|
Laiquangnam giới thiệu thi nhân tráng sĩ
ĐẶNG DUNG
Cảm hoài * Phần II. Đoạn II - Thời lai đồ điếu thành công dị
Dẫn nhập
Thời lai đồ điếu thành công dị là hai câu than văn?, là hai câu tự an ủi cho sự thành bại của người tráng sĩ anh hùng? Tôi không tin một nhân cách cao thượng như Đặng Dung lại viết những điều mang tính AQ như thế. Đặng Dung là người dấn thân xông vào việc khó, con nhà ṇi. Than văn hay tự an ủi không phải là tính cách của người tráng sĩ. Do một thuộc tính bẩm sinh tính cách của thi nhân Việt xưa, họ rất tài t́nh khi viết các ḍng thơ nén, rất ngắn gọn. Chắc chắn một người đă chọn cho ḿnh cuộc chiến đấu kéo dài đến ngàn năm sau đối với Phương Bắc .Nhớ xưa khi cha tráng sĩ ngồi dạy ông bổn phận của một kẻ cầm quân vệ quốc: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, Ruột đau như cắt, nước mắt đầm đ́a; Chỉ giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù; Dẫu cho Trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ, Ngh́n thây ta bọc trong da ngựa, Cũng nguyện xin làm!" Hịch tướng sĩ . Nước c̣n ô nhục nhân dân c̣n đau khổ th́ ngày ấy ḷng người tráng sĩ đâu yên. Người Việt ngước nh́n trăng nh́n người tráng sĩ già Đặng Dung mà sa nước mắt
Quốc thù vị báo đầu tiên bạch
Thù trả chưa xong đầu đă bạc,
Quốc thù canh cánh đầu tiên bạc!
Tôi nghĩ rằng tiền nhân ta muốn qua hai nhân vật Hàn Tín và Phàn Khoái
mà rút ra một bài học về sự vận động quần chúng trong các cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm sau này . “Tháng Sáu (âm lịch) năm Canh Tư (1300), Trần Hưng Đạo ốm. Vua Trần Anh Tông ngự tới nhà thăm, hỏi rằng: "Nếu có điều chẳng may, mà giặc phương Bắc lại sang xâm lược th́ kế sách như thế nào?". Ông trả lời: "Ngày xưa Triệu Vũ Đế (tức Triệu Đà) dựng nước, vua nhà Hán cho quân đánh, nhân dân làm kế thanh dă (vườn không nhà trống), đại quân ra Khâm Châu, Liêm Châu đánh vào Trường Sa, Hồ Nam, c̣n đoản binh th́ đánh úp phía sau. Đó là một thời. Đời nhà Đinh, nhà Tiền Lê dùng người tài giỏi, đất phương nam mới mạnh mà phương bắc th́ mệt mỏi suy yếu, trên dưới một dạ, ḷng dân không ĺa, xây thành B́nh Lỗ mà phá được quân Tống. Đó lại là một thời. Vua nhà Lư mở nền, nhà Tống xâm phạm địa giới, dùng Lư Thường Kiệt đánh Khâm, Liêm, đến tận Mai Lĩnh là v́ có thế. Vừa rồi Toa Đô, Ô Mă Nhi bốn mặt bao vây. V́ vua tôi đồng tâm, anh em ḥa mục, cả nước góp sức, giặc phải bị bắt. Đó là trời xui nên vậy. Đại khái, nó cậy trường trận, ta dựa vào đoản binh. Dùng đoản binh chế trường trận là sự thường của binh pháp. Nếu chỉ thấy quân nó kéo đến như lửa, như gió th́ thế dễ chế ngự. Nếu nó tiến chậm như các tằm ăn, không cầu thắng chóng, th́ phải chọn dùng tướng giỏi, xem xét quyền biến, như đánh cờ vậy, tùy thời tạo thế, có được đội quân một ḷng như cha con th́ mới dùng được. Vả lại, khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước vậy"[ Đại Việt sử kư toàn thư ]
“th́ phải chọn dùng tướng giỏi, xem xét quyền biến, như đánh cờ vậy, tùy thời tạo thế, có được đội quân một ḷng như cha con th́ mới dùng được.” Lời dạy của tiền nhân Trần Quốc Tuấn là bài dạy khai tâm cho một v́ Vua. Đất nước ta luôn bị họa Phương Bắc xâm lược từ thời lập quốc, nay lại tiếp tục bị xâm lăng càng lúc càng khốc liệt hơn. Người lănh đạo của ta và tướng lănh của ta phải có cách hành xử khác vói Lưu Bang (vua của Hàn Tín). Tuy bài thơ Cảm Hoài của tráng sĩ Đặng Dung không nói rơ ra, nhưng v́ người xưa của ta thường nén ư nên buộc ḷng chúng ta phải giải mă. Tôi tin rằng tiền nhân ta đă gởi gấm vào đấy một bài học, một lời dạy kín đáo. Thế hệ Đặng Dung không làm được nhưng mai sau người Việt ở khắp năm châu sẽ rút ra được bài học từ sự thất bại của ông mà tránh đi vết xe cũ. Cha ông là Đặng Tất đă thờ lầm một minh chủ khốn nạn nên đă mạng vong. Cuộc chiến đang trên đà thắng lợi bỗng nhiên bảo ngừng lại khiến hôm nay dân tộc ta đă rước thêm lắm điều bất hạnh. (Laiquangnam giới thiệu thi nhân tráng sĩ Đặng Dung
http://chimviet.free.fr/vanco/laiquangnam/lqnt054.htm)
Bần tiện gặp thời lên cũng dễ, Không ít kẻ có tài nhúng tay vào vào tội ác, hay có khi vô t́nh gây ra tội ác đều đă để lại di hại cho muôn đời sau. Thật là nguy hiểm khi KẻCóTài lại đem tài ḿnh ra pḥ một Minh Chủ mà họ vốn không rơ nguồn gốc lưu manh của hắn. Anh ta, qua thành quả học tập, anh bỗng nhiên nổi tiếng trước đồng bào anh, Minh chủ lưu manh của anh lập tức dùng anh như một con chim mồi có giá trị nhất. Nhiều nhân tài u mê khác phải chết chùm theo anh v́ tiếp bước anh.
Hàn Tín trong câu trên là một ví dụ điển h́nh như thế. Hàn Tín về hàng
trước, được Lưu Bang ép ḿnh lập đài bái tướng, một sáng một chiều Hàn
Tín lên như diều, các danh tướng của Sở lần lượt theo về hàng Lưu Bang
sau. Và sau đó Họ như Trần Hy, Khoái Triệt phải mạng vong. Suy cho cùng
các anh là những kẻgặpthời và gặp may. May v́ Hạng Vơ đă từng một lần
tha chết cho anh. Vận Sở không c̣n, tin ḿnh vô địch nên gạt qua lời
của các mưu sĩ của ḿnh biểu giết Lưu Bang và Phàn Khoái đi, ông lại tha
khiến cho binh tướng nước Sở chán nản dần dần họ bị suy yếu. (Đặng Dung )
(PKB)
Người cho ông là anh hùng đó là hai người nổi tiếng trong văn đàn Tàu như Sầm Tham và Kim Thánh Thán, họ là đồng hương của anh. Người cho anh là “đồ bần tiện gặp thời” cũng là hai người nổi tiếng của người Việt, một là thi nhân tráng sĩ Đặng Dung đầu thế kỷ 15 và người kia là nhà dân tộc học đầu thế kỷ thứ 20, Phan Kế Bính.
Danh sĩ Tàu đánh giá đúng hay Tiền nhân ta đánh giá đúng? Tiêu Hà sau này cũng dư biết cốt khí lưu manh của Lưu Bang nhưng v́ gia đ́nh ông và luật tru di tam tộc khiến ông phải làm thinh cam chịu. Một ḿnh ḿnh nhục nhưng gia đ́nh được toàn thây, đó là điều mà kẻ có tài cần phải quan tâm khi pḥ một Minh Chủ. Một Minh Chủ lưu manh luôn luôn tỏ ư chăm lo cho gia đ́nh ḿnh ngoài miệng nhưng đó lại là một thủ đoạn nắm con tin quư giá nhất của KẻCóTài. Tiêu Hà kẹt v́ lúc đầu Tần Thủy Hoàng bạo ngược quá. Đàn ông quá hèn là người thuộc giới Sĩ (士) Tàu, Tiêu Hà nghĩ đến lúc phải hành động chống lại bạo chúa Tần Thủy Hoàng. Nay có anh Đ́nh trưởng Lưu Bang liều mạng, dám kháng cự, thấy được quá nên theo về. Sau này khi vợ con đă ở sát bên Lưu Bang, hiểu ra th́ đă muộn.
Thời ấy kẻ khôn ngoan nhất là biết thu ḿnh dạ dạ vâng vâng, theo voi ăn
bă mía. Vợ con nay trong tay Minh chủ, hở ra là chết. Tiêu Hà sợ Lưu Bang
vật chết vợ con ḿnh. Thôi th́ cúc cung tận tụy, nhắm mắt đưa chân biết
đâu mai đây Minh Chủ Lưu Bang sẽ tự hồi tâm mà tự cảm hóa ḿnh. Hán Vương luôn coi Tín là kẻ thù tiềm ẩn; Lưu Bang buộc phải chia quyền cho Hàn Tín v́ lực của Sở Bá Vương c̣n quá mạnh. Lưu Bang ghi tâm. Để đó!. Lần này khi Sở vương có bề yếu đi, Lưu Bang muốn tự ḿnh cầm binh nhưng ông đâu phải là dân nhà ṇi, anh chỉ là một Đ́nh trưởng mà thôi. Binh sĩ chết sạch may mà chạy thoát thân kịp.
Đó là khi bị vây khổn ở Huỳnh Dương, Hán vương (Lưu Bang) cải
trang cùng một hầu cận chạy qua dinh Triệu, thừa lúc Triệu vương
Hàn Tín còn ngủ say, ông thu binh quyền Tín một cách đột ngột
tại đất Triệu. Hàn Tín làm thinh. Ư muốn giết Hàn Tín đă chớm lên lại trong ḷng Lưu Bang bởi Hàn Tín cầm binh quá giỏi. Lúc này Hạng Vơ đă tự sát. Lưu Bang lên ngôi vua. Y nghĩ, chỉ có cách giết Hàn Tín th́ khi ḿnh (Lưu Bang) nằm xuống th́ cháu con ḿnh mới bền vững muôn đời. Vợ chồng Lưu Bang đă bàn nhau như thế, nhưng chưa biết cái cớ nào để cho các tướng và thuộc hạ không nhỏ to đàm tiếu. Lưu Bang lập kế đi tuần du, ông chọn đến Vân Mộng, Hàn Tín ở gần đó .Ông cho lệnh mời Tín đến cốt là để xác nhận quyền uy ḿnh và đồng thời xem uy tín của Hàn Tín nay có c̣n với binh sĩ không. Tín xanh mặt. Có người nói nhỏ “coi chừng mất mạng v́ việc che dấu Chung Ly Muội đó nghen”. Muội là ai?. Chung Ly Muội vốn là người bạn rất thân của ông khi họ cùng pḥ Hạng Vơ. Họ đă cùng cứu nhau thoát chết trong các trận đánh lớn. Họ là ân nhân của nhau. Chung Ly Muội là một tướng tài của Sở mà Lưu Bang chưa bắt được. Tâm thức “chun quần” đă hiện về từ trong cơi vô thức, Hàn Tín nói mối lo của ḿnh cho Muội nghe. Muội nói “ Vì sợ tôi nên Lưu Bang chưa giết ông, bởi người mà Lưu Bang sẽ cậy nhờ ông nếu tôi có cơ hội khởi binh chống lại Hắn. Nay Tôi mà chết, Lưu Bang không c̣n kẻ ngang tài, Hắn ta sẽ lập tức thịt ông. Tôi c̣n lạ ǵ sự gian xảo của thằng họ Lưu này”. Tín làm thinh, mặt đầy lo lắng. Muội mắng “Mày là thằng hèn”, Hèn Đại Tướng! Sau đó Muội tự sát. Tín bèn chụp lấy cơ hội, lẹ tay chặt đầu Chung Ly Muội rồi mang đầu bạn ḿnh dâng cho Lưu Bang để lập công rằng Y đă giỏi lập mưu cài bẫy Chung Ly Muội . Những tưởng Lưu Bang sẽ mừng. Mặc! Lưu Bang ra lệnh bắt trói ông ngay tại chỗ, trói gô rồi ném vào gầm xe như một con chó, phát lệnh chở ông về Lạc Dương hành h́nh. Trong không khí ngột ngạt chết người đó, Hàn Tín thấm đ̣n và lời của Chung Ly Muội trở thành hiện thực ngay sau đó. Tín than thở từ gầm xe, với lời đầy cay đắng, đại để ,”gian nan xẻ áo cơm nhường, treo cung giết chó mới tường hôm nay!” Lưu Bang ngồi trước xe nghe, người hầu cận, người đánh ngựa cũng nghe. Chợt nghĩ quả thật xưa kia lúc ḿnh lập đài bái tướng, ḿnh cùng các chư tướng thề sống chết có nhau, họa cùng chia phước cùng hưởng. Binh quyền nay đă gom về tay ḿnh, “câu treo cung giết chó” tuy là câu b́nh thương nhưng bối cảnh này lại là câu báo động của Hàn Tín cho các tướng c̣n cầm quân, hăy nhớ lấy thân phận của Tín mà học bài tự xử. Nay ai cũng nghe, ḿnh mà mạnh tay, bứt dây động rừng các tướng sĩ sẽ động ḷng và không chừng liên kết lại chống ta.”. Xuất mồ hôi, Y bèn làm mặt đạo đức, chỉ phạt nhẹ, lấy lại chức vương trao lại cho con ḿnh, hạ Tín xuống chức hầu. Đúng như Lưu Bang tiên liệu các danh tướng dưới quyền của Hèn Đại Tướng năm xưa vẫn c̣n nắm binh quyền mà Lưu Bang chưa gom hết về một mối để diệt sạch như Trần Hy. Bọn Họ đă dao động. Nhiều người đă kháng cự lại. Nhưng Hèn Đại Tướng th́ sao?. Sau khi được tha, Y quỳ laỵ tạ nghiêm túc, trước sự chứng kiến của bá quan văn vơ, Y nói lời tri ân vị Minh Chủ đă quá rộng ḷng và thề sẽ không bao giờ ăn ở hai ḷng. Lúc này Hèn Đại Tướng Hàn Tín Hán-X́n (229 – 196 TCN) mới ngoài 30 tuổi. Đàn ông tuổi chín là tuổi 30. Hàn Tín trở thành Hèn Đại Tướng quá sớm khiến tiền nhân ta khinh thường tư cách ông là vậy. Chung Ly Muội dính đến ông, Muội phải vong thân, cái chết của Muội đầy khí phách do tự sát, sau khi Muội mắng ḿnh thậm tệ, lư ra phải khiến ông phải tự hối, v́ đây là lời cảnh giác thứ ba. Lời cảnh giác thứ nhất từ Vũ Thiệp, lời cảnh giác thứ hai từ Khoái Thông. Hàn Tín có quá nhiều người giúp đỡ, hào quang vẫn c̣n. Hèn, một ḷng giữ phận ḷn trôn. Lần trước Hèn với tên thất phu v́ sợ vong mạng. Lần Hèn này v́ sợ mất quyền lợi bổng lộc triều đ́nh. Tuổi mới 30 mà sao cựu Đại Tướng hèn sớm thế!. Qua mắt Lưu Bang, nay th́ khí phách không c̣n trong con người làm tướng của Tín rồi. Lưu Bang cho là đă yên về mặt Tín, nhưng ngoài Tín ra c̣n ai nữa? Chắc ǵ họ đă hèn như kiểu Tín. Lưu Bang lo. Lưu Bang phát lệnh chở ông về Lạc Dương hành h́nh nay chuyển ư, ”Thôi th́ ta hăy dùng Tín như một con chim mồi. Ta sẽ mang Tín về kinh thành, cho người giám sát chặt xem ai hay tới lui tâm t́nh với Tín, rồi Ta làm luôn một lần cho sạch. Cháu con ḿnh sau này sẽ không c̣n sợ bất kỳ một công thần danh tướng nào nữa. Nhà Hán sẽ vững bền muôn đời”, Lưu Bang mĩm cười một ḿnh. Lưu Bang đă hiểm ác thế mà dưới tay Y c̣n có hai kẻ mưu sĩ lỗi lạc, thuộc cánh quan văn, họ là bậc thầy về âm mưu hại người hiểm ác nhất trong lịch sử Trung Quốc, đó là Trần B́nh và Tiêu Hà góp tay vào. Âm mưu và hiểm ác như Gia Cát Lượng thời Tam quốc sau này cũng chỉ là dóm lửa que diêm so với ánh đuốc tiền nhân ông là Trần B́nh và Tiêu Hà thời lập Hán.
Tín được tha lui về Hầu dinh của ḿnh, ông không lấy thế làm nhục
với hàng tướng lãnh và binh sĩ dưới trướng. Ngày xưa và hiện
nay, ông không hề để ư đến những ḍng nước mắt của những vị tướng dưới
quyền, những người đă hết lòng theo ông, che chở cho ông nơi chiến
trường để nay ông được mang quân hàm đại tướng, lúc vinh quang được
phong vương và nay cả với tước hầu tuy “đuổi gà cho vợ “ của ông nữa.
Tham sống sợ chết vốn là bản chất của Hàn Tín. Lúc này Hèn Đại
Tướng Hán X́n mới ngoài 30 tuổi. Chương Hoài Âm Hầu trong Sử Kư Tư Mă Thiên chép, Trần Hy là một danh tướng, nhưng lại là thuộc tướng của ngài đại tướng Hàn Tín năm xưa …. “Trần Hy được bổ làm thái thú ở Cự Lộc. Hy từ giă Hoài Âm Hầu. Hoài Âm Hầu nắm lấy tay Hy, đuổi những người xung quanh, cùng Hy dạo bước ở ngoài sân. Tín ngẩng đầu lên trời thở dài mà rằng: - Ta có thể nói với nhà ngươi được không ? Ta muốn nói với nhà ngươi một lời. Hy đáp: - Xin tướng quân chỉ giáo. Hoài Âm Hầu nói: . - Chỗ nhà ngươi ở là nơi tinh binh trong thiên hạ ở đấy. Nhà ngươi lại là người tôi được bệ hạ tin yêu. Nếu người ta nói nhà ngươi làm phản th́ thế nào bệ hạ cũng không tin. Nói lần thứ hai th́ bệ hạ sẽ nghi. Nói lần thứ ba th́ thế nào bệ hạ cũng nổi giận, mà thân hành cầm quân. Ta v́ nhà ngươi từ bên trong nổi dậy, th́ có thể lấy được thiên hạ. Trần Hy vốn biết tài năng Hàn Tín cho nên tin theo, nói:
- Xin vâng lời chỉ giáo .(Tư Mă Thiên) Ta thấy ǵ trong đoạn văn này của Tư Mă Thiên? Hàn Tín chủ động than thở với thuộc tướng xưa đă coi ḿnh là thần tượng cho dù nay ḿnh không c̣n quyền sinh sát với họ nữa. Hàn Tín nay đă nếm mùi cay đắng và ô nhục nay cố t́m lối thoát cho ḿnh sau khi nếm thêm mùi ô nhục khác với chức Hoài Âm Hầu tại kinh thành dưới sự giám sát chặt của Lưu Bang mà y không sao chiu nổi .. Trần Hy sau khi gặp Hàn Tín càng hiểu ngay tâm địa hẹp ḥi của Lưu Bang. Nghĩ đến các tướng lănh năm xưa bè bạn ḿnh lần lượt bị Lưu Bang thịt hết gồm Hàn Vương Tín, Lương Vương Bành Việt, Hoài Nam Vương Anh Bố, Yên vương Tang Đồ, Yên vương Lư Quán, Triệu vương Trương Ngao đều bị Lưu Bang lần lượt t́m cớ thịt họ. Nghĩ sẽ có ngày sẽ đến phiên ḿnh và Hàn Tín; Trần Hy khởi binh kháng cự. Năm thứ mười một nhà Hán (năm 196 trước Công nguyên), Trần Hy quả nhiên làm phản. Nhà vua thân hành làm tướng, đem quân đi. Tín cáo bệnh không đi theo, ngầm sai người đến nói với Trần Hy: - Ông cứ cử binh, tôi ở đây sẽ giúp ông..(TMT)
Trần Hy hứa là làm. Hàn Tín nào có chịu đến với ông. “Tâm thức luồn quần
“ cố hữu nay về lại với Tín. Thế cô, sức cùng, ông (Trần Hy) cùng 500
tráng sĩ lui về cố thủ trên đảo, chống đỡ sự tấn công quyết liệt của
Phàn Khoái với sự đích thân chỉ huy của Lưu Bang. Thế cùng, lực kiệt, họ
phải thua. Họ đă thua!. Tất cả bọn họ đă đồng loạt rút gươm tự sát hoặc
chém vào chiến hữu ḿnh nhằm giúp bạn ḿnh mau chết, họ cùng chủ tướng
không để sa vào tay giặc mà ngày xưa họ đă góp tay xây dựng sự nghiệp
cho ông. Lưu Bang được Phàn Khoái dẫn đến xem hiện trường, có Phàn Khoái
sát bên cạnh mà Y phải rùng ḿnh thất sắc, xác chết vương văi, máu tràn
trên sân đảo.như ḍng suối. Ngày G, giờ G.đến. Ngày Khánh Tiết các quan tụ về cung Trường Lạc để ăn mừng sinh nhật và chúc thọ cho Lă hậu, vợ Lưu Bang. Lưu Bang được nghe thuộc hạ tường thuật sự việc xảy ra tại kinh thành. Lưu Bang rất mừng. Thế là ổn đến muôn đời sau. Được báo trước ngay khi Hàn Tín bị bắt, Lưu Bang không về ngay mà hạ trại ở lại. Chuyện kể “Lă Hậu biết Tiêu Hà là người mà Hàn Tín thọ ân sâu. Năm xưa Tiêu Hà tiến cử Hàn Tín với Lưu Bang và khuyên Bang lập đàn bái tướng khiến Hàn Tín c̣n hănh diện đến giờ. Tiêu Hà đến tư dinh của Tín khuyên đại tướng nên ra cung Trường Lạc mà chúc thọ Lă Hậu để lấy ḷng, tại đó rất đông các đại quan và cố nhân của Ngài, dẫu sao giữa Ngài và Bệ Hạ đă có những lúc không vui. Ư Tiêu hà nhắc khéo lại chuyện Lưu Bang lấy lại chức Tề vương đă cấp cho Hàn Tín vào thời điểm mà Lưu Bang đang rất cần y. Lưu Bang c̣n sợ Hàn Tín nên thế vào đó một cấp thấp hơn một chút. Và rồi sau đó lột dần dần chức đi từ Tề Vương => Lỗ vương => Hoài âm hầu (Hoài âm là tên một quận huyện quê hương của Hàn Tín. Hoài âm tuy là địa danh nhưng khi đi với tước “hầu” là một sự sĩ nhục v́ lối chơi chữ của quan văn Tiêu Hà).. Đại Tướng cầm quân năm xưa, Hoài Âm Hầu hôm nay. Hàn Tín vừa mới bước qua cửa ngọ môn th́ bị vơ sĩ mai phục sẳn xông ra trói gô, áp dẫn đi cho thiên hạ xem trước khi bị đưa đến cung Trường Lạc, nơi đó có Lă Hậu đang ngồi chờ sẳn. Y chịu bị hành h́nh một cách rất truyền thống Tàu, lệnh xẻo mũi, chặt tứ chi, róc thịt, quăng xương và thịt và cuối cùng khi c̣n ngáp ngáp hết rên là là lệnh cho chặt đầu quăng ra cho lũ chó chờ sẳn tranh nhau cấu xé, dân chúng đă được huy động đến xem y chết.. Lă hậu điềm tỉnh chứng kiến cùng với Tiêu hà và văn vơ bá quan. Tội mưu phản...
Ngài nguyên đại tướng lúc ấy chỉ mới 33 tuổi, cả ba tộc bị tru di.
Qua sử kư Tư Mă Thiên, chương Hoài Âm Hầu liệt truyện đă nói lên tất cả.
Trần Hy dẫu là thuộc tướng của Hàn Tín năm xưa, nhưng Trần Hy cũng đánh
trả và Lưu Bang thấm được nỗi sợ “thí mạng” của người từng cầm binh khi ép họ vào
bước đường cùng; trong khi đó th́ Hàn Tín lại bị chết hèn
trong tay một con mụ đàn bà hiểm ác nhất trong lịch sử Trung Quốc. Không
những bị bầm dập thân thể, ba họ bị giết sạch mà c̣n làm tṛ
cười cho
muôn đời sau. Tâm thức “Chun quần” vẫn c̣n trong năo trạng của một người
đă từng cầm quân và đă lên hàng đại tướng tổng chỉ huy. Tội nghiệp thân
nhân của ông, các người ấy, họ đâu có hưởng được chút ǵ bổng lộc từ
Hàn Tín lúc vinh hoa cũng như lúc cúi ḷn. Anh này ít danh giá hơn Hàn Tín. nhưng y cũng là một vơ tướng với các chiến công oanh liệt. Tổng cộng trong cuộc đời chinh chiến, Phàn Khoái chém 176 đầu, bắt sống 288 người; một ḿnh tác chiến đánh bại 7 đạo quân, hạ 5 thành ấp, b́nh định 6 quận, 52 huyện, bắt sống 1 thừa tướng và 11 tướng quân ( *theo-vi-wikipedia). Vậy mà tiền nhân ta đánh giá anh chỉ là một anh bán thịt chó.
Kết luận
Kẻ cho ḿnh là người đă từng có đôi chữ lận lưng, cũng nên soi rọi lại
chính ḿnh, đừng bao giờ tự nguyện làm con mồi cho một Minh chủ lưu manh.
Đó là những ǵ c̣n đọng lại sau khi đọc hai câu nguyên tác
Thời lai đồ điếu thành công dị có thế th́ mới đủ tâm lực mà
Trí chúa hữu hoài phù địa trục
Vai khiêng trái đất mong pḥ chúa, &
Pḥ chúa một ḷng xoay trục đất, Trước khi xoay trục đất v́ tướng phải làm ǵ? Pḥ chúa. Chúa tư cách ra sao?.
Trước khi ta đến với họ, tiền nhân ta đă
cầm tay và hướng dẫn cho ta bước đi không ?
Hẹn kỳ sau,
laiquangnam
2- Laiquangnam, Đường thi nửa chặng, bản thảo. laiquangnam chọn và dịch các bài thơ Đường hay nhất, chưa xuất bản 3- Trần trọng San dịch, Kim Thánh Thán phê b́nh thơ Đường, tủ sách ĐHTH TPHCM , 1990 4- Ngô Nguyên Phi, Những nhân vật Hán Sở, nxb Lao Động 1994. 5- TMT, Sử kư Tư Mă Thiên, Phan Ngọc dịch, NXB Văn học, 2003, Chương Hoài Âm Hầu liệt truyện, trang 575, nxb Văn Học ,2003 6- Hịch tướng sĩ, của Đức Thánh Trần Hưng Đạo, bản dịch của Ngô Tất Tố 7- Lư Tôn Ngô (1879-1944), người Thành Đô, ông viết Hậu Hắc Học, tính đến năm 1990 sách ông đă bán trên 300,000 bản. Ông là giáo sư ĐH tại Tứ Xuyên, có tham gia cách mạng Tân Hợi (1911). Người dịch là Nguyễn Trinh _Huy sinh, nxb VHTT, 2000. 8- Hữu Tuấn, Trang sách hồn nước, nxb Trẻ, 1998 9- ĐVSK toàn thư 10- Trần Văn Giàu chủ biên, Lịch sử Việt nam, gồm 3 tập, NXB Trẻ, trang187 tập1, Tâm t́nh, ghi vội: © Sau này trong lịch sử dân tộc ta, Gia Long cũng hành xử y như thế. Hiền tài tan, quốc gia suy vong. Pháp vào Việt nam như chỗ không người với một đội quân vô cùng ít. Người Pháp đă chiến thắng. Người Việt mất nết chạy theo“bợ đít “ làm Việt gian cho giặc. Điều này đậm nét hơn khi mà Gia long cam tâm đặt nền đội Hán lên đầu vương triều ḿnh .
11- Laiquangnam giới thiệu thi nhân tráng sĩ ĐặngDung, © Anh hùng thay! họ vui vẻ đón nhận cái chết, không lời ta thán. Họ cùng nhảy xuống biển tuẩn tiết không để cho địch làm nhục. Họ đă chết thay đồng bào Đại Việt chúng ta ngày ấy, chết để khí phách Việt Nam kết tinh vào cuộc khởi nghĩa tiếp theo của Lê Lợi. Người anh hùng luôn luôn nhận trách nhiệm về ḿnh chết thay cho thuộc cấp. Khi xưa Nguyễn Duy Hiệu nhận tội thay cho đồng đội ḿnh để chịu án chém 1916, Nguyễn Thái Học cũng vậy. Vui vẻ nhận thất bại mà không lời ta thán. Lấy cái chết để tỏ khí tiết ḿnh đó là tính cách của người anh hùng. Sử kể rằng “sau khi Đặng Dung làm xong bài này, vua tôi bọn Họ gồm nhà vua Trần quư Khoách, Đặng Dung, Nguyễn Súy và Nguyễn cảnh Dị con trai Nguyễn cảnh Chân, tất cả cùng bị trói ngồi trên thuyền trên đường giải về Yên kinh (tức Bắc Kinh ), kinh đô Tàu thời Minh. Đặng Dung ngâm vang cho các chiến hữu cùng nghe bài thơ này. Bọn ông (.1.) cùng nhau gơ ván thuyền giữ nhịp, nh́n bọn Họ như cá nằm trên thớt, cam đành số phận, bọn lính canh thấy vô hại nên lơ là, thừa cơ khi cả bọn đang khi bị trói, Họ cùng lăn nhào xuống biển từ trầm. Một thiên anh hùng ca lẫm liệt, một cái chết của một tập thể kiêu hùng trong ḍng sử Việt. Đặng Dung xứng đáng là tiền hiền của dân xứ Quảng nam. Cha con ông khai phá phủ Thăng B́nh, Thuận hóa vào thế kỷ thứ 14. Ngày nay tại quận I, tại khu Tân Định, có đường Đặng Dung, Đặng Tất và Trần quư Khoách. Riêng anh hùng Nguyễn cảnh Chân th́ nằm ở quận I, gần Sở công an TP giáp ranh quận V. Họ sống măi trong con tim của người Việt thuần chất.
© hiểm họa từ thời minh thuộc phát tác trên thân thể Đại Việt .
|