ĐỖ TƯ NGHĨA

 

THẾ GIỚI TÔI ĐANG SỐNG

 

CHƯƠNG XV

GIẤC MƠ TRONG KHI TỈNH

 

          Tôi đă ngồi hàng giờ trong một loại mơ màng, để cho tâm trí lang thang tự do, không kềm chế và không định hướng, và nhàn rỗi ghi lại tiếng đập không dứt của ư tưởng này trên ư tưởng nọ, h́nh ảnh này trên h́nh ảnh nọ. Tôi đă quan sát thấy rằng, những ư tưởng của tôi tạo ra mọi loại kết nối, quanh co, trong những ṿng tṛn đồng tâm, và tản ra trong những cơn lốc của trí tưởng tượng, hệt như trong những giấc mơ. Một hôm, tôi có một “cuộc nô đùa văn học” với một chuỗi ư tưởng nào đó, mà ghé thăm tôi vào một buổi chiều. Tôi viết trong 3 hay 4 giờ khi chúng đến, và kết quả, bản tường thuật th́ rất giống như một giấc mơ. Tôi phát hiện rằng, những ư tưởng rời rạc nhất, khác nhau nhất cùng dắt tay nhau đến – tôi mơ một giấc mơ hoàn toàn tỉnh thức. Sự khác biệt nằm ở chỗ, trong những “giấc mơ khi đang thức”, tôi có thể nh́n lại sự tiếp nối vô tận của những ư tưởng, trong khi trong những giấc mơ trong giấc ngủ, th́ tôi chỉ có thể nhớ lại rất ít ư tưởng và h́nh ảnh. Tôi chụp bắt những sợi bị đứt từ một “khuôn mẫu” mà tôi không thể thấy, hoặc những chiếc lá rực sáng mà đă bay bồng bềnh trên một cơn gió từ một cái cây mà tôi không thể nhận diện.Trong sự mơ màng này, tôi nắm ch́a khóa của cái chuỗi ư tưởng đó. Tôi ghi lại chúng để chứng minh rằng, có sự tương tự giữa những ư tưởng khi chúng không được hướng dẫn [trong khi thức] và cái “cách hành xử” thực sự của “tư duy trong giấc mơ.”

Tôi có một bài tiểu luận phải viết. Tôi muốn tâm trí ḿnh tươi mới và dễ bảo, và tất cả những “thuộc hạ” của nó sẵn sàng nâng đỡ hai bàn tay tôi trong nhiệm vụ đó. Tôi dự định sẽ tŕnh bày một cách “thông thái” về những kinh nghiệm giáo dục của tôi, và tôi rất muốn làm hết sức ḿnh. Tôi có một “kế hoạch làm việc” trong đầu cho bài tiểu luận, nó phải “nghiêm nghị,” minh triết, và dồi dào ư tưởng.Tuy nhiên, nó phải có một cái phong vị hàn lâm, và bạn đọc sẽ phải bị ấn tượng bởi cái sự đĩnh đạc, nghiêm nghị của bậc “mũ cao, áo dài.” Tôi tự nhốt ḿnh trong thư pḥng, quyết tâm gơ lên máy chữ cái chương “bất tử” này về lịch sử đời tôi. Alexander Đại Đế không tự tin trong việc chinh phục châu Á với đội quân tinh nhuệ mà cha ông, Philip, đă huấn luyện. Th́ cũng vậy, tôi không tự tin về việc sẽ t́m thấy ngôi nhà tinh thần của ḿnh ở trong trật tự, và trong những ư tưởng dễ bảo của tôi. Tâm trí trí tôi đă có một kỳ nghỉ dài, và tôi, bây giờ đang trở lại với nó trong một giờ khắc mà nó không “để ư đến tôi.” T́nh huống của tôi cũng tương tự như t́nh huống của người chủ, đi tới một đất nước xa xôi, và mong đợi, khi về nhà, sẽ t́m thấy mọi sự y nguyên như khi ông ta rời nó. Nhưng khi trở lại, ông thấy những tôi tớ của ông đang tổ chức một bữa tiệc. Sự hỗn loạn đang lan tràn.

Mọi người đang khiêu vũ. Có tiếng đàn vĩ cầm, và tiếng bép xép của nhiều cái lưỡi, đến nỗi, giọng nói của ông chủ không thể được nghe thấy. Mặc dù ông quát to và đập mạnh lên cổng, nhưng nó vẫn đóng.

Với tôi cũng vậy. Tôi thổi kèn trumpet to và lâu; nhưng các “thuộc hạ” của ư tưởng của tôi không tập hợp dưới lá cờ hiệu của tôi. Mỗi người đặt ṿng tay quanh thắt lưng bạn nhảy của ḿnh … Không có ǵ để làm. Tôi thất vọng nh́n xung quanh vào đám tùy tùng đông đảo của ḿnh, và nhận thức rằng, không phải việc sở hữu một vật, mà khả năng sử dụng nó, mới có giá trị. Tôi ngồi xuống ghế dựa để quan sát “màn tŕnh diễn.” Khá thú vị khi ngồi ở đó, quan sát chính những ư tưởng của ḿnh nô đùa. Nó giống như việc suy nghĩ những điều hay ho để nói, mà không cất công để ghi lại chúng. Tôi cảm nhận như Alice trong xứ Thần tiên, khi cô ta chạy hết tốc lực với vị “hoàng hậu đỏ” và không bao giớ tới một nơi nào cả.

Cuộc vui đùa tiếp tục một cách điên cuồng. Những kẻ khiêu vũ, họ đang nhảy múa theo thể cách của những ư tưởng. Có những ư tưởng buồn và những ư tưởng hạnh phúc. Những ư tưởng phù hợp với mọi khí hậu và thời tiết, những ư tưởng mang con dấu của mọi thời đại và dân tộc, những ư tưởng ngớ ngẩn và những ư tưởng khôn ngoan, những ư tưởng về những con người, về những sự vật, và về “hư vô,” những ư tưởng thiện lành, những ư ư tưởng ranh ma, và những ư tưởng khoáng đạt, nhân ái.

 

 GHI CHÚ CỦA NGƯỜI DỊCH:

[ Đoạn cuối, khoảng 3 trang. Tác giả diễn đạt quá rối rắm, nên chúng tôi thấy, nếu tóm tắt đại ư, th́ bạn đọc dễ hiểu hơn ].

* Tác giả kể lại nhiều “giấc mơ trong khi tỉnh,” vô cùng quái dị của ḿnh. Những “giấc mơ” hoàn toàn không theo logic của cuộc sống b́nh thường.

* Một số những “giấc mơ” đó, phát xuất từ những nhân vật mà tác giả đă đọc thấy trong những cuốn sách. Nhiều nhân vật nổi tiếng xuất hiện trong những “giấc mơ” của tác giả, chẳng hạn như Homer, Molière, Aristophanes, Shelley, Calvin, Shakespeare…

* Kết luận của tác giả: “những giấc mơ khi tỉnh” cũng không khác bao nhiêu, so với “những giấc mơ khi ngủ.”

[HẾT]

 

Xem tiếp BÀI TỤNG CA BÓNG TỐI

 

art2all.net