DU LÃM NGỰ HÀ

 

Phần 2

 

          Nhóm du lãm hôm nay ngoài hai bô lão là Dũng Silk và Bảo Trần, còn lại là những thanh niên lứa tuổi đôi mươi gồm con, cháu của Dũng Silk và bạn bè của cu Silk.

 

Cuộc du hành bắt đầu từ Bến đò số 5 Lê Lợi - nằm cạnh khách sạn Residence (trước đây là Tòa Đại Biểu Chính Phủ tại Trung Nguyên Trung Phần).



Bến đò có biển báo P : Parking, giống như biển báo đường bộ



Đây là những chiếc ca nô 4 chỗ



Và đây là chiếc ca nô 7 chỗ mà nhóm sắp thuê đi du lịch - đang bỏ neo cạnh một chiếc thuyền rồng. Bên trong ca nô có chỗ ngồi cho 4 người.

Tài công ngồi bên ngoài, ghế màu trắng bên phải. Những người khác có ghế ngồi bên trái và sau lưng tài công. Tất cả phải mặc áo phao.



Chiếc ca nô lao về hướng về cầu Gia Hội, chui qua dạ cầu Phú Xuân, tạo ra những cơn sóng đằng sau khiến du khách phải quay đầu nhìn lại.

Lộ trình là đi qua sông Đông Ba, vào Ngự Hà qua cống Thanh Long và ra khỏi Ngự Hà qua cống Tây ThànhThủy Quan.



Chiếc ca nô đã đi quá cầu Trường Tiền - chiếc cầu trông như một chiếc lược ngà cài vào mái tóc sông Hương.

Xa xa là núi rừng phía tây xứ Huế.



Nhà hàng nổi có hình hoa sen nằm cạnh cầu Trường Tiền, trước mặt trường Đại Học Sư Phạm. Hậu cảnh là núi Kim Phụng oai nghi.

Vầ mặt quân sự, sông Hương tạo ra một tuyến phòng thủ ở mặt nam kinh thành, một chướng ngại vật tự nhiên mà quân địch phải vượt qua nếu tấn công vào thành nội. Ba mặt kia vua Gia Long cho đào ba con sông gọi là Hộ Thành Hà: Tây Hộ Thành Hà, dân gian gọi là sông Kẻ Vạn, Bắc Hộ Thành Hà, dân gian gọi là sông An Hòa hay sông Đào, và Đông Hộ Thành Hà, người ta thường gọi là sông Đông Ba hay sông Gia Hội. Sát chân thành còn có hào nước là một chướng ngại vật nhân tạo khác.



Cầu Gia Hội chạy từ phố Trần Hưng Đạo và chợ Đông Ba sang đường Chi Lăng, băng qua Đông Hộ Thành Hà. Cầu này thoạt tiên được vua Gia Long cho xây vào năm 1808 và đặt tên là An Hội Kiều. Năm 1837 vua Minh Mạng đặt lại tên là Gia Hội Kiều. Cầu đã được tu sửa ba lần, lần gần nhất là vào năm 2001.



Ca nô chạy trên sông Đông Ba, nơi trước đây có những vạn đò đông đúc và ô nhiễm nay khá quang đãng và sạch sẽ. Đi trên sông, ít người nghĩ đây là sông đào vì những hàng cây ven bờ soi bóng rất tự nhiên và quyến rũ. Bên trái con sông là đường Huỳnh Thúc Kháng, bên phải là đường Bạch Đằng, hai con đường có nhiều cây cổ thụ nhất thành phố, trong đó đa số là cây lâm vồ (bồ đề ta) cây đa và cây sanh.

Xưa kia, năm 1899, khi triều đình cho phép xây ba dãy phố đầu tiên của kinh đô Huế thì con đường bên phía trái đó gọi là phố Đông Hội, nhưng dân gian thì gọi là đường Hàng Bè, có lẽ do tre, kết thành bè được bán ở đây rất nhiều. Ngày nay, đây cũng là con đường có nhiều cửa hàng bán vật liệu xây dựng. Đường Bạch Đằng hồi ấy gọi là phố Gia Hội, bắt đầu từ cầu Gia Hội đến chùa Diệu Đế và chùa Ông (nay là chùa Thuận Hóa). Phố Gia Hội lại chia làm hai phần là phố Hàng Đồng và phố Hàng Đường. Nhưng hiện nay, con đường kể từ cầu Đông Ba cũ đi về làng Thế Lại Thượng bị hư hỏng rất nhiều. Nếu đường này được tráng nhựa đàng hoàng và đình, chùa, nhà cổ trên đoạn đường này được tu sửa thì Bạch Đằng sẽ trở thành một con đường cho du khách vãn cảnh rất đẹp.



Ca nô đi ngang qua công trường xây lại cầu Đông Ba. Cầu này nằm bên ngoài cửa Đông Ba, được xây bằng gỗ năm 1808, và xây lại bằng sắt năm 1892. Cầu sắt gần đây, năm 2013, đã được tháo dỡ.



Hai bên bờ đều có những chiếc cần cẩu đang hoạt động.



Đi ngang qua cầu Thanh Long, ca nô không đi vào mà chạy tiếp xuống Bao Vinh để xem cho hết sông Đông Ba.

Đây là cầu đầu tiên dẫn vào Ngự Hà. Hồi xưa vua Gia Long cho bắc cầu gỗ, dài gần 88m, rộng hơn 3m, và đặt tên là cầu Hàm Tế. Năm 1830, vua Minh Mạng đổi tên thành Thanh Long. Cầu gỗ đã bị hư hỏng trong trận bão năm Thìn (1904) và đã được đúc lại bằng bê tông.

Người Pháp lại đặt tên cầu là Pont de l' Attentat, tức là cầu Mai Phục vì lý do trong đêm 4-7- 1885, khi chuẩn bị cuộc khởi nghĩa đánh Pháp của vua Hàm Nghi, Thượng Thư Tôn Thất Thuyết đã bố trí một đội quân mai phục ở đây để đón đường các sĩ quan Pháp đi dự tiệc ở Tòa Khâm trở về đồn Mang Cá. Nhưng nhờ vào tin mật báo, họ không về bằng đường bộ mà gọi thuyền đi về, vòng qua cồn Hến, cho nên trận phục kích không diễn ra. Các sĩ quan về đồn an toàn và chỉ huy cuộc phản kích khiến kinh đô thất thủ và dân chúng cũng như binh lính bị quân Pháp tàn sát rất nhiều. Trong tháng vừa qua, nhiều nhà ở trong và ngoài thành nội vẫn còn cúng kỵ, tưởng nhớ những nạn nhân trong biến cố này 23 tháng 5 âm lịch này.



Phố cổ Bao Vinh ngày xưa, từ giữa thế kỷ XVI đến hết thế kỷ XIX, là một thương cảng rất sầm uất giống như Hội An, do sông thời đó còn sâu, thuyền buôn từ biển đi vào có thể neo đậu ở đây. Tại phố chợ người ta xây dựng những nhà gỗ hai tầng độc đáo.



Ngày nay, tuy vẫn còn chợ Bao Vinh, nhưng nhịp sống đã chậm lại. Đa số nhà cổ với cấu kiện bằng gỗ đã biến mất. Người ta chỉ có thể phục chế vài căn, và bảo tồn một phần kiến trúc của vài căn nhà khác. Ở đây, bến đò ngang qua làng Tiên Nộn vẫn còn đưa khách sang sông.



Dấu tích xưa là một chiếc cầu cong, nối Bao Vinh với làng Địa Linh và làng La Khê.


xem tiếp phần 3