SEDONA, PHỐ NÚI CAO

          Tránh mùa đông mây mù ẩm ướt thành phố Seattle, tiểu bang Washington, chàng và tôi năm nào cũng làm một chặng dài thiên lý, rồi ngừng ở Sedona, phố núi cao Sa Thạch (Red rock country). Thành phố mang tên vợ một anh chàng làm nghề nông, người phụ nữ đầu tiên sống ở nơi hẻo lánh hoang dã này hơn trăm năm trước. Phố núi cao khoảng 4500 ft hơn mặt biển cho nên khí hậu ôn hoà quanh năm. Chỉ vài tuần nắng gắt vào mùa hạ, nhiệt độ có thể nóng hơn 100 độ F.

Nước Mỹ có rất nhiều thành phố nhỏ rất đẹp vì phong cảnh nên thơ và là những thành phố nghệ thuật, nơi hội tụ của các nhà văn, hoạ sĩ, điêu khắc và nhiều người thích tìm một nơi sống cho ý nghĩa hơn. Sedona với núi đá nhiều màu sắc còn là vùng địa linh với các vortex huyền nhiệm, với muôn vàn các cột đá thon thon(spires) vươn thẳng lên trời xanh, các hình dạng kỳ lạ tạo nên bởi đá núi và do trí tưởng tưởng của con người. Ngoài ra Sedona có rất nhiều làng mạc hang động của người Da đỏ, người bản xứ sinh sống tại đây từ thời tiền sử.

Sedona có mùa đông ấm, bầu trời xanh trong như gương với nắng vàng, với sương mù, với tuyết nhẹ cho tôi tha hồ lang thang đó đây. Sedona còn có những bình minh lộng lẫy làm tươi hồn người và những hoàng hôn tuyệt vời để tôi lạc vào vùng hoang tưởng. Tôi yêu cái khí hậu tuyệt vời, tôi yêu màu đá núi, cái màu sắc rất lạ lùng, như màu vàng ròng, màu đỏ rỉ sét và dưới ánh sáng mặt trời màu sắc đổi từng giây từng phút, từ màu phấn đào cho tới màu đỏ rực rỡ. Còn cái màu xanh muôn vẻ của các cánh rừng bạt ngàn và muôn loài hoa dại nở tưng bừng trong mùa đông hình như gọi mời tôi quanh co cùng chúng.

Tôi mê đời du mục là thế, nhấp nháp ly cà phê đắng lúc bình minh, nhìn Sedona tuyệt vời, nhìn màu đá dịu dàng đôn hậu. Tôi yêu các buổi sáng mây mù dầy đặc che phủ núi cao đồi thấp, Sedona biến mất trong màn sương vài mươi phút, để khi mặt trời tỏa hơi ấm, đám sương mù đang quay các bước valse rất nhẹ, trả Sedona lại với nét duyên dáng đậm đà. Còn màu trời chiều, bạn ơi, làm sao tôi tả được vẻ đẹp mê hồn, huyền ảo của màu trời khi chiều đang xuống. Đừng ngồi trong nhà, đừng coi truyền hình, đừng vào quán nhậu bạn ơi, hãy lái xe lên khoảng cao trống vắng bất cứ nơi nào, rồi đi lang thang, hay ngồi trong xe nhìn màu chiều. Hoặc như các đôi tình nhân, các đôi vợ chồng mới cưới vào nhà hàng thật sang, nhâm nhi ly rượu vang và bên ngoài hoàng hôn đang mông lung mơ ảo nhuộm mắt người yêu đang nhìn nhau âu yếm.

Mùa đông năm 2005, tôi và chàng đến Sedona vào ngày mùng bốn tháng giêng. Như dự định, chúng tôi thuê căn nhà hai tầng, màu hồng đậm, mơ màng giữa cây cao. Con đường có tên Zane Grey, một nhà văn nổi danh, viết các truyện dài về mảnh đất hoang dã này. Không ai ở Sedona không biết Zane Gray và truyện dài The Purple Sage. Con đường dẫn đến nhà lên cao xuống thấp ngoằn ngoèo, nhìn được nhiều cảnh đẹp, thung lũng hẹp với rừng tùng thấp xanh tươi. Xa xa con lạch Oak Creek sủi bọt trắng vòng vèo trên các trang trại, giữa hai hàng cây bông gòn(cottonwood) và bạch dưong trơ cành. Cao ngang tầm mắt, màu đỏ màu vàng của núi hớp hồn khách lãng du. Dân cư ở đây mê trăng sao cho nên đèn đường không thắp sáng quá mười giờ đêm các nơi cư dân.

Nơi nào trong nhà, tôi cũng nhìn thấy Cathedral Rock, một trong những nơi du khách thăm nhiều nhất. Lúc nào Cathedral Rock cũng thản nhiên, tự tại, ngạo mạn in trên nền trời xanh. Giữa hai quả núi nhỏ của Cathedral Rock, đá hòn đá tảng nằm chồng chất lên nhau, một tảng đá thon thon vươn cao lên trời, xẻ làm đôi, nhìn từ xa giống như đôi tình nhân đang giận hờn, tựa lưng vào nhau.

Sau nhà, các ngọn đồi xương rồng lá to như bàn tay, có nhiều gai nhọn(người Việt gọi xương rồng bà), đó đây những bụi tùng sát mặt đất hay các cội tùng thân cong queo, xoắn vặn theo chiều gió. Bên trái nhà, cũng đồi cao cũng xương rồng, cũng đất đỏ, cũng thông reo khác chăng tiếng chó rừng làm kinh động giấc ngủ về sáng hay tiếng sói tru khi trăng lên.

Những đêm trăng sáng, trăng vào ra thư thả. Chàng hay đánh thức tôi dậy cho tôi nhìn trăng và con đường lấp loáng ánh trăng như giải lụa bạc vòng vèo cao thấp, rừng tùng nhu mì đẫm ánh trăng, đêm hồn nhiên và thần tiên tựa trong một giấc mơ nào đó. Lòng tôi an bình không tưởng, tôi nhìn trăng, cảm ơn chàng mang tôi đến đây và biết những gì trong hồn người vợ từ một chân trời xa tắp mù khơi. Tôi ngước nhìn trăng, hay trăng đánh thức tôi để ánh vàng rơi vào phòng ngủ. Thế giới quanh tôi êm đềm hiền hòa quá. Tôi muốn dang hai tay ôm đồi núi, ôm con đường mơ, ôm trăng tạ ơn. Tôi ngủ trong ánh trăng với cảm giác đang được lang thang trên đồi hoang.

Ngày thứ hai leo một đỉnh đồi thấp kế nhà

Chàng và tôi leo ngọn đồi bên hông nhà vào tám giờ sáng. Tôi hân hoan bước trên nền cát đỏ sẫm mịn màng với đá đỏ to nhỏ trên lối mòn. Đoạn đầu bằng phẳng, nhiều cây cao và đá tảng hiền hòa dưới nắng. Chẳng bao lâu chúng tôi biến mất vào lối mòn vòng vèo theo lòng đồi, ngước nhìn thấy tường đá thẳng tắp với tùng xanh. Chúng tôi theo lối mòn lên đỉnh đồi, dọc đường thỉnh thoảng vài cây thông cao to vặn vẹo thân hình đang hứng nắng. Tôi tung tăng giữa xương rồng, giữa tùng thấp, giữa các bụi gai sa mạc, các tảng đá đỏ, với nắng, với gió và hồn nhẹ lâng lâng. Một thế giới thanh bình tôi hằng mơ ước. Thượng Đế ơi, xin cảm tạ người cho tôi nhìn thấy giấc mơ của mình. Buổi đi lên đồi này dài khoảng bốn dặm, tôi vẫn cảm thấy đường rất ngắn, dọc đường, tôi nhìn lòng đồi nơi có các tảng đá không lồ rơi chồng chất, có lạch nước thật nhỏ chảy quanh co. Tôi đứng trên một tảng đá lớn hét to cho âm vang cùng với cây cỏ trổ hoa, vàng, cam, tím đó đây. Sau cùng rồi đỉnh đồi cũng là các bước chót. Từ trên cao tôi thấy các nóc nhà thấp thoáng trên sườn đồi xa xa, dưới thung lũng các trang trại, và Oak Creek đang giận dữ trườn mình. Trên đường xuống đồi, tôi chạy vèo vèo, tôi hát vang vài điệp khúc, tôi cười to một mình. Tôi biết rằng tôi đang hạnh phúc, hạnh phúc được làm người. Về nhà tôi nằm dài đọc sách, một ngày êm đềm.

Ngày thứ ba, thăm Bellred Rock

Theo chương trình đã định chúng tôi đi thăm Bell Rock, quả núi có hình như quả chuông úp, màu da đồng nâu thẫm bắt mắt người nhìn. Rời nhà khoảng tám giờ, bãi đậu xe còn vắng. Theo các mốc chỉ đường(cairns) làm bằng các hòn đá to nhỏ chồng lên nhau, tôi đi trước để chàng theo sau.

Triền núi là các tảng đá đỏ đậm, thoai thoải và rộng thênh thang cho nên rất dễ đi, vòng quanh hơn ba mươi phút, Sedona và đồi núi hiện ra trong nắng. Lang thang nhìn núi cao, rừng vắng, tôi tìm chỗ nghỉ mệt. Kiếm được một góc trên triền núi nơi có các tảng đá khá bằng phẳng để được ngủ một giấc thoải mái trong nắng ấm. Một góc khác cách chỗ tôi ngồi khoảng mươi thước có hai ba nàng đang đọc sách và thì thầm to nhỏ, và dưới triền núi vài cặp tình nhân đang ngồi tựa vai nhau. Tôi nhắm mắt thiền vì Bell Rock nổi danh về Vortex, để nắng tô môi, để nắng vuốt ve tóc mềm. Chỉ có đá, có tôi và thinh lặng. Ôi niềm kỳ diệu đang rón rén vào hồn. Rồi tôi nằm dài muốn ngủ. Rồi tôi đọc sách hay viết vài chữ. Còn thời gian hình như ngừng trôi đưa hồn người vào thiên nhiên.

Ngày thứ tư, đi xe đạp vòng vòng

Tôi không thích đi xe đạp vì quanh Sedona toàn dốc. Nhưng nếu mang hai cái xe đạp từ Seattle tiểu bang Washington tới Sedona hơn 1500 miles mà không đi thì kỳ quá. Hơn nữa tôi cũng muốn thử tài đi xe đạp của mình. Xe đạp này có tới 21 tốc độ, và dễ điều khiển. Ngày còn ở Việt Nam với chiếc xe đạp bố cho tôi ngày vào đệ thất nữ trung học Trưng Vương, tôi và mấy con nhỏ bạn chạy vòng quanh Saigon cả bẩy ngày, ngoài giờ học, giờ ăn quà và gặp nhau cuối tuần. Thôi thì cứ đi đại, không đi được thì dắt xe có sao đâu. Vừa ra khỏi nhà hai phút tôi đã phải cong người đạp xe lên dốc, tôi quyết tâm không thua cái dốc, vì nếu tôi ngừng nghỉ, tôi sẽ phải đi bộ và kéo cái xe nặng nề này. Tôi thở nhè nhẹ, đạp xe, đổi tốc độ, nhìn cảnh và thở phào khi lên đỉnh dốc, nhìn xuống cũng đá đỏ rừng xanh, nhà cửa thấp thoáng trong rừng tùng. Tôi không muốn đi xe đạp thăm các trại vì con dốc dài dải sỏi nhỏ, tôi rủ chàng đi con đường khác. Đi được mười phút, trước mặt tôi hiện ra một con đường nhỏ vòng theo sườn đồi. Tôi chưa kịp nghĩ có nên đi đường này hay không, chưa kịp gọi tên chàng, chưa kịp thở. Tôi liếc mắt tìm chàng định nói là con dốc nguy hiểm quá vì xe đạp của tôi và chàng không phải là loại xe chính hiệu đi trên núi (mountain bike là loại xe đạp đi núi) tai tôi đã nghe tiếng bánh xe lạo xạo trên dốc sỏi. Vù một cái chàng biến mất sau hàng cây. Tôi cắn môi, xem lại thắng, và thử cái liều của tôi, con dốc toàn đá sỏi và dốc kinh hồn làm cái xe đạp cứ tưng tưng chạy, mồ hôi toát ra vì sợ ngã, sau cùng xe và tôi cũng tới chỗ bằng phẳng.

Chúng tôi đi vào một trang trại hoang phế, cỏ mọc xanh tươi, hoa vàng nở đó đây cho dù đang mùa đông. Tiếng nước chuyển mình rì rào trong gió, xuyên qua hàng cây cao, Oak Creek đang cười trong nắng. Vì là đất tư cho nên hàng rào kẽm gai khắp nơi, nhưng đã có nhiều người muốn đến Oak Creek bằng lối này cho nên ai đó cắt một đoạn mở đường cho người đi vào Oak Creek. Con đường nhỏ vào Oak Creek toàn cát, tôi không đủ sức đạp nhanh cho bánh xe không lún cát, nên đành dắt xe. Mươi phút sau, chúng tôi để xe dựa vào thân cây, rồi chui qua các cành khô, thân cây to nhỏ nằm ngổn ngang trên mặt đất, đá to nhỏ từng mảng dọc bờ. Chui ra khỏi rừng bông gòn, xùm xòa cành khô, các tảng đá như những sàn nhà màu rỉ sét nằm dài bên nhau đang phơi mình trong nắng. Vài tảng bằng phẳng nhỏ như các divan chồng lên nhau, chốn lý tưởng cho các con mọt sách và thi sĩ, chàng và tôi ngồi tựa lưng vào đá ấm, ngửa mắt hứng nắng. Khoảng vài trăm thước dòng Oak Creek vội vã ầm ầm trôi giữa hai bờ đá bằng phẳng. Thượng nguồn cây cối um tùm xanh tươi vì Oak Creek nhận nước từ các con suối trên cao cho nên cứ mỗi lần mưa lớn nước chảy xiết gây lụt lội cho cư dân sống hai bờ sông hay dưới thung lũng. Ngay bây giờ con nước coi hiền như thế, nhưng nếu mưa xuống một ngày trở thành một dòng cuồng lưu vĩ đại. Cathedral Rock trơ vơ trong nắng đang nhìn tôi gọi mời. Vơ vẩn tôi nhảy từ tảng đá này qua tảng đá khác nhìn nước trôi nhanh. Có đoạn nước tràn lan một lòng sông rộng, có đoạn nước len lỏi giữa các tảng đá hiền hoà, rồi lại tuôn chảy như thác đổ. Trên đường về mới biết hai đứa tôi bị lạc đường. Mười phút sau tôi đã thấy ngôi nhà màu hồng. Một ngày vui với Sedona.

Ngày thứ năm: thăm Cathedral Rock

Cathedral Rock lúc nào cũng trước mặt tôi, trong nhà bếp ngoài phòng khách, trong phòng ngủ, trên ban công hay ngoài hàng ba. Cathedral Rock và chúng tôi coi chừng thân nhau lắm. Đôi tình nhân đó tuy hờn giận nhau đấy nhưng chẳng bao giờ rời xa nhau cả bao nhiêu trăm triệu năm qua. Họ (tôi gọi đôi tình nhân bằng đá) uống cà phê sáng, ăn cơm chiều, chia giấc ngủ, đọc sách báo trên ban công và ngay cả khi lái xe vòng vèo lên mặt con lộ chính với tôi. Chúng tôi rời nhà khoảng tám giờ, nếu đi trễ sợ không tìm được chỗ đậu xe. Tôi lãng đãng len lỏi giữa rừng tùng cao, cát khô mịn. Tôi đi theo các mốc chỉ đường, lên xuống không biết bao lâu, các tảng đá bằng phẳng vĩ đại hiện ra trước mắt. Giữa hoang vu cô tịch, một gã da đỏ ngồi trên một tảng đá đang say sưa thổi sáo. Tiếng sáo buồn mênh mang xa thẳm như tiếc nhớ một thuở nào xa xưa: đôi lúc như u hoài, như oán than nhưng rồi cũng có những lúc tiếng sáo êm dịu như nắng vàng, như gió nhẹ. Chàng và tôi ngồi lắng nghe, không dám bước lại gần sợ làm kinh động giây phút xuất thần của anh chàng Tiêu Sử da đỏ. Tôi vẫn thích mái tóc dài, trán thắt miếng vải nhỏ và vẻ mặt lầm lì của người da đỏ, vì đằng sau bề ngoài là lạ đó, tâm hồn họ là cả kho tàng nhân bản. Tim họ là mây là nắng, hồn họ là núi đồi hoang vu, là ngựa phóng nước đại, bờm bay trong gió nắng sa mạc, bụi hồng mờ một góc trời. Họ tương giao cùng Thượng Đế bằng các điệu vũ tuyệt vời và các bài ca âm hưởng trầm buồn của một giống dân bị diệt chủng. Họ bị giết rất tàn nhẫn của một khối da trắng xâm lấn châu Mỹ hơn trăm năm xưa. Tôi yêu nền văn minh của họ, tôi yêu cái chất phác của họ, tôi yêu tư tưởng vị tha của họ và tôi yêu nghệ thuật da đỏ. Các bạn tôi ơi. Đừng nhìn người da đỏ với lòng thương hại vì họ rất cao ngạo và can trường. Đừng cho họ là ngu xuẩn vì họ có tấm lòng nhân bản vô bờ bến. Hãy ôm choàng lòng nhân ái của một giống dân, một chủ đất của tất cả chúng mình ở đây. Anh bạn da đỏ xa lạ nhưng thân thương kia ơi, anh có nghe tiếng lòng anh thênh thang trên núi đồi mênh mang, tiếng tiêu làm hai đứa tôi thả hồn trong suy tưởng. Cảm ơn người nghệ sĩ, tôi đã gặp một lần trong cuộc đời, nhưng để trong tôi niềm thương mến.

Để người nghệ sĩ với cái yên ắng của núi đồi, chúng tôi leo cao, leo cao hơn để lên tới đỉnh. Đoạn chót là các tảng đá rất dốc và nguy hiểm cho nên ít người muốn leo lên. Mọi người hình như bò song song với triền núi, đường đi lên là giữa hai kẽ đá, đủ cho một người leo lên. Có đoạn giữa hai kẽ đá đủ cho một bước chân. Một tay đặt vào triền đá làm điểm tựa, một tay cầm chai nưóc, tôi thở mạnh và đặt bước chân đầu tiên vào kẽ hở. Mười lăm phút sau tôi đứng cạnh đôi tình nhân đang hờn giận và dưới chân cả thế giới mơ màng trong nắng. Khép mắt hờ, tôi ước gì có phép màu được đi khắp vùng sơn thạch màu đỏ mê hoặc lòng người. Khoảng mươi phút sau, cảm thấy lạnh tôi đòi xuống núi.

Ngày thứ sáu, đi lang thang phố núi Sedona

Chúng tôi dành một ngày đi lang thang Sedona và thăm các phòng triển lãm nghệ thuật. Sedona là một thành phố nghệ thuật có tầm vóc quan trọng đứng hành thứ ba nước Mỹ. Các con buôn nghệ thuật trên toàn thế giới đi New York mua hàng, rồi đi Santa Fe tiểu bang New Mexico, rồi đến Sedona để lùng kiếm những bức tranh có giá trị, những tượng đồng, các nghệ thuật Da đỏ trên các đồ sứ, nữ trang và quần áo. Các tiệm ăn và các tiệm bán quà kỷ niệm san sát bên nhau, các văn phòng cung ứng dịch vụ cho du khách đi xem phong cảnh núi đồi: bằng xe jeep, bằng ngựa, bằng máy bay hay bằng đi bộ.

Chúng tôi ăn trưa nghe nhạc một trung tâm thương mại. Mua vài món lặt vặt rồi lái xe vòng vòng xem phong cảnh chung quanh thành phố Sedona. Tối về nhà hàng Savana dùng cơm chiều nghe nhạc Jazz. Một ngày hồn nhiên trên phố núi trôi qua như mơ.

Ngày thứ bẩy, nghe nhạc đọc sách

Thức sớm, nhìn nắng toả lan cảnh vật quanh nhà. Chàng pha cà phê, starkbuck, rất đậm và nhiều cà phê in. Tôi làm thức ăn sáng. Hôm nay chúng tôi thích chay tịnh, có nghĩa là hoàn toàn không bước chân ra khỏi cửa, chỉ đọc báo, đọc sách và nghe nhạc.

Every thing I do, I do it for you. Brian Adams

Những gì anh làm anh làm vì em

…

Can not stop loving you

Không bao giờ ngừng yêu em

Chúa nhật, thăm Chapel of Holy Cross

ngay trong thành phố Sedona

Vì thích quanh co đó đây trong rừng tùng, chúng tôi đậu xe ở bãi đậu xe của con đưòng đi lên Broken Arrow. Từ đây chúng tôi leo con đường mòn khoảng hai dặm đến thăm Chapel of Holy Cross. Ngôi nhà thờ được đào sâu vào núi, giữa hai khối đá đỏ khổng lồ, vươn cao lên trời xanh, xây năm 1956-1957. Holy Cross được vẽ bởi Marguerite Brunswick Staude, một hoạ sĩ lừng danh, một nhà điêu khắc, người thừa hưởng một gia tài vĩ đại. Bà bỏ rất nhiều thời giờ với nguyện vọng xây một nhà thờ nhỏ nhưng thật tuyệt mỹ trên một miền núi huyền bí. Khi bà nhìn thấy núi sa thạch sinh động trong nắng ấm, bà mừng vui và khi bà đứng trên hai khối đá khổng lồ như hai quả núi nhỏ, nhìn về hướng đông bắc, bà thấy một tảng đá có hình tượng Đức Mẹ đang bồng Chúa hài đồng, bà biết đây đúng là địa điểm cho bà dựng ngôi nhà thờ bà hằng mong ước. Hằng năm biết bao con chiên tìm về Holy Cross và biết bao du khách trên thế giới viếng thăm Sedona để được nhìn thấy Holy Cross tận mắt, huyền bí và màu nhiệm giữa thiên nhiên.

Tôi và chàng thắp nến cầu nguyện cho hoà bình, cho người thân trong giòng nhạc thánh. Chúng tôi ngồi trên hàng ghế trống thật lâu, để hồn trong thinh lặng. Trên đường về không khí trang nghiêm huyền nhiệm cứ lẩn vẩn trong hồn.

Lêthuhương-Seattle

trang lê thu hương

art2all.net