|
LAIQUANGNAM
Bài viết nhân ngày của CHA, 2010
Cố hương đâu? _ BóngChiềuTà (Hoàng hạc lâu của Thôi Hiệu)
Nguyễn Du
Điệu Khuyển (Bài truy điệu cho chú chó)
Nguyễn Du là người có tấm ḷng nhân ái. Ông thương nước, thương người, thương vật và thương ḿnh. T́nh thương nước thể hiện qua vần thơ chữ Hán. Thương người thể hiện trong rất nhiều bài, nhất là bài Văn tế thập loại chúng sinh, thương ḿnh qua Kiều, qua bài Long thành cầm gỉa ca tuyệt tác và thương vật qua bài Điệu khuyển (Bài truy điệu chú chó) dưới đây. Tấm ḷng Nguyễn Du đối với con vật thương thật đáng kính. Qua đó không biết NgườiXưa đă gởi đến chúng ta bao nhiêu nỗi riêng ?
Liều thân chẳng quản, cứ xông, Bao phen thử sức. .,.thành công vụt hoài !
Người đàn ông có hai thuộc tính quư giá, một là ḷng hy sinh liều thân cho tổ quốc và bảo vệ mái ấm gia đ́nh, hai là óc hài hước. Hôm nay nhân ngày của Cha, laiquangnam xin chuyển đến Khách thơ thân thương của của ḿnh, những người Cha Việt Nam tấm thân chỉ nặng trên dưới năm mươi kư lô, nay có thể đang loay hoay đâu đó một cách cực nhọc nơi xứ lạ quê người mà chẳng hề cất lên một lời than thở. Họ lặng lẽ không kịp dấu đi những giọt nước mắt thương ḿnh hay rơi những giọt nước mắt reo vui bên đứa con vừa thành đạt! QuêNhà thương lắm thay! _Trên sông khói sóng… QuêXa ngùi ngùi (câu thơ dịch Hoàng hạc lâu của Thôi Hiệu)
Xin mời Khách thơ của laiquangnam cùng đọc nguyên tác chữ Hán của Cụ Nguyễn, trong bài thơ này có câu nguyên tác tự thán ngậm ngùi nói trên.
Nguyên tác
悼犬
Phiên âm
Tuấn mă bất lăo tử
a)Vài từ Hán nay xa lạ với người Việt
1-dữ là như (trong tiếng Việt là y như )
2-vật –chớ,
chẳng hề, mà không 3-uyển –ân hận, sợ hăi
b) Vài từ Hán Việt quen thuộc
Vẫn 隕 là gieo ḿnh, như tự vẫn trong Việt ngữ c̣n dùng Điệu 悼 , truy điệu. Điệu, trong khi điếu là thương tiếc kẻ đă ĺa đời. Tiếng Việt có cụm đi điếu, đi phúng điếu. Điệu khuyển tạm dịch thoát là “Truy điệu chú chó “.
c) câu thơ cô đúc là câu thứ 9 áp chót ,
隕身勿嘆惋, Vẫn thân vật thán uyển, laiquangnam xin tạm dịch từng từ, Vẫn thân là Gieo ḿnh, đó là cách liều thân tự nguyện, Vật là chớ hề. Toàn văn câu, Vẫn thân vật thán uyển là liều ḿnh mà không có một lời oán hận và ḷng chẳng hề sợ hăi. Nguyễn Du vô cùng tinh tế khi nêu thuộc tính cao thượng của ChúMầy qua năm từ. Ḷng tận tụy ra sức báo đền ơn ngừời vô điều kiện, đó là thuộc tính cao thượng của chúChó, con vật nuôi thân thương của người.
Dich thơ quốc âm
Song thất lục bát (chú riêng: kư hiệu gạch đầu gịng (_xxx) trong bản dịch là lời thoại) .
Tuấnmă chết già đâu khứng chiụ, GáiTrungtrinh kết! _ điếu mà thương! Phàm sinh khí phách khác thường Đất trời không chỗ nào nương nhóm này!
_Buồn lắm thay v́ mầy gia súc! _Thịt xương mầy có khác chi ta! _Tiến lên…, tiến măi…, xông pha!… _Gieo ḿnh núi lạnh sương sa!_ cam ḷng!.
_Liều thân chẳng quản, cứ xông, Bao phen thử sức ..thành công vụt hoài!
laiquangnam dịch
Bản dịch của người xưa
( chuyển sang Ngũ ngôn trong Việt ngữ )
Điệu khuyển
Quách Tấn
dịch
|