|
TRẦN THOẠI NGUYÊN
ÁNH SÁNG
VẦNG TRỜI ĐÔNG
Tôi không mê chính trị
Những thủ đoạn âm mưu.
Nhưng sống chết Chân Lư
Dẫu rực lửa oan cừu!
Đây núi rừng Yên Bái
Máu Hùng thắm cỏ cây
Mười ba gương Liệt sĩ
Đầu rơi đoạn đầu đài!
Một đầu rơi: "Việt Nam"
Người bước lên: "Việt Nam"
Dân Tộc và Độc Lập
Đài Quốc Gia vinh quang!
Bài ca Quốc Dân Đảng
Nguyễn Thái Học ánh dương
Những Cái Chết Bi Tráng
Cho Con Người, Quê Hương!
Tôi là con dân Việt
Mang ḍng máu Tiên Rồng
Thi sĩ cùng sống chết
Ánh Sáng Vầng Trời Đông!
TRẦN THOẠI NGUYÊN
(Nói với 2 con gái, Ba không làm thủ tục định cư tại Australia hay ở USA
đâu!)
Cảm hứng từ :
NGÀY TANG YÊN BÁY : 17 / 6 / 1930
~~oOo~~
( copy từ FB Trac Nguyen )
“Việt Nam Muôn Năm", một đầu rơi rụng
“Việt Nam Muôn Năm“, người khác tiến lên
Và tử thần kính cẩn đứng ghi tên
Những liệt sĩ vào bia người tuẫn quốc
Năm học lớp Ba, 1953-1954, trường Tiểu Học Nguyễn Công Trứ (trường Hàng
Than), Hà Nội, tôi đă thuộc ḷng bài thơ Ngày Tang Yên Báy (trong đó có
khổ thơ trên) ghi lại những cái chết bi tráng của mười ba anh hùng Việt
Nam Quốc Dân Đảng, khi lần lượt bước lên máy chém ở Yên Báy.
Một người bạn từ Mỹ mới gửi tôi một bài viết về sự kiện bi tráng này,
thuật lại bởi một tác giả Pháp, Louis Roubaud, trong cuốn sách có tựa
VIỆT NAM, xuất bản năm 1930 tại Paris.
Xin chuyển các bạn
VIỆT NAM !
Louis Roubaud
Lời giới thiệu:
Gần đến ngày tưởng niệm 92 năm (17/6/1930-17/6/2022) ngày các bậc anh
hùng Quốc Dân Đảng bị chém ở Yên Báy chúng tôi trân trọng đăng bản dịch
trích từ tác phẩm "Việt Nam" của nhà báo Pháp Louis Roubaud. Ông đă
chứng kiến từng người một b́nh thản đi đến máy chém. Mười ba bậc anh
hùng này đă hô vang "Việt Nam". Ông xúc động mănh liệt và kể lại sự kiện
bi hùng trong tác phẩm tựa đề "Việt Nam". Lần đầu tiên tại Pháp hai
tiếng "Việt Nam" được dùng để nói về An Nam thuộc địa của Pháp.
(Trần Quốc Việt)
Chúng tôi chân thành cảm ơn một người bạn văn muốn ẩn danh ở Pháp đă
dịch ra tiếng Việt và cảm ơn một người bạn Mỹ đă dịch ra tiếng Anh. Qua
bản gốc tiếng Pháp và hai bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh này chúng tôi
hy vọng những người Việt trong và ngoài nước biết đến các bậc anh hùng
đă bỏ ḿnh v́ nước vào rạng sáng ngày 17 tháng 6 năm 1930. Tiếng hô vang
"Việt Nam" vẫn c̣n vang vọng bên tai và trong ḷng chúng ta muôn đời.
(Trần Quốc Việt )
Từ "Việt" là tên gọi một tộc trong trăm tộc, theo thần thoại, lập ra Đế
quốc An Nam. Việt có nghĩa là Tổ quốc. Việt cũng có nghĩa là "ở dưới đó,
ở xa tận dưới đó" và nhắc nhở cuộc di dân lập quốc ở phía cực nam của
nước Tàu.
Người ta nói "Việt Nam" (phía Nam ở xa) thay v́ nói "An Nam" (phía Nam
b́nh yên).
Xóa bỏ từ Trung Hoa "an", có nghĩa "b́nh yên, ổn định", là một cách phủ
nhận kư ức về kẻ chinh phục xưa và không chấp nhận sự chiếm đóng của
giặc xâm lăng.
Việt Nam! Việt Nam! Tổ quốc phía Nam! Tổ quốc phía Nam!... Mười ba lần
tôi nghe tiếng hét đó trước máy chém ở Yên Báy. Mười ba người bị kết án
tử h́nh, kẻ trước người sau, chỉ cách đoạn đầu đài 2 thước, đă hô lớn
"Việt Nam".
Louis Roubaud
Phỏng vấn Kư Con
Louis Roubaud - Trần Quốc Việt dịch
Lời người dịch: Vào tháng Sáu năm 1930 trong văn pḥng của ông
Arnoux, chánh mật thám Bắc Kỳ, tại Hỏa Ḷ, Hà Nội, phóng viên Pháp Louis
Roubaud từ Paris đến đă phỏng vấn Kư Con, trưởng ban ám sát và kỷ luật
của Việt Nam Quốc Dân Đảng. Nhà báo Pháp tả về Kư Con như sau :
"Ông 22 tuổi người nhỏ con và gầy. Mặt ông giống như mặt con sóc và mắt
ông sáng. Ông vẫn đứng thẳng và khi ông phấn khích, ông dường như quên
ông là người tù. Hai cổ tay ông bị c̣ng chéo chặt lại với nhau nên cử
chỉ duy nhất ông có thể làm là giơ hai cánh tay lên về hướng quạt trần.
"Kư Con" cười nói vui vẻ, đôi vai ông rung lên, ông dường như tṛ chuyện
thoải mái ở đây với một người thông minh sau những giờ dài đơn điệu
trong xà lim".
Ông Arnoux nói tiếng Việt c̣n "giỏi hơn người bản xứ" đă thông dịch cho
phóng viên Louis Roubaud trong cuộc phỏng vấn. Ở cuối chương về Kư Con,
tức Đoàn Trần Nghiệp, Roubaud viết "Arnoux là kẻ thù tàn bạo nhất của
họ, truy đuổi họ đến cùng, nhưng ông không bao giờ khinh miệt họ".
Họ ở đây không ai khác hơn chính là những liệt sĩ vô danh và hữu danh
của Việt Nam Quốc Dân Đảng. (TQV)
***
Bây giờ đến lượt tôi hỏi ông.
"Nếu ông không tin chắc vào thắng lợi, tại sao ông vẫn cứ tiếp tục làm
?"
Ông đáp :
"Luôn luôn phải có người bắt đầu trước rồi người sau mới nối bước được.
Hôm nay chúng tôi không thành công th́ người sau tất sẽ thành công".
"Thành công điều ǵ ?"
"Là đuổi người Pháp ra khỏi nước An Nam".
"Phải chăng ông sẽ đạt được mục tiêu ấy bằng cách sát hại đồng bào ông
?"
"Tôi chỉ trừng phạt những kẻ phản bội. Nếu tôi giết ai th́ đó cũng chỉ
là v́ cái lợi ích chung. Chẳng lẽ ông đă làm được cách mạng mà không cần
giết người ?"
"Và ông c̣n cướp cả hành khách nữa".
"Cách mạng cần tiền. Trên xe có nhiều thương gia người Tàu giàu có đi
chợ để tích trữ lúa gạo. Tôi bảo với họ rằng tôi có nhiệm vụ lấy của
người giàu chia cho người nghèo".
"Ông là cộng sản ?"
"Tôi chỉ là người ủng hộ chính quyền cộng ḥa như ông. Tôi mong muốn
nước tôi những ǵ các ông đă đạt được cho nước các ông: một chính phủ
dân chủ, phổ thông đầu phiếu, tự do báo chí, công nhận nhân quyền và
quyền của công dân, và trước tiên là độc lập!"
Ông c̣n tuyên bố:
"Giá như người Pháp thương chúng tôi, họ sẽ thấy chúng tôi đau khổ !"
Rồi ông nói tiếp :
"Người đau khổ nhất là người già v́ họ không c̣n nh́n thấy rơ nữa. Chúng
tôi đang sống không có ánh sáng như người già. Chúng tôi là dân tộc đang
sống trong bóng tối".
Nói xong, "Kư Con" bị giải về xà lim.
Louis Roubaud
(Nguyên tác : "Việt Nam", Nhà xuất bản Librairie Valois, Paris, 1931.
Bản tiếng Anh của Robert Charles Dolan.
Trần Quốc Việt dịch)
*******************
Nguyên tác: Viet Nam, Librairie Valois, Paris, 1930. Bản tiếng Anh của
Robert Charles Dolan, tác giả ẩn danh dịch sang tiếng Việt.
************************
Ghi chú: Đao phủ bấm nút máy chém tại Yên Báy là một người Việt,
đi lính cho Pháp, được đóng lon đội (trung sĩ). Theo một hồi kư của nhà
văn Tô Hoài, viên đội này sau đó theo Việt Nam Quốc Dân Đảng (có lẽ v́
cảm phục trước những cái chết dũng cảm của 13 đảng viên VNQDĐ) và tham
gia Việt Ḿnh chống Pháp. Tô Hoài kể trong hồi kư viên đội này, và hai
đồng chí VNQDĐ khác, bị Việt Minh thủ tiêu, bị bắn chết trong một cánh
đồng. Có lẽ do chủ trương độc quyền về chính trị của người cộng sản thời
kỳ đó.
H́nh 1 : Nguyễn Thái Học, trong áo tử tù
H́nh 2 : Kư Con Đoàn Trần Nghiệp
H́nh 3: Cuốn VIỆT NAM , tác giả Louis Roubaud, in năm 1930 tại Paris
~~oOo~~
art2all.net
|