Đỗ Hồng Ngọc

 

Đọc thơ Phan Như

   

 

          Lm sao m người ta lớn ln bn một dng sng ngt xanh mu o tm đ, với những tiếng chung cha lung linh trn mặt nước lờ lững đ, m c thể khng lm thơ? Cho nn như những chng trai xứ Huế khc, Phan Như đ lm thơ. M c lẽ anh cũng đ lm thơ từ lu lắm rồi, nhưng mi đến by giờ mới chia sẻ cng chng ta. 
 
Xin một lần giữa dng Hương ngt
Tắm trần truồng giỡn với nước my

(Cng với nước my) 

Hiển nhin l anh đ tắm trần truồng nhiều lần trn dng sng đ, những ngy cn thơ. Nhưng đến by giờ ở tuổi "gi heo may đ về", anh vẫn cn thm tắm một lần hay nhiều lần nữa cũng trần truồng như thế giữa một đm sng trăng hoặc một chiều nhạt nắng. Người Huế yu Huế khng cần phải ni nhiều hơn.


Rồi cũng như bao chng trai xứ Huế khc, Phan Như đa tnh. Khng đa tnh sao được khi m anh chỉ nhớ ở trong lng con đường trước cổng trường của ai kia với tiếng guốc vng dịu dng g vo lng ngực trẻ, để rồi: 
 
Ước chi đời anh l đi guốc vng
Nằm dưới chn em
.
Ước chi lng anh l quai guốc xinh
Buộc ngn chn em
(Guốc vng) 
 
Bổng nhớ "Ti xin lm đ cuội m lăn theo gt hi" của người nhạc sĩ họ Trịnh. Phan Như khng chỉ lăn theo, anh cn muốn dnh vo, muốn buộc chặt v chỉ c thế mới khng sợ la xa.

V khng đa tnh sao được khi m một cọng sen trong hồ tĩnh cũng lm người ta nhớ quay nhớ quắt: 
 
Ti cầm một cọng lin xanh
Nhớ em bn tay cng cha
Đ dịu dng g vo tri tim
Cho đến khi mu ứa
(Sen tịnh) 

Tịnh, m khng tịnh, bởi v người ta qu đa tnh, đa tnh với cả vạt o ni. 
 
o ni mấy bận theo vo hạ
Nắng vng cn gợn thong lưng ong
.
Kinh thư c ấm bn tay ngọc
Dốc ni xin đừng đau gt chn

(Năm năm mắt vẫn xanh mu biếc)
 
Cho nn cũng dễ hiểu thi, một chiều no đ, nhn tiếng chung cha lăn tăn trn mặt nước, người ta khng khỏi chạnh lng m ao ước: 
 
Mai kia xuống tc tm sơn kh
Liếp cỏ một gian gi đi về
Nhớ em niệm A Di Đ Phật
Vch ni nhn trăng lạnh dưới khe

(Bỏ vợ đi tu) 

A Di Đ Phật! Ni vậy m khng phải vậy. Rồi anh lại lẳng lặng quay về bn người yu dấu, một sợi tc mai, một mi hương cũ khng thể no qun : 
 
Thi ti phải trở về
Khng hiểu v sao ti phải trở về
....
Một sợi tc mai
Một mi hương cũ...

(Nịnh vợ ca) 

Như vậy, Phan Như khng chỉ l một chng trai đa tnh, anh cn đn hậu, thuỷ chung. Anh c một triết l sống rất đng yu, chấp nhận thua thiệt trong cuộc xoay vần hm nay : 
 
Ta nằm ng con thuyền lui tới
Sợi tnh chng rồi sợi tnh căng
Thuyền bằng giấy đu cần bnh li
Quả đất trn ta cũng đi quanh

(Sng vỗ mạn đời) 

Ti yu ci hồn nhin m cũng lạc quan trong thơ Phan Như : 
 
No c can chi đời hữu hạn
Sống m gặp nhau đ đẹp v cng
No c can chi đời lận đận
Giữa tri tim ta c nụ cười hồng

(Sống m gặp nhau đ đẹp v cng) 
 
C lẽ chnh v thế m Phan Như đ lm thơ. Lm thơ cho tnh, lm thơ cho mnh v lm thơ cho bạn b anh em. Thơ như một giải thot.

Thơ Phan Như chn thật, khng lm dng, kiểu cch. Thơ anh như rt tự đy lng mnh. Khng c kỹ thuật cầu kỳ, hnh ảnh chải chuốt m đi khi m điệu như c ci g quen thuộc nhưng vẫn lm ta mi bng khung: 

Thi xin cho đi mắt mu ru
Đ ngậm ngi xa dấu nhn theo
Ti đu dm phụ phng chi mấy
Nhưng ra đi l chuyện đ liều

(Gi biệt tinh chu) 
 
Ti l người thầy thuốc bạn anh, khng phải l người lm thơ thứ thiệt, vậy m anh đ tin cậy gửi Sng vỗ mạn đời, tập thơ bản thảo đầu tay nhờ ti viết đi dng cảm nghĩ, cho nn "Ti đu dm phụ phng chi mấy" bn c đi lời.

1999

Đỗ Hồng Ngọc

 

 

Trang Phan Như

 

art2all.net