triều Beijing (Bắc Kinh) ủng hộ phe thủ cựu để duy trì ảnh hưởng chánh trị đã có từ lâu. Hiệp ước Shimonoseki năm 1895 chấm dứt ảnh hưởng của Trung Hoa trên bán đảo Triều Tiên.

Nga

Nga là quốc gia của người Bạch Chùng ở phương Tây. Trong công cuộc bành trướng lãnh thổ và tìm biển ấm trên bờ Thái Bình Dương, Nga quan tâm đến vị trí của Mãn Châu và bán đảo Triều Tiên. Miền cực nam Mãn Châu giáp với Hoàng Hải. Bán đảo Triều Tiên được bao quanh bởi Hoàng Hải ở phía Tây và Nhật Hải ở phía Ɖông. Chủ trương của đảng Hắc Long (Kokuryukai) là loại bỏ Nga ra khỏi Ɖông Bắc Á và nới rộng biên cương Nhật Bản sang tận bờ Hắc Long Giang. Hai thợ săn cùng nhắm một con mồi tất sẽ xung đột nhau để giành mồi.

Chiến tranh Nga-Nhật bùng nổ (1904 - 1905), Nga bị Nhật đánh bại trên chiến trường Mãn Châu. Chiến thắng của Nhật trên cảng Port Arthur, tức Lushun (Lữ Thuận), ngày 08-02-1904 là một chiến thắng hải-lục chiến vang dội. Ngày 27-05-1905 hạm đội Nga từ biển Baltic trên đường đến Vladivostok (Hải Sâm Uy) bị hải quân Nhật chận đánh tan tác trên eo biển Tsushima (Ɖối Mã).

Đô đốc Togo Heihachiro trên thiết giáp hạm Mikasa,
ngày 27 tháng 5 năm 1905. (Ảnh: Wikipedia)

Chiến thắng của Nhật trước Nga khiến các cường quốc Bạch Chủng phương Tây giật mình. Hai chữ Hoàng Họa (Yellow Peril/Péril Jaune) bắt đầu xuất hiện. Tổng thống Hoa Kỳ Theodor Roosevelt đứng ra làm trung gian cho Nga và Nhật thương thuyết để đi đến ký kết hiệp ước Portsmouth, New Hampshire, ngày 05-09-1905. Theo hiệp ước này, Nhật kiểm soát bán đảo Triều Tiên, miền nam Mãn Châu, kể cả hải cảng Port Arthur, nửa đảo Sakhalin của Nga phía nam rộng 43.550 km2 v.v.. Nhờ làm trung gian chấm dứt chiến tranh Nga-Nhật, tổng thống Theodor Roosevelt được lãnh giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1906.

Năm 1910 bán đảo Triều Tiên đặt dưới sự bảo hộ của Nhật.

Năm 1917 Nga trở thành một quốc gia Cộng Sản đầu tiên trên thế giới. 70.000 quân Nhật đổ bộ vào Tây Bá Lợi Á để giúp phe Bạch Nga chống Cộng Sản (1918). Do áp lực của Anh và Hoa Kỳ, Nhật phải rút quân ra khỏi Tây Bá Lợi Á năm 1922.

Tổng kết:

1- Nga bị Nhật đánh bại ở Mãn Châu năm 1904.
2- Hạm đội Nga bị Nhật đánh bại trên eo biển Tsushima năm 1905.
3- Nhật ung dung đưa quân vào Tây Bá Lợi Á (1918) và ung dung rút quân về nước vì áp lực của Anh và Hoa Kỳ (1922).

***

Năm 1937 Nhật xâm lăng Trung Hoa và chiếm Ɖông bộ nước này. Chiang Kaishek phải lui về Chongqing (Trùng Khánh) lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Nhật với sự giúp đỡ của Hoa Kỳ.

Năm 1940 Nhật phổ biến chủ thuyết Dai Toa Kyoeiken (Ɖại Ɖông Á Thịnh Vượng Chung – Greater East Asia Co-Prosperity Sphere) nhằm loại bỏ sự hiện diện của các đế quốc Tây Phương ở Ɖông Nam Á như: Hoa Kỳ ở Phi Luật Tân, Pháp trên bán đảo Ɖông Dương, Anh ở Mã Lai và Miến Ɖiện, Hòa Lan ở Indonesia.

Ngày 07-12-1945 Nhật tấn công Pearl Harbor (Trân Châu Cảng) của Hoa Kỳ, đánh bại quân Hoa Kỳ trên quần đảo Phi Luật Tân. Quân Nhật tiến vào Việt Nam, Cambodia, Lào trước sự kháng cự yếu ớt của quân Pháp. Họ chế ngự Mã Lai, Miến Ɖiện do người Anh đô hộ và Indonesia dưới sự đô hộ của Hòa Lan. Năm 1942 được xem là đỉnh cao của đế quốc Nhật. Quân Nhật đánh bại quân Trung Hoa, quân Hoa Kỳ, quân Anh, quân Pháp và quân Hòa Lan. Quân sĩ của các quốc gia này xa quê hương trên 6.000 km. Úc Ɖại Lợi nằm trong tầm nhắm của họ. Ɖó cũng là tổng hành dinh của quân Ɖồng Minh dưới sự lãnh đạo của tướng Mc Arthur của Hoa Kỳ.

Bắc Hàn

Năm 1945 đệ nhị thế chiến chấm dứt. Ɖức đầu hàng ngày 07-05-1945. Nhưng mặt trận Thái Bình Dương không chấp nhận đầu hàng vô điều kiện theo quyết định của Hoa Kỳ. Ngày 06-08-1945 Hoa Kỳ thả trái bom nguyên tử đầu tiên xuống thành phố Hiroshima. Nhật vẫn không đầu hàng theo lời kêu gọi của Hoa Kỳ. Ngày 09-08-1945 trái bom nguyên tử thứ hai được thả xuống cảng Nagasaki. Nhật hoàng Hirohito tuyên bố đầu hàng ngày 14-08-1945.

Ngoại trưởng Nhật Bản Mamoru Shigemitsu ký văn kiện Nhật Bản đầu hàng
trên tàu USS Missouri với sự giám sát của tướng Richard K. Sutherland,
ngoài khơi vịnh Tokyo, 2 tháng 9 năm 1945. (Ảnh: Wikipedia)
 

Sau khi đầu hàng Nhật phải:

- Hoàn trả phân nửa đảo Sakhalin phía Nam cho Liên Sô.
- Mất chòm đảo Kurils vào tay Liên Sô. Chòm đảo này rộng lối 10.500 km2.
- Bán đảo Triều Tiên độc lập nhưng bị chia đôi, lấy vĩ tuyến 38 làm đường ranh phân chia: Phía bắc vĩ tuyến 38 là Bắc Hàn, chịu ảnh hưởng của Liên Sô (Cộng Sản). Phía nam vĩ tuyến 38 là Nam Hàn, chịu ảnh hưởng của Hoa Kỳ (Tư Bản).
- Hoàn trả đảo Taiwan (Ɖài Loan) và quần đảo Penghu (Bành Hồ) cho Trung Hoa (lúc ấy do thống chế Chiang Kaishek lãnh đạo).
- Quân đội Hoa Kỳ chiếm đóng trên đảo Okinawa (chỉ trả lại quyền quản trị đảo cho Nhật năm 1972).
- Nhật không được quyền có quân đội, không được có kỹ nghệ quốc phòng. Nhật phải thi hành hiến pháp do các luật gia Hoa Kỳ soạn thảo v.v.. Sự tôn kính, tính vô tội và bất khả xâm phạm của Nhật hoàng vẫn bất biến mặc dù danh hiệu THIÊN HOÀNG (Tenno) không còn nữa.
 

***
 

Nửa thế kỷ sau ngày đệ nhị thế chiến chấm dứt, Nhật Bản không có quân đội chánh qui, không có kỹ nghệ quốc phòng mà chỉ lo kiến thiết đất nước thời hậu chiến. An ninh quốc gia hầu như trông cậy vào Hoa Kỳ dù đó không phải là ước muốn của người Nhật. Ɖó là tình huống của một quốc gia chiến bại.

Nhật Bản chinh phục cảm tình của thế giới bằng những sản phẩm kỹ nghệ đẹp, bền vững và hợp với túi tiền của giới trung lưu và người nghèo trên thế giới như xe hơi, xe gắn máy, dụng cụ điện tử v.v.. Cảm tình này được tìm thấy qua đám tang của Nhật hoàng Hirohito năm 1989.

Về việc quốc phòng Nhật Bản có cảm giác bị bao vây bởi ba quốc gia có quá khứ bất thân thiện với Nhật: Trung Hoa, Liên Sô và Bắc Hàn.

Trung Hoa thời Mãn Thanh và Quốc Dân Ɖảng từng bị Nhật đánh bại hai lần (1894 và 1937).

Nga thời Nga hoàng bị Nhật đánh bại tan tác ở Mãn Châu (1904) và trên eo biển Tsushima (1905). 70.000 quân Nhật chiếm đóng ở Tây Bá Lợi Á từ năm 1917 đến 1922 viện cớ giúp phe Bạch Nga đánh nhau với quân Cộng Sản do Trotsky chỉ huy.

Toàn bán đảo Triều Tiên trở thành đất bảo hộ của Nhật từ năm 1910 đến 1945.

***
 

Trung Hoa lục địa trở thành một quốc gia Cộng Sản dưới quốc hiệu Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc (CHNDTQ) vào năm 1949.

Thống chế Chiang Kaishek và quân Quốc Dân Ɖảng (Kuomintang/ Guomindang) chạy ra đảo Taiwan và biến đảo này Trung Hoa Dân Quốc.

Lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc Mao Trạch Đông (giữa)
tuyên bố thành lập nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc
vào ngày 1/10/1949 tại Bắc Kinh. Ảnh: Hou Bo.
 

Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc (CHNDTQ) rộng 11 triệu km2 với dân số cao nhất thế giới: 542 triệu người vào năm 1949. Chế độ Cộng Sản không mang tự do, no ấm cho nhân dân Trung Hoa nhưng Mao Zedong đã mang tự hào về sức mạnh quân sự của CHNDTH cho nhân dân Trung Hoa bằng:

Sự xâm chiếm Xinjiang (Tân Cương) vào tháng 10 đến tháng 12 năm 1949.

- Chiến tranh với Hoa Kỳ và lực lượng Liên Hiệp Quốc trong chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953).
- Sự chiếm lấy Tây Tạng (1950).
- Chiến tranh Hoa-Ấn năm 1962 mang về cho Trung Hoa 62.000 km2 lãnh thổ.

- Sở hữu bom nguyên tử (1964). Sự kiện này gây rúng động ở Liên Sô và Nhật Bản. Nikita Khrushchev mất chức tổng bí thơ đảng Cộng Sản Liên Sô. Dân chúng Nhật trách chánh phủ lo tổ chức Thế Vận Hội mà quên đi sự thí nghiệm bom nguyên tử của Hoa Lục.

- Chiến tranh Hoa-Sô trên đảo Damansky (Chân Bảo – Zhenbao) năm 1969.
- Trung Hoa phóng vệ tinh nhân tạo Ɖông Phương Hồng (Dong Fang Hong) năm 1970.
- Chiếm đảo Hoàng Sa của Việt Nam Cộng Hòa (1974).

Trung Hoa vẫn chưa phải là một đại cường đúng nghĩa của nó dưới thời Mao Zedong vì kinh tế Trung Hoa vẫn còn nghèo nàn, đời sống vật chất và tinh thần của dân chúng còn thấp kém.

Người làm sống dậy Trung Hoa là Deng Xiaoping (Ɖặng Tiểu Bình) khi can đảm kết hợp chánh trị Cộng Sản với kinh tế Tư Bản, được gọi hoa mỹ là Kinh Tế Thị Trường. Ông không ngần ngại đưa người sang học hỏi khoa học, kỹ thuật và kinh tế của Hoa Kỳ mà không đá động gì đến Liên Sô. Duy trì chế độ Cộng Sản giúp cho các lãnh đạo Cộng Sản giữ quyền hành, biến chế độ Cộng Sản trở thành chế độ truyền tử lưu tôn tập thể. Với kinh tế tư bản Trung Hoa sớm trở nên phồn vinh với dân số to lớn, thông minh, khéo léo và cần cù lao động. Hiện nay Trung Hoa là một đại cường cạnh tranh ngôi vị lãnh đạo thế giới với Hoa Kỳ. Chủ nợ thứ nhì của Hoa Kỳ là Trung Hoa lục địa. Tầm quan trọng chính trị, kinh tế, tài chính của Trung Hoa càng ngày càng rõ nét khi Hoa Kỳ đặt dưới sự lãnh đạo của tổng thống Donald Trump.

Taiwan (Ɖài Loan)

Trung Hoa hiện nay có một quân đội hùng hậu trang bị bằng võ khí tối tân sản xuất trong nước. Trung Hoa có bom nguyên tử, hỏa tiễn liên lục địa, chiến đấu cơ, tàu chiến, hạm đội, xe tăng, phi cơ không người lái dồi dào do chính họ sản xuất. Tàu chiến CHNDTQ xem biển Ɖông như cái hồ của họ. Các quốc gia ven bờ Thái Bình Dương nằm trong Lưỡi Bò của họ. Họ không ngớt hù dọa các nước Phi Luật Tân, Việt Nam, Mã Lai, Indonesia ở phía nam và Taiwan, nam Nhật Bản ở phía bắc. Tàu Trung Hoa lai vãng quanh vùng biển phía nam Okinawa và đảo không người ở Senkaku mà Nhật Bản, Taiwan và Trung Hoa lục địa đều nhận chủ quyền. Cho đến nay vẫn chưa có sự kiện đáng tiếc nào xảy ra giữa hai nước Nhật Bản và CHNDTQ.

Trung Hoa lục địa không ngừng đe dọa Taiwan mà họ xem là một tỉnh phản nghịch. Từ khi Hoa Kỳ công nhận CHNDTQ, hiệp ước an ninh Hoa Kỳ-Taiwan không còn giá trị (3). Hoa Kỳ chỉ công nhận một nước Trung Hoa mà thôi. Ɖó là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc.

Bà Sanae Takaichi, thủ tướng Nhật, tại Hạ viện Nhật Bản

ngày 21-10-2025 (Ảnh AP)
 

Taiwan tức Trung Hoa Dân Quốc cô đơn trên thế giới. Không một nước Âu Châu nào có liên hệ ngoại giao với Taiwan ngoại trừ Tòa Thánh Vatican. Một ít quốc gia nhỏ vùng Caribbean hay nam Thái Bình Dương có quan hệ ngoại giao với Taiwan. Khi bà Sanae Takaichi lên làm thủ tướng Nhật Bản, bà tuyên bố thẳng thắn rằng Nhật Bản sẽ ủng hộ Taiwan nếu đảo này bị Trung Hoa lục địa tấn công. Tỷ lệ tổng thống Donald Trump ủng hộ Taiwan trong trường hợp bị tấn công có thể không cao lắm. Dù vậy Xi Jinping (Tập Cận Bình) cũng dè dặt trong quyết định tấn công Taiwan qua hình ảnh Putin đánh Ukraine và Donald Trump đánh Iran với cảnh không thắng không thua mà chỉ tiêu hao tài lực, vật lực, xương máu và tinh thần binh sĩ cùng ý chí của nhân dân. Nếu Trung Hoa lục địa đánh Taiwan mà không thắng, không thua thì Tam Cường đều sa lầy khi tấn công các nước nhỏ. Chiến tranh Hoa-Nhật chỉ xảy ra khi:

1- Trung Hoa lục địa tấn công Taiwan.
2- Nhật nổ súng trước sự khiêu khích của tàu Trung Hoa trong lãnh hải Nhật hay phi cơ của họ trong không phận của Nhật.

Trong hoàn cảnh hiện nay Nhật Bản không có nhiều ưu thế.

Trung Hoa, Bắc Hàn, Nga là ba quốc gia láng giềng bất thân thiện với Nhật Bản. Cả ba quốc gia trên đều có bom nguyên tử và đủ loại hỏa tiễn tàn phá khác nhau.

Bắc Hàn gắn bó với Liên Sô hơn là Trung Hoa. Kim Il Sung (Kim Nhật Thành) chiến đấu chống Nhật trong hàng ngũ Hồng Quân Liên Sô và được Stalin đưa về lãnh đạo Bắc Hàn. Liên Sô từ chối không giúp Trung Hoa kỹ thuật chế tạo bom nguyên tử nhưng giúp cho chương trình nguyên tử của họ Kim ngay khi Kim Il Sung còn sống. Võ khí nguyên tử Bắc Hàn được xem như là một sự răn đe đối với Trung Hoa và Nhật Bản. Ɖó là hai đế quốc từng đô hộ Triều Tiên và là hai quốc gia mà Liên Sô không ưa thích.

Trung Hoa là nước Cộng Sản tranh giành quyền lãnh đạo khối Cộng Sản với Liên Sô. Ngay từ lúc chưa có chánh quyền, Mao Zedong đã tỏ ra bất phục tùng Stalin. Vừa làm chủ lục địa Trung Hoa, Mao Zedong sang Moscow cầu viện. Ông phải chờ cả tháng mới được Stalin tiếp kiến.

Nhật Bản là quốc gia hoàng chủng gây nhục nhã cho Nga vào đầu thế kỷ XX.

Giữa những năm 1977 - 1983 Bắc Hàn bắt cóc 17 người Nhật. Những cuộc thí nghiệm bom nguyên tử và hỏa tiễn của Bắc Hàn làm cho Nhật Bản khó chịu, mất ăn mất ngủ. Thời kỳ cá ăn kiến được thay bằng thời kỳ kiến ăn cá?

Trong đệ nhị thế chiến Liên Sô là đồng minh bất đắc dĩ của Hoa Kỳ. Chín ngày trước khi đệ nhị thế chiến bùng nổ, Stalin bắt tay với Hitler bằng hiệp ước bất tương xâm ký giữa Molotov (Liên Sô) và Ribbentrop (Ɖức Quốc Xã) tại Moscow ngày 23-08-1939. Theo hiệp ước này, Ɖức Quốc Xã và Liên Sô chia nước Ba Lan. Các quốc gia Latvia, Estonia, Phần Lan và Bessarabia thuộc Liên Sô. Ɖức có ảnh hưởng ở Lithuania.

70 ngày trước khi quân Ɖức tấn công Liên Sô, Molotov và Yosuke Matsuoka (Nhật Bản) ký hiệp ước trung lập tại Moscow (13-04-1941). Việc ký kết hiệp ước Sô-Nhật này cho thấy sự linh động đặc biệt của Stalin. Ông đoán biết Ɖức sẽ xé bỏ hiệp ước bất tương xâm ký ngày 23-08-1939 và sẽ tấn công Nga. Ông ra lịnh cho Molotov ký hiệp ước trung lập với Nhật để tránh việc đương đầu với hai kẻ thù: Ɖức ở phía tây và Nhật ở phía đông.

Ảnh lúc chấm dứt hội nghị Postdam. Từ trái sang phải: ngồi trên ghế:
Atlee (Anh), Truman (Hoa Kỳ), Stalin (Liên Sô) -
đứng: đô đốc Leahy ( Hoa Kỳ); các bộ trưởng bộ Ngoại Giao: Bevin (Anh),
Byrnes (Hoa Kỳ) và Molotov (Liên Sô). Nguồn: vrt.be

Năm 1944 tổng thống Franklin D. Roosevelt qua đời sau khi nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ thứ tư gần 3 tháng. Phó tổng thống Harry Truman lên thay. Trên chiến trường Âu Châu và Thái Bình Dương, Ɖức và Nhật liên tục bị đánh bại. Tháng 5 năm 1945 Ɖức đầu hàng. Hội nghị thượng đỉnh Tam Cường được triệu tập tại Postdam với sự hiện diện của Truman (Hoa Kỳ), Atlee (Anh) và Stalin (Liên Sô). Hội nghị kéo dài tử ngày 17-07 đến ngày 02-08-1945. Anh và Hoa Kỳ áp lực Stalin tuyên chiến với Nhật. Stalin còn chần chờ vì cảm thấy bị ràng buộc bởi hiệp ước trung lập ký ở Moscow năm 1941 và vì chưa chắc Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện như Hoa Kỳ đòi hỏi. Nếu không tuyên chiến, sau khi thắng trận Liên Sô sẽ không được dự phần với tư cách quốc gia chiến thắng. Nếu tuyên chiến với Nhật, e có thể thấy hình ảnh Tsushima 1905 chiếu rọi. Stalin vẫn chần chờ.

Sau khi trái bom nguyên tử thứ hai được thả xuống Nagasaki vào ngày 09-08-1945, Stalin biết Nhật chắc chắn thua và chấp nhận đầu hàng vô điểu kiện nên ông tuyên chiến với Nhật và xua quân tấn công lực lượng Quan Ɖông (Guan Dong) của Nhật ở Mãn Châu. Ngày 14-08 Nhật đầu hàng vô điều kiện. Quân Liên Sô tiến chiếm quẩn đảo Kurils từ ngày 18-08 đến 03-09-1945. Vấn đề Kurils sẽ là đề tài tranh chấp dai dẳng giữa Nhật và Liên Sô rồi Liên Bang Nga sau này.

Tám mươi năm trôi qua sau ngày đệ nhị thế chiến chấm dứt giữa Nhật và Liên Sô và hiện nay là Liên Bang Nga, không có một hiệp ước hòa bình nào vì vấn đề quẩn đảo Kurils vẫn còn lơ lửng.

Nước Nhật là một nước kỹ nghệ có trình độ khoa học, kỹ thuật cao. Nhưng nước này không có nhiều tài nguyên thiên nhiên. Ɖất đai canh tác chỉ chiếm 17% diện tích nước Nhật, một quốc gia có nhiều núi rừng và thường xuyên bị động đất, bão tố và sóng thần tàn phá.

Trước kia Nhật là quốc gia đứng hạng nhì về kinh tế sau Hoa Kỳ. Ngày nay kinh tế Trung Hoa lục địa vượt hẳn kinh tế Nhật Bản. Hiện nay Nhật xuống hạng tư, hạng năm mặc dù Nhật là quốc gia chủ nợ hàng đầu của Hoa Kỳ chớ không phải Trung Hoa.

Dân số Nhật Bản không tăng. Chẳng những vậy còn sụt giảm mỗi năm lối 500.000 người giữa lúc tỷ lệ người già tăng lên!

Quân đội và võ khí của Nhật có phẩm nhưng không có lượng vì trải qua trên nửa thế kỷ không được quyền có quân đội và kỹ nghệ quốc phòng. Ngân sách quốc phòng của Nhật rất khiêm tốn so với Nga, Trung Hoa và Hoa Kỳ.

Người Nhật ít nói, thông minh, gan dạ, có óc cầu tiến, tinh thần kỹ luật và tập thể cao. Nhật Bản có ba đặc điểm đáng lưu ý:

1- Nước Nhật chưa bị ngoại nhân xâm chiếm suốt quá trình lịch sử ngoại trừ việc bại trận năm 1945 vì hai trái bom nguyên tử nên phải chấp nhận cho quân đội Hoa Kỳ đóng quân trên đảo Okinawa (trao trả lại cho Nhật năm 1972).

2- Từ ngày lập quốc năm 600 trước Tây Lịch đến nay Nhật Bản chỉ có một dòng Nhật hoàng duy nhất.

3- Người Nhật trọng danh dự quốc gia, tôn kính Nhật hoàng, tuân phục cấp chỉ huy. Bù lại cấp chỉ huy phải có khả năng, đức độ, liêm chính và có tinh thần trách nhiệm cao. Sự tự xử bằng harakiri (mổ bụng) là cách bày tỏ sự tôn trọng danh dự và tinh thần trách nhiệm của người Nhật.

Với những đặc điểm kể trên quốc gia nào có ý định tấn công Nhật Bản vì bất cứ lý do gì cũng phải đắn đo dè dặt.

Ngày 08-09-1945 hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật được ký ở San Francisco. Hiệp ước này được duyệt lại và bổ túc thành Hiệp Ước An Ninh và Hợp Tác Hỗ Tương (Treaty of Mutual Cooperation and Security. Nhật gọi là Anpo joyaku) ký tại Washington DC ngày 19-01-1960. Không biết tổng thống Donald Trump có quan tâm đến sự hiện hữu của những hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật này hay không khi tỏ ra ái mộ các nhà lãnh đạo độc tài như Vladimir Putin, Xi Jinping, Kim Jong Un. NATO, Liên Âu, Nhật Bản, Nam Hàn, Taiwan đang nằm trong cơn lốc chính trị quốc tế.

Ba quốc gia thù nghịch của Nhật Bản ở Ɖông Bắc Á đều có võ khí nguyên tử. Vì sinh tồn dân tộc, Nhật Bản có thể nghĩ đến việc sản xuất bom nguyên tử để tự vệ trước sự hù dọa của Nga, Trung Hoa và Bắc Hàn.

Nam Hàn và Taiwan cũng có thể nghĩ đến chuyện bất khả dừng này trước sự đe dọa trắng trợn của Bắc Hàn và Hoa Lục. Nếu vấn đề đang đề cập trở thành hiện thực thì Ɖông Bắc Á trở thành kho nguyên tử thế giới với Nga, Trung Hoa lục địa, Bắc Hàn, Nhật Bản, Nam Hàn và Taiwan. Ɖó là chưa kể đến hàng trăm ngàn quân sĩ Hoa Kỳ có mặt ở Nam Hàn và Okinawa. Hoa Kỳ là quốc gia có bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới. Hòa bình ở các quốc gia Ɖông Bắc Á càng trở nên bấp bênh hơn.

Khoa học, kỹ thuật phục vụ loài người hay tiến đến hủy diệt loài người bằng những thành quả ghê gớm của chúng?

Thượng Ɖế tạo lập loài người để cai quản vũ trụ. Nhưng vì lý do phức tạp khác nhau khiến loài người tìm cách hủy diệt nhau không thương tiếc. Loài người yêu công lý và lòng nhân ái không bằng yêu sức mạnh cơ bắp và danh, lợi, quyền. Lịch sử loài người cứ thế xoay dần trong thời gian vô định.

   
Phạm Ɖình Lân, F.A.B.I.
________
 

Chú thích:

(1) Nhà cách mạng Phan Bội Châu tức Sào Nam có viết một cuốn sách tựa để Lưu Cầu Huyết Lệ Tân Thư.

(2) Ɖảng Cộng Sản là đảng của giai cấp công nhân. Mao Zedong biện minh rằng Trung Hoa là một nước nông nghiệp, 90% dân chúng sống ở nông thôn và làm nghề nông.

(3) Hiệp Ước Phòng Thủ Hỗ Tương Hoa Kỳ-Trung Hoa Dân Quốc (Taiwan) ký ngày 02-12-1954 tại Washington DC và vô hiệu lực kể từ ngày 01-01-1979.

art2all.net