|
Vơ Thạnh Văn
JACK LONDON
Jack London sinh ngày 12 tháng Giêng năm 1876 tại San Francisco trong
một khu lao động nghèo, với tên John Griffith Chaney. Thân mẫu, Flora
Wellman, một người đàn bà có gốc gác giàu có, gia phong thế phiệt… nhưng
không b́nh thường. Jack London là con ngoại hôn giữa mẹ chàng và một
người đàn ông có thân thế không rơ ràng: William Chaney, kư giả, luật sư,
chiêm tinh gia. Ông đă bỏ ra đi trước khi Jack được sinh ra. Sau nầy,
khi Jack London được 8 tháng, bà Flora Wellman kết hôn chính thức với
John London, một cựu chiến binh thời nội chiến của Mỹ. Mẹ chàng, Bà
Flora Wellman, thường đau yếu và nghèo túng nên Jack London được nuôi
lớn bởi một người đàn bà phiếu mẫu có gốc gác nô lệ, Virginia Prentiss,
suốt thời gian thơ ấu --dường như không có tuổi thơ.
Năm 14 tuồi, lúc chưa học hết lớp 8, Jack London bỏ học. Tuy không được
tới trường, nhưng Jack là người ham mê đọc sách. Chàng tự học hỏi từ các
thư viện công, thường xuyên lui tới Oakland Public Library. Sau khi bỏ
học, Jack làm những công việc nặng nhọc khác nhau trong các ngành hàng
hải, công xưởng kỷ nghệ, đường xe lửa, kỷ nghệ t́m vàng (Klondike,
1897-1898)… kể cả công việc bỏ báo lúc chưa được mười tuổi… Nhưng, cuối
cùng, những năm của thập niên 1890, Jack cũng tốt nghiệp được Trung Học.
Năm 19 tuổi, ông có ghi danh ở Đại Học Berkeley, nhưng lại bỏ học 6
tháng sau đó. Gia đ́nh từng sống nhiều nơi trong Vùng Vịnh (Bay Area,
Northern California). Sau cùng, gia đ́nh định cư tại Oakland, một thành
phố Đông Vịnh. Nơi đây, Jack sống vô cùng chật vật và bất hạnh một thời
gian dài của tuổi trẻ.
Lớn lên, do hoàn cảnh, Jack ưu tư nghiền ngẫm và tranh đấu cho xă hội.
Từ đó, như là một kư giả, Jack tham gia đạo binh gọi là Coxey’s Army
trong một cuộc tranh đấu nổi tiếng ở Washington DC, đă làm phóng sự cuộc
chiến tranh Nga-Nhật 1904 cho tờ báo Hearst Newspaper, rồi năm 1914,
Jack lại làm phóng sự cuộc cách mạng Mễ tây Cơ cho nhà Collier’s. Trong
những năm ngược xuôi, Jack càng thấm nhuần hơn tư tưởng xă hội chủ nghĩa
và đă ứng cử chức Thị Trưởng của thành phố Oakland nhiều lần, dưới danh
nghĩa ứng cử viên Đăng Xă Hội, nhưng đều thất cử.
Năm 1900, lúc 24 tuổi, Jack London kết hôn với người vợ đầu, Bess
Maddern. Bess Maddern là bạn và là cô giáo dạy kèm toán cho chàng. Tuy
nhiên, cuộc nhân nầy căn cứ trên nhu cầu xă hội chứ không phải do động
cơ t́nh yêu. Hai người sinh được 2 người con gái, Joan và Bess (Becky).
Năm 1903, Jack London ly dị Bess Maddern. Sau đó, ông cưới cô thư kư,
Charmian Kittredge. Hai người sinh một đứa con duy nhất, Joy, nhưng chỉ
sống được 48 tiếng đồng hồ. Người vợ sau nầy, với Jack, Charmian
Kittredge là người t́nh, người vợ và là hồng nhan tri kỷ. Hai người cùng
vui chơi, du lịch, viết lách… với nhau. Bà Charmian mất sau Jack 39 năm,
vào năm 1955.
Hai người, Jack và Charmian, từng đi du lịch bằng tàu thủy, suốt một
thời gian dài 2 năm, 1907-1908, về vùng Đông Nam Á châu. Cùng với nhau,
họ lập trang trại rộng 1.400 mẫu, mang tên Beaty Ranch, ở thành phố nhỏ
Glen Ellen, gần và nằm giữa Petaluma và Sonoma (bây giờ là Jack London
State Historical Park). Trong thư viện Jack London (nằm ngay tại trang
trại), ngay chính trong trang trại, và trong căn nhà nhỏ nơi mà hai vợ
chồng văn hào đă sống trên mười năm… người ta không thấy c̣n sót lại một
dấu tích ǵ của thuyền bè, biển cả… mặc dù Jack London là người yêu đời
sống hải hành… Ông sống và đi ngược xuôi nhiều năm trên biển, ông đă một
thời từng là Oyster Pirate… Chưa có nhà văn nào từng yêu sông hồ như ông.
Văn hào Jack London mất ngày 22 tháng Mười Một năm 1916, hưởng dương 40 tuổi. Hài cốt của ông (và sau nầy, 1955, tro cốt của bà Charmian Kittredge) được chôn cùng mộ, dưới cùng một tảng đá lớn, trên một ngọn đồi nhỏ thê lương, trong trang trại của chính bàn tay ông bà gầy dựng. Năm 1960, người cháu có tên là Irving Shepard đă nhượng trang trại của văn hào Jack London (The Valley of The Moon) cho chính phủ Tiểu Bang California. Sau đó, nơi nầy đă được biến thành State Historical Park. Mỗi năm có hàng triệu du khách thăm viếng trang trại và mộ phần, mà một phần ba du khách nầy đến từ Âu Châu, v́ mến mộ tài năng một thiên tài yểu mệnh..
Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, ng̣i bút Jack London là một hiện
tượng… Tên tuổi của ông sáng rực trên văn đàn. Chỉ trong một thời gian
ngắn ngủi của 2 thập niên (nói cho chính xác: 18 năm), ông đă hoàn thành
trên 50 tác phẩm tiểu thuyết (truyện dài, hầu hết đă được xuất bản) và
gần 200 (nói cho chính xác: 197) truyện ngắn và hàng ngh́n lá thư
(letters) đặc sắc. Tất cả đều ngoại hạng. Vào giai đoạn ấy, Jack London
là một best-selling author, có tiền nhuận bút cao nhất, sách bán chạy
nhất, sách được dịch ra nhiều nhất (trên dưới
80 ngôn ngữ), số người đọc
nhiều nhất và khắp cả năm châu,
Những tác phẩm của ông được dịch ra trên dưới khoảng 80 ngôn ngữ khác
nhau. Tên tuổi và tác phẩm của ông được biết nhiều ở Âu Châu và được ái
mộ nhiều hơn nơi chính quê hương ḿnh. Đó cũng chính là lư do mà hàng
năm, số du khách ngoại quốc chiếm 1/3 con số một triệu du khách ghé
viếng thăm mộ phần và trang trại của ông. Cho đến giờ, các thế hệ nối
tiếp sau khi ông qua đời, vẫn c̣n say mê các tác phẩm của ông… Đó là
những tác phẩm để đời, được yêu chuộng của nhiều thời đại, và của nhiều
nền văn hóa dị biệt.
Là một văn hào nổi bật, với một bút lực sung măn và cùng với một văn
phong hào phóng, tên tuổi của Jack London đă được xếp hạng đứng ngang
hàng với những nhà văn lớn thời bấy giờ, cũng như những cây bút lẫy lừng
trên văn đàn trước và sau ông, như: Harper Lee, Mark Twain, F. Scott
Fitzgerald, JD. Salinger, John Steinbeck, Robert Frost, Edgar Allan Poe,
Nathaniel Hawthorne, Ray Bradbury, Arthur Miller, Louisa May Alcott ,
Ernest Hemingway, Edith Wharton, Emily Dickinson, Truman Capote, Dave
Cullen, Margaret Mitchell, L. Frank Baum, Walt Whitman, William
Faulkner, Kurt Vonnegut, Alice Walker, Tennessee Williams, Henry David
Thoreau, Joseph Heller, Willa Cather, Sherwood Anderson, Atephen King,
Flannery O’Connor, Theodoew Dreiser, Henry James, Henry Wadsworhth
Longfeller, John Irving…
Các tác phẩm của ông đă được đóng thành phim ảnh, một trong những tác
phẩm ấy là Call of the Wild, The Sea Wolf, Martin Eden… Những tác phẩm
nổi tiếng nhất của Jack London được kể là: The Call of the Wild (đầu
tiên mang tên “The Sleeping Wolf”) phát hành năm 1903, The Iron Heel,
White Fang, The Sea-Wolf (klhởi thủy có tên “Mercy of the Sea”), The
People of the Abyss (a sociological treatise about the slums of London,
England), John Barleycorn, Martin Eden, and The Star Rover.… Truyện ngắn
được đọc nhiều nhất: To Build a Fire (II). Là một nhà văn hiện thực, với bản chất hiếu động, sôi nổi, nhiều mạo hiểm, lăng mạn… Jack London đă từng là một thủy thủ (sailor) say mê thuyền và biển cả… Ông từng đi nhiều nơi, như Nhật, Đại Hàn, Alaska, Tây Bá Lợi Á, Hawaii, Tahiti, Australia, Ecuador, Pueblo, Cape Horn, Mexico… Ngoài ra, Jack c̣n là một nhà mạo hiểm t́m vàng, một nhà nông (Rancher)… Tất cả đă đóng góp vào nội dung phong phú và phẩm chất tuyệt vời trong các tác phẩm của ông. Sau đây, xin liệt kê niên biểu và danh mục những tác phẩm của Jack London đă được ấn hành trong thời gian Tiên Sinh c̣n tại thế:
Trong số những bài thơ thượng dẫn, có rất nhiều bài (khoảng 1/3) chưa hề được phổ biến.
Về bộ môn kịch nghệ, tuy Jack London sáng tác không nhiều, nhưng hầu hết
đă được tŕnh diễn rất sớm, ngay những ngày Tiên Sinh c̣n sinh tiền.
Người ta c̣n t́m thấy được những kịch bản sau đây:
Năm 1988, nhà xuất bản STANFORD UNIVERSITY PRESS đă xuất bản bộ sách
“The Letters of Jack London” gồm có 3 volumes, tổng cộng 1,768 trang với
1,554 lá thư của tác giả, giá bán 185 Mỹ kim. Bộ sách “The Lettres of
Jack London” được nhuận sắc bởi ba nhà bỉnh bút: Earle Labor, Robert C.
Leitz, III và I. Milo Shepard. Ba volumes nầy được phân chia theo thời
gian mà những lá thư đó được viết ra:
Cũng theo lời nhà xuất bản Stanford University Press th́ đây là những
trang thư được viết bởi một tâm hồn nhạy cảm, đầy tính cách nhân bản,
cùng với một văn phong sôi nổi cuồng nhiệt (đôi khi có giọng điệu quá
khích), nhưng vô cùng cởi mở. Với một văn tài nhiều cá biệt và cùng với
bản chất sẳn có, Jack London đă viết những trang thư đầy thi vị, nhiều
nhạc tính, bay bướm, chải chuốt, sâu lắng (đôi khi chua chát), dữ dội,
mănh liệt… rất lôi cuốn độc giả. Rất nhiều những tác phẩm của Jack London được các nhà phê b́nh văn học hiện đại xếp vào hạng kiệt tác trong văn chương Hoa Kỳ và của văn học sử thế giới. Xin liệt kê những tác phẩm nổi tiếng ấy: White Fang, The Call of The Wild, To Build a Fire, The Sea Wolf, The Iron Heel, The People of The Abyss… An Odyssey of the North, The Son of the Wolf, John Barleycorn, Before Adam, Martin Eden, The Other Woman, Hearts of Three…
Có thể nói được, sau văn hào Mark Twain, th́ Jack London là nhà văn có
đời sống phong lưu, lăng mạn và sôi nổi nhất, khi ông thành danh và có
một địa vị lẫy lừng trên văn đàn. Từ một đứa con ngoại hôn, lớn lên
trong những hoàn cảnh vô cùng nghiệt ngă, bỏ trường, ra đời sớm, tự học
hỏi, tự lập thân… để thành đạt và có danh vọng rực rỡ… rồi nằm xuống ở
tuổi 40 trên một nấm g̣ cỏ dại hoang sơ… bốn mùa chỉ có du khách mến mộ
từ xa xôi t́m đến thăm viếng. Ông ra đi âm thầm lặng lẽ như ông đă đến,
không lựa chọn, trên cơi đời.
Không hẹn, Xuân Diệu, một thi sĩ Tiền Chiến, đă diễn tả khá chính xác thân phận và tâm tư Jack London trong vỏn vẹn 2 câu thơ thật hào sảng:
“Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt
Trước đó, Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều, một nhà Nho, với triết lư chấp sinh tuyệt vời cố hữu của cha ông Việt tộc, cũng đă ngán ngẫm cảnh phù vân trần thế trong 4 câu song thất lục bát:
“Tuồng ảo hóa đă bày ra đấy
Và sau nầy, thi hào Nguyễn Du, 4 câu lục bát mở đầu thiên trường thi Đoạn Trường Tân Thanh, cũng than thở cho một kiếp nhân sinh bi thảm đầy ắp bi lụy của thân phận bi thương hẩm hiu trong chủ thuyết tài mệnh tương đố của ḿnh:
Mỗi buổi chiều vào thu, đứng trước cảnh thê lương của mộ phần Jack London, một văn hào tài hoa mệnh yểu, chung quanh cây cối đ́u hiu, cỏ hoa xơ xác vàng vọt, một nắm tro tàn được chận lên bởi một tảng đá lớn –chứng tích c̣n sót lại của Wolf House ngạo nghễ một thời giàu có và danh vọng (“I am building my dream-house on my dream-ranch. My house will be standing, act of God permitting, for a thousand years…” JL) kẻ hâu sinh nầy bùi ngùi thảo 4 câu lục bát tứ tuyệt và đốt trước mộ phần để điếu linh hồn Tiên Sinh, người quá văng hơn 100 năm trước, mà anh hoa dường như c̣n phảng phất chung quanh:
Vô Thường! Tất cả đều vô thường! Vô thường của vô thường! Cát bui! Tất
cả đều cát bụi! Cát bụi của cát bụi. Bát Nhă Ba La Mật Đa Tâm Kinh:
“Sắc bất dị không, không bất dị sắc; sắc tức thị không, không tức thị sắc…
Thị chư pháp không tướng…” Kinh Thánh Cựu Ước:
“Vanitas. Vanitati. Omnia
Vanitas.” Phù vân! Tất cả đều phù vân! Phù vân của phù vân! Vanitas
Vanitatum Mundi. Phù vân của phù vân trần thế! Từ cát bụi đă trở về với
cát bụi. Từ hư không đă trở về với hư không.
___________
Phụ chú của a2a : Mời đọc thêm hoặc tải xuống những tác phẩm của Jack London tại : http://www.gutenberg.org/ebooks/search/?query=jack+london
|