HONG THỊ BCH H

 

 

VỚI BI THƠ CHO MA HIẾU HẠNH

 

 

          Ma vu lan lại về! Một lời ru gi ma thu man mc hay một đoạn Gia Huấn ca của Nguyễn Tri cũng lm cho bao người bồi hồi xc cảm. Những ai may mắn cn cha mẹ hẳn cũng muốn lm một điều g đ để tỏ lng tn knh, bo hiếu với cc bậc sinh thnh, nui dưỡng .

Những ai cha mẹ nay đ qu vng hẳn họ cũng ngồi nhớ tiếc những pht giy s vo lng mẹ thuở ấu thơ hay quy quần bn mm cơm nng hổi ấm p do bn tay của mẹ chăm cht cho gia đnh. Dẫu tất cả by giờ chỉ cn l hoi niệm nhưng hnh ảnh v tnh yu của mẹ vẫn mi l suối nguồn hạnh phc cho cc con. Mỗi khi gặp trở ngại trn đường đời, nghĩ về người m vượt qua du bể!

Hm nay, ti lang thang một vng trn mạng chợt gặp một bi thơ trn đầy xc cảm nhn lễ vu lan nhớ mẹ của nh thơ Trần Dzạ Lữ. Đ l những pht giy tưởng niệm, hướng về cng đức cao dy của mẹ . Anh vẽ ra hnh tượng mẹ bằng ngn ngữ thi ca rất hiện thực sống động. Mẹ trở về trong hương trầm thơm ngt. Bi thơ c tựa đề Cho ma hiếu hạnh l một trang hồi k dạt do cảm xc v bung khung hoi niệm. Thi ảnh bnh dị m rung động lng người.

Mở đầu bi thơ tc giả hồi tưởng về mẹ bằng những vần thơ hm sc, giu tnh ước lệ, t lời m nhiều . Những từ ngữ vng đau đeo cổ tay quen, bn tay, đi mắtl hnh ảnh của mẹ hiện ln đầy đủ với phẩm chất đng qu như chịu thương chịu kh v vất vả lo toan. Đ l nt điển hnh của người phụ nữ Việt nam đầu thế kỷ hai mươi trải qua biến cố, loạn lạc nếm đủ thăng trầm, gian kh, cho chống nui con, chăm lo gia đnh, lận đận trong cuộc đời du bể. Tất cả được thể hiện qua cc cụm từ vng đau, lạt mềm, cheo leo v trong cu cảm thn Nửa cheo leo phận, nửa đời bạc thay!.

Vng đau đeo cổ tay quen
Xuyến xao kỷ niệm lạt mềm buộc đi
Ngỡ ngng con mắt chia ngi
Nửa cheo leo phận, nửa đời bạc thay!

Hnh ảnh mẹ r mồn một như mới đy thi m ngoảnh lại đ bng bạc trong sương khi của thời gian. Mẹ giờ đy đ đi xa rồi, xa rời ci tạm để đến nơi vĩnh hằng. Nhưng hnh ảnh tấm thn hao gầy thn c lặn lội th vẫn cn mi trong k ức của tc giả. Những động từ lặn lội , bứt tc thin tin kết hợp với cc cụm danh từ chỉ thời gian lụn ngy, tn đm ni ln biết bao vất vả nhọc nhằn m mẹ trải qua để nui con khn lớn. Tất cả những vất vả lo toan v hi sinh thầm lặng của mẹ để c được mi ấm bnh yn, gia đnh ha thuận trong ấm ngoi m, để mong đổi cht bnh yn đn km. Đn km l đn nguyệt, cũng c thể gọi l nguyệt cầm. Đ l tiếng đn m i m phụ nữ xưa v nay nhiều người rất thch. Ở đy từ dng ước lệ để chỉ cuộc sống tinh thần m i như tiếng nguyệt cầm, nghĩa l hướng đến cuộc sống bnh yn m mọi người đều ao ước.

Bi thơ với cc biện php nghệ thuật dng cu hỏi tu từ, v von, hon dụ, v dng php tiểu đối trong cu khi sử dụng hnh ảnh tương phản rất ấn tượng, c gi trị biểu đạt cao. Vẫn l bt php ước lệ tượng trưng, gợi nhiều hơn tả. Ngn ngữ thơ anh giu hnh tượng, gợi cảm v hm sc đ đem đến cho người đọc thi phẩm hay về mẹ nhn dịp lễ vu lan.

Đi qua ci tạm thn gầy
V ai lặn lội lụn ngy, tn đm?
V con bứt tc thin tin
Để mong đổi cht bnh yn đn km!

Anh nhớ như in hnh dng mẹ hao gầy những thng ngy tần tảo, lm lụng để c ci ăn, ci mặc, lo chuyện học hnh cho con. Hnh ảnh mẹ chăm chỉ việc nh, ngồi khu v chăm lo manh quần tấm o cho gia đnh qua cặp từ ly căm căm v thnh ngữ se-chỉ-luồn-kim. Mẹ điển hnh cho hnh tượng phụ nữ Việt Nam đầu thế kỷ với những phẩm chất đảm đang, vn kho, thầm lặng hi sinh, khng nề h v lun nhận thiệt thi về mnh với lng thương con v bờ bến.

Căm căm se-chỉ-luồn-kim
Ngồi đơm nt o m qun xun th
C phong vn vẫn khng nề
Bng in trn vch Ta hề! Nhớ con

Thời gian cứ lặng lẽ tri v ma hiếu hạnh lại về. D cuộc đời c trải qua nhiều biến cố, hay những tc động vần vũ của đất trời, mưa nắng bo bng th tấm lng của người con vẫn nhớ đến mẹ với một tnh mẫu tử thing ling khng g lay chuyển! Lng nhớ mẹ khng ngui với giọng thơ bi ngi m chan chứa yu thương.

Rồi ma hiếu hạnh lng son
D mưa hay nắng vẫn ln lọt thương

Khp lại bi thơ, lần nữa tc giả sử dụng biện php tu từ nhằm tạo ấn tượng v nhấn mạnh nghĩa: trong mắt mẹ con mi l đứa trẻ:

Cả kiếp ny, c tin khng?
Mi trong mắt mẹ con cn nằm ni

Bi thơ Cho ma hiếu hạnh đ khp lại. Lời hết rồi m vẫn v cng. Xin cảm nh thơ Trần Dzạ Lữ đ lm nao lng người đọc với cảm xc dnh cho mẹ.Tiếng thơ của anh m cũng l tiếng lng của độc giả. Anh đ ni gim bao người con khi nghĩ về mẹ. Nghệ thuật diễn đạt bằng thể thơ lục bt rất mượt m. Cu thơ nền n, gieo vần chỉnh chu. Phải ni rằng thi nhn đ sử dụng rất điu luyện thể thơ truyền thống. Thơ lục bt của anh hay về nội dung, giu về nhạc tnh, Chỉnh thể về nhịp điệu, lấy thanh bằng lm chủ vận cch gieo vần đối thanh linh hoạt. Lựa chọn thi ảnh, thi liệu giu sức biểu cảm. nn bi thơ trong giai điệu tm tnh đ rung động lng người. Chng ti- những độc giả xin cng nh thơ đốt nn tm hương dng ln người mẹ của thi nhn v mẹ của những ai đ về ci vĩnh hằng.

Chng ti v c lẽ rất nhiều bạn đọc cũng đồng cảm với tc giả Trần Dzạ Lữ v cc nh thơ tiền bối như Chế Lan Vin, Du Tử L

Con d lớn vẫn l con của mẹ
Đi suốt đời lng mẹ vẫn theo con

( Chế Lan Vin)

Xin mượn bốn cu thơ của Du Tử L để kết thc bi viết:

Nghn năm nữa ti vẫn l đứa trẻ
Cần bn tay của mẹ thuở ln năm
Như mưa nắng rất cần cho cy tri
Em cho ti mi nh ấu thơ mnh.

Xin cảm ơn anh đ đng gp v ci thơ đương đại một ng thơ hay về mẹ nhn lễ vu lan.

 

Si Gn, ngy 31/8/2020
Hong Thị Bch H

Knh mời độc giả thưởng thức trọn vẹn thi phẩm:

CHO MA HIẾU HẠNH


Vng đau đeo cổ tay quen
Xuyến xao kỷ niệm lạt mềm buộc đi
Ngỡ ngng con mắt chia ngi
Nửa cheo leo phận, nửa đời bạc thay!

Đi qua ci tạm thn gầy
V ai lặn lội lụn ngy, tn đm?
V con bứt tc thin tin
Để mong đổi cht bnh yn đn km!

Căm căm se-chỉ-luồn-kim
Ngồi đơm nt o m qun xun th
C phong vn vẫn khng nề
Bng in trn vch Ta hề! Nhớ con

Rồi ma hiếu hạnh lng son
D mưa hay nắng vẫn ln lọt thương
Cả kiếp ny, c tin khng?
Mi trong mắt mẹ con cn nằm ni


Trần Dzạ Lữ

 

 

art2all. net