Nguyễn Quốc Trụ

WHY THE CLASSICS

Zbigniew Herbert

1

in the fourth book of the Peloponnesian War
Thucydides tells among other things
the story of his unsuccessful expedition
among long speeches of chiefs
battles sieges plague
dense net of intrigues of diplomatic endeavours
the episode is like a pin
in a forest
the Greek colony Amphipolis
fell into the hands of Brasidos
because Thucydides was late with relief
for this he paid his native city
with lifelong exile
exiles of all times
know what price that is

2

generals of the most recent wars
if a similar affair happens to them
whine on their knees before posterity
praise their heroism and innocence
they accuse their subordinates
envious colleagues
unfavourable winds
Thucydides says only
that he had seven ships
it was winter
and he sailed quickly

3

if art for its subject
will have a broken jar
a small broken soul
with a great self-pity
what will remain after us
will be like lovers’ weeping
in a small dirty hotel
when wallpaper dawns

I CHOSE THIS POEM after some hesitation. I do not consideration the best poem I’ve written, nor is it one that can represent my poetic program. I think it does have two virtues: it is simple, dry, and speaks of matters that are truly close to my heart, without superfluous ornament or stylization.

The poem has a three-part structure. In the first part, it speaks of an event taken from the work of a classical author. It is, as it were, a note on my reading. In the second part I transfer the event to contemporary times to elicit a tension, a clash, to reveal an essential difference in attitude an behavior. Finally, the third part contains a conclusion or moral, and also transposes the problem from the sphere of history to the sphere of art.

You don’t have to be a great expert on contemporary literature to notice its characteristic feature-the eruption of despair and unbelief. All the fundamental values of European culture have been drawn into question. Thousands of novels, plays, and epic poems speak of an inevitable annihilation, of life’s meaninglessness, the absurdity of human existence. I don’t mean to subject pessimism to easy ridicule if it is a response to evil in the world. However, I think that the black tone of contemporary literature has its source in the attitude its writers take to reality. And that is what I tried to attack in my poem.

The Romantic view of the poet who bares his wounds, relates his misfortunes, still has many supporters today, despite changes in style and literary taste. It is universally held that the artist has a sacred right to ostentatious subjectivism, to a display of the tender “I.” If a school of literature existed, one of its basic exercises should be description not of dreams but of objects. Beyond the artist’s reach, a world unfolds- difficult, dark, but real. One should not lose the faith that it can be captured in words, that justice can be rendered it.

Very early on, near the beginning of my writing life, I came to believe I hat I had to seize on some object outside of literature. Writing as a stylistic exercise seemed barren to me. Poetry as the art of the word made me yawn. I also understood that I couldn’t sustain myself very long on the poems of others. I had to go out from myself and literature, look around in the world and lay hold of other spheres of reality.

Philosophy gave me the courage to ask primary questions, fundamental, basic questions: does the world exist, what is its essence, and can it be known? If this discipline can be made useful to poetry it is not by translating systems but by recreating the drama of thought.

I do not turn to history to draw from it an easy lesson of hope, but to confront my experience with that of others, to acquire something I might call universal compassion, and also a sense of responsibility, responsibility for the state of my conscience.

It is an old dream of poets that their work may become a concrete object like a stone or a tree, that what they make from the material of language- itself subject to constant change-may acquire a lasting existence. One of the ways to achieve this, it seems to me, is to cast it far away from oneself, to erase the ties that connect it to its creator. This is how I understand Flaubert’s recommendation: “The artist must be in his work as God is in nature.”
 

Tôi chọn bài thơ này sau tí ngần ngừ. Tôi không coi dây là bài thơ bảnh nhất của tôi, cũng không coi nó đại diện cho chương trình thơ tôi. Tôi nghĩ, nó có hai đức hạnh: giản dị, khô ráo, và “nói lên” vấn đề rất cận kề trái tim tôi, đếch cần hoa lá cành, hay văn vẻ.
Bài thơ có cấu trúc ba phần. Phần đầu, nói về một sự kiện lấy ra từ một tác phẩm của một tác giả cổ điển. Một ghi chú về đọc của tôi. Phần nhì, tôi chuyển sự kiện về đương thời, nhắm khêu gợi sức căng, đụng độ, làm lộ ra sự ứng xử, do khác biệt, thiết yếu, về thái độ. Sau cùng, phần ba chứa đựng kết luận, hay đạo hạnh, và cũng là chuyển hóa, đặt để vấn đề từ trái cầu lịch sử qua trái cầu nghệ thuật.

Bạn không cần phải là một chuyên gia lớn về văn học đương thời khi ngửi ra cái mùi đặc dị của nó – chán chường, mất niềm tin. Tất cả những giá trị nền tảng của văn hóa Tây Phương bị tra hỏi. Ngàn ngàn tiểu thuyết, kịch, thơ sử thi nói về một sự huỷ diệt, hư vô hoá không làm sao tránh khỏi, sự vô nghĩa của đời sống, sự phi lý của kiếp người. Tôi không định lôi cái bi quan ra ở đây, để dễ dàng chỉ trích, rằng, đây là 1 sự đáp ứng trước… cái ác của thế giới. Tuy nhiên, tôi nghĩ cái giọng đen thui của văn học đương thời có cái nguồn của nó, ở trong thái độ của những nhà văn khi đụng thực tại. Và đó là cái mà tôi tính tấn công, trong bài thơ.

Cái trò cào cấu vết thương, than thân trách phận, của đám nhà văn nhà thơ Lãng Mạn, đến nay vưỡn còn nhiều “fan”, mặc dù thay đổi văn phong và khẩu vị.

Đó là 1 giấc mơ cổ xưa về thi sĩ, rằng, thơ của họ có thể trở thành cục đá, cái cây; rằng, cái mà họ làm ra, từ chất liệu ngôn ngữ – chính nó thì cũng một đổi thay hằng hằng – có thể có được, 1 hiện hữu hằng hằng. Để làm được cú này, một trong những toan tính, là, ném nó ra xa, rũ mọi rây rưa, móc nối nó với kẻ làm ra nó. Tôi ngộ ra được điều Flaubert đòi hỏi: Nghệ sĩ, trong tác phẩm của hắn ta, phải như là Thượng Đế, trong thiên nhiên

Nguyễn Quốc Trụ dịch

_____

Tại sao kinh điển ?
 

1

Trong cuốn bốn của loạt sách chiến sử Peloponnesian War
Ngoài nhiều điều được nói tới,
Thucydides còn kể về cuộc hành trình thất bại của mình,
từ những bài diễn văn tràng giang của các thủ lãnh
đến những cuộc chiến đấu giữa vòng vây dịch bệnh,
một mạng lưới dày đặc những hoạt động ngoại giao ngấm ngầm
Giai đoạn ấy chỉ bé như một cây kim
trong khu rừng
nhưng đã làm cho thuộc địa Amphipolis của Hy Lạp
rơi vào tay của tướng Brasidos
chỉ vì Thucydides đã đem binh tiếp cứu quá trễ
Vì lỗi ấy ông đã trả giá cho thành phố sinh quán của mình
bằng một đời lưu vong
Những kẻ sống lưu vong suốt đời
đều biết cái giá ấy đắt đến chừng nào


2.

Những tướng lãnh trong những cuộc chiến gần đây
nếu cũng gặp trường hợp tương tự như thế
thì quỳ gối than van trước hậu thế,
tâng bốc tính anh hùng và sự vô tội của mình
đổ lỗi cho thuộc quyền
cho đồng sự ganh tị
cho những ngọn gió chuyển chiều
Nhưng Thucydides thì chỉ nói
ông có bảy chiến thuyền
Giữa mùa đông
Và đã giương buồm chạy rất nhanh


3.

Nếu nghệ thuật mà đề tài của nó
phải có một bình tan
môt linh hồn vỡ
một khóc than thảm thiết cho thân phận mình
thì những gì chúng ta còn lại
Chỉ như tiếng sụt sùi của những cặp tình nhân
trong một khách sạn bẩn thỉu
lúc bình minh ửng lên từ tấm giấy lót tường

 

(Nguồn : Tin Văn

www.tanvien.net

New Tin Văn

www.tinvan.limo )

trang nguyễn quốc trụ

art2all.net