LAIQUANGNAM

Laiquangnam giới thiệu thơ tiền nhân

HƯƠNG GIANG TẠP VỊNH

Cao Bá Quát

          Hương giang tạp vịnh là một loạt gồm 14 bài tạp vịnh của Cao Bá Quát khi ông mới ra làm quan tại vùng đất này. Thơ là một kiểu nhật ký của Người xưa.

 
Tại sao các bạn là người con yêu của Huế lại không dịch bằng chính giọng rất Huế và bằng thứ tình cảm rất Huế với thứ ngôn ngữ rất mượt mà của mình? Về lãnh vực văn chương, nghệ thuật, lẫn tôn giáo và ngay cả về trí năng thì người Huế rất đỗi tài hoa và xuất sắc vô cùng. Đó là sự thật. Tới luôn còn ngại ngùng gì!

Laiquangnam sẽ cố gởi đủ 14 bài lên trang web này, chữ Hán mà không có nguyên tác đi theo đôi khi khiến người dịch thơ ăn gian ngữ nghĩa, nếu như mình dùng thì mình sẽ mất công suy nghĩ về nội dung bài thơ.

Thân ái –

laiquangnam

~~oOo~~

Cao Bá Quát

香江雜詠十四首
其四

I-Nguyên tác

湖海寬寬幾處歌
舂参瞷入棹参多
晓風殘月倉橋路
為爾低参喚奈何

II-Phiên âm

Hương giang tạp vịnh thập tứ thủ
Kỳ IV

Hồ hải khoan khoan kỷ xứ ca.
Thung tham gián nhập trạo tham đa .
Hiểu phong tàn nguyệt thương kiều lộ.
Vị nhĩ đê tham hoán nại hà.
 

III-Chú nghĩa vài từ trong câu.

湖海 Hồ hải là biển hồ, ý chỉ vùng sông nước 
寬寬 khoan khoan; khoan là rộng. Ví dụ: khoan nhặt, khoan khoan là đều khắp, rộng khắp
幾 Kỉ, là bao nhiêu
舂 Thung, tiếng nện, tiếng đập, tiếng giả gạo

参 Tham là dự phần vào,như chữ tham gia
棹 Trạo, mái chèo,
晓, Hiểu, buổi sáng sớm
倉 Thương, kho hàng.
低 Đê là thấp, lưng (ngữ cảnh là kho lương không đầy)
喚 hoán, kêu Ví dụ : hô hoán

IV -Ý thơ theo chỗ tôi hiểu, nay xin chia sẻ như là một gợi ý mà thôi.

Câu 1, mô tả sự sinh hoạt kinh thành Huế .”Hồ hải khoan khoan kỷ xứ ca”. đều khắp vùng sông nước (có lẽ dọc suốt bờ sông Hương nơi đâu cũng ca hát?( hay nơi đâu cũng có chỗ hát hò ca nhạc, nhà hát? ).
 

Câu 2, “Thung tham gián nhập trạo tham đa”. Tiếng chày bị lẫn trong tiếng chèo khua . Hàm ý Trong tiếng chèo khua tấp nập trên sông có lẫn tiếng giả gạo.
 

Câu 3 , “Hiểu phong tàn nguyệt thương kiều lộ’. Ý thơ, trong làn gió sớm vào lúc trăng tàn, dọc theo sông Hương, nào là kho hàng, nào là đường sá, cầu cống. (theo ngữ cảnh, cảnh sầm uất và sinh hoạt tấp nập.)
 

Câu 4 , “Vị nhĩ đê tham hoán nại hà”. Vậy mà kho lưng cớ, kêu ai?

Ý thơ tổng quát:

Lời tâm sự của một trí thức âu lo trước vận nước. Vì sao dân ra sức làm như vậy ( vắt cạn sức làm, đóng thuế, nhập kho ngay từ lúc trời còn mờ mờ mà kho cứ lưng mãi. Công khố đi đâu ? Thì dồn vào việc xây lăng tẩm. Chiến tranh xảy ra lấy gì mà chống đỡ. Muôn đời dân đen là vật hy sinh cho nhà cầm quyền mà mình trót bị kẹt trong tròng ấy!

Tại sao các bạn Huế lại không dịch bằng chính giọng địa phương của mình, bằng tình cảm quê hương mình? Về lãnh vực văn chương, nghệ thuật, tôn giáo và cả về trí năng, người Huế rất tài hoa và rất xuất sắc. Đó là sự thật.

Lần này laiquangnam không dịch bởi laiquangnam dịch mang âm hưởng Quảng Nam mất vui. Ví dụ : nếu laiquangnam dịch câu cuối “Vị nhĩ đê tham hoán nại hà’ thì chắc là sẽ dịch là “ Vậy mà kho bộng lưng màu!_ làm sao?” hay =>
“ Ủa mà kho bộng lưng màu!_ mần răng?”.

V- Dịch thơ quốc âm
( xin chừa trống chờ thi nhân )

Xxxx
Xxxxx
Xxxxx
xxxxx

Nam Cali, tháng 3 .
Laiquangnam .

 

www.art2all.net