ly bach - uc dong son

Lý Bạch

Ức Đông Sơn

憶東山

Năm nay lòng người Việt trên mọi miền đang ngỗn ngang vì cuộc mưu sinh chật vật tại quê người, và tại quê nhà. Nhiều người trong họ mang nỗi nhớ và quá ưu tư. Nay laiquangnam dịch tặng các bạn tôi, người đang ngồi đâu đó một mình nơi xứ người trong những đêm lễ lạc này. Lý Bạch cũng có một bài nói về nỗi nhớ bè bạn còn đang sống như người Việt chúng ta vậy .

1-Nguyên tác

憶東山
不向東山久
薔薇幾度花
白雲還自散
明月落誰家

2-Phiên âm

Ức Đông Sơn
Bất hướng Đông Sơn cửu
Tường vi kỷ độ hoa ?
Bạch vân hoàn tự tán
Minh nguyệt lạc thuỳ gia

3-Dịch thơ quốc âm
Tạm dịch :

Ức Đông Sơn
( tạm dịch tiêu đề Nhớ Đông Sơn)
Đông Sơn lâu quá chưa về!
Tường vi bao độ bao kì đơm hoa
Tụ về mây trắng tự xa
Lạc vầng trăng sáng sân nhà ai đây.

Laiquangnam

4-Chú vài từ tạm dịch nghĩa và tâm tình với người đồng điệu
(phần này xem như không có trong bài này)
Đông Sơn là địa danh Tàu, bạn có thể đổi lại địa danh Việt nam mà bạn yêu thương nó. Ví dụ

Việt nam lâu quá chưa về!
Cúc vàng bao độ bao kì đơm hoa
Hè về mây trắng hè xa
Lạc vầng trăng sáng sân nhà ai đây.

hay
Huế thương lâu quá chưa về

hay
Hội an lâu quá chưa về …..

hay Saigon lâu quá chưa về ….
vv và vv ….

4.1a *-Câu “Bạch vân hoàn tự tán” => Tụ về mây trắng tự xa
Người Việt hải ngoại nay như những làn mây trắng ,họp đó ,tan đó ,lắm nỗi ngậm ngùi.
4.1b-Ý thơ, Câu “Minh nguyệt lạc thuỳ gia” => Lạc vầng trăng sáng sân nhà ai đây.
Lý Bach dùng ước lệ, vầng trăng, trăng là chứng nhân hoài niệm, niềm thương nhớ về sự hò hẹn xưa,là nghĩ về, “vầng trăng lạc”,vầng trăng rơi vào; nó có thể mình là bạn mình, là chính mình. Nay nhà ai có ánh trăng là nhà đó có “hồn tôi”đang từ phương trời này nghĩ về bạn.

4.2-Hè là từ thân mật trong chỗ bè bạn, "Hè", từ đa ngữ nghĩa , trong đó Hè là động từ mang nghĩa là “cùng nhau làm việc gì” Hè!" là từ có thể gợi cho bạn nhớ bao kỷ niệm, một từ với một số người Việt tha hương ít có cơ hội dùng Tiếng Việt có thể nay đã trở thành từ chỉ còn trong "tiềm thức".!

5-Bản dịch của người lớp trước

Vũ ký dịch

Lâu ngày chưa viếng non Đông
Tường vi mấy độ đơm bông nẫy chồi
Họp tan mây bạc còn trôi
Trăng ngà thuở nọ lạc soi nhà nào
(Vũ Ký dịch)

Ghi chú: Trong nhất thời chưa tìm được bài ngắn và hàm súc nên đành phải dùng bài này của một nhà thơ Trung Hoa xưa vậy. Tiên nhân ta cũng có lắm bài nhưng thường là dài, ngắn nhất cũng 8 câu. Bài nói về nỗi nhớ bạn là Bài khóc bạn của Nguyễn Khuyến. Ông viết khi nghe tin bạn mình, Dương Khuê, mất,

http://vi.wikisource.org/wiki/Khóc_Dương_Khuê

Ai chẳng biết chán đời là phải,
Vội vàng sao đã mải lên tiên;
Rượu ngon không có bạn hiền,
Không mua không phải không tiền không mua.
Câu thơ nghĩ đắn đo không viết,
Viết đưa ai, ai biết mà đưa;
Giường kia treo những hững hờ[5],
Đàn kia gẩy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn[6].
Bác chẳng ở dẫu van chẳng ở,
Tôi tuy thương, lấy nhớ làm thương;
Tuổi già hạt lệ như sương,
Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan!

1-Một bài nhớ bạn còn sống khác của Vương Duy tại
http://chimviet.free.fr/vanco/laiquangnam/lqnt254.htm
hay là bài Ký Vi Chi ( nhớ bạn Nguyên Chẩn của Bạch Cư Dị cũng cảm động

http://www.art2all.net/tho/laiquangnam/kyvichi.htm