|
LAIQUANGNAM
ĐỖ PHỦ
Mao ốc vị thu phong sở
phá ca
茅屋為秋風所破歌
Năm 2015 Liên Hiệp Quốc sẽ kỷ niệm
250 năm ngày sinh của thi hào Nguyễn Du và sẽ vinh danh Nguyễn Du là
danh nhân văn hóa thế giới. Trước đó đă có Sao Khuê Nguyễn Trăi của ta
rồi. Nằm trong cùng danh sách của Liên Hiệp Quốc về danh nhân văn hóa
thế giới, có tên Đỗ Phủ, của Tàu Hán. Người trong nước hiện nay có lẽ
đang chuẩn bị rầm rộ, không chừng “ai đó” vào lúc này lại mang câu thơ
chữ Hán mà họ lầm tưởng Nguyễn Du ca tụng Đỗ Phủ như các giáo sư tiến sĩ
đă viết trong giáo tŕnh dạy thi văn Đỗ Phủ th́ thật là tội nghiệp tiên
sinh và tội nghiệp cho thế hệ trẻ Việt nam học văn thơ Đỗ Phủ. Bạn trẻ
sẽ nghĩ đàn anh ḿnh sao lại “nhuếch nhác” đến thế. Tội lỗi thuộc về thế
hệ chúng ta không chia sẻ tâm t́nh cùng chúng. Nay chúng ta đă già chúng
ta sẽ không c̣n thời gian để hối tiếc. Đông Dạ Văn Trùng. Cay đắng.
Học sinh lớp bảy trong nước phải học một số bài thơ Đường. Theo quy
hoạch th́ lớp 7 và lớp 10 phải học ước chừng 15 bài. Khi học bọn trẻ
phải học thuộc ḷng nghĩa của những từ Hán Việt mà nay đa phần không c̣n
xuất hiện tại Việt nam, và rất rất nhiều từ tiếng Trung, không biết học
để làm ǵ, bởi đó là các từ chỉ có người Tàu dùng mà thôi. Bài sau đây
là một trong số 15 bài đó.
Laiquangnam giới thiệu bài dưới đây như là một sự chia sẻ nổi sự nhọc
nhằn của các em học sinh lớp 7 hiện nay. Xin thưa với các em rằng, ngày
xưa anh em chúng tôi cho dù học đến hết tú tài 2 vẫn không phải học bất
cứ một bài thơ Đường nào trừ lớp 11 ban C. Họ chỉ có mỗi một bài Hoàng
hạc lâu của của Thôi Hiệu, vậy mà rất nhiều người bị bóng đè. Tính ra
trong 22 lớp thuộc bậc Trung học thuộc thế hệ tôi chỉ có 2 lớp trong số
đó được học một bài thơ Đường.
I-Nguyên tác
茅屋為秋風所破歌
八月秋高風怒號，
卷我屋上三重茅。
茅飛渡江灑江郊，
高者掛罥長林梢，
下者飄轉沉塘坳。
南村群童欺我老無力，
忍能對面為盜賊。
公然抱茅入竹去，
唇焦口燥呼不得，
歸來倚杖自歎息。
俄頃風定雲墨色，
秋天漠漠向昏黑。
布衾多年冷似鐵，
驕兒惡臥踏裡裂。
床頭屋漏無干處，
雨腳如麻未斷絕。
自經喪亂少睡眠，
長夜沾濕何由徹！
安得廣廈千萬間，
大庇天下寒士俱歡顏，
風雨不動安如山！
嗚呼！何時眼前突兀見此屋，
吾廬獨破受凍死亦足！
II- Phiên âm
Mao ốc vị thu phong sở phá ca
Bát nguyệt thu cao phong nộ hào,
Quyển ngă ốc thượng tam trùng mao.
Mao phi độ giang sái giang giao.
Cao giả quái quyến trường lâm sao,
Hạ giả phiêu chuyển trầm đường ao.
Nam thôn quần đồng khi ngă lăo vô lực,
Nhẫn năng đối diện vi đạo tặc.
Công nhiên băo mao nhập trúc khứ,
Thần tiều khẩu táo hô bất đắc.
Qui lai ỷ trượng tự thán tức.
Nga khoảnh phong định vân mặc sắc,
Thu thiên mạc mạc hướng hôn hắc.
Bố khâm đa niên lănh tự thiết.
Kiều nhi ác ngọa đạp lư liệt.
Sàng đầu ốc lậu vô can xứ,
Vũ cước như ma vị đoạn tuyệt.
Tự kinh táng loạn thiểu thụy miên,
Trường dạ chiêm thấp hà do triệt.
An đắc quảng hạ thiên vạn gian,
Đại tí thiên hạ hàn sĩ câu hoan nhan,
Phong vũ bất động an như san.
Ô hô, hà thời nhăn tiền đột ngột kiến thử ốc,
Ngô lư độc phá thụ đống tử diệc túc.
Nhận xét :1- Đỗ Phủ là ông thầy chơi chữ, câu chữ đẽo gọt. Năm
câu đầu âm có âm cuối là “ao”, gồm h+ào, m+ao, gi+ao. S+ao, ao. Đă vậy
mà âm “cao” và “mao” c̣n được đan xen vào trong câu 2, 3, 4. Tần suất +cao,
+mao xuất hiện hai lần. Ông già ghê thật!. Với âm “ao” ṿm miệng mở rộng.
Gió thét gào ào ào như vậy, nhà ông lại là “mao” (cỏ tranh ) ốc (nhà )
th́ tiêu là phải.
Nhận xét :2- Ông chơi chữ, người Việt há chịu thua ông sao.
III-Dich thơ quốc âm
Mao ốc vị thu phong sở phá ca
Tạm dịch nghĩa tiêu đề, Mao ốc vị thu phong sở phá ca
Bài ca căn nhà tranh bị gió thu tàn phá.
Giữa thu tháng tám, gió ào ào,
Cuốn ba lớp rạ đáo nơi nao ?
Mảnh con gió rắc như sao,
Mảnh treo lơ lững ngọn cao cao nào,
Mảnh to, tỏm! tỏm! xuống ao.
Trẻ xóm nam, sức mô!, miệt ớn …
Cướp chạy ngời ngời giỡn mặt ta!
Lũy tre che khuất bóng nḥa,
Môi khô rát họng…gào la ích ǵ !
Buồn t́nh! chống gậy, quay đi!.
Mây đen kịt, gió ỳ đôi chút;,
Lạnh chiều tà thu rước hơi đông
Chiếu chăn cũ lạnh hơi đồng,
Nhóc con xấu nết đạp vồng rách bươm !
Nhà tứ phía sờ rươm rướm nước,
Mưa lâm râm rĩ rích thâu đêm,
Bấy lâu giấc ngủ nào êm,
Trân ḿnh chờ sáng ướt nhèm đêm đen.
Ước thấy nhà ngàn gian bền bỉ,
Đủ chắn che hàn sĩ mọi miền,
Băo giông dù có triền miên,
Sĩ phu thiên hạ hân hoan đi về.
Ước sờ nhà rộng bề bề,
Cho dù cam khổ trút về phần ta. ”
Laiquangnam
IV-Tham khảo và chú thích ư kiến
1-Bài viết có này tham khảo trên mạng internet,
Tạm dịch nghĩa tiêu đề, ” Mao ốc vị thu phong sở phá ca” =>Bài ca căn
nhà tranh bị gió thu tàn phá. Mao là cỏ tranh, mao là lông, cùng viết
chữ này, ốc là nhà; vị, sở là các hư từ, Bài ca căn nhà tranh bị gió thu
tàn phá. Laiquangnam không dịch tiêu đề bởi quan niệm tiêu đề là thương
hiệu của bài thơ.
2-Khách thơ t́m đọc qua Google search, sau khi gơ cụm từ khóa “*Mao ốc
vị thu phong sở phá ca “. Bạn gặp bản dịch của Khương hữu Dụng, đó là
bản dịch dành cho học sinh lớp 7 phổ thông hiện nay, phải học thuộc ḷng.
3- Khách thơ t́m đọc bài Chư tướng của Đỗ Phủ th́ Khách thơ sẽ hiểu
nguyện vọng xây nhà ngàn gian của ông lấy từ nguồn kinh phí nào?. Ông
nhắc nhở chư tướng người Tàu hăy v́ nhà vua mà mang ngọc từ đất Giao
châu, Nam hải về, ông than dạo rày sao ít thấy. Nước ta dạo ấy c̣n quằn
quại dưới sự đô hộ của nhà Đường, và bị nô lệ suốt 1000 năm Bắc thuộc.
4-Bài này được các nhà hoạch định giáo dục trong nước chọn có lẽ v́ câu
“Ước sờ nhà rộng bề bề, Cho dù cam khổ trút về phần ta. ” Từ đây giáo
viên và các nhà viết sách thuộc bộ Giáo dục xiển dương tấm ḷng vị tha
cao cả của Đỗ Phủ. Đỗ Phủ đă xạo, thân không có nhà, con có đứa bị chết
đói, cảnh nghèo túng, hàng xóm thấy tội xây cho túp lều tranh sống tạm
ven sông, thay v́ ông ra sức làm việc, ông lại ngồi gọt đẽo chữ nghĩa.
Vợ con ông vô phước quá chừng!. Ước cái mà ḿnh không có, tiền từ đâu ra,
ông thật là một kẻ tối dạ. Ông thi măi mà không sao đỗ nổi tiến sĩ.
5-Xin đọc link này để chia sẻ sự nhọc nhằn của thầy cô giáo lớp 7 ngày
nay.
http://baigiang. violet.
vn/present/same/entry_id/8306462
và chia sẻ tại đây do người trong cuộc phát biểu, nước chảy đầu vịt!
http://tuoitre. vn/Pages/Printview.
aspx?ArticleID=542333
mẫu giáo án
http://www. doko.
vn/tai-lieu/bai-11-tuan-11-mao-oc-thu-vi-so-pha-ca-300025
6- Bạn đọc thử có bao nhiêu từ Hán Việt, từ tiếng Tàu mà bạn không biết
nghĩa trong bài trên, vậy mà các em lớp 7 è cổ ra học để trả bài cho cô.
Cô giáo đứng lớp phải học thuộc các từ Hán để c̣n chịu trận với cô Hiệu
Phó học tập dự giờ. Biết thêm các từ tiếng Tàu này học sinh lợi được ǵ?.
7- câu Bố khâm đa niên lănh tự thiết.
布衾多年冷似鐵，
Thiết là sắt, người Tàu nói lạnh như sắt, nhưng người Việt th́ nói lạnh
như đồng. Người Việt ḿnh thông minh hơn, bởi trong sự tiếp xúc họ nhận
thấy hệ số dẫn nhiệt của đồng tốt hơn của sắt. Khương hữu Dụng dịch cho
học sinh “???” lớp 7 học thuộc ḷng đoạn này như sau:
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?
Khương hữu dụng áp dịch cho học sinh lớp 7 học.
Và laiquangnam dịch sang song thất lục bát, thể thơ cổ của tiền nhân ta
trẻ dễ học hơn
Mây đen kịt, gió ỳ đôi chút ;
Lạnh chiều tà thu rước hơi đông
Chiếu chăn cũ lạnh hơi đồng,
Nhóc con xấu nết đạp vồng rách bươm.
Nhà tứ phía sờ rươm rướm nước,
Mưa lâm râm rĩ rích thâu đêm,
Bấy lâu giấc ngủ nào êm,
Trân ḿnh chờ sáng ướt nhèm đêm đen
Laiquangnam dịch
8- laiquangnam xin lỗi v́ đă không chú nghĩa từng câu phiên âm từ tiếng
Hán sang tiếng Việt cho bài thơ Đường này, chú giải thơ tiền nhân ta đ̣i
hỏi ḿnh phải hết ḷng với thơ tiền nhân c̣n thơ Tàu th́ kệ tía nó. Biết
làm chi. Ḿnh là người Việt mà.
Một sáng giữa đông tại quê người.
Laiquangnam
trang laiquangnam
www. art2all. net
|