Nghe
tên làng Phụ Ổ,
nhiều người thấy
lạ tai. Nhưng
c̣n tên xóm bên
tay trái con
đường th́ sao?
Xóm Rậy.
Quanh đây c̣n có
vài địa danh
nghe "ngứa" lỗ
tai hơn nữa: Cửa
Trữa, La Hả.
C̣n làng An Đô,
Bồn Tŕ, Bồn Phổ
- cũng ở gần đây-
nghe có quen tai
không? Thật ra
tên làng trong
tỉnh Thừa Thiên
có tới hàng trăm,
ai mà biết cho
hết được! Và
cũng không biết
được ư nghĩa v́
nhiều nơi, tên
đất, tên làng,
người ta mượn âm
của người Chàm,
cư dân trước đây.
Con đường nắng
gió đưa chúng ta
đến xă, bây giờ
là phường Hương
Chữ, và đi ngang
Cồn Ràng. Đây là
một địa danh bị
xóa sổ khi làm
con đường này.
Nhưng đây là một
di chỉ khảo cổ
quan trọng. Ở
đây người ta đă
t́m thấy hàng
trăm hiện vật
như lu, vại, đồ
trang sức, v.v.
của nền văn hóa
Sa Huỳnh, cách
đây khoảng 2.500
năm. Trong đó,
nhiều nhất là mộ
chum. Ai chưa
thấy mộ chum có
thể vào nhà Bảo
Tàng Lịch Sử,
bây giờ tạm đặt
trong Di Luân
Đường, ở trường
Hàm Nghi cũ, để
xem, hay đi sang
Cánh Đồng Chum,
tỉnh Xiêng
Khoảng, bên Lào
(!)
Khi đi đến gần
nhà máy xi măng
Luks (đầu tư của
Hồng Kông, nhăn
hiệu Kim Đỉnh),
hai lăng tử rẽ
tay trái để đi
lên làng Sơn
Công và Lại Bằng,
và đi tiếp lên
nhà máy thủy
điện Hương Điền,
đích cuối của
cuộc đi chơi (v́
tới đó th́ không
c̣n đường đi lên
thượng nguồn
sông Bồ, cách
đường tránh Huế
hơn 7km.
Đây là con đường
ven sông Bồ
thuộc địa phận
làng Lại Bằng.
Bờ sông khá cao
so với mặt nước.
Nhưng trước đây,
vào mùa lụt,
nước vẫn dâng
lên tàn phá
ruộng vườn, nhà
cửa. Bây giờ th́
người ta đă làm
bờ kè để ngăn
xói lở và làm
đập thủy điện để
trị thủy. Phía
thượng nguồn là
núi non thuộc
dăy Trường Sơn.
Bên kia sông là
làng Cổ Bi. Xa
hơn nữa là suối
nước nóng Thanh
Tân.
Làng Lại Bằng có
đặc sản thanh
trà ngon nhất
Thừa Thiên (so
với thanh trà
Nguyệt Biều,
Lương Quán, và
Bằng Lăng). Nh́n
vào vườn đă thấy
trái thanh trà
ra chi chít,
nhưng phải đợi
hai tháng nữa,
vào lúc thời
tiết nắng nóng
hơn, trái mới
ngon!
Từ bờ sông, có
đường rẽ trái (đường
đất), đi ṿng
vèo qua vài
khoảnh vườn cao
su khoảng hơn 1
km th́ gặp đường
nhựa dẫn lên nhà
máy thủy điện.
Đây là con đường
xẻ ngang qua núi
đá. Có thể thấy
đường dây điện
trên cao.
H́nh ảnh thông
mọc lên từ vách
đá thật là đẹp.
Có thể thấy điều
kiện sống rất
khó khăn mà cây
vẫn đầy sức sống!
Tiếp đó là băi
khai thác đá.
Lăng tử tạm dừng,
nhường chỗ cho
xe tải chở đá v́
bụi bốc lên mù
mịt.
Đá granite đă
được nghiền
thành sạn, phục
vụ cho việc xây
dựng.
Nh́n lên cao,
cách mặt đường
20-30m, giữa
trời nắng chang
chang, công nhân
vẫn làm việc
miệt mài. Và nơi
làm việc trông
khá nguy hiểm.
Con đường quanh
co đi lên, cũng
có khi dốc xuống,
nhưng cuối cùng
cũng dẫn đến bờ
sông. Ở đây cách
mặt nước khoảng
40m (ước lượng
chủ quan!)
Nước sông xanh
biếc, có thể
thấy tận ḷng
sông.
Cổng nhà máy kia
rồi. Nhưng bảo
vệ nhà máy không
cho phép vào
tham quan. Ừ,
chỗ người ta mần
ăn chứ đâu phải
chỗ chơi!
Chỉ có thể đứng
ngoài nhà máy
chụp h́nh đập
nước từ xa.
Bây giờ đang là
mùa khô cho nên
người ta đang
đóng cửa đập để
tích nước, phát
điện, nên không
thấy nước tuôn
ra.
Nguồn sông Bồ ở
độ cao khoảng
1.400m, thuộc
huyện A Lưới. Hồ
nước chứa hơn
800 triệu mét
khối. Chiều cao
cột nước khoảng
47m. Mỗi năm
phát chừng 350
triệu km/h điện.
Nhà máy được xây
từ năm 2005,
ngăn sông năm
2006, và phát
điện từ năm
2010.
Thôi th́ quay
ngựa về đường cũ.
Nhưng không thể
không ngoái đầu
nh́n lại ḍng
sông Bồ xanh
biếc.
(xem tiếp
phần
3)