TRẦN DZẠ LỮ

 


THU NAY Và THU XƯA
 


 

Trung Thu năm nay trên bàn thờ vợ không có bánh. Chỉ có hoa vườn nhà và nải chuối thôi. Cháu ngoại chẳng có bánh và đèn lồng để reo mừng bởi đang dịch không ra đường được. Đành vậy thôi người thiên cổ và các cháu nhé. Kéo nhau ra vườn nh́n trăng đẹp đi cho dù ḷng người không vui. Trung thu nơi miền xa mà…

Nhắc Trung Thu lại nhớ Trung Thu năm nào đă trôi qua trong đời tôi. Đó là năm 1985 khi bị chính quyền trục xuất ra khỏi nhà vợ v́ chưa có hộ khẩu. Đành gửi vợ con cho ông bà ngoại. Tôi ba lô lang thang quay về cố xứ. Vừa xuống ga Huế mấy đứa em đă hỏi: “ Anh có tiền không?” Tôi ậm ừ: ” Tau bị trục xuất. Chỉ có 1 chỉ vàng lận lưng. Mà răng?” Tụi nó nói ”Bán đi, rồi anh đi với tụi em t́m trầm.” "Rứa à”. Tôi đưa vàng cho tui nó bán. C̣n chân ướt chân ráo chưa về căn nhà hương hoả, chưa thắp được nén nhang cho tổ tiên và cha mẹ đă lên tàu đi Ba Ḷng- Quảng Trị.

Bốn anh em tôi khởi hành từ ga Huế. Nơi đây đă có một số người đi t́m trầm lên trước. Qua các ga phụ lại thấy người lên. Tới Quảng Trị là thấy cả một binh đoàn “hành quân” lên Ba Ḷng. Thời gian này, cuộc sống khó khăn nên ai cũng đi t́m vận may…Ui chao ơi! Cả binh đoàn đi t́m trầm. Phó thác cho rủi may.

Tới ga Đông Hà tôi và 3 đứa em t́m đường lên Ba Ḷng. Đứa nào cũng balô trên vai chứa thức ăn đủ dùng cho 10 ngày sau khi vào chợ Đông Ba mua sắm. Tuy lên dốc đồi mệt nhọc nhưng ai cũng nuôi hy vọng khi t́m trầm. Lên con dốc Mạ Ơi ở Ba Ḷng tôi lấy giấy bút ra làm một bài thơ. Sao lại có tên Mạ Ơi hỉ. Mấy đứa em giải thích v́ con dốc cao quá nên khi lên tới đây ai cũng kêu Mạ Ơi hết.

Lên dốc, xuống dốc, băng rừng, băng suối, anh em chúng tôi cũng đến chỗ nghi là có trầm để dựng lều trại. Đêm đó, đúng là rằm trung thu năm 1985. Trăng thu vằng vặc tuyệt đẹp nơi đại ngàn. Chúng tôi mừng trung thu bằng 1 nồi chè đậu xanh. Sau đó ngủ sớm để ngày mai cắt rừng t́m trầm. Là “lính mới” nên tôi được phân công ở lại giữ “đung” ( là lều trại) lần đầu. Sau đó cũng vác rựa t́m trầm khi phát hiện ra cây “gió”. Cây gió to bằng ṿng tay ôm, mấy chú em đều đốn hạ để mong có trầm zách lầu ( trầm loại 1 trong ruột đen thui). Hết 10 ngày trong rừng, anh em tôi cũng chỉ t́m được loại trầm xô ( là trầm mạt hạng ). 10 ngày trong rừng sâu cũng có cái giá của nó: Mệt nhọc, rồi vắt, rồi cọp, rồi trăn…và cả người dân tộc chận đường cướp trầm… phải đối mặt. Nhưng nhờ kinh nghiệm t́m trầm của mấy chú em nên cũng thoát hiểm. Tuyệt vời nhất là khi nh́n thấy hoa phong lan tím nở bên thác ngàn. Tôi định hái mang về nhưng mấy chú kêu là điều tối kỵ của người đi t́m trầm nên thôi. Mười ngày với mớ trầm xô ấy th́ cũng đủ vốn ( nghĩa là khi bán chỉ vàng của tôi c̣n nguyên). Lại sắm sửa những chuyến đi tiếp qua A Lưới. A Sao. Hạ Lào…dù hiểm nguy và bọn trấn lột chực chờ phía trước… Gần 3 tháng t́m trầm, anh em tôi cũng chỉ có trầm xô. May là chưa đứt mạng. Đúng số tôi là số “con Rệp” thật rồi. Cái c̣n lại là mấy bài thơ. Tôi đành ngậm ngùi quay lại quê vợ. Về SG đúng một tháng th́ được tin 2 chú thứ 5 và 6 ( em tôi) trúng trầm zách lầu một ít. Hai chú xây mỗi người được một căn nhà nhỏ ở thôn Lại Thế. Vậy là chưa đến nỗi hoài công. Chuyện t́m trầm nhiều người bỏ mạng trên rừng cũng nhiều.Nhưng cũng có kẻ gặp vận may xây nhà, mua xe cũng không ít. Hai chú em tôi trúng trầm nhỏ nhưng cũng phải gánh hậu quả là sốt rét rừng hành hạ nhiều năm. Đúng là ăn của rừng rưng rưng nước mắt…

Suy ngẫm lại đời ḿnh tôi tin mỗi người đều có số. Tôi mất ở Bến Tre cả trăm cây vàng khi chưa kịp truy lănh lương sĩ quan th́ miền Nam đổi chủ. Bến Tre c̣n nợ tôi… Sau 75, bước qua được gian nan sau nhiều năm bán lưng cho trời bán mặt cho đất để có một căn nhà đàng hoàng. Bây giờ th́ con gái thừa hưởng. Đúng là tên người nó vận vào đời: Lữ khách. Đời chỉ c̣n lại những vần thơ ...

Mời bạn đọc đọc bài thơ “ Khi Qua Dốc Mạ Ơi ở Ba Ḷng” tôi viết năm 1985
 

KHI QUA DỐC MẠ ƠI Ở BA L̉NG

Trong đám đi t́m trầm

chốn thâm sơn cùng cốc

có người là nông dân

bỏ cày lên mạn ngược

có kẻ ở thị thành

bẻ bút làm hảo hớn

cũng có "anh hùng tận"

vác rựa lên sườn non

có tay đời lận đận

t́m kiếm phút huy hoàng

lại có người là thánh

có kẻ là ma vương

tất cả đều thượng sơn

cô hồn chung một lũ

ngày rừng chan mưa lũ

râu tóc ướt phiêu bồng

nói chung, đám t́m trầm

v́ đói cơm rách áo

người yêu coi như không

vợ con như gió thoảng

chiều nay, qua Ba Ḷng

v́ đâu, mà thương nhớ

đâu phải gị phong lan

tim tím chiều mắt ngó?

cũng không phải chùn chân

trước núi rừng muông thú

nhưng mà, cả binh đoàn

đều rưng rưng nước mắt

lúc leo qua con dốc

có tên là Mạ Ơi

dốc c̣n cao mong đợi

t́nh c̣n sầu chơi vơi

riêng ta, th́ em ơi

nhớ miền Nam tha thiết

Sài-g̣n có em biết

nỗi đau của mưa rừng?

không ngăi cũng t́m trầm

đó là điều có thật.
 

*BaḶng 1985.

(trích Hát Dạo Bên Trời xuất bản năm 1995)
 

Thu xưa là vậy. Thu nay thấp thỏm, âu lo v́ đại dịch chưa biết ngày nào chấm dứt. Nếu chấm dứt th́ hậu quả: Kinh tế kiệt quệ! Nh́n trăng chợt nhớ câu hát về Hàn Mặc Tử ”…Ta nh́n trăng khôn xiết ngậm ngùi trăng! “

Bước vào nhà, thắp nhang cho vợ với lời khấn: “ Rằm trung thu năm nay chỉ có vậy- hoa vườn, chuối nải cùng tấm ḷng tôi và con cháu.Bà hiển linh th́ phù hộ cho cha con tôi sức khoẻ, b́nh an” Điều ước mong đơn giản:Sài G̣n b́nh yên trở lại để tôi c̣n về thăm chùa Hùynh Kim, nơi c̣n hũ cốt của vợ, người vợ đôn hậu, cần kiệm ngày nào…
 

Trần Dzạ Lữ

( Xuyên Mộc 22.9.2021)


 

art2all.net