Đặng Lệ Khánh

 

CON GÁI CỦA SÔNG HOÀNG

DAUGHTER OF THE YELLOW RIVER

Tác giả : Wang Jiada

Đặng Lệ Khánh dịch theo bản Anh Ngữ của Zhu Hong

 

 

          Mọi người đều gọi Ngoại là Ngoại-Duo ( Granny Duo) chứ thật ra, Ngoại chỉ mới có hai mươi lăm tuổi thôi. Chỉ bởi ở nhà quê, người ta trọng người lớn tuổi lắm, mà chồng của Ngoại, thường được gọi bằng Ông-Ngoại-Duo (Grandpa Duo), th́ lại thuộc vào thế hệ trên trước của làng. Hồi ấy tôi chỉ là thằng bé con, nhưng qua nghe lóm được mấy người lớn tṛ chuyện với nhau, tôi cũng hiểu rằng người ta chê Ngoại-Duo là người đàn bà không được đứng đắn.

Cặp mắt của Ngoại-Duo vừa đen nháy vừa linh động. Khi Ngoại nh́n bạn, hàng lông mi dài khẽ chớp và đôi con ngươi như phát ra tia sáng long lanh.

Ngoại-Duo cũng có hai bàn tay tuyệt đẹp. Mặc dù chỉ là một thôn nữ, vậy mà đôi bàn tay của Ngoại vừa trắng lại vừa thanh tao. Vào mùa xuân, khi hoa nở rộ, Ngoại đập giập những cánh “hoa móng đỏ”, đắp một lớp lên các móng tay rồi bó lại bằng một lớp lá. Sau khoảng mười ngày, khi tháo lớp lá kia ra, những móng tay của Ngoại trở nên đỏ au. Mỗi khi nói chuyện với người khác, Ngoại ưa đưa tay lên chống cằm, bàn tay hồng hào của Ngoại ôm lấy khuôn mặt với những móng tay màu đỏ tươi. Khi nào bị ai ghẹo, Ngoại-Duo lại cất một tràng cười gịn. Rồi như thể mắc cỡ, Ngoại vội che miệng bằng bàn tay có những ngón thanh mảnh và mấy móng tay đỏ chót.

Mặc dù Ngoại-Duo hơi thấp nhưng thân h́nh thật là cân đối. Lúc Ngoại bước đi cũng như lúc cong người làm việc trên đồng ruộng, cử động nào cũng nhẹ nhàng đẹp đẽ. Chắc các bạn cũng đoán được rằng Ngoại-Duo ăn mặc diêm dúa hơn ai hết trong làng. Mùa hè, Ngoại mặc áo màu hồng hoặc màu lục nhạt. Để làm dịu cái nóng hừng hực buổi trưa, Ngoại thường hay cởi áo ngoài ra và nằm duỗi dài dưới bóng cây. Vào mùa đông Ngoại mặc cái áo lạnh nhồi bông bó sát người màu đỏ sậm. Lúc ấy trông Ngoại-Duo vô cùng quyến rũ.

Ngoại lại dường như lúc nào cũng đói bụng. Mấy người bán tàu hũ từ phố Gansu thường hay gánh đến làng chúng tôi bán những miếng tàu hũ rắc muối ớt. Có đôi khi không sẵn tiền mặt th́ Ngoại xúc ít đỗ đem ra đổi lấy tàu hũ. Ngay lúc vừa được trao món ăn, Ngoại vội vàng cắt ra một miếng nhỏ, rắc muối ớt lên. Ớt sẽ tươm ra chảy xuống đôi môi xinh xắn, nhuộm cho chúng một màu đỏ tươi hơn hớn.

Mỗi xuân đến người ta hay tới bán những bó tỏi tây mới cắt. Họ đi khắp làng, rao :” Tỏi tây đây “ và Ngoại-Duo luôn luôn là người kêu vào mua trước hơn ai hết.

Điều kỳ khôi là nhà của Ngoại-Duo lúc nào cũng đầy khách vào ra, ngay cả những người x́ xầm nói xấu Ngoại ở sau lưng. Sân nhà Ngoại-Duo quay về hướng mặt trời nên vào mùa đông lại càng đông người đến lúc ngă chiều. Ngoại sẽ đi khiêng mấy cái ghế băng dài ra cho khách. Những người đàn ông lớn tuổi sẽ ngồi lên, hít thuốc từ mấy cái điếu cày rồi gà gật lơ mơ. C̣n đám trẻ hơn th́ ngồi bệt đánh cờ. Buổi trưa, Ngoại Duo sẽ nấu khoai ngọt ( ngày nào Ngoại cũng luộc cả nồi khoai đầy), đặt nguyên nồi lên bậc thềm và khách khứa sẽ tự đến lấy ăn. Gần như lúc nào Ngoại cũng bận rộn nấu nước sôi và pha trà.

Khi tuyết đổ xuống, Ngoại-Duo có ít khách hơn. Ngoại sẽ ngồi trên cái giường keng, co chân lại, phủ lên đùi một cái mền bông và may vá. Một đôi chàng trẻ tuổi sẽ ngồi kề bên cái giường, chuồi tay dưới cái mền cho ấm. Ngoại Duo sẽ ngồi chẳng động đậy, mắt chăm chú vào công việc, may từng mũi kim, thỉnh thoảng lại đưa kim chùi vào tóc như để lau sạch kim. Mỗi lần như thế, mắt Ngoại lại thăm thẳm như hai cái hồ nước trong vắt. Đôi lúc có một bàn tay đi lạc quá xa dưới cái mền và mơn man đôi chân của Ngoại. Những lúc như vậy, cái kim dài cả mấy phân của Ngoại châm phóc vào bàn tay ấy và kẻ phạm tội trẻ tuổi vội rút lui, trong khi mắt anh ta t́m mắt Ngoại một cách say đắm. Về phần Ngoại-Duo, Ngoại lại tiếp tục cúi xuống may vá như chẳng có sự bất thường ǵ.

Ngoại Duo là vậy đó, một người đàn bà trẻ đẹp quyến rũ nhất đời. Tại sao người ta lại cho là Ngoại xấu xa, tôi chẳng thể nào hiểu được. Phải chăng v́ Ngoại trẻ hơn chồng đến hai mươi lăm tuổi ? Tôi th́ thấy Ngoại lúc nào cũng đối xử với chồng rất tốt. Chồng Ngoại yếu bao tử nên Ngoại thường nấu những món ăn đặc biệt cho ông, hoặc cho người đi rước một ông thầy lang về nhà.

Bố mẹ tôi thường kể Ông-Ngoại-Duo hồi c̣n trẻ là một người chống bè giỏi hạng nhất. Những năm c̣n thanh niên, ông thường chở trái cây và rau cải lên xuống ḍng Hoàng Giang. Nghèo khó đeo đẳng suốt, măi đến năm hơn bốn mươi ông mới có được một số tiền nhỏ. Ông đă trả hai trăm đồng bạc – già nửa số tiền dành dụm suốt đời ông – để rước Ngoại-Duo về, lúc ấy mới mười sáu tuổi. Cha của Ngoại mắc bệnh phổi và cần tiền ấy để chữa trị. Ngoại Duo thuở ấy chỉ là một đứa trẻ con, chẳng có ư niệm ǵ về T́nh Yêu và Bổn Phận. Đối với chồng, Ngoại luôn tỏ ra kính nễ, cũng tựa như kính nễ một người lớn tuổi đă bảo bọc và nuôi nấng ḿnh vậy. Tuy nhiên, giữa họ lúc nào cũng có một khoảng cách như thể họ nh́n nhau qua một màn sương, quen thuộc mà xa lạ, gần gũi mà xa cách. Thật t́nh đôi lúc Ngoại cũng cảm thấy có một cảm giác khao khát nào đó, một nỗi trống vắng mơ hồ nào đó, nhưng rồi cái tính vô tư vui vẻ lại nhanh chóng đánh bạt đi những cảm giác nọ. Nói chung, Ngoại-Duo chẳng than phiền ǵ, nghĩ rằng chuyện phục vụ chồng và coi sóc nhà cửa là bổn phận của ḿnh vậy thôi. Về sau, khi Ông-Ngoại-Duo bị tê thấp nặng, không đi chống bè lên xuống sông Hoàng được nữa, hai vợ chồng t́nh cờ mướn được một người giúp việc, một kẻ ngoài làng. Và có lẽ đó là đầu mối của tiếng vào tiếng ra về Ngoại-Duo.

Lúc đó là vào mùa xuân một năm trước năm Giải Phóng, một gă trai trẻ ăn xin tạt vào làng chúng tôi. Anh trông thật dơ bẩn nhếch nhác, mặc cái áo khoác ngoài bằng vải tả tơi. Cao, da ngăm đen, ít nói, người ta gọi anh là Ergeze, hay Anh Hai.

Cuối phía nam của làng, trên bờ sông Hoàng, có một khoảng đất dùng để đập lúa. Gần đó có một cái lều dành cho người canh lúa vào mùa hè. Gă hành khất dừng chân tại đây. Anh thường đứng bên bờ sông lẻ loi, đăm đăm nh́n về dăy núi xa xa. Đôi lúc, anh cất tiếng ậm ừ một khúc hát huar, trầm trầm, giọng anh rất hay nhưng buồn bă, như đang nhớ nhà. Nhưng nếu bị phát hiện có người nghe, anh liền im bặt.

Tôi có lần hỏi về quê anh nhưng anh chỉ cười nhẹ, quay mặt nh́n ra sông. Anh thường đứng như thế hàng giờ liền. Đôi khi, chẳng báo trước, anh bỗng phóng ḿnh xuống ḍng sông, biến mất tăm một lúc lâu rồi trồi lên thật xa phía bên kia bờ. Anh trèo lên băi, nằm dài như thế giờ này sang giờ khác. Ergeze thật là một người lạ kỳ.

Một buổi sáng nọ, Ngoại-Duo đi xuống sông lấy nước. Đang khi múc nước vào mấy cái xô, Ngoại bắt gặp Ergeze đang nằm trên bờ cát. Anh rơ là vừa mới tắm xong và đang sưởi nắng. Những bắp thịt cuồn cuộn dưới ánh mặt trời. Ngoại Duo đứng ngắm anh một lúc, xong Ngoại tiến đến gần anh.
“Ê, mày, ” Ngoại gọi, “Tới giúp Ngoại khiêng nước đi.”

Ergeze chẳng nhúc nhích.

“Này! Dậy đi.”

Chẳng trả lời.
“ Tên lười này, tao nói chuyện với mày nè !”
Ngoại múc một gáo nước tạt lên người Ergeze và cười lớn trong khi Ergeze nhỏm phắt dậy, mắt tóe lửa, tay nắm chặt.


Ngoại Duo nhận ngay ra ḿnh đă lầm khi ghẹo kẻ ngoài làng, vội vàng quảy đ̣n gánh lên vai, gánh xô nước đi lùi lại. Từ đó, mọi người trong làng đều biết gă ngoài làng kia có niềm tự trọng rất thâm sâu và không ai c̣n coi thường anh nữa.


Nhưng chỉ vài ngày sau đó th́ Ergeze tự nguyện giúp Ngoại-Duo. Hôm ấy trời mưa như trút. Rơm và gỗ cây bị trôi tuột cả xuống sông ( dân địa phương gọi là củi trôi sông). Ông-Ngoại-Duo đem cái bè ra – bè làm bằng tám tấm da trừu thổi lên như bong bóng ghép lại với nhau – chèo ra giữa sông để vớt một thân gỗ đang trôi, nhưng ông loạng quạng không kềm được nó và nó làm cho cái bè của ông lật úp. Khi ông nhô lên được khỏi mặt nước th́ cái bè đă bị nước cuốn đi theo ḍng. Gió mạnh và sóng cao. Ông-Ngoại-Duo vô vọng nh́n cái cần câu cơm của ḿnh trôi dần về cửa sông, xoay tṛn quanh cái xoáy nước.

Một số dân làng đang đứng trên bờ, ngay bên trên chỗ nước xoáy. Ngoại-Duo th́ đứng ngay trước đám đông ấy, đưa mắt tuyệt vọng nh́n theo cái bè. Chỉ một cơn sóng thôi là chiếc bè sẽ bị đẩy vào cái xoáy nước kia. Nhưng nước chảy xiết như thế, ai mà dám xuống vớt nó. Cái này đâu phải chuyện đùa chơi. Đúng ngay lúc đó th́ Ergeze hiện ra trên bờ sông. Anh nh́n xuống ḍng sông rồi vội vàng cởi áo, lộ bộ ngực rộng với những bắp thịt rắn chắc. Một bàn tay hồng hào bỗng níu lấy cánh tay anh. Ngoại-Duo đứng ngay trước mặt anh, đôi mắt đen nháy mở lớn v́ sợ hăi.


“Không, không.” Ngoại la lên. “ Nguy hiểm lắm.”


Anh liếc nh́n Ngoại, nhẹ nhàng đẩy tay Ngoại ra, dang thẳng hai tay lên cao và phóng ḿnh xuống ḍng nước xiết. Thời gian như đông cứng lúc anh ch́m mất dưới mặt nước. Ngoại-Duo xanh mặt v́ hăi sợ trong khi mồ hôi ứa trên mũi. Một lúc sau, Ergeze trồi lên kề bên ṿng ngoài của cái xoáy nước, bơi về phía cái bè nhấp nhô. Gần hơn, gần hơn nữa. Ergeze với tay sắp nắm được cái bè đúng vào lúc anh bị cái xoáy nước bắt kịp.


“A…A.” Ngoại-Duo la lên thất thanh. Một lúc sau Ergeze lại trồi lên phía bên kia bờ, xa hẳn cái xoáy nước.


“ Về đi.” Ngoại-Duo gọi. “ Tao không cần cái bè nữa đâu.”


Nhưng Ergeze chẳng lưu ư đến lời gọi. Anh ngẩng cái đầu đẫm nước lên và rồi lại phóng ḿnh xuống về phía cái xoáy nước. Mọi người trên bờ đồng loạt gào lên “ Về đi, Ergeze, bơi về đi.”


Nhưng Ergeze tiếp tục bơi. Cuối cùng anh trụ được chân, săi tay vung ra chụp bắt được cái bè và kéo nó lên bờ. Lên được bờ rồi, anh chẳng thèm nh́n đám đông đang ngưỡng mộ, chẳng cần nhận lời cám ơn của Ngoại-Duo, anh quàng cái áo khoác lên vai, cắn môi, tái ngắt v́ lạnh và bỏ đi.


Chiều hôm đó, Ngoại Duo luộc vài cái trứng, làm ít bánh bột và đem tới cho Ergeze. Vừa đến cửa lều th́ Ngoại nghe trong có tiếng người. Guotai, lăo xă trưởng què đang hỏi Ergeze :
“Mày người ở đâu ?”
“Ở bên kia sông.”
“Mày đến đây làm ǵ ?”
“Ăn xin”
“Khi nào th́ mày về lại bển ?”


Ngoại-Duo ghé mắt nh́n vào trong lều. Lăo già xă trưởng đang giơ cao chiếc gậy dứ trước mặt Ergeze. “Ba ngày! Mày phải cút xéo đi trong ṿng ba ngày nghe chưa, nếu không th́ coi chừng.”


“ Nó không đi đâu hết.” Ngoại-Duo bước đến gần Guotai, ngắt lời “ Tụi tôi mướn nó rồi”.
“ Chị nói sao ? Chị nói chị mướn nó hả ?"
“ Đúng vậy. Ông nhà tôi đă nhận nó làm thợ học việc rồi. Từ nay trở đi, nó là người nhà của vợ chồng tôi.” Vừa nói, Ngoại-Duo vừa đưa mắt ra hiệu cho Ergeze.


Lăo xă trưởng kinh ngạc.

” Vậy chứ chị biết ǵ về lư lịch của nó ?” Lăo hỏi, giọng lạnh lùng.
Ngoại-Duo bật cười lớn:” Tụi tôi cần ǵ biết. Chú muốn biết th́ tự t́m hiểu lấy đi.” Quay qua Ergeze, Ngoại ra lệnh :” Nhớ nghe không, sáng mai tới nhà ăn sáng rồi sửa soạn mà đi theo với Ông Chủ nghe chưa ?”

Sáng hôm sau, tôi thấy một lô người đang đứng trong sân nhà Duo. Chắc chắn đang có cái ǵ thích thú lắm đang xảy ra ở đó. Tôi nhào vào đám đông và thấy Ngoại-Duo đang cạo đầu cho Ergeze.

Ngoại Duo thường hay cạo tóc cho bọn trẻ trong làng mà chẳng ngại ǵ dơ dáy hay phiền nhiễu. Có một lần Mẹ tôi nhờ một anh lái heo cắt tóc cho tôi. Anh chặt thịt này chỉ quen dùng dao cạo bự chát nên chẳng có chút dịu dàng nào. Anh ta cắt mà như cưa mái tóc của tôi khiến tôi nhảy đùng đùng v́ đau. V́ thế, Mẹ tôi phải ôm chặt tôi trong khi anh ta vừa cưa, vừa đổ mồ hôi hột đầm đ́a. Đúng là như đang mổ heo. Cuối cùng tôi vùng ra được khỏi tay mẹ tôi, vừa chạy vừa lắc cái đầu lởm chởm cắt nửa chừng.


Ngày hôm sau, Mẹ tôi làm lành: “ Được rồi, Sheng, thử tới nhờ Ngoại-Duo cắt tóc cho mày vậy.” Tôi biết Mẹ tôi khinh rẻ Ngoại-Duo, chẳng bao giờ thích tôi lang thang loanh quanh ở nhà Ngoại, nhưng lần này bà chẳng có lựa chọn nào khác.


Khi Ngoại-Duo nh́n thấy cái đầu tôi, Ngoại cười ngặt nghẻo : “ Nhỏ Sheng, trông mày giống như mới bị chó ngoạm vậy.” Thế rồi Ngoại đun nước nóng, lấy cái khăn lông và xà pḥng thơm – hồi đó chỉ có Ngoại là có xà pḥng thơm thôi – gội đầu cho tôi thật sạch. Rồi quẹt sạch cây dao cạo lên đùi, Ngoại một tay giữ cái đầu tôi thật yên, một tay làm việc một cách nhẹ nhàng êm ả. Khi Ngoại xong tất, tôi cảm thấy ngưa ngứa như có một con kiến đang ḅ trên đầu ḿnh. Ngoại ṿ cái đầu láng cóng của tôi cười lớn “ Xong rồi đó nhỏ.”


Nhưng chưa từng có người lớn nào nhờ Ngoại cắt tóc cả, bởi như vậy trông không được. Thế mà hôm ấy, một buổi sáng mùa xuân, trước mắt toàn thể dân làng, Ngoại đang cắt tóc cho một anh chàng trẻ bằng tuổi Ngoại ! Cả đám đang đứng xem, vừa vui thú vừa tinh quái. Nhưng Ngoại Duo chẳng thèm để ư ǵ đến họ. Ngoại ngồi một cách chững chạc ngay trước thềm nhà, tay lướt nhanh trên đầu của Ergeze với một con dao cạo, ngón tay đeo nhẫn của Ngoại chiếu lấp lánh. Ergeze có vẻ ngượng ngùng, cúi đầu xuống.

Ngoại-Duo chăm chú nh́n theo cử động của lưỡi dao. Khi đă xong, Ngoại đặt tay lên cái đầu trơn tru của Ergeze :” Đẹp trai và trẻ như mày sao không chịu sạch sẽ lên một chút !” Thế rồi Ngoại đi vào trong lấy một bộ áo quần của chồng mang ra biểu Ergeze thay. Ergeze trông như một người khác, tôi nh́n không ra.

Từ ngày đó, anh là một thành viên của gia đ́nh Duo. Mỗi buổi sáng anh đi chèo bè với Ông-Ngoại-Duo, và chỉ trong thời gian ngắn là anh đă rành nghề. Sức khỏe của Ông-Ngoại-Duo từ tệ trở nên bết bát. Cuối cùng th́ chỉ một ḿnh Ergeze làm việc mà thôi. Một đôi khi, khi công việc nhiều quá, Ngoại-Duo cũng theo Ergeze xuôi ḍng sông. Ban ngày Ergeze ăn cơm chung với vợ chồng Duo. Buổi tối, anh trở về ngủ trong cái lều kề bên sân đập lúa. Đám mây mờ trên mặt anh dần đần tan đi.

Tuy nhiên, anh vẫn ít nói. Ngoài việc chèo bè, anh c̣n giúp nhà Duo làm việc đồng áng, v́ thế anh bận rộn suốt ngày. Chỉ vào lúc nhá nhem tụi tôi mới thấy anh ngồi xổm trước cửa nhà, ăn ḿ trong cái tô to như cái thau. Anh giữ cách khoảng với Ngoại-Duo, chẳng bao giờ nói đùa với Ngoại, mà cũng ít khi nh́n về phía Ngoại. Có vẻ như anh kính nễ người vợ của Chủ anh. Chỉ có một lần thái độ của anh chợt khác lạ và khó giải thích.

Đó là một buổi trưa rất nóng. Ngoại-Duo đang giặt áo quần bên bờ sông. Trong khi đang giặt, Ngoại quyết định cởi bớt mấy cái áo, chỉ mang trên người cái yếm, để lộ đôi tay, chiếc cổ và hai bờ vai trắng muốt. Để cho mát, Ngoại vẫy nước lên cánh tay trần, lên cổ. Thế rồi Ngoại thả tung mái tóc dài, quỳ lên trên một tảng đá sát bờ sông, nhúng tóc xuống nước, gội đầu. Khi gội xong, ngoại nâng mái tóc bằng một tay, nghiêng người soi bóng ḿnh dưới làn nước đang gợn sóng lao xao: bóng của một người đàn bà mang chiếc yếm hồng, tay nâng mái tóc dài đen mướt, mắt nh́n xa xôi, ḷng khao khát những điều không tưởng.

Ergeze lúc ấy vừa ở ruộng về. Khi đi ngang qua sân đập lúa, chợt bắt gặp cảnh tượng trên, anh như bị chôn chân xuống đất. Mắt anh sửng ra. Một lúc sau, anh rên lên một tiếng, quay lưng lại, ném ḿnh xuống đống rạ khô.

Một lần khác xảy ra cũng gần như đi quá giới hạn, nhưng lần đó th́ không phải lỗi tại Ergeze. Chuyện xảy ra khi chúng tôi đang chất lúa thành đống.

Ở vùng chúng tôi ở, chúng tôi không cắt lúa mà nhổ lúa luôn cả rễ và cột chúng thành bó rồi cho lừa hay la chở về sân đập. Ở đó, lúa được chất lên cao thành đống h́nh cái chùa, dưới chân th́ rộng, và nhọn dần ở trên ngọn.

Ông-Ngoại-Duo không có lừa la ǵ nên Ergese phải khiêng hết lúa về sân đập một ḿnh. Ngoại-Duo đứng trên đống lúa và Ergese đứng dưới chuyền từng bó lúa lên cho Ngoại chất. Những năm trước th́ lúa nhà Duo được chất thành hai đống lớn, nhưng hôm ấy Ngoại-Duo như quên bẵng. Ngoại cứ đứng trên đống lúa, nhận và chất lên càng lúc càng cao, cho đến lúc cái đống lúa trở nên to và cao ngất ngưỡng. Khi tất cả các bó lúa đă chất xong th́ đă quá trưa. Trừ Ergese, mọi người đều đă rời về nhà ăn trưa.

Ngoại-Duo, đứng chót vót trên đống lúa cao tới mười bộ nh́n xuống Ergese. Đôi mắt Ngoại long lanh. Dù suốt buổi sáng làm việc cật lực, Ngoại trông vẫn linh hoạt, tươi mát và thanh tú. Mắt Ngoại ánh lên nét ranh mảnh, sâu thẳm.


Ngoại la lên: “Tao không leo xuống được, làm sao bây giờ?”
Ergese găi cái đầu trọc, luống cuống : “ Th́ kiếm cách đi chớ.”
“Không, tao muốn mày kiếm cách ḱa.” Ngoại nói một cách vô vọng, dậm hai chân trên đống lúa cao nghệu.

Ergese suy nghĩ lung lắm :” Để tui trải rơm xuống dưới đây rồi Ngoại nhảy xuống nhen.”
“ Nhảy hả ? Mày ngu vậy. Nhảy xuống rồi tao bị thương th́ ai nấu cơm cho mày ăn ?”
“ Vậy th́ để tui đứng đây rồi Ngoại đạp lên vai tui mà xuống.”
“ Tao ! Đàn bà ! Làm sao mà tao lại leo lên vai một tên đàn ông được chớ.”
“ Vậy th́ làm sao ?”
“ Bồng tao xuống !”
“ Hả ?” Mắt Ergese trợn tṛn.
“ Tao muốn mày leo lên đây bồng tao xuống !”
Ngoại-Duo nh́n xuống Ergese đang bị sốc và mỉm cười tinh quái.
Ergese cứ đứng sửng, chẳng biết nên làm ǵ. Nhưng rồi anh rụt rè leo lên mấy bước, đưa tay ra đón Ngoại-Duo. Ngoại tuột xuống và chỉ trong nháy mắt là nằm gọn trong tay anh. Cả hai đều đỏ mặt phừng phừng.

Khi Ergese bước xuống tới đất th́ Ngoại vùng ra. Cả hai vội tách xa nhau, và như thể bị sét đánh, hai người đứng sửng không nhúc nhích. Ergese cúi đầu xuống, mặt đỏ như gấc.

Ngoại-Duo b́nh tĩnh lại trước, đi nhặt cây chổi và bỏ đi. Đi được vài bước, Ngoại quay mặt lại hỏi :” Này, Ergese, mày có vợ không ?”
“ Không.”
“ Tại sao mày không lấy vợ ?”
Không có tiếng trả lời.
“Sao mày không nói ?”
Cũng vẫn im lặng.

Ngoại-Duo bỏ đi trong lúc Ergese ngồi bịch xuống đất, nghĩ ngợi mông lung, mắt nh́n vào nơi xa xăm. Sau một lúc, anh cất tiếng hát nhỏ một khúc nhạc miền núi:

“Hỡi Cha ơi, cha bỏ đi nhanh quá, người cha đổ mồ hôi
Hỡi Mẹ ơi, ḷng Mẹ đau đớn, Mẹ cũng đă xa rời
Nơi xa ấy là nơi an b́nh vĩnh cửu, Mẹ ở cùng bên Cha
Không anh em, không chị em, con vô cùng đơn độc,
Có ai nâng đỡ con, có ai cho con niềm ấm áp ?
Con đă t́m, con đă thấy, niềm ấm áp rồi,
Ngay trên bờ sông Hoàng này
Nhưng cớ sao, ḷng con vẫn nặng nề ?”

Chuyện không chính chuyên giữa Ngoại-Duo và Ergese xảy ra chỉ có thế thôi. Nhưng kết quả th́ sao ? Tại sao họ lại bị trách móc chỉ v́ cái chuyện nhỏ như thế ? Ui dào, mấy kẻ vô công rồi nghề lắm chuyện mà thôi. Nói cho đúng ra th́ chỉ sau này, sau chuyến đi bè vào một đêm trăng th́ ḷng tin của tôi rằng họ hoàn toàn vô tội mới bị lung lay.

Đó là năm thứ hai sau năm Giải Phóng. Chúng tôi được mùa quả. Nhà tôi có ba cây táo lớn trĩu trái, cây nào cũng trên cả tá tuổi, thân to hơn ṿng tay ôm của tôi. Mùa hè, tàn lá xum xuê che mát đám rau trồng bên dưới, và nước từ ḍng sông đào chảy lướt quanh trong khi đám cóc nhái kêu ồm oạp không ngớt. Cha tôi đặt một cái giường dưới mấy cây táo ấy và đêm đêm tôi ngủ ở đó canh chừng quả chín. Trái trĩu đầy cành và đến tháng thứ bảy âm lịch th́ táo trở màu đỏ rực rỡ. Khi có gió thổi xuyên qua cành lá, những trái chín sẽ rụng xuống đất. Có khi chỉ trong một buổi chiều, tôi lượm được cả một giỏ đầy.

Một ngày nọ Ngoại-Duo đi dạo cùng tôi và nói :” Nhỏ Sheng, từ khi trái cây nhà mày chín rồi, mày chẳng c̣n nhớ ǵ đến tao nữa phải không ? Thằng chó này, năm nay mày đem trái ra chợ bằng cách nào, đường bộ hay đường sông ?”
“Ngoại hỏi mấy người lớn chớ tui đâu biết.” Tôi trả lời.
“Nhưng mà tao hỏi mày ḱa.” Ngoại nghịch ngợm dí tay vào trán tôi.


Chiều tối ấy tôi hỏi Cha tôi. Cha tôi suy nghĩ một lúc rồi nói :” Bằng đường bộ. Nếu đi đường sông th́ phải mướn bè, mắc tiền lắm.”


Từ làng tôi lên tỉnh phải đi theo một con đường gập ghềnh. Khi mà trời không mưa th́ bụi mù trời. Cha tôi đang nói về con đường này đấy. Thuở ấy chưa có xe đ̣ đi lối này, chỉ có xe ngựa kéo chở khách mà thôi. Xe ngựa này có cái mui ở trên và hai băng ghế gỗ ở hai bên, chở được 10 khách tối đa. Chúng tôi phải đem trái cây lên tỉnh bằng cách hoặc dùng xe này, hoặc đi bộ.


Khiêng đi bộ th́ có cái lợi là chẳng tốn xu nào, nhưng chậm chạp lắm và bất tiện nữa. Chúng tôi chỉ có thể đem bán chừng 100 cân mỗi ngày hoặc ít hơn thôi. Gần đến mùa, cha tôi tính lại và nói với Mẹ tôi :” Thôi, ḿnh mướn bè đi.” Không may, ngày hôm sau ông bị ngă chẳng nhúc nhích ǵ được.
Trái cây đă hái xong nằm chất đống chờ được chở đi bán. Nếu chúng tôi chờ nữa th́ giá sẽ sụt xuống.
Tôi t́m ra cách giải quyết. Tôi nói với Cha :”Con lớn rồi. Con sẽ đi bán táo một ḿnh.”
Cha tôi nh́n tôi như thể mới nh́n thấy tôi lần đầu tiên. Cha gật đầu.” Thôi được rồi. Mày cứ đi. Mày cũng lớn rồi.”

Đêm ấy tôi chạy đến nhà Duo để báo tin cho Ergese biết. Ngoại-Duo nói : “ Mày c̣n nhỏ quá, để tao đi theo giúp mày.” Và như thế, trong khi Ergese sửa soạn bè để ra thả sông th́ Ngoại-Duo giúp tôi chất trái cây vô thùng. Ergese khiêng cái bè ra ngoài bờ sông, tháo mấy túi da trừu và rán hết sức thổi phồng chúng cho đến khi mặt anh phùng to đỏ rần. Xong, anh đặt cái bè xuống nước và cả ba chúng tôi hè nhau khiêng mấy thùng trái cây đặt lên bè. Ergese rất khôn khéo. Anh đặt mấy thùng trái cây chồng lên nhau ngay giữa bè, chừa trống phía trước và phía sau. Anh sẽ ngồi đằng trước, cầm chèo trong khi Ngoại-Duo và tôi th́ ngồi phía sau. Chúng tôi chỉ có thể thấy đầu và vai Ergese bằng cách rướn đầu lên từ chỗ chúng tôi ngồi.


Đến nửa đêm th́ chúng tôi khởi hành. Tôi sắp được xuôi ḍng sông Hoàng bằng bè !! Tim tôi đập rộn ràng v́ vui thích. Tôi nh́n xung quanh tôi. Mặt trăng đang giấu ḿnh sau làn mây. Một lớp sương mỏng bay là là trên mặt sông. Hai bên băi sông cũng ch́m sau làn sương mỏng, nhẹ như làn lụa. Trên đất liền cũng vậy, những khu vườn cây, những đám dưa, những đồng ruộng trải dài đến chân trời cũng bị vây bọc trong một màn sương mờ ảo ma mị.

Từ trong những mái nhà xa xa, chúng tôi có thể nghe ai đó hát một khúc ca trích từ một vở tuồng, có tiếng đệm đàn Hu kèm theo. Bỗng nhiên, tiếng đàn ngân nga nhẹ ch́m dần và tất cả bị bóng đêm bao la nuốt chửng.

Chúng tôi cởi giày, xắn quần và nhúng chân xuống nước. Vô số những v́ sao trời phản chiếu lấp lánh dưới làn nước đùa cợt quanh đôi chân chúng tôi. Một cơn gió th́nh ĺnh dồn tới gợn mặt nước lăn tăn, những v́ sao chợt biến mất, để lại những ṿng sóng lan xa, xa dần. Ngọn gió chở theo hương thơm ngọt của dưa và lê dại cũng như mùi đất dễ chịu của vụ lúa mùa thu. Con sông Hoàng, được gió mơn man, nằm lặng yên, đẹp tuyệt vời như một kẻ lữ hành mệt mỏi cuối cùng đă t́m được phút nghỉ ngơi.

Ngoại-Duo bảo tôi :” Ngủ đi. Mai c̣n phải làm việc nhiều lắm đó.”
“Ngoại ngủ đi”, tôi lắc đầu “ Tui không mệt.”
Đây là lần đầu tiên tôi được đi bằng bè xuôi ḍng sông Hoàng. Bao bọc bởi sự huyền bí và tuyệt diệu của ánh trăng đêm, tôi cảm thấy vô cùng thích thú. Làm sao mà ngủ được chứ.

“Được rồi, mày không ngủ th́ tao ngủ.”
Ngoại-Duo nói rồi cuộn ḿnh nằm sát cái mép bè, lưng dựa vào mấy cái thùng trái cây. Chẳng bao lâu là Ngoại ngủ say, thậm chí c̣n ngáy nhè nhẹ.
Tôi rướn người cố nh́n ra đằng trước. Ergese đang chèo nhẹ nhàng, đầu và vai nhô lên, hạ xuống trong khi chiếc bè trôi đi êm ái.


Những chiếc xe quay nước hai bên bờ hết cái này đến cái khác lùi dần trong khi chúng tôi lướt đi về phía trước. Những cái bánh xe bằng gỗ bám rêu của chúng lười biếng quay tṛn đưa nước đựng trong mấy cái xô lên cao. Tiếng ếch nhái ồm ộp đánh tan sự yên lặng của đồng xa, ban đầu chỉ một con, rồi thêm một con, rồi cuối cùng chúng đồng loạt cất lên như một bản đồng ca, rót sinh khí vào bóng đêm đen.


Mặt trăng nhô lên khỏi cánh đồng, chiếu ánh sáng xuống khuôn mặt của Ngoại-Duo. Ngoại trông đẹp hơn bao giờ hết. Đôi lông mày cong mảnh được nhổ vén khéo. Một bàn tay hồng thả lỏng xuống mép bè chạm mặt nước và để mặc cho nước đùa với nó.


Cuối cùng rồi th́ tôi cũng buồn ngủ rục. Ngoại-Duo cựa ḿnh, ngồi dậy bảo tôi: “ Nhỏ Sheng, mày nằm xuống đi, đừng sợ. Tao sẽ nằm cạnh che cho mày.” Tôi nằm xuống, thu ḿnh sát mấy thùng trái cây trong khi Ngoại-Duo ngồi ở mép bè, tḥng chân xuống khuấy nước.


Một vầng mây như sương dâng lên trong tôi, nâng tôi lên, đưa tôi đến một nơi chốn lạ lùng. Tôi thấy tôi đang ở giữa con nước màu bạc loăng tan vào trong hơi sương màu xanh nhạt. Có giọng trầm trầm của ai đó cất lên, hát rằng :

“Một bờ đá cao nhô lên trên ḍng Hoàng Giang
Đôi đám mây bay  lơ lững trên đầu hẽm núi
Mây sẽ làm chiếc cầu cho em bước qua
Hăy tới đây, đóa hoa của ḷng tôi “

Một giọng nghe quen thuộc với tôi đáp lời :

“Ḍng nước xanh trong vẫn êm trôi
Cái xe nước vẫn quay đều
Nếu em nằm trong trái tim anh, xin hăy nghĩ đến em
Hăy luôn luôn hy vọng cho dù năm qua, tháng qua“

Giọng hát thứ nhất bây giờ nghe hối thúc hơn :


“Nghĩ tưởng, nghĩ tưởng không ngừng
Nhớ mong, nhớ mong suốt ngày
Cho đến lúc lệ rơi
Nước mắt anh rơi có thể làm quay cả bánh xe nước
Bánh xe quay, quay đều ;  con chim đă đậu xuống rồi”

Giọng ngọt ngào kia lại đáp :
“Những ngôi sao trên thiên đường đang kề cận bên nhau
Một ngôi sao đang nép sát vào trăng
Mặt trăng đang vuốt ve cây Suoluo
C̣n Cô em Duo th́ đang nép ḿnh vào ḷng người thương “


Tiếng hát nghe nhỏ dần, th́ thầm, không c̣n nghe rơ lời, âm thanh thoảng lại từ đâu rất xa nghe như thể đi qua một màn nước, nhưng lại như gần ngay bên tai tôi. Tiếng hát, như tiếng vỗ nước của sông Hoàng, được tŕnh tấu bằng một nghệ thuật tuyệt luân, ḥa nhập mọi giác quan một cách tự nhiên.

Tôi mở mắt ra. Mọi thứ như thể trong một cơn mơ. Mặt trăng lại bị khuất sau mây. Tất cả trở nên tối thẳm. Ḍng sông trông giống như một sợi dây băng sa-tanh tối ṃ uốn éo trong cơn gió. Những khóm cây trên bờ sông nh́n như thể là những khối đá khi chúng tôi trôi nhanh quá. Sự yên ắng có vẻ ǵ ma quái.

Tôi bỗng thấy sợ, gọi to : “ Ngoại-Duo ơi !”
Chẳng có ai trả lời.
Tôi ngồi dậy nhưng có cái ǵ đó chận tôi lại. Tôi duỗi tay ra, sờ thấy một sợi dây thừng đang quấn quanh bụng tôi ngăn không cho tôi bị tuột khỏi bè. Một đầu dây cột vào thùng trái cây, c̣n đầu kia th́ cột vào mé bè. Tôi tháo dây nh́n quanh. Chẳng thấy bóng dáng Ngoại-Duo đâu cả. Tôi ghé tai vào cái thùng trái cây để t́m nghe có tiếng động nào ở phía trước không, nhưng mọi vật hoàn toàn yên tĩnh. Tôi cũng chẳng nghe tiếng chèo khua nước. Tôi quỳ lên, nh́n qua đầu mấy cái thùng trái cây.

Cả hai đang ở đó. Ergese đă đặt mái chèo sang bên cạnh và đang để mặc cho cái bè trôi tự do về phía trước. Ngoại-Duo ngồi sát kề bên, má tựa lên bộ ngực rộng của anh ta, tay ôm choàng qua bụng anh. Ergese cúi đầu xuống, lấy má mơn man mái tóc của Ngoại, hít lấy mùi hương tóc.

Ở đàng trước, trên cái cồn nhỏ ngay giữa sông, một cặp sếu đang đứng nghỉ yên lặng, thấy chiếc bè trôi tới, chúng dang đôi cánh bay vút lên, kêu tiếng kêu buồn thảm “Gah! Gah!”.

Tôi sợ quá, nằm ngay xuống, cột hai đầu dây lại, nhắm tít mắt. Một lúc sau Ergese lại hát như tiếng th́ thầm :

“ Những v́ sao trên trời đang níu vào nhau từng đôi
Ngôi sao sáng nhất đang ở ngay đầu cửa sông
Đôi mắt cô em Duo th́ sâu và tối
Đôi môi đỏ bỏng cháy
Tia nh́n trói tim tôi”

Và Ngoại-Duo hát :
“Hoa mẫu đơn là vua của loài hoa
Chàng là người hơn hết mọi người
Chàng đang vai kề vai bên tôi
Không bao giờ rời nhau
Cho đến khi sông Hoàng cạn kiệt “

Ergese hát :
“Chúng ta lên núi cao ngắm thảo nguyên
Nho trên thảo nguyên mọc từng chùm
Tôi không thể nào rời xa được Cô em Duo
Cô em Duo có ở lại cùng tôi chăng?”

Và Ngoại-Duo hát :
“ Phía Đông đang trở màu trắng bạch; b́nh minh đă lên rồi
Ḅ, trừu trên thảo nguyên đang cựa ḿnh thức giấc
Cô em Duo đă khóc khô nước mắt
Thành phố Lanzhou ở ngay trước mắt chúng ta rồi “

Họ ngừng hát. Một quăng im kéo dài, chỉ có tiếng nước đập vào mạn bè. Cuối cùng, tôi nghe tiếng Ngoại-Duo nói yếu ớt : “Em phải trở về thôi”. Ngoại leo lên trên mấy thùng trái cây ḅ về phía tôi, gọi nho nhỏ : “Nhỏ Sheng, nhỏ Sheng.”
Tôi giả bộ ngáy. “ Ḿnh cũng nên ngủ đi.” Ngoại tự nói thầm khi ngồi ghé bên cạnh tôi.

Từ xa có tiếng gà gáy vọng lại. Tôi từ từ mở mắt. Một tia sáng đỏ sậm đang vẽ lên bầu trời phía đông rồi tỏa ra như cầu vồng chiếu sáng mặt sông. Màn sương bao phủ mặt sông suốt đêm qua đang từ từ dâng lên cao cho đến khi tách rời khỏi quả đất. Không c̣n sương, những khóm cây, những ngọn đồi, những ngôi chùa, và những đám ruộng dưa đă được tắm sương sớm trở nên linh hoạt hẳn.

Khói từ các ống khói sưởi cũng bắt đầu vươn lên từ các ngôi nhà hai bên bờ sông. Ngay sau đó chúng tôi đă nghe vẳng lại tiếng ŕ rào của khu chợ búa.

Cuối cùng th́ cuộc đi bè cũng tới điểm dừng. Tôi nh́n Ngoại-Duo. Mắt Ngoại sáng rực long lanh. Mặt mày tươi rói hạnh phúc. Ngoại đang chống cằm nh́n xa xôi. Đôi mi nhẹ chớp như thể đang suy nghĩ, hay đang hy vọng.

Chợ nằm trên một khoảng đất trống ngay bên bờ sông Hoàng. Có một chiếc cầu gỗ cong cong bắt ngang qua có tên là cầu Sleeping Bridge. Qua khỏi chiếc cầu này là cổng vào thành phố. Chợ nằm ngay ngoài cửa thành.

Ergese kéo bè lên băi rồi nhảy lên bờ. Ngoại-Duo và tôi giúp anh tháo chuyển mấy thùng trái cây ra. Ngoại và tôi khiêng trái cây trong khi Ergese vác cái bè. Chỉ trong chốc lát là chúng tôi đă tới trung tâm khu chợ.

Khu chợ rộng mênh mông đang tất bật. Có những gian hàng bán đủ loại trái cây và rau cỏ. Thời gian ấy mọi thứ đều rẻ rề. Dưa được bán từng ụ, táo từng thùng cây. Một đám nhà buôn sỉ ghè mấy giỏ mây móc lên cái đ̣n gánh quàng trên vai, răo quanh chợ t́m bán cho mối nào ngon hơn hết.

Một bên Cầu Sleeping là một dăy các gian hàng bán ḿ sợi thịt ḅ, bánh nướng nhúng vào nước dùng trừu và súp đồ ḷng. Mấy người nhà quê đă mua bán xong ngồi sà vào dưới mấy cái mái căng bằng tre, treo nón rơm lên giá ở trên tường, sắn tay áo và nói chuyện ồn ào. Họ bàn bạc về chợ búa, hỏi thăm nhau, vừa nói cười rỗn rảng vừa ăn trong những cái tô to tướng bằng đất trắng thô cho đến lúc mồ hôi thấm đẫm chảy dài trên mặt.

Ergese dựng đứng cái bè lên, chống bằng hai mái chèo, dặn tôi coi chừng nó. Anh và Ngoại-Duo đi về phía trung tâm chợ. Tôi nh́n theo tới khi họ khuất sau cánh cổng mở vào thành phố.

Tôi tháo thùng trái cây, lật mấy cái lá sen phủ bên trên để lộ lớp táo. Một người trung gian có râu thưa bước tới vỗ đầu tôi :
” Người lớn đâu, cháu ?” Ông hỏi.
“ Cháu là người lớn ở đây.”
Ông ta cười lớn :” Nói ngon quá hén. Vậy th́ thưa ông Chủ, ông có bán hàng không ? Ông chủ muốn bán một ḿnh hay muốn tôi giúp ?”
“ Chú bán giùm cháu được không ? Cháu không biết bán làm sao cả.”
Và thế là ông ngồi bệt xuống và bắt đầu rao hàng :
“ Táo đỏ đây, táo tươi đây. Chưng một trái, thơm cả tháng nè.”
Đám đông tụ lại. Ông trung gian đưa giá trên trời, người mua trả giá dưới đất. Cả hai bên kỳ kèo qua lại một hồi thật găng. Cuối cùng hai bên cùng thỏa thuận giá cả. Ông trung gian đếm tiền, lấy ra hai jiao tiền công, đưa số c̣n lại cho tôi và dặn ḍ:” Cẩn thận nghe cháu.” Đốt một điếu thuốc, ông lại đi t́m mối khác.

Lúc này Ngoại-Duo và Ergese đă trở lại. Tóc Ngoại quàng một cái khăn màu lục trong khi Ergese chân mang một đôi giày đế mủ. Cả hai mỉm cười với tôi. Ngoại ch́a cho tôi mấy nắm cơm bọc thịt. Họ đă mua đặc biệt cho riêng tôi.
“Ăn đi nhỏ khờ”. Ngoại nói và nh́n tôi thông hiểu. Tôi nghe lời liền chẳng cần thắc mắc.

Khi Ergese vác cái bè lên vai, Ngoại-Duo và tôi đi theo sau bắt đầu rời chợ. Sông Hoàng chảy rất xiết. Bạn chỉ có thể đi xuôi ḍng chứ không chèo ngược ḍng được. V́ vậy khi về phải đi bằng đường bộ, vác cái bè theo. Bè này làm bằng tám cái bọc da trừu, hai cái ở giữa, ba cái mỗi bên. Bên trong bọc có trét hắc ín để khỏi bị nhểu nước. Với hai cái chèo cọng thêm cây lót gỗ, toàn cái bè nặng gần cả ba chục jin. Người nào yếu th́ chuyện khiêng hết các thứ ấy là chuyện bất khả, nhưng Ergese th́ mạnh lạ lùng. Anh  vác hết ngần ấy thứ trên lưng và đi suốt quăng đường hai mươi dặm đầu không nghỉ. Thỉnh thoảng anh xốc lên và đổi vai nhưng vẫn không hề dừng chân. Cái bè đong đưa trên vai anh theo mỗi cử động như thể đang nhảy múa ḥa điệu với trái tim anh rộn ră. Ngoại Duo đi sát sau lưng anh, một tay đặt lên cái bè, bước rảo nhẹ nhàng. Tôi có cảm tưởng Ngoại đang cố đồng hành cùng Ergese, không chỉ bằng bước đi mà c̣n bằng nhịp tim. Mắt Ngoại nh́n Ergese một cách âu yếm.

Chúng tôi đến chân Trường Thành vào lúc xế chiều. Nơi đây khá gần nhà rồi. Ergese chống cái bè lên và chúng tôi cùng ngồi xuống nghỉ cạnh bức tường. Ngoại Duo lấy trong ngực ra mấy cái kẹo chia cho chúng tôi. Ngoại đắm đuối nh́n Ergese và anh cũng nhiệt thành nh́n trả. Rồi cả hai chậm răi hướng mắt nh́n đi nơi khác. Ergese lấy tay cái vẽ vu vơ trên nền đất trong khi Ngoại-Duo đắm ch́m trong suy tư. Lúc sau, Ngoại-Duo ngẩng đầu, nh́n mặt trời chiếu rực phía ḍng sông, thở dài. Chúng tôi phải khởi hành. Sau khi đă nghỉ ngơi, chúng tôi đi nhanh hơn. Chẳng ai trao đổi câu ǵ cho đến khi về tới nhà.

Sau chuyến xuôi bè ấy, dư luận càng đồn thổi dữ. Trong mắt tôi, cả hai lại đối xử với nhau b́nh thường. Họ dường như giữ cách xa nhau ra, nhưng những lời đồn về mối giao t́nh của họ lại càng lan rộng.

Guotai, lăo trưởng làng què, là một người bà con của Ông-Ngoại-Duo. Đúng ra, Ông Ngoại lớn hơn Guotai một tuổi, v́ vậy lăo Guotai luôn gọi Ông Ngoại là “ Anh Cả” Ông Ngoại tỏ vẻ bất an v́ sự hiện diện của Guotai. C̣n lăo Guotai th́ vừa thương hại vừa khinh thường Ông-Ngoại. Riêng đối với Ngoại-Duo lẳng lơ th́ lăo không sao chịu được. Lăo luôn luôn cho rằng gia đ́nh lăo thật là không may khi Ông-Ngoại rước về một cô vợ như thế. Thứ đồ lăng loàn, tệ mạt, vô hạnh đă là đầu mối cho biết bao điều tiếng. Thứ đàn bà ấy làm cho tổ tiên gịng họ lăo nổi giận lôi đ́nh.

Lúc lời đồn lên đến mức cùng th́ Guotai cảm thấy lăo không làm sao câm miệng được nữa. Một ngày nọ, lăo đến hỏi Ông-Ngoại-Duo :

” Anh Cả, tôi hỏi thiệt anh, Ngoại-Duo là vợ ai ?”
“ Chú nói vậy nghĩa là ǵ ?”
“ Bộ anh không biết chuyện ǵ xảy ra sau lưng anh sao?”
“ Chuyện ǵ ?”
“ Th́ vợ anh và thằng Ergese. Tụi nó làm như là vợ chồng vậy.”
Ông-Ngoại-Duo mỉm cười :”Đừng có nói dại. Ergese là một đứa mồ côi. Nó và Ngoại-Duo coi nhau là bạn. Vậy thôi.”
“ Hừ, ” Mặt Guotai đỏ nhừ v́ giận. Lăo nh́n chăm chăm Ông-Ngoại-Duo, tức đến nghẹn lời. Lăo ngửa đầu cười gằn :

“Cứ đợi đó rồi xem.”
Và Guotai không ngừng t́m cách tấn công Ngoại-Duo và Ergese. Và cuối cùng th́ sự hiểm độc của lăo đă đưa đến một thảm họa.

Chuyện bắt đầu vào chiều Ba Mươi Tết. Trên Tỉnh gởi xuống một phụ nữ trẻ để lo chuyện tổ chức Lễ Tân Niên. Cô ta đem theo bản thảo một vở kịch hát tân thời dựa theo một vở tuồng cổ, một kịch bản đời Qin Qiang có tên là Qui Sơn Hành. Chúng tôi ai cũng hớn hở v́ sẽ được xem hát vào Năm Mới. Khi chọn diễn viên, có nhiều người trẻ tuổi trong làng t́nh nguyện lên sân khấu. Vai chính trong vở tuồng là một nữ anh hùng có tên Hu Fenglien. Nhiều thiếu nữ đă được kêu đóng thử, ngâm thơ và hát những bài đă được soạn sẵn nhưng người phụ trách có vẻ không mấy chịu các cô. Cô ta đưa mắt nh́n quanh đám người đến xem cuộc diễn thử và mắt cô dừng ngay nơi Ngoại-Duo. Cô gọi : “ Chị kia, chị tới đây coi.”
Ngoại-Duo ngượng ngùng, mắc cỡ.
“Chị có muốn đóng vai này không ?”
“Tui hả ? “ Ngoại-Duo ngạc nhiên đến không thốt nên lời một lúc lâu. Người lớn trong làng chưa ai từng ra đóng tṛ cả. Cô nhân viên trả lời : “Đúng rồi. Tôi muốn chị đóng vai nữ anh hùng. Chị có dáng dấp giống như của Nữ anh hùng Hu Fenglien.”
Ngoại-Duo cảm thấy vui thích v́ sự tin tưởng ấy. Ngoại đỏ mặt gật đầu.
Rồi đến lựa chọn nam diễn viên. Những vai phụ th́ dễ chọn, chỉ chốc lát là xong, nhưng vai chính, người t́nh của nữ anh hùng, Tian Yuchuang, th́ chưa có ai thích hợp cả. Ngoại-Duo thu hết can đảm nói: “ Cho tui chọn một người nghe. Ergese ! Ảnh thích hợp với vai này lắm. Ảnh hát hay lắm.”

Khi Ergese biết được rằng ḿnh đă được chọn để đóng tuồng, anh lắc đầu quầy quậy :”Không, không, không.” Thế rồi anh có cảm tưởng như có đôi con mắt đang đốt cháy ḿnh, và anh nh́n thấy Ngoại-Duo đang nh́n anh van lơn. Anh bỏ lửng câu từ chối và lặng lẽ nhập vào đám diễn viên.

Sau này th́ ai cũng công nhận Ergese hát rất hay. Anh đă từng hát những bản huar của địa phương, mà âm điệu du dương của Qin Qiang lại rất gần với điệu huar cho nên anh đă diễn vai thật là tuyệt vời. Mà Ngoại-Duo cũng vậy. Nhưng trong đám khán giả kia lại có một người không hài ḷng. Đó là lăo Guotai. Theo lăo th́ hai kẻ t́nh nhân giả vờ kia chẳng đóng tṛ tí nào. Chúng đang gởi cho nhau những lời yêu đương.

Ngay sau buổi tŕnh diễn ấy, Lăo bay ngay tới nhà Ông Ngoại Duo, giận dữ :
“ Anh có xem tuồng không ?”
“ Có.” Ông Ngoại trả lời.
“ Anh thấy sao ?”
“ Chẳng thấy ǵ cả.”
“ Hả ?” Lăo Guotai giận dữ.
“ Chẳng tệ lắm. Nhà quê mà diễn như vậy là hay rồi.”

“ Vợ anh và thằng Ergese đóng tṛ tồi bại.” Lăo Guotai cười khẩy.
“ Thời đại mới mà chú.” Ông Ngoại giả lả.
Guotai chẳng thể nào nín nổi nữa :” Nói nhảm! Thời đại mới th́ ăn nhập ǵ tới con chó cái đang lên cơn chớ !”
 

Ngay khi đó Ngoại-Duo vừa về tới nhà.
“ Này chú, ” Ngoại-Duo ngắt lời “ Chú đang nói ai đó ?”
Guotai nh́n Ngoại-Duo với vẻ đe dọa: ” Chị cẩn thận đó, người ta đang nói về chị ngoài kia ḱa.”
“ Thứ đồ vô công rồi nghề không biết xấu hổ đang nói xấu mẹ nội chúng đó à ? Kệ cha chúng nó. “ Ngoại-Duo nói.


Mặt Guotai tái đen v́ giận: “Ai mà không thấy hai đứa bây mắt liếc mày đưa với nhau trên sân khấu chớ ? Bộ chị tưởng cả làng đui hết à ? Đồ vô liêm sỉ.”
“ Mặc họ nghĩ ǵ th́ nghĩ. Tui chẳng cần biết ư kiến của họ đâu.”
“ Nhưng mà tui cần. Tui không đứng đó mà nghe người ta chưởi tổ tiên gịng họ nhà tui đâu.”
“ Thân tui tui lo. Ḷng tui tui giữ. Tui không cần ai quậy vào đó hết.”
Lăo Guotai đứng phắt lên : “ Nhưng tui phải chen vô, tui sẽ can thiệp. “
“ Không mắc ǵ tới chú. “
“ Mày không biết xấu hổ. “
“ Chú chỉ đạo đức giả. “
“ Đồ đĩ thỏa”
“ Đồ chuyên đi bắt nạt người ta.”


Mặt Guotai đổi từ trắng bệch qua đỏ bầm sang tím ngắt. Chưa từng có ai dám căi lại lăo, nói chi tới bốp chát ngay trước mặt lăo như thế. Như thế này là không thể tha thứ được. Một cơn giận dữ trào lên óc. Lăo nhặt ngay một khúc củi trong ḷ, giáng ngay xuống Ngoại-Duo. Ngoại-Duo chồm người lên, cào mấy móng tay đỏ lên mặt lăo già. Guotai bấy giờ giận hết khôn, quất túi bụi như mưa lên người, lên tay Ngoại-Duo. Ngoại vẫn luôn miệng chưởi lăo, càng chưởi càng bị đ̣n, càng đ̣n đau lại càng chưởi.


Ông-Ngoại-Duo ban đầu bị sốc đứng như trời trồng, cuối cùng cúi chen vào giữa hai người. Vừa khóc, ông vừa van vĩ :” Hăy đánh tui, đánh tui đây, đừng đánh nó.“
Guotai vừa nh́n ông một cách khinh bỉ vừa cáu tiết dậm chân đùng đùng. Cuối cùng, lăo ném khúc củi và bỏ đi một nước.


Đêm đó Ergese ở ruộng về, thấy những vết bầm trên người Ngoại-Duo, anh ngậm câm chẳng nói năng ǵ. Anh chỉ ngồi lặng yên trên thềm nhà chẳng nhúc nhích cho đến khi tiếng gà bắt đầu gáy sáng. Sau đó anh lướt đi như bóng ma tới chỗ anh ngủ trong căn lều bên sân đập lúa.
Sáng hôm sau chúng tôi nghe rằng Ergese đă cho lăo Goutai một trận ra tṛ, đánh găy hai cái xương sườn của lăo.

Dĩ nhiên là vụ này được báo cáo lên huyện. Nhà nước vô cùng tức giận. Họ phán quyết rằng Ergese không những rù quyến vợ của chủ ḿnh, lại c̣n hành hung lăo trưởng làng. Cần phải phạt Ergese thật nặng, nhưng Ergese chẳng c̣n ở đó. Tôi nghe rằng anh đă trốn đi một nơi thật xa rồi.

Ergese đi rồi, Ngoại-Duo trở nên gầy ṃn. Ngoại trông phờ phạc hẳn. Tôi ít khi nghe Ngoại nói năng, nói ǵ đến cười cợt. Vào những đêm trăng sáng, Ngoại thường ra ngồi trên tảng đá mài kề bên sân đập lúa và may một đôi giày có đế dày, chậm răi âu yếm khâu từng mũi kim trong khi lệ dâng tràn đôi mắt.

Có lần, Ngoại-Duo đem chiếc bè thả ra sông, chất lên đó đầy một bè táo. Và trong khi lái chiếc bè từ chỗ này qua chỗ kia, Ngoại thả từng quả, từng quả táo xuống ḷng sông. Tôi đột nhiên nhớ rằng chính ngày này năm ngoái chúng tôi đă cùng nhau xuôi ḍng sông Hoàng. Lời Ngoại hát vang lên trên mặt sông :

“ Vầng trăng khuyết đă lên rồi
Ngàn sao đang lấp lánh
Người yêu ơi, nếu c̣n sống xin ra dấu cho em
Người yêu ơi nếu đă khuất rồi hăy báo cho em trong giấc mộng “

Bài hát làm nát ḷng tôi.
 

***
 

Một buổi chiều, khi tôi đang lang thang ngang qua nhà Duo th́ Ngoại-Duo vẫy tay ra dấu gọi tôi vào. Thật ra Ngoại đă cho người đi t́m tôi. Ngoại vội vàng kéo tôi vô bếp, nói với tôi một cách thương mến : “Nhỏ Sheng ơi, Ngoại-Duo muốn nói với mày chuyện này. Mày có nhớ Ergese không ?” Tôi nhận thấy mặt Ngoại khi nh́n tôi ánh lên một niềm hứng khởi. Tôi trả lời ngay không suy nghĩ :” Nhớ chứ. Ảnh về rồi hả ?”
Ngoại gật đầu th́ thầm vào tai tôi :” Ảnh đang trốn trong khe núi đó ?”
“Sao lại ở đó ?”
“Bởi v́ người ta vẫn muốn bắt ảnh. “

Nói xong, Ngoại chuồi vào tay tôi một cái giỏ nhỏ, trong đó đựng đầy bánh bột gói trong lá: “Đem cái này lên cho Ergese, nhưng cẩn thận nhen. Nếu ai có gặp th́ nói mày đi lượm đồ ăn về cho lợn nghe không. “

Tôi cầm cái giỏ, đă ra đến cửa, tôi quay lại hỏi:

“ Mà Ông-Ngoại-Duo có biết không đó ?”
Ngoại-Duo gật đầu lia lịa.


Cái khe núi mà Ngoại-Duo nói đó nằm ở phía tây của làng, chảy song song với sông Hoàng. Đoạn ấy ḍng sông chảy sát ngay bên ghềnh núi. Nước từ mấy cái xe quay nước đổ ngang qua khe này. Thật ra đó là một cái hang rất sâu cắt ngang qua ngọn núi. Cái hang này sâu dễ đến hai , rất rộng và trông rất ghê. Giờ đây, chỉ v́ Ergese mà tôi phải thu hết can đảm để trèo vào trong hang. Cái hang tối hù, càng vào sâu càng tối cho đến khi tôi chẳng thấy được ǵ chung quanh. Tim tôi đập loạn, tôi gọi nho nhỏ :”Ergese, Ergese!”


Th́nh ĺnh có một bàn tay tḥ ra chụp lấy tôi. Rồi có tiếng cười lớn. Ergese hiện ra ngay trước mặt tôi, ánh mắt nghịch ngợm. Anh trông gầy nhiều hơn trước, râu lún phún mọc trên mép.


Tôi hoàn hồn nh́n quanh. Trên một khoảnh đất khô ráo nh́n xuống ḍng nước chảy trải một lớp rơm khô với một phiến đá chắc là Ergese dùng làm gối. Th́ ra đây là chỗ trốn của Ergese.

Anh có vẻ vui mừng gặp lại tôi và vừa nhai ngấu nghiến mấy cái bánh vừa hỏi :

” Nhỏ Sheng, gia đ́nh mày sao rồi ?”
Tôi đáp:

“ Cũng tốt, cám ơn. Sáu tháng nay anh ở đâu ?”
“ Tao lên Núi Hoa Quả !”
“ Núi Hoa Quả ở đâu ?”
“ Ở gần Hang Màn Nước.”
“ Vậy chớ Hang Màn Nước ở đâu ?”
“ Nhỏ ơi, đến mấy chỗ này mà mày cũng không biết sao ?” Anh nh́n tôi thương hại.” Chúng ở trong truyện Tề Thiên Đại Thánh đó.”

Anh cười khúc khích và lấy tay xoa đầu tôi.
“ Mày chưa bao giờ nghe đến “Tề Thiên Đại Thánh” sao ?
“ Chưa.” Tôi đành nhận.
“ Tội thằng nhỏ nhà quê này chưa. Thôi được rồi, để tao kể cho mày nghe chuyện Tề Thiên Đại Thánh”. Và như thế, anh kể chuyện Tề Thiên đi chiếm Hang Màn Nước. Truyện thật là hay.

“ Làm sao anh biết mấy truyện này ?” Tôi hỏi khi anh kể xong.
“ Th́ tao đọc.”
“ Anh nói vậy nghĩa là anh có đi học sao ?”
“ Ừ, nhưng mà Sheng, chiều rồi. Tới giờ mày phải đi về.”

Anh đưa tôi ra khỏi miệng hang, đứng dưới cái xe quay nước và nh́n theo tôi đi xa dần. Khi tôi nh́n lại, anh vẫn c̣n đứng đó. Bóng anh thấp thoáng qua làn nước.

Sau buổi ấy, Ngoại-Duo c̣n sai tôi đem thức ăn lên cho Ergese nhiều lần nữa. Mỗi lần gặp anh lại kể thêm cho tôi một chuyện mới. Nào là “ Đại Náo Thiên Đ́nh”, nào là “ Bà La Sát với cái Quạt Ba Tiêu”, nào là “ Ngưu Ma Vương “ “ Núi Côn Luân”. Những truyện này đă đem lại cho tôi, một đứa bé quê mùa chưa từng thấy ǵ hơn ngoài con sông Hoàng, biết bao điều kỳ thú. Chúng mở ra cho tôi một thế giới mới, chúng đẩy óc tưởng tượng của tôi đi rất xa. Tôi không thể nào ngủ hay uống ǵ được khi nghĩ đến Tề Thiên chỉ một bước nhảy xa một trăm ngàn lẻ tám .

Rồi có một thời gian đến mấy ngày Ngoại-Duo chẳng sai tôi đi. Một đêm nọ, tôi đang nằm dưới dàn nho, nh́n lên bầu trời đầy sao, thầm thắc mắc không biết trên trời kia đang có ǵ xảy ra, tôi chẳng thể ngủ được. Tôi trở dậy, mặc áo vào, nhón chân kéo cổng, và đi về phía khe núi.

Tôi leo vào trong hang, tiến về nơi Ergese ẩn trốn. Anh đang nằm trên đống rơm, đắp cái áo Ngoại-Duo mới may cho. Anh ngủ ngon lành. Tôi tính đánh thức anh dậy, nhưng rồi nghĩ lại thôi. Tôi ngồi xuống bên cạnh anh, và chẳng mấy chốc tôi cũng ríu cả mắt.

Tôi chẳng rơ tôi thiếp đi mất bao lâu th́ th́nh ĺnh có tiếng động sột soạt đánh thức tôi dậy. Trong bóng tối có ai đó đang cựa quậy một cách lén lút. Tóc tôi dựng đứng cả lên. Tôi cứ nghĩ đó là Guotai. Tôi dí người sát tường, chỉ mong Ergese thức giấc chạy trốn cho mau. Cái bóng đen ḅ đến gần hơn.
“ Ergese, anh yêu, em đây.”
“ Em đó sao?
“ Chính em đây, chẳng ai có thể ngăn em được.”
Trong bóng tối, đôi cặp mắt t́m nhau. Ngoại-Duo cúi xuống, mái tóc dài rơi trên mặt Ergese. Đôi môi của họ quấn lấy nhau.

Tôi lặng lẽ ḅ ra hang bằng một lối khác. Ra khỏi hang là tôi cắm đầu chạy. Ngực tôi đập th́nh thịch, người tôi nóng như lửa.
 

***
 

Dĩ nhiên là Guotai cũng ngửi ra được có điều đáng ngờ. Một bữa lăo đem theo cả một đội quân đi sục t́m vào trong hang. Cũng may là cái hang rất sâu nên dù họ lùng cả một đoạn xa mà chẳng t́m thấy ǵ và cuối cùng đành rút về.


Ngày nào tôi cũng cầu cho Ngoại-Duo sai tôi đi đem thức ăn cho Ergese, nhưng Ngoại chẳng c̣n sai tôi nữa. Một ngày nọ, tôi cảm thấy nôn nóng và tự ḿnh lại trèo vào hang.


Chẳng có ai ở đó cả. Ergese đă bỏ đi rồi, đem theo hết đồ đạc của anh. Chỉ có đống rơm là c̣n đó với tảng đá anh dùng để kê đầu. Tôi sờ tay vào đống rơm. Rơm vẫn c̣n ấm, Ergese chỉ vừa mới rời đi thôi. Tôi ra ngoài cửa hang và nh́n xuống. Dưới ánh trăng mờ, tôi cố đi t́m Ergese, dưới những bụi cây c̣n ướt sương, trong bóng những cây liễu rủ, ngoài xe quay nước. Vừa đi, tôi vừa gọi tên Ergese khe khẽ. Tất cả hoàn toàn im lặng, chẳng có một tiếng vang.

Cái xe quay nước cũ kỷ vẫn quay đều không ngưng nghỉ, hết ṿng này sang ṿng khác. Mắt tôi đẫm ướt nước, mặn, lăn dài xuống má.

Tôi quay về, đi dọc theo bờ sông. Đột nhiên tôi thấy có cái bè đang lặng lờ trôi trên mặt thủy triều dâng, tiến về nơi nhiều bóng tối nhất. Dưới ánh trăng mờ tôi có thể nhận ra cái bóng màu đỏ trên đó đang lái cái bè là Ngoại-Duo. Ergese đang quỳ phía sau lưng. Bỗng nhiên tôi hiểu hết mọi chuyện. Tôi vụt chạy theo họ dọc theo bờ sông. Tôi muốn gào to gọi họ nhưng không dám. Tay tôi vẫy họ, nói thầm trong ḷng :” Ngoại-Duo ơi! Dừng lại, dừng lại, tui muốn chào chị, tui muốn chúc chị …”

Tôi vấp chân và té xuống vũng bùn. Khi tôi ngẩng đầu lên được th́ cái bè chỉ c̣n là cái chấm nhỏ rồi mất hút. Nước mắt trào ra khiến tôi chẳng c̣n thấy ǵ nữa.



Ba mươi năm đă qua kể từ hôm ấy. Tôi đă đi học, đă định cư ở thành phố. Thằng bé nhà quê ngày xưa đă sống sót qua những năm tháng biến động, đă trở thành một người có công ăn việc làm đàng hoàng.

Nh́n lại, tôi thấy chưa có ǵ mà tôi không trải qua. Nhưng mọi thứ thảy đều đă trôi đi, như những đám mây trong cơn băo tố. Chỉ có con sông Hoàng, ánh trăng mờ ảo, Ngoại-Duo bị những kẻ như lăo Guotai hành hạ và kẻ lang thang Ergese là sống măi trong tôi. Tôi đă nhiều năm đi rất nhiều nơi, đă thấy nhiều mảnh đời, đă gặp nhiều người, nam cũng như nữ, nhưng cứ mỗi lần nhắm mắt là h́nh ảnh Ngoại-Duo lại hiện ra ngay trước mặt, mắt sáng ngời, dáng dấp nhẹ nhàng, bàn tay ửng hồng. Và bên cạnh Ngoại là h́nh ảnh Ergese với thân h́nh lực lưỡng và gương mặt cương quyết.

Ba mươi năm đă qua, và hôm nay tôi trở về quê, nhân dịp Lễ Thanh Minh.
Tôi đến viếng mộ cha mẹ tôi. Cát vàng vùng thảo nguyên trải dài thoai thoải trong không khí ấm áp và màu xanh mơn mởn của mùa xuân. Dân làng lũ lượt kéo nhau đi thăm mộ ông bà cùng với gia đ́nh, người trẻ d́u người già, đem theo thức ăn và rượu. Tại mộ phần, họ thi hành các nghi thức tưởng niệm tổ tiên rồi ngồi quây quần ăn những món họ đem tới, tận hưởng niềm hạnh phúc giữa những kẻ thân yêu.

Sau khi dân làng ra về hết rồi, tôi leo đứng trên một cái g̣ cao ngắm nh́n sông núi của làng tôi mà đă nhiều năm tôi chưa thấy lại. Trong ánh hoàng hôn, tôi lửng thửng đến thăm mộ Ngoại-Duo.

Ngoại-Duo và Ergese bị phát giác ngay sau khi họ chèo bè trốn đi tối hôm đó. Guotai dẫn theo một đội quân chia nhau ngồi trên bốn cái bè đuổi theo họ. Khoảng nửa đêm th́ họ bị bắt kịp và bốn cái bè vây họ vào giữa. Ergese lặn tuột xuống sông và biến đi. Ngoại-Duo, trong khi t́m cách rời cái bè đă làm nó lật úp. Khi người ta vớt được Ngoại đưa lên th́ Ngoại đă tắt thở rồi.

Vào cái ngày Ngoại được chôn, dân làng đều tới tiễn đưa người đàn bà mà nhiều người trong họ từng cho là xấu xa. Khi cổ quan tài được hạ xuống huyệt, một nghi lễ cuối cùng được thực hiện, đó là mở nắp quan tài cho mọi người được nh́n mặt kẻ ra đi lần cuối. Ngay vào lúc đó, đám đông bỗng xôn xao. Ergese hiện ra, ốm nhom, bơ phờ, mặt vô hồn, mắt lạnh tanh. Mọi người lặng yên theo dơi anh. Anh nhảy xuống huyệt, cúi người trên cổ quan tài, chăm chăm nh́n mặt Ngoại Duo một lúc rất lâu. Ngoại được mặc một bộ áo quần trắng, mặt b́nh thản như đang ngủ. Đôi mắt Ngoại, trước kia linh hoạt biết bao, giờ chỉ khép hờ. Ergese đưa tay lên vuốt mắt cho Ngoại, đôi mắt với hàng mi cong. Một giọt nước mắt rơi xuống đôi bàn tay hồng hào của Ngoại-Duo. Rồi Ergese đứng lên, mọi người tự động dạt ra. Ergese đưa mắt nh́n họ một thoáng rồi rảo bước đi khỏi chẳng hề nh́n lại.

Theo lịnh của Guotai, Ngoại-Duo được chôn tại một nơi riêng, xa nghĩa địa của tổ tiên ḍng họ. Ông-Ngoại-Duo đă yêu thương Ngoại-Duo rất sâu đậm. T́nh yêu của Ông dành cho người vợ trẻ hơn Ông hai mươi lăm tuổi là một t́nh yêu đặc biệt, thứ t́nh thương của một người lớn tuổi đối với một người đàn bà trẻ, đẹp và bồng bột. Ông đă mang mặc cảm của một người đă già lăo. Mỗi lần thấy Ngoại-Duo bận rộn nấu thuốc, đi rước thầy lang về, tận tụy chăm sóc ông th́ ḷng ông dâng lên một thứ t́nh cảm biết ơn. Bởi vậy, khi ông cảm nhận được mối liên hệ giữa vợ ông và Ergese, Ông không ghen tương; Ông tha thứ họ với niềm cảm thông hiểu biết của một người đă già. Sau khi Ngoại-Duo mất đi rồi, Ông rất đau ḷng. Vừa cô đơn, vừa bệnh hoạn, ông cũng mất chẳng bao lâu sau đó. Dân làng chôn Ông bên cạnh Ngoại-Duo đúng như lời trăn trối của ông.

Tôi thật ngạc nhiên khi thấy cả hai ngôi mộ trông thật tàn tạ. Chẳng ai đắp thêm đất mới lên mồ, chẳng ai làm nghi lễ tưởng niệm. Mà cũng đúng thôi, họ không có con cái mà người bà con gần nhất là lăo Guotai th́ lại cấm không cho ai được đắp mộ, dù chỉ đắp với một nhúm đất nhỏ bằng lưỡi một cái mai. Tôi đứng nh́n khung cảnh quạnh hiu, không cầm được nước mắt.


Một bầy cừu đang leo lên sườn đồi, vừa quẩy cái đuôi mập mạp của chúng, vừa gặm cỏ non. Đi sau chúng là một người chăn cừu già mặc cái áo choàng lông đă cũ, kẹp dưới nách một cái thuổng. Vẻ trang nghiêm của ông chẳng che giấu được nét buồn. Ông ta đi tới hai ngôi mộ và bắt đầu đào đất đắp lên cho đến khi chúng cao hơn những ngôi chung quanh. Sau cùng ông ta phủ một lớp cỏ lên cả hai ngôi mộ. Xong rồi ông ngồi xổm xuống trước mộ, nước mắt đoanh tṛng.

Tôi đă nh́n ra anh và đồng thời nghĩ tưởng lại cái đêm trăng ba mươi năm trước. Anh cũng nh́n ra tôi. Anh dang rộng đôi bàn tay chai sạn và ôm lấy tôi thật chặt, cầm lấy tay tôi lắc măi trong khi nước mắt chảy ṛng ṛng.
Anh chẳng giống chút nào cái h́nh ảnh của Ergese mà tôi hằng nhớ. Người anh như bị rút nhỏ lại, trán hằn sâu những xếp nhăn. Tóc bạc phơ mà bộ râu xơ xác cũng vậy. Lưng th́ c̣ng. Anh quả đă trở thành một lăo già, rất già.

Chúng tôi ngồi xuống nói chuyện. Anh kể rằng sau khi Ngoại-Duo mất, anh quay về sinh quán. Sau vụ sửa sai ruộng đất, anh được đền một lô đất và định cư tại đó. Trong ṿng ba mươi năm, cứ mỗi tiết Thanh Minh th́ anh lại trở về đây đắp đất mới cho mộ của Ông-Ngoại và Ngoại-Duo. Có khi trễ quá th́ anh cuộn người giữa hai nấm mồ và ngủ đêm tại đấy. Khi nói ra như vậy, mắt anh ánh lên một tia sáng lạ kỳ. Trong khoảnh khắc ấy, tôi như thấy lại anh chàng chèo bè trẻ tuổi của một thời nào.

Ánh chiều lay lắt dần tan trên ḍng sông chảy xuôi. Tôi chào giă từ Ergese và bước xuống sườn dốc, tim trĩu nặng.
Trời đă vào tối khi tôi đi. Ergese đă trải tấm áo lông xuống nền đất kề bên hai ngôi mộ. Anh bảo về bây giờ th́ trễ quá nên anh sẽ ở lại đêm tại đó.

Tôi quay nh́n lại mộ của Ngoại-Duo. Phía bên ngoài bao quanh mộ, những ngọn cỏ non đang ngă ḿnh trong gió, đầy sức sống.

Đặng Lệ Khánh dịch

Theo Daughter of the Yellow River của Wang Jiada
Trích trong tuyển tập The Chinese Western của nhiều tác giả,
Zhu Hong chuyển sang Anh ngữ

 

_________

Wang Jiada ( 1940 - ) sinh tại Lanzhou thuộc tỉnh Gansu. Ông tốt nghiệp Đại Học Lanzhou 1965, và suốt hai mươi năm ông làm chủ bút cho nhiều tạp chí văn chương. Truyện ngắn “Daughter of the Yellow River” lúc đầu mang tên là “The Clear Cold Water of the Yellow River” được đăng lần đầu tiên năm 1984 trên báo Dangdai, một tạp chí văn chương ở Bejing. Một cuốn phim dựa theo truyện này cũng đă hoàn tất.
 


 

trang Đặng Lệ Khánh

art2all. net