|
LAIQUANGNAM
Sầm Tham (715-770)
岑參
PHÙNG NHẬP KINH SỨ
Sầm Than là một thi nhân đời Đường.
laiquangnam thấy bài thơ Phùng nhập kinh sứ của ông nội dung nay
vẫn thích hợp với tâm trạng nhiều người Việt ly hương hiện nay. Đặc điểm
lớn nhất của ḍng tuyệt cú là ngắn gọn, dễ nhớ, ư thơ gom trọn vào câu
cuối, thường là bất ngờ. Toàn văn sau khi phiên âm không có từ tiếng Tàu
xa lạ mà là những từ Hán Việt quen thuộc đối với người Việt.*
Xin mời khách thơ đọc thử .
Nguyên tác
逢入京使
故 園 東 望 路 漫 漫，
雙 袖 龍 鐘 淚 不 乾。
馬 上 相 逢 無 紙 筆，
憑 君 傳 語 報 平 安。
Phiên âm
Phùng nhập kinh sứ
Cố viên đông vọng lộ man man
Song tụ long chung lệ bất can
Mă thượng tương phùng vô chỉ bút
Bằng quân truyền ngữ báo b́nh an
Ư thơ
Tiêu đề “Phùng nhập kinh sứ” tạm dịch "Vào kinh gặp
bạn". Vào kinh để làm ǵ? _là để nhận nhiệm sở mới. Bối
cảnh trong bài là sự vội vàng v́ công vụ, họ không có nhiều th́ giờ để
hàn huyên.
Ngoái nh́n về nơi phía đông nơi có
con lộ hun hút dẫn về vườn nhà ta. Nước mắt thấm đẫm hai ống tay áo. Nay
vào kinh gặp bạn (mà nhiệm sở là quê hương ta ). Trên lưng ngựa làm ǵ
có giấy bút. (Thôi th́) nhắn miệng giùm rằng ḿnh vẫn b́nh an. ( b́nh
an= “vẫn ổn”). Ổn!(+?).
Chú vội: Hai ống tay áo quan lại Tàu rất rộng, h́nh dung lượng
nước mắt nhớ thương quê nhà. Sầm Than rất có ư.
Dịch sang thơ quốc âm
*laiquangnam xin lỗi cùng khách thơ là xin được phép giới thiệu bản dịch
với âm sắc Quảng Nam, bởi “đi xa gặp đồng hương, thành đạt về cố
hương” là hai trong các niềm hạnh phúc của người Việt cổ, “ cổ= lớn
tuổi ”. Các bạn Huế th́ dịch với âm sắc Huế. Các bạn Nam Bộ th́ âm sắc
Nam Bộ. Quê bạn ở miền nào th́ âm sắc miền đó. Các bạn cứ thế mà “chém
tới”. Sợ ǵ hè!. Các bạn sẽ được ấm ḷng v́ có bạn có bè, tề tệ cũng
luôn có đồng hương đồng cảm. Mà đồng hương này không bao giờ làm bạn
phiền muộn v́ “giàu v́ bạn, khốn nạn v́ đồng hương” đâu
nha! Vả lại, nhờ thế mà ngôn ngữ Việt sẽ thêm giàu và khởi sắc do bởi
tính đa dạng “âm“ và “ngữ” của nó. Tiếng Việt đâu phải là từ tiếng Tàu
mà ra. Theo bsi Nguyễn Hy Vọng, Tiếng Việt vốn đă có 100% cái nền từ
“tiếng Nôm”của nó. “Nôm”trong tiếng Nôm có nghĩa là xa xưa, nhưng “Nôm”
trong “chữ Nôm” có nghĩa là Nam, chữ của người nước Nam (Nguyễn Hy Vọng)
+thêm chừng 30% tiếng Tàu, +60% tiếng các nước Nam Á phân bổ theo đại dư
doc duyên hải và lục địa lân cận và +10% từ các sắc dân khác. Theo thời
gian tỉ lệ này sẽ co cụm lại và Tiếng Việt nền sẽ phát triển thành 1000%
do đặc tính v́ nó có các nguyên âm ( đơn, đa) vô cùng phong phú +cách
ghép âm đôi, âm ba, âm bốn. Âm mới làm ngôn ngữ phát triển tiếng nói dân
tộc chứ “kư tự “ chỉ là công cụ mà thôi. Một âm có thể thiên biến vạn
hóa và sự đa ngữ nghĩa lớn dần lên. Việt ngữ là một sinh ngữ, Hán Việt
là tử ngữ trong ngôn ngữ Việt ta là vậy. Trong một phép tính, theo tiến
sĩ Cao Tấn Vơ tại Hoa Kỳ th́ Tiếng Việt có khả năng tạo ra >4.000.000 từ,
tôi nhắc lại hơn bốn triệu từ về mặt lư thuyết. Từ điển của bsi Nguyễn
Hy Vọng chỉ mới liệt kê được 275.000 từ, công tŕnh 30 năm của một đời
người nhưng vẫn c̣n xa con số 10% về phương diện lư thuyết, nhưng công
tŕnh của bsi Nguyễn Hy Vọng chính là cái tát vào mặt những ai từng phát
biểu có 70% Tiếng Việt là từ tiếng Tàu mà ra, hay Tiếng Việt là tiếng
Tàu phát âm Việt.
01
Song thất lục bát
Ngoái về đông, vườn nhà cuối nẻo,
Hai ống tay nhăo nhẹt lệ trào
Bất ngờ! không bút, không sao,
Hiền huynh nói miệng…. lúc nào…. cũng vui! .(lqn)
02
Lục bát
Vọng đông mờ lộ vườn ta ….
Hai tay lau suốt lệ ra khôn ngừng!…. ,
Không giấy bút, ngựa khó dừng,
Bạn Hiền nói miệng, áng chừng “hắn “ dzui”! (lqn)
03
Luật thi
Đường đông vời vợi vọng vườn nhà,
Ứớt đẫm hai tay lệ rỉ ra .
Giấy bút đâu, ḿnh đang cưỡi ngựa.
Giúp ḿnh đôi tiếng “ lăo**
an mà***
” (lqn)
04-Trần Phong Giao
Từ ư thơ này Trần Tuấn ( bút hiệu của Trần phong Giao, Tạp chí văn,SG –
thập niên 60) dịch lại thành bốn câu sau. Nay tôi ghi lại dưới đây do
một anh bạn nguyên là GSTHIIcấp, ban Việt Hán thuộc ĐHSP Sg chép cho.
lqnam thành thật cám ơn Gsu NAK.
Rồi một hôm nào tim bốc men
Trên đường đơn lạnh gặp người quen
Tay không giấy bút buồn nghiêng ngựa
Nhắn hộ người xưa ta vẫn yên.(TPG).
*
Khách thơ có thể đọc các bản dịch khác trên internet qua Google search.
Bài này được dùng khi laiquangnam nhắc đến nhà thơ Sầm Than trong bài
Cảm hoài của Đặng Dung, khi ông khen nhân vật Hàn Tín, chứ không nhằm
giới thiệu thơ đường cát đường phèn vào thời buổi toàn dân thề thoát Hán
( hán âm Quảng Nam )
**
Người Quảng nam, người c̣n giữ phong thái đồng quê, khi nói về người bạn
trai thân thương của ḿnh ở lứa tuổi ba bốn mươi trở lên, họ thường dùng
từ “Lăo” là hắn, là anh bạn tôi,
***
“an mà”, nói nhanh nghe như “ăn mày”, ăn mày đây không c̣n là danh từ
nữa nên không phải là ăn xin. Trong ngữ cảnh này ăn mày là một tính từ
chỉ t́nh huống bối rối có chiều hướng xấu cho nhân vật. Ví dụ,_ ăn mày
thiệt!, đó là một lời tán thán..
Cali , 11tháng7, 2014
laiquangnam
trang laiquangnam
www.art2all.net
|