LAIQUANGNAM

 

BÀI CHÒI VÀ THƠ ĐƯỜNG

Một chút thư giãn

 

( nhắm thọc lét ai đó mở miệng ra là nói điều “ đội Hán” )
Laiquangnam

          Trong bộ bài Tàu có tên là Kon Pai' mà Bác sĩ Lê văn Lân sưu tầm được, nhằm giải mă câu hỏi nguồn gốc BàiCḥi của Việt Nam phát xuất từ đâu và khi nào? Bộ bài nào? Côn Sơn Bài mà Lê quư Đôn đề cập trong sách Kiến văn tiểu lục ra sao?  Bộ bài này ra làm sao?

Trong bài viết có tên “ Nguồn gốc kỳ bí của Bài Cḥi Việt Nam “ đăng trong đặc san của Người Việt Hải Ngoại xuất bản tại HOA KỲ năm xưa mà chị Lai Hồng Trần đă gởi tạp chí này từ Florida sang Nam California cho laiquangnam mượn đọc để viết bài biên khảo về Bài Cḥi, Bác sĩ Lê văn Lân đă choáng ngợp khi phát hiện ra bộ bài này tại một bảo tàng viện tại NY. Và thật kinh ngạc khi Bác sĩ đă có đôi lời sai trái về BàiCḥi Thuận Quảng. Chúng tôi có thấy lá bài mà Bác sĩ gọi là bộ ba lá bài Yêu (1). Đây là lá Thái tử, bởi nó đứng đầu tuyến có h́nh mặt người. Trên lá bài gốc của bộ bài Mă Điếu th́ nó là lá bài Vạn vạn, h́nh vẽ chỉ ông Tống Giang, nhân vật trong Thủy Hử. Sau này người Tàu làm lại bộ bài Kon Pai' th́ hạ cấp thành lá Thiên vạn, chỉ ông Vơ Ṭng. (2)

Xa xưa hơn nữa, là ông Thái tử người đứng đầu trong nhóm mặt người. Túm lại, đây là lá bài có chỉ số coupon cao nhất trong bộ bài Tàu. Ở Bộ Bài Ta, tức BàiCḥi Thuận Quảng trước sau chỉ có tên ID TỬ, mà Nick name là Thái tử. H́nh vẽ ông mang hia đội mũ. Có dấu triện đỏ để chỉ người giữ chiếc ấn triều đ́nh. Trong bộ Bài TA có hai lá bài có dấu đỏ chỉ người có quyền lực, một là Nick name Thái tử và hai là Đỏ Mỏ. Đỏ mỏ chỉ anh du côn vô học, lười biếng bẩm sinh, t́m cách ngoi lên để kiếm cho ra con dấu đỏ đóng vào miệng ḿnh, để trở thành người có miệng ăn miệng nói trước người cùng xóm cùng làng. Do Kon Pai', Đông Quan Pai -Kwan Pai có phần sao chép của ta th́ chú đỏ mỏ, người Tàu đóng cho hai con dấu đỏ, nhưng ở ngực và thắt lưng thay v́ đóng ở miệng như trong nguyên tác của Việt Nam.

Các lá bài của Tàu luôn có tên gọi nghèo nàn. Quanh quẩn là cách gọi kết hợp các con số nhất, nh́, tam, tứ …. cửu, với Văn, vạn, sách, trong khi của ta th́ đến 30 tên Nick name khác nhau, thế nên vui hơn nhiều do đôi khi có của quư hiếm của nần ông và nần bà.

Nói chi mặn quá anh ui,
Ậy! Dân gian ngày tết cười thôi là cười,
Bà ḿnh, sắp nhỏ cùng vui
Tục đâu mà tục, Ai khui mấy thì
H́ !h́! 

C. L lúc nhúc đâu có sao. Thanh tao là bạch huê, nọc thược, dái doi, tứ cẳng, ba gà ,sáu hột ….

Họ, người Tàu cũng biết khôn khi giải quyết ẩu do tạm không hiểu người sáng tác Việt Nam đă nói ǵ. Để đổi không khí, họ vẽ lại lá bài Tử và chén vào đó một cặp thơ. Lá bài dưới đây trong cỗ bài của Bác sĩ Lê văn Lân sưu tập:

   hay  

Nội dung cặp thơ tŕnh bày ở dạng liễn đối là

因過竹院逢僧話，
又得浮生半日閒

Nhân qua Trúc viện phùng tăng thoại,
Hựu đắc phù sinh bán nhật nhàn

==>

Nhân qua viện Trúc găp sư
Đời ta thêm nửa ngày dư thoại nhàn.

Th́ ra đây là hai câu cuối trong bài Đăng Sơn của Lư Thiệp đời Đường

Đăng sơn 登山 •
Tạm dịch là

Lên núi
Lư Thiệp

登山
終日昏昏醉夢間，
忽聞春盡強登山，
因過竹院逢僧話，
又得浮生半日閒。

Phiên âm

Đăng sơn

Chung nhật hôn hôn tuư mộng gian,
Hốt văn xuân tận cưỡng đăng san.
Nhân qua Trúc viện phùng tăng thoại,
Hựu đắc phù sinh bán nhật nhàn

Dịch sang thơ quốc âm

Ḿnh mơ mơ, mộng say suốt buổi
Xuân tàn ư!, cố ruỗi lên non
Gặp sư Chùa chận lối ṃn
Đời ta thêm nửa ngày rong thoại nhàn

Laiquangnam

Tàu họ suy tư như thế. UỐNG RƯỢU suốt ngày để đốt thời gian dư thừa. Hạnh phúc nhất là trên đường lên núi giải khuây, t́nh cờ gặp được nhà sư kéo vào chùa đàm đạo, tự nhiên ta có thêm ½ ngày.

Và tiền nhân ta th́ sao? Lá bài “Tử”, Nick name Thái tử, chỉ rằng ông là người phải chịu trách nhiệm về sự tan ră của xă hội do chính ông cai trị đấy nhé. Ông là người đầu tiên trong ḍng vua chúa Việt Nam đă tự tṛng “ hán “ vào đầu dân tộc ông. Khi hát hô thai về lá bài này, th́ đă có các câu hát như sau. Bạn có thấy quyền lực của ông không? Không “ xi nhê” ǵ. Họ …..??.

Bạn đoán đi, đây là lá bài ǵ khi nghe câu hát đố ( hô thai ) rằng:

Của ni là của để dành
Có là Thái Tử cũng đành chịu thua
Khôn ngoan, khéo lựa đũa vừa
Chàng chàng thiếp thiếp cù cưa đêm vào.

Là lá bài chi ?
Đáp: Là cái ngh́n vàng, tức là lá bài Bạch Huê. Do v́ nghe và đoán. Chỉ có cái bạch huê là “ cái của để dành “ lẽ nào lại là Nọc đượng của mấy cha nội !

Không khí tiếu lâm cũng chưa chịu dứt sau ngày tết.


Laiquangnam.
Viết từ sègọng yêu dấu của tôi


 

www. art2all. net