LÒNG HỐI HẬN

" The Cheat's Remorse "

by Morley Callahan
Trương Mỹ-Vân dịch

 

Tranh của George Grosz

Lời giới thiệu: Morley Callahan (1903-1990) là văn sĩ người Gia-nã-đại. Tuy là luật sư nhưng ông dành thì giờ cho văn chương thay vì hành nghề luật. Lúc làm phóng viên cho báo “Toronto Daily Star”, ông được nhà văn Ernest Hemingway khuyến khích. Ông sáng tác hơn 20 tác phẩm, trong đó quyển “The Love and The Lost” (1951) được giải thưởng văn chương của “Đại Diện Nữ Hoàng Anh” ở Gia-nã-đại. Đề tài chính trong các tác phẩm của ông là tâm trạng cô đơn của người dân thành thị.

Truyện ngắn “Lòng Hối Hận” được dịch từ nguyên tác “The Cheat’s Remorse” (1937).

~~oOo~~

 

Một buổi tối nọ lúc Phil đang chậm rãi uống cà-phê trong tiệm Stewart’s, chàng ngồi gần lò sưởi để tuyết trên đôi giày chóng tan và giày mau khô, thì chàng thấy ở bàn bên cạnh một người đàn ông khá giả đang đưa tay đẩy ra xa dĩa bánh mì thịt tựa hồ như món ăn này làm ông ta muốn ói. Chỉ cần thấy dáng điệu và nghe tiếng thở dài khi ông ta nhìn dĩa thức ăn cũng biết ngay ông say lắm rồi. Tay trái ông ta cầm chặt tờ giấy tính tiền ăn và tay kia mò mẫm trong túi áo để lấy tiền. Ông gắng gượng đứng lên, cố hết sức đi thẳng đến quầy trả tiền và lên xe taxi về nhà trước khi gục xuống bàn.

Xấp giấy bạc trong tay ông khách khiến Phil thầm nghĩ lúc này chàng rất cần một đô-la. Chàng đã đi khắp mọi miền đất nước bằng xe buýt và giờ đây chàng đã thật sự túng quẫn, kiệt quệ rồi, chỉ còn mấy chiếc áo sơ mi đang nằm trong tiệm giặt ủi chưa lấy ra trên đường số 26 và một người bạn học cũ hiện đang làm việc trong nhà xuất bản vừa gọi cho chàng hay anh ta có thể giúp chàng tìm một việc làm tạm thời trong vài tuần ở khu vực đóng hàng hoá gởi cho khách. Nhưng nếu không có tiền, chàng không thể nào đến gặp người bạn học ngày xưa giờ đây có việc làm vững vàng với lương bổng cao nếu chàng không có một chiếc áo sơ mi sạch sẽ để mặc.

Đúng lúc chàng nhoài người về phía trước chăm chú nhìn những ngón tay mập ú của ông khách đang mần mò tách ra những tờ giấy bạc dính chặt vào nhau và trí óc ông lại nghĩ đến cách làm thế nào đi đến quầy tính tiền cho vững mà không bị lảo đảo, bỗng dưng một điều hy hữu xảy ra, một điều chẳng bao giờ Phil dám nghĩ đến: một tờ giấy bạc rơi khỏi bàn tay ông khách, bay chập chờn theo một vòng tròn nhỏ dưới bàn ăn rồi rớt xuống nằm gọn gàng bên cạnh vết bùn dơ dưới đôi giày đi tuyết của ông ta.

Phil giả vờ nhìn mông lung như đang thưởng thức mùi thơm từ quầy thức ăn trong tiệm nhưng thật ra tim chàng bỗng đập mạnh. Chàng nghĩ đến viễn ảnh tươi sáng ngày mai khi đi đến tiệm giặt ủi lấy mấy cái áo sơ mi và chàng sẽ mặc chiếc áo màu xanh nhạt có chạy những đường chỉ trắng mà chàng đã mua năm ngoái với giá bảy đô la.

Nhưng người khách say rượu đã nhìn thấy Phil. Ông ta lắc đầu, nhìn chằm chặp vào chiếc mũ bạc màu và chiếc áo cũ trên người Phil. Ông ta có vẻ không thích những gì ông nhìn thấy và cái nhìn lơ đãng của Phil khiến ông bực mình. Ông ta nói:
- Này ông kia, nhìn gì đó?
- Ông nói với tôi hả? Phil hỏi lại.
- Ừ, tôi nói với ông.
- Tôi có nhìn ông đâu. Tôi đang suy nghĩ xem mình nên chọn món gì.
- Ồ, vậy tôi xin lỗi ông. Có lẽ ông đúng. Tối nay tôi đã làm nhiều điều sai quấy và tôi không muốn gây thêm lỗi lầm nữa.

Trong khi ông khách mỉm cười khiêm tốn với Phil, một cô gái mặc áo ấm màu vàng nhạt lấm tấm nước mưa và tuyết, mái tóc bù xù, làn da tái xanh, bước vào tiệm cà phê và đến ngồi xuống ngay bàn của chàng. Tay cô ta cầm tấm phiếu để nhận thức ăn miễn phí. Cô chống khuỷu tay lên bàn rồi rảo mắt nhìn quanh như đang chờ đợi ai. Tờ giấy bạc một đô la nằm cách xa chân cô khoảng hơn nửa thước.

Ông khách say rượu nghiêm trang đứng lên, đi đến quầy trả tiền với tờ giấy tính tiền trong tay này và mớ tiền mặt trong tay kia.

Khi ông ta đi rồi, Phil nhìn cô gái và bắt gặp ánh mắt của cô ta. Hai người nhìn nhau như dò xét với cái nhìn có vẻ thách thức, dường như chẳng ai muốn nhường ai. Bỗng nhiên cô ta nhìn về phía đồng bạc trên sàn nhà và thân hình cô bắt đầu di chuyển.

Phil cảm thấy lo sợ, chàng lao mình về hướng đồng bạc, quỳ xuống đưa tay chụp lấy tờ giấy nhưng cô gái đã tức tốc đưa chân ra chặn tờ giấy bạc và bằng tất cả sức mạnh của mình, cô ta đè chân trên sàn nhà, mặc cho Phil ra sức kéo nhưng tờ giấy bạc vẫn không lay chuyển.

Chàng biết không thể nào kéo tờ giấy bạc ra mà không bị rách. Lúc này chàng có dịp nhìn kỹ chiếc giày cũ của cô và chiếc vớ thủng nhiều lổ. Chàng biết cô ta đang cúi xuống gần mặt chàng.

- Khó xử quá ha!
Phil vừa nói vừa ngước mặt lên.
- Đúng thế!
Cô gái trả lời, chân vẫn không rời tờ giấy bạc, nét mặt đanh lại đầy vẻ cương quyết.
- Chắc cô muốn đuổi theo ông kia để trả lại tờ giấy bạc này chứ gì?
- Tôi không hề nghĩ thế.
Cô gái nói và mỉm cười, nụ cười vừa trong sáng vừa có vẻ thách thức. Nếu khi ấy cô gái nhấc chân lên một chút lúc hai người đang nói chuyện, có lẽ chàng đã nhượng bộ nhưng đằng này cô ta chỉ chờ lúc Phil đứng thẳng người lên để cô ta có dịp nhích chân cho đồng bạc tiến gần thêm về phía mình. Ý nghĩ có đồng bạc để ngày mai đến tiệm giặt ủi lấy mấy chiếc áo sơ mi khiến Phil thấy vui lên. Chàng nhún vai nói:
- Theo ý cô, chúng ta nên làm gì?
- Còn ông, ông tính sao đây? Cô gái hỏi lại.
- Thôi thì xem như chúng ta đều thấy tờ bạc cùng một lúc. Tôi đề nghị mình nên thẩy đồng bạc cắc để xem ai được ai thua.
- Thế cũng được.

Phil lấy trong túi ra đồng bạc, nhìn cô gái trẻ mỉm cười và chàng thấy dưới mắt cô ta có vết bầm tím như thể bị ai đánh nhưng nét mặt cởi mở, và nụ cười dường như thoáng nét hân hoan.

- “Sấp” tôi ăn, “Ngửa” cô thắng nhé? Phil nói.
- Ông cứ để đồng tiền lăn trên mặt bàn, đừng đụng đến nó.
Nàng nói và nghiêng người về phía trước.
- Được rồi, xem đây này.

Phil xoay đồng tiền trên mặt bàn thành một đường vòng cung tuyệt đẹp. Đồng bạc quay vòng quanh những lọ muối, tiêu, dấm và mù-tạt rồi cuối cùng dừng lại trước cái nhìn chăm chú của hai người.

- “Sấp” hả? “Sấp” hả?
Cô gái nói, vừa tiếp tục nhìn như chưa thấy rõ mặt đồng tiền “Sấp” hay “Ngửa”. Tâm trí cô ta lúc bấy giờ đang bận rộn về một điều gì kinh khủng lắm, một nỗi thắc mắc dường như chỉ có thể tìm được câu trả lời trên đồng bạc cắc trên bàn.

Khuôn mặt cô ta ghé gần mặt chàng nên Phil thấy rõ giọt nước mắt long lanh trên khóe mắt nhưng cô gái vội vàng quay mặt đi và nói nhỏ:

- Được rồi ông bạn, món tiền này là của ông đấy.

Rồi cô ta nhấc bàn chân lên, cười gượng gạo trong khi Phil cúi xuống nhặt đồng đô-la.

- Cảm ơn cô. Hy vọng trong tình yêu cô sẽ may mắn hơn.
- Có thể lắm!

Cô gái đáp lời chàng, bước về phía quầy hàng và đưa ra tấm phiếu để khỏi trả tiền. Phil vừa quan sát cô gái kéo cao cổ áo choàng còn lấm tấm mưa và tuyết, vừa nhìn đồng bạc cắc nằm gọn trong lòng bàn tay mình và cảm thấy vô cùng hổ thẹn. Chàng lật ngửa đồng bạc cắc, cả hai mặt đều “Sấp” như nhau. Đây là đồng bạc may mắn chàng nhặt được hai năm về trước. Bỗng dưng chàng không nhìn thấy đồng bạc trong tay nữa, thay vào đó chàng chỉ thấy ánh mắt cô gái chăm chú nhìn đồng bạc quay tròn trên mặt bàn. Chàng nghe tiếng thở dài, dường như cô ta đặt tất cả hy vọng của đời mình vào đồng tiền này. Chàng thấy rõ nét mặt cô ta đanh lại và cô mỉm cười tưởng như mình sắp được số tiền đó để rồi cuối cùng cô ta bị chàng đánh lừa mà không hề hay biết.

Cô gái bước ra khỏi tiệm và Phil vội vàng đuổi theo sau. Chàng thấy cô dừng bước trước tiệm bán thuốc lá. Lúc này tuyết lại bắt đầu rơi. Cô gái đi trong cơn mưa tuyết và khi chàng vừa đuổi theo kịp thì cô ta lại cho hai tay vào túi áo và cúi đầu rảo bước nhanh hơn trước.

- Này cô ơi, chờ tôi với. Đi đâu vội thế!
Chàng gọi theo.
Cô gái quay mặt lại nghiêm nghị hỏi:
- Gì nữa đây?
- Cô giúp tôi việc này được không?
- Ông muốn gì?
- Cô làm ơn cầm lấy món tiền này, chỉ có thế thôi.
Cô ta nhìn chàng như dò xét:
- Tại sao vậy? Ông thắng và việc đó đã giải quyết xong rồi. Ông còn muốn gì nữa?
Gương mặt cô gái lộ nét cứng cỏi và trông già hơn lúc nãy ở trong tiệm ăn.
- Không, tôi không thắng một cách ngay thẳng vì tôi đã đánh lừa cô.
Phil đưa tay nắm lấy cánh tay cô gái nhưng cô ta rút tay lại. Chàng ấp úng nói:
- Cô không hiểu sao? Nếu cô không tin, tôi sẽ cho cô xem đồng bạc cắc đó vì cả hai mặt đều “Sấp”. Cô thua là chuyện dĩ nhiên rồi.
- Thế tại sao bây giờ ông lại đổi giọng nhân từ?
- Tôi không biết nữa. Lúc nhìn cô bước ra khỏi tiệm ăn, tôi có cảm tưởng hoàn cảnh cô khó khăn hơn tôi nên tôi nghĩ cô cần món tiền này hơn.
Phil nói như khẩn khoản.
Cô gái lộ vẻ ngạc nhiên:
- Này ông, nếu ông muốn lừa gạt tôi thì chuyện đó ông đã làm rồi và có thể tôi biết đồng bạc cắc đó là đồ giả, nhưng...
- Tôi nghĩ tôi rất cần món tiền đó nhưng khi nhìn cô bước ra khỏi tiệm, tôi thấy vô cùng áy náy. Thật tình tôi cần tiền để lấy mấy cái áo sơ mi từ tiệm giặt ủi vì tôi cần một cái áo sơ mi sạch sẽ để mặc ngày mai. Đó là điều tôi nghĩ khi nhìn thấy người khách đánh rơi tờ giấy bạc trên sàn nhà nhưng bỗng dưng cô đến và cô cũng thấy tờ giấy bạc đó. Tôi không kịp suy nghĩ nên lúc ấy tôi chỉ hành động theo phản xạ.

Cô gái chăm chú nghe chàng nói và đưa tay đập nhẹ lên cánh tay Phil khiến chàng có cảm tưởng hai người quen thân nhau lắm và cô gái là người trưởng thành trong khi chàng chỉ là cậu bé con khờ khạo.
Cô ta nói:
- Nè, ông cho rằng một chiếc áo sơ mi sạch có thể giúp ông được sao?
- Tôi nghĩ ít ra nó cũng giúp tôi một bước đầu thuận lợi.
- Có thể lắm! Như thế ông cứ đến tiệm lấy áo sơ mi đi nhé!
- Không đâu cô ơi! Cô vui lòng cầm lấy số tiền này.
- Một cái áo sơ mi sạch cũng chẳng giúp ích gì tôi, ngay cả một món tiền bằng giá chiếc áo sơ-mi ấy cũng vô dụng đối với tôi. Thôi chào ông nhé.
Cô gái nói với nụ cười rạng rỡ và cứng rắn.

Lần này cô ta bỏ đi thật với dáng điệu quả quyết tựa hồ như cô ta đã quyết định một điều gì kinh khủng và tàn bạo lắm, một quyết định mà nếu Phil không lường gạt cô ta và nếu cô ta có số tiền đó có lẽ cô ta không bao giờ nghĩ đến. Chàng lo lắng chạy theo cô gái nhưng bỗng dưng chàng dừng lại vì chợt nhận ra rằng món tiền này thật tình không giúp ích gì được cho cô ta cả. Chỉ có một sự kỳ diệu nào đó may ra mới giúp cô gái thay đổi được số phận mình. Thế nhưng cô ta vẫn sẵn sàng giúp đỡ Phil.

Bây giờ chiếc áo sơ mi sạch sẽ đó trở thành vô nghĩa và món tiền trong tay chàng bỗng dưng hoá ra dơ bẩn. Phil nhìn ánh đèn của tiệm rượu ở cuối đường. Chàng phải làm cách nào để vứt bỏ món tiền này vì nếu không chàng sẽ còn nhìn thấy mãi hình ảnh cô gái bước đi với dáng điệu quả quyết, hai tay đút sâu trong túi áo.

Trương Mỹ-Vân
dịch từ “The Cheat’s Remorse” của
Morley Callahan

 

art2all. net