|
LAIQUANGNAM
Cao Bá Quát
(1809-1854)*
Laiquangnam giới thiệu Cao bá Quát chào đời tại kinh thành Thăng long. Ông dùng rất nhiều chữ Nho trong ḍng thơ chữ Hán của ông. Đó là một công phu rất đáng nể. Biết quá nhiều mặt chữ Nho cho nên có giai thoại cho rằng ông kiêu ngạo và ông coi thường Nguyễn công Trứ? Có ác ư với ông không? Vua Tự Đức phục sở học của ông là điều có thật. Thơ ông rất khó với nhiều người biết chữ Hán tài tử, v́ khó chú nghĩa cho đúng ư người xưa v́ ông uyên bác quá, câu chữ của ông chắc lọc nghiêm ngặt. Chọn đường dễ đi, xông vào như giới thiệu thơ Tàu, bàn thơ ĐườngTống lại là đường dễ ăn hơn, dễ bán hơn, dễ nổ hơn. Nhiều người đă xông vào, buồn năm phút cho ḍng văn cổ Việt Nam! laiquangnam nay xâm ḿnh giới thiệu thơ tiền nhân, điếc không sợ súng! Xin khách thơ rộng lượng. Thơ của Cao bá Quát quá hàm súc. Theo ư laiquangnam, người Việt Nam ngày nay một khi giới thiệu thơ tiền nhân của ḿnh th́ cần phải kỹ, nếu không, mang tội bất kính với tiền nhân v́ ḿnh đă làm vấy bẩn tâm hồn trẻ. Sự nhuếch nhác do lười khi giới thiệu sẽ khiến cho lớp trẻ tưởng thơ tiền nhân ta không hay bằng thơ Đường Tống của Tàu. Thơ cổ văn Việt Nam ít về số lượng là chắc, nhưng về phẩm th́ chắc ǵ thơ Đường Tống của Tàu đă hơn ta. Bài thơ dưới đây không hay bằng các bài thơ mà laiquangnam đă từng giới thiệu trên mạng Chim Việt Cành Nam và Art2all .net. Do bài có hai câu kết quá hay lại dễ nhớ, ư thơ lại không thấy trong thơ ngũ ngôn Đường Tống của Tàu … Ư thơ như vầy : _Sóng cuồng!_không gặp, trần thân, “_Dẫu tâm ngàn dặm”, ai lần cho ra !
Đó là câu dịch từ câu thơ nguyên tác của Cao Bá Quát
不見波濤壯 Bất kiến ba đào tráng An tri vạn lư tâm Cao bá Quát
laiquangnam nói hai câu rất dễ nhớ v́ nó chỉ có một từ xa lạ thôi, từ “an” [安 ] , chữ Nho nghĩa là “làm sao mà” . Thấy chữ này là biết ngay là xưa nay có vị vua Lê thời Lê mạc đă mĩa mai chữ nôm , “nôm na là cha mách qué” quả thật quá ấm ớ. Chính chữ Tàu mới đúng là “cha mách qué”. Người thầy thường giảng cho người Việt ḿnh học chữ Tàu với những lời dụ khị, rằng hăy cố mà học đi, chữ Tàu thâm trầm lắm, ví dụ, này nhé, [安 ] an là yên ổn, hàm ư v́ một khi dưới mái nhà ( nửa trên ) mà có người phụ nữ ( nửa dưới ) là kể như “an” (b́nh an). Mọi việc đă có người đàn bà dọn dẹp trong ngoài. Thế th́ từ “an “ trong “an tri” này là ǵ ? Các “bóng đè” có ư kiến ǵ không?* An tri vạn lư tâm Tạm dịch : Làm sao mà biết tâm vạn dặm. Câu này như một chân lư nhất là vào đầu thế kỷ 21 này. Câu thơ khiến khách yêu thơ cười tủm tĩm một ḿnh. Trong Kiều của Nguyễn Du, laiquangnam nhắc tuồng, có ít ra là ba người đàn ông thuộc ba giới khác nhau là Sở khanh, Thúc sinh vàTừ Hải. Đàn ông th́ hay nói về cái tâm vạn dặm của ḿnh. Nổ cho cố vào ! ( các bà cười cho thúi mũi ). Cả ba đều “gáy “ với Kiều về cái tâm vạn dặm ấy và ai ra sao th́ khách thơ đều biết nhẵn mặt. Kiều lúc ban đầu, khi nàng mười mấy tuổi ( Kiều nhi ) Nguyễn Du cảm động thốt : Đau ḷng kẻ ở người đi, Lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tầm. Đó là khi nàng mở Tâmvạndặm nơi tuổi trẻ, nàng chấp nhận bán ḿnh chuộc cha. Sau này nàng trả được thù, nàng sướng rân, tuổi nàng đă trên dưới ba mươi, nên nàng cố sống cho ḿnh, tội chi không hưởng, đời là bể khổ, Hồ tôn Hiến tinh ư lót tay ít vàng. Đêm về nàng bèn thủ thỉ với Từ Hải, _hàng đi ḿnh !. Rơ ràng tâmvạndặm trở thành tâmtínhtoán của lớp người trên 30? chăng, ít ra laiquangnam cũng nói đúng được vài mươi % . Trong lịch sử, chín đời vua Nguyễn, các vua anh hùng nhất đều ở tuổi đôi mươi là Hàm Nghi, Duy Tân. Vua già như Tự Đức th́ được tiếng hay chữ không ích lợi ǵ cho dân cho nước, già học giỏi, không có tâmvạndặm, có khi làm ráchviệc hơn ! 1- Sở Khanh ngưu đầu măviện, tay sai cho Tú bà gáy rất ngon! Nàng đà biết đến ta chăng Bể trầm luân lấp cho bằng mới thôi!
2- Thúc Sinh, chàng thương gia giàu có, sợ vợ thấybàcố cũng nào chịu kém ai về khoản “vạn lư tâm “, ngu chi không gáy với người đẹp ! . Đường xa chớ ngại Ngô Lào, Trăm điều hăy cứ trông vào một ta!. ngon ơ !
3- Từ Hải, kẻ bán đứng đồng đội, đầu hàng địch để rồi bị chết đứng. Kẻ đă đặt gái trên t́nh chiến hữu, th́ lại gáy to nhất Một lời đă biết đến ta, Muôn chung, ngh́n tứ cũng là có nhau. Muôn chung, ngh́n tứ cũng là có nhau? Tâm vạn dặm của Từ Hải đă rơ, vậy mà nhiều sư phụ đă cố gán cho Nguyễn Du khi xây dựng nhân vật này ? Từ Hải lúc đầu anh hùng, về sau hèn nên đă bán đứng dồng đội đă vào ra sinh tử cùng ḿnh nơi ḥn tên mũi đạn để có được một cơi sơn hà riêng. Lúc chàng ta “ đem thân về với triều đ́nh” , rơ ràng chàng đă quên tấm thân “ vai năm tấc rộng thân mười thước cao “, mà Nguyễn Du đă viết tặng cho Từ. Tầm cao mười thước Tàu này có lẽ so cao ngang tầm váy của nàng Kiều. Từ Hải “ lùn “nên đă thấy và ôm “nó” chặt hàng ngày nên mới ngu ra thế ấy. Hàng thần lơ láo! Hồ tôn Hiến gạt dễ. Từ ngày có Kiều, đời Từ đâu c̣n muốn ǵ thêm nữa, ừ hỉ ! Từ cho có lư , Từ có “nhưng“ nhưng “nhưng” không đủ mạnh ! Có khi nào khách thơ tự hỏi, ngày xưa sao anh em ḿnh cả tin lời b́nh của các Sư phụ như thế nhỉ! và lại cả tin chí khí anh hùng của Từ đến thế. Cả thầy tṛ ta cùng ra nông nỗi. Rơ ràng “cùng một lứa bên trời lận đận” , PHV, dịch T́ bà hành.
Nay, laiquangnam dịch “tặng “cho tất cả các người đàn ông có mặt trong danh tác Kiều câu thơ của Cao thi bá như ri : Sóng cuồng ! né giỏi! _đời ni, Dẫu Tâm vạn dặm ! dựa g(D)́ mà khoe?
Tâmvạndặm ? _ th́ ra ba cha nội này chỉ cốt làm bùi tai người phụ nữ để được họ cho ôm, một khi họ cảm động, mấy cha tội chi không nổ cho cố vào. Rách việc !
Ước mong câu Bất kiến ba đào tráng An tri vạn lư tâm của Cao bá Quát
phải là _Sóng cuồng!_không gặp ,_ trần thân, “_Dẫu tâm ngàn dặm”, ai lần cho ra !.
Câu nguyên tác dùng đúng người, đúng việc, đúng nơi. “Giữa đường gặp chuyện bất b́nh chẳng tha” , Lục vân Tiên, rất cần cho người đàn ông Việt ở thế kỹ 21 này, đó là việc đáng nổ để khi gặp người đàn ông dân các cường quốc không đến nỗi nào buộc phải cúi đầu.
Một sáng tại quê người. Tháng giêng 2011 laiquangnam
Chú thích Bản tin trên mạng có tên “Người TQ ngày càng viết kém chữ Hán?,” vào ngày thứ ba, 10 tháng 1, 2012, viết “Hơn 80% người Trung Quốc cho rằng tŕnh độ thuần thục chữ Hán đang suy giảm và gần 61% tin là đang có khủng hoảng đối với tiếng Trung trên phương diện là một ngôn ngữ, theo một khảo sát mới đây do tờ Nhật báo Thanh niên Trung Quốc thực hiện. Trong khảo sát với sự tham gia của 1770 người, th́ gần 84% cho rằng mức độ nhuần nhuyễn cần thiết khi dùng tiếng Trung của người Trung Quốc đang tồi đi, trong đó 45% cho rằng t́nh h́nh khá nghiêm trọng”.
___________________ * Chú của a2a : Đọc thêm : http://vi.wikipedia.org/wiki/Cao_Bá_Quát#N.C4.83m_sinh.2C_n.C4.83m_m.E1.BA.A5t http://nhavan.vn/index.php?mod=article&cat=Buttichnhavan&article=232 http://chutluulai.net/forums/showthread.php?t=8075 http://www.songhuong.com.vn/main.php?cid=40,44&id=4&case=2&left=40,18#
|