QUÁN VĂN

THƯ T̀NH

   Nguyên tác : Lettera d'amore
Của Dino Buzzati ( Ư )
Bản dịch của Trương Văn Dân

.." Dino Buzzati sinh năm 1906 tại Belluno, mất năm 1972 ở Milano (Italia). Trước khi viết văn, ông là họa sĩ, nhạc sĩ và nhà báo, từng là phóng viên chiến trường và phụ trách mục phê b́nh nghệ thuật cho Corriere della Sera, một nhật báo quan trọng nhất nước Ư. Với Sa mạc Tartari (1940), tác phẩm đă được dịch ra nhiều thứ tiếng, ông đă trở thành một trong những tên tuổi lớn của thế kỷ 20. Nhiều truyện dài của ông đă được chuyển thành kịch bản sân khấu, phát thanh và truyền h́nh. Truyện Con chó gặp Chuá, đă được tŕnh diễn trên đài truyền h́nh Pháp.

Ông viết nhiều tiểu thuyết nhưng h́nh như thể loại yêu thích của ông là truyện ngắn. Chủ đề quen thuộc của Buzzati là những ám ảnh và nỗi bất an của kiếp người, sự chạy trốn thời gian, định mệnh, sợ hăi đối với hư vô, thất bại của sự sống, mong manh của t́nh yêu, bí ẩn của nỗi đau và cái ác..."

Bằng bút pháp độc đáo ông dắt người đọc ra khỏi cuộc sống thường ngày để bước vào một thế giới khác, rồi đẩy họ vào những sự kiện nghịch lư, ly kỳ và đầy bí ẩn. Bí ẩn v́ nằm ngoài cánh cửa của đời sống thường nhật nhưng cũng có thể đồng hiện hữu với diễn biến thường ngày mà chúng ta đă vô t́nh không nhận thấy để cuối cùng phải kinh ngạc, suy nghĩ... trong một niềm xúc động sâu xa."


          Cuối cùng th́ anh cũng đă về rồi đấy, em yêu, và anh đang mong từng giờ là em sẽ đến với anh. Trong bức thư cuối mà tháng trước anh nhận được em có nói rằng nếu không có anh th́ em không thể nào sống được. Anh tin em, và đó cũng là t́nh cảm mà anh dành cho em. Đó chẳng phải là một sự cuốn hút định mệnh, mà cũng có thể là một sự trừng phạt hay sao?

Giữa một người đàn ông và một người đàn bà, thông thường th́, chỉ có một người yêu thôi. C̣n người kia th́ chỉ có nước chấp nhận hay chịu đựng. Nhưng trong chuyện chúng ḿnh th́, may thay, niềm si mê th́ giống nhau ở cả hai đứa. Bởi cả hai đều yêu nhau điên cuồng. Điều này thật là tuyệt vời, nhưng tất nhiên cũng có lúc nó làm ḿnh hoảng sợ. Chúng ta giống như hai chiếc lá bị sức mạnh đẩy cho gần nhau bởi hai ngọn gió nghịch chiều. Điều ǵ sẽ xảy ra khi chúng ḿnh gặp nhau?

Bức thư này sẽ mất bốn mươi tám tiếng đồng hồ mới có thể đến tay em. Từ mấy tháng nay, anh biết, là em đă nói lời giă biệt bạn bè và chuẩn bị hành lư sẵn sàng để khởi hành. Để đến gặp anh em sẽ mất khoảng vài ngày. Giả sử là em khởi hành vào ngày thứ bảy. Sau ba ngày, bắt đầu từ sáng thứ hai , anh sẽ chờ đón em.

Cuộc sống của chúng ta sau này rồi sẽ ra sao? Trong những năm tháng xa cách anh vẫn thường suy nghĩ đến cuộc sống chung của chúng ta sau này. Nhưng thú thật là những ư tưởng của anh đến giờ cũng chưa được rơ ràng. Cứ mỗi lần anh nhắm mắt h́nh dung, ḷng ham muốn được có em trong đời lại cứ ập vào làm cho sự tưởng tượng của anh bị xáo trộn rồi gián đoạn.

Hôm nay, nhân cơ hội có được một phút b́nh yên, anh thấy cần tŕnh bày với em một vài điều. Dĩ nhiên là không cần ǵ phải thuyết phục em. Sẽ kinh khủng biết bao, nếu trong anh hoặc trong em vẫn c̣n bóng dáng của sự nghi ngờ nào. Và anh hy vọng là trong suốt cuộc hành tŕnh, khi đọc những trang thư này em sẽ đánh giá được một cách thật đúng t́nh cảnh và cơ hội của anh và em, trước khi chọn một quyết định không thể hủy bỏ.

Trước khi quá trễ, anh muốn xét lại những ưu và khuyết điểm của mỗi chúng ta, xem lại từng hoàn cảnh, khẩu vị, thói quen, ước muốn để xem tính t́nh của chúng ḿnh hợp nhau đến đâu. Trước đó em đă từng làm việc này chưa vậy ?

Để bắt đầu, chúng ta xem qua địa vị xă hội. Em, một giáo viên Pháp Văn của một trường trung học cấp hai, c̣n anh là một nhà sản xuất rượu vang. Tóm lại, như người ta thường nói, anh là một nhà kinh doanh trong khi em là một người trí thức. Vậy th́ khó khăn lắm, may thay, chúng ta mới có thể hiểu nhau, thật sự, và giữa chúng ta luôn có một rào cản, một hàng dậu chia cắt, mà dù cả hai đều muốn, nhưng rất khó thể vượt qua.

Em hăy nghĩ đến, thí dụ, chuyện bạn bè. Bạn bè của anh phần đông đều tốt và đường ḥang, nhưng đơn giản. Anh không muốn nói là họ dốt nát, bởi v́ trong số đó có một luật sư danh tiếng, một tiến sĩ nông nghiệp, một vị thiếu tá về hưu. Nhưng trong bọn họ, không ai có suy tư về những vấn đề phức tạp, nói chung là họ thích ăn ngon, hưởng thụ và thích nghe những chuyện mỡ màng. Trong những lần họp mặt với họ, anh đang h́nh dung là em sẽ ngáp dài nhưng sẽ cố t́nh che dấu bằng một sự tế nhị của con nhà có học. Chắc sẽ rất khó cho em để có thể quen được chuyện này. Em là một người có tính khí, sự kiên nhẫn và độ lượng lại không phải là sở trường, và có lẽ v́ cá tính này mà anh rất thích em. À, mà bây giờ em nghe anh nói nhé, nó chẳng liên quan ǵ đến những điều anh vừa nói : Nếu em có thể khởi hành với chuyến xe lửa đầu tiên vào sáng sớm của ngày thứ bảy, và sẽ đến chỗ anh vào tối chúa nhật, không phải là một điều tuyệt diệu hay sao?

Tâm hồn đồng điệu, em thường nói với anh như thế. Và anh cho rằng em có lư. Sự đồng cảm của hai con người không phải là sự giống nhau hay rất giống nhau. Ngược lại : kinh nghiệm cho hay là chúng có thể có nghĩa ngược lại. Như trường hợp của hai ta. Em là giáo viên tiếng Pháp, anh nhà sản xuất rượu vang, thời gian mới quen em thường nói đùa và định nghĩa anh như thế. Anh sẽ nói với em rằng anh sẽ không bao giờ trở về Á Căn Đ́nh (Argentina) nữa. Với anh thế đă đủ rồi. Anh đă bán tất cả những đồn điền thừa hưởng từ người chú ở Mendoza và từ nay anh sẽ bao giờ không rời quê xưa nữa, hay ít ra, anh hy vọng thế. Bởi chỉ có ở đây anh mới cảm thấy ḿnh hạnh phúc. Anh cũng biết rằng, sống ở miền quê, em sẽ phải đi về như con thoi để dạy học ở một thành phố gần nhà nhất sẽ làm em hoảng hốt. Và nơi đây, anh phải thú thật với em rằng đó chính là một vùng quê chính cống, một trăm phần trăm. Chắc chắn là ngay từ đầu em đă có ư khựng lại. Và đây rồi, ngay lúc này anh lại nhớ đến cái miệng của em, khi em bặm môi như đứa bé gái, như chờ đợi một điều ǵ. Em sẽ nói rằng đó là chuyện tầm phào, em sẽ lập lại điều đó nhiều lần, nhưng anh biết là với đôi môi vừa hé mở đó có ẩn dấu những điều chưa nói. Và từ đôi môi ngọt ngào ấy, thú thật, là cũng v́ nó mà anh rất thích em.

C̣n căn nhà. Nhà anh ở th́ khá lớn và tương đối đầy đủ mọi tiện nghi - mới đây anh vừa sửa sang lại ba pḥng tắm - nhưng em cũng biết là nó rất khác ngôi nhà mà em từng ở. Các tủ, bàn... đều là thứ của các cụ nội, cụ tổ của gia đ́nh anh. Thay đổi nó đi, thú thật với em, anh cảm thấy như ḿnh có tội với tiền nhân, như xúc phạm đến lăng mộ của họ vậy. Trong khi em thích lọai gỗ Gropios ( viết như vậy có đúng chính tả không em?) Xin lỗi em nhé, nếu anh không viết đúng, em cũng biết là anh chỉ học đến lớp chín rồi thôi phải không... C̣n em th́ thích những chiếc divan kiểu mới, các ghế ngồi hiện đại, trần nhà có treo các loại đèn chùm được thiết kế bởi các kiến trúc sư danh tiếng. Tất cả đều phải bóng láng, tiện lợi, thích nghi và phù hợp với h́nh-thể nhân-thân (ortopedique, người ta nói như thế phải không em?). Giữa tất cả các thứ bàn tủ cổ xưa này - anh cũng thừa hiểu mà - chúng ta không thể đ̣i là chúng phải có gu (gout) hiện đại, em sẽ cảm thấy thế nào? Chỉ cần nghĩ đến các thứ mùi bốc lên ra từ các căn pḥng, ẩm ướt, bụi bặm và quê mùa anh thấy thật yêu thương em. Xin lỗi em nhé. Em sẽ cảm thấy cả người ḿnh phủ đầy ẩm mốc. Em sẽ thấy ḿnh như một người lạ mặt. Em sẽ tự khép lại như một con nhím biển. Nhưng này, em yêu ơi, hăy đến bên anh ngay đi. Mong em lắm rồi nè.

Giờ ta hăy xem về tính nết. Anh dễ dăi, cởi mở, vui tính, có khi hơi quá trớn, biết thế nhưng anh không kềm chế nổi. C̣n em th́ được giáo dục nghiêm khắc bởi các bà soeur người Pháp ở trường Saint-Etienne, em thuộc về một gia đ́nh quư tộc mặc dù kinh tế đă suy sụp ( em sẽ cho rằng anh rất phũ phàng khi viết huỵch toẹt chuyện này ra, nhung hăy tin anh đi, tốt hơn là chúng ta cứ thẳng thắn như thế) quen sống trong một xă hội trí thức, tinh tế, thường đến những nơi mà người ta nói về những vấn đề nghệ thuât cao xa, về văn học, về chính trị ( và cũng có những chuyện ngồi lê đôi mách nhưng luôn có vẻ lịch sự). Anh th́ quê mùa, dù đă đọc các tác giả như Manzoni, Tolstoi và Scienkiewicz, nhưng vẫn phải thừa nhận sự thấp kém của ḿnh về văn hóa. C̣n em th́ đầy thận trọng, dè dặt, khinh khỉnh, anh không muốn nói là kiêu kỳ (nhưng em có một làn da kỳ diệu, vuốt ve em anh luôn bị rùng ḿnh, không biết đă có ai nói với em như vậy chưa?) em hỉnh chiếc mũi dễ thương khi nghe ai dùng một từ ǵ không đúng chỗ. Về sống với anh, em sẽ phải nghe rất nhiều lần những chữ dùng sai. Đó không phải là một điều tuyệt diệu sao em? Em sẽ phải hôn anh, làm cho anh thèm muốn và hờn dỗi.

C̣n có một điều khác nữa. Em đă quen sống ở thành phố lớn. Có lần em nói với anh rằng với em th́ tiếng động cơ xe hơi, tiếng hụ c̣i của xe cứu thương, tiếng rít ken két của xe điện có tác dụng như một thứ thuốc phiện, nó giúp công việc ban ngày của em được dễ dàng và làm cho giấc ngủ ban đêm được dễ đến. Tóm lại là em có tính khí của người đô thị, đầy điện năng, như người ta thường nói. C̣n nơi anh đang ở th́ trái ngược, có một sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối; nhiều khi làm cho anh cũng phải khó chịu ( Anh bảo đảm với em là như thế). Ban đêm, c̣n kinh khủng hơn! Ta chỉ có thể nghe được tiếng cây, khi có gió, tiếng rả rích của những giọt nước rơi trên mái nhà, khi có cơn mưa, xa xa có tiếng chó tru, hoặc sủa khi trời có trăng. Không, em không thể nào quen được. Và anh đă tiên đóan là em sẽ rất căng thẳng, đáp lời nhát gừng, cáu gắt và khó chịu. Em thấy sao, có vui không? À, anh báo cho em hay là tờ yết cáo hôn nhân đă được công bố ở nhà thờ từ lâu rồi. Đức cha xứ cũng đă đồng ư là sẽ làm lễ kết hôn cho chúng ta ngay cả sáng thứ hai, chỉ cần em đến kịp.

À, c̣n một chuyện nữa mà anh thấy cần nhắc cho em nhớ. Anh rất yêu bóng đá, điều mà em rất ghét và kinh tởm. Anh là cổ động viên của đội Juventus và tối chúa nhật, nếu đội bóng của ḷng anh thua trận, anh ăn cơm cũng chẳng ngon đâu. Với các bạn bè, chắc em cũng hiểu được, là bọn anh sẽ mải mê tranh căi về trận bóng, có khi suốt cả tuần. C̣n với em, anh nghĩ, là chắc em sẽ buồn nôn. Buổi tối có thể em sẽ nh́n anh bằng một cách khinh miệt, như người ta nh́n con giun đang ḅ trên mặt đất. Rồi có thể là chúng ta sẽ căi nhau, và từ cái miệng rất xinh của em sẽ tuôn ra những lời khiếm nhă. À này, hôm đám cưới em có thể mời ai tùy thích, họ có thể ngủ đêm ở khách sạn Terme gần nhà anh, nơi đó tương đối sạch sẽ. Dĩ nhiên là anh sẽ trang trải mọi chi phí. C̣n bà con của anh, anh thông báo cho em hay họ khoảng 40 người là ít nhất. Hăy đến với anh đi cưng, để anh có thể siết chặt em vào ḷng, ôi thích làm sao khi em úp mặt vào ngực anh.

Đúng là có những thói quen trong thành phố rất khác nhau. Khi không đi xem chiếu bóng (à, mà em đă xem phim Waterloo chưa? Anh rất thích) chắc em sẽ đi thăm bạn gái phải không? Thảo luận về vấn đề học đường, chương tŕnh giảng dạy, làm công tác nhóm và cả em lẫn bạn đều cảm thấy ḿnh là những bộ óc siêu việt, có phải vậy không? Buổi tối, h́nh như anh đă viết cho em rồi, là anh thích ngồi xem T.V., một thói quen đáng ghét phải không? Nhưng chẳng sao đâu, thỉnh thoảng anh cũng sẵn ḷng đưa em đi xuống phố hay chở đi đâu đó, em yêu ạ. Bởi v́ em từ chối xem TV, nhất là các thứ chương tŕnh vô bổ mà các con mụ gát dan vẫn thường xem.

Nhưng sẽ có những buổi tối, tại sao chúng ta phải che dấu sự thật này, em cũng sẽ phải xem trận bóng đá với anh. Anh đang tưởng tượng rằng em sẽ nguyền rủa nó. Em sẽ ngồi thu h́nh trong một góc trên ghế đi văng, và đọc Teihard du Chardin (không biết anh viết tên tác giả này có đúng không?). Này em yêu, em hăy lấy máy bay, hăy lấy phi tiễn liên hành tinh, hay chiếc thảm bay. Anh không thể chờ được nữa. Ḷng anh nôn nao quá. Đến ngay đi, em yêu, anh xin thề với em rằng, chúng ta sẽ không thể nào hạnh phúc bên nhau.

 

TRƯƠNG VĂN DÂN Chuyển ngữ

 

 

Trang Trương Văn Dân

art2all.net