Đặng Lệ Khánh

CON GÁI CỦA SÔNG HOÀNG

DAUGHTER OF THE YELLOW RIVER

Tác giả : Wang Jiada

Đặng Lệ Khánh dịch theo bản Anh Ngữ của Zhu Hong

          Mọi người đều gọi Ngoại là Ngoại-Duo ( Granny Duo) chứ thật ra, Ngoại chỉ mới có hai mươi lăm tuổi thôi. Chỉ bởi ở nhà quê, người ta trọng người lớn tuổi lắm, mà chồng của Ngoại, thường được gọi bằng Ông-Ngoại-Duo (Grandpa Duo), thì lại thuộc vào thế hệ trên trước của làng. Hồi ấy tôi chỉ là thằng bé con, nhưng qua nghe lóm được mấy người lớn trò chuyện với nhau, tôi cũng hiểu rằng người ta chê Ngoại-Duo là người đàn bà không được đứng đắn.

Cặp mắt của Ngoại-Duo vừa đen nháy vừa linh động. Khi Ngoại nhìn bạn, hàng lông mi dài khẽ chớp và đôi con ngươi như phát ra tia sáng long lanh.

Ngoại-Duo cũng có hai bàn tay tuyệt đẹp. Mặc dù chỉ là một thôn nữ, vậy mà đôi bàn tay của Ngoại vừa trắng lại vừa thanh tao. Vào mùa xuân, khi hoa nở rộ, Ngoại đập giập những cánh “hoa móng đỏ”, đắp một lớp lên các móng tay rồi bó lại bằng một lớp lá. Sau khoảng mười ngày, khi tháo lớp lá kia ra, những móng tay của Ngoại trở nên đỏ au. Mỗi khi nói chuyện với người khác, Ngoại ưa đưa tay lên chống cằm, bàn tay hồng hào của Ngoại ôm lấy khuôn mặt với những móng tay màu đỏ tươi. Khi nào bị ai ghẹo, Ngoại-Duo lại cất một tràng cười giòn. Rồi như thể mắc cỡ, Ngoại vội che miệng bằng bàn tay có những ngón thanh mảnh và mấy móng tay đỏ chót.

Mặc dù Ngoại-Duo hơi thấp nhưng thân hình thật là cân đối. Lúc Ngoại bước đi cũng như lúc cong người làm việc trên đồng ruộng, cử động nào cũng nhẹ nhàng đẹp đẽ. Chắc các bạn cũng đoán được rằng Ngoại-Duo ăn mặc diêm dúa hơn ai hết trong làng. Mùa hè, Ngoại mặc áo màu hồng hoặc màu lục nhạt. Để làm dịu cái nóng hừng hực buổi trưa, Ngoại thường hay cởi áo ngoài ra và nằm duỗi dài dưới bóng cây. Vào mùa đông Ngoại mặc cái áo lạnh nhồi bông bó sát người màu đỏ sậm. Lúc ấy trông Ngoại-Duo vô cùng quyến rũ.

Ngoại lại dường như lúc nào cũng đói bụng. Mấy người bán tàu hũ từ phố Gansu thường hay gánh đến làng chúng tôi bán những miếng tàu hũ rắc muối ớt. Có đôi khi không sẵn tiền mặt thì Ngoại xúc ít đỗ đem ra đổi lấy tàu hũ. Ngay lúc vừa được trao món ăn, Ngoại vội vàng cắt ra một miếng nhỏ, rắc muối ớt lên. Ớt sẽ tươm ra chảy xuống đôi môi xinh xắn, nhuộm cho chúng một màu đỏ tươi hơn hớn.

Mỗi xuân đến người ta hay tới bán những bó tỏi tây mới cắt. Họ đi khắp làng, rao :” Tỏi tây đây “ và Ngoại-Duo luôn luôn là người kêu vào mua trước hơn ai hết.

Điều kỳ khôi là nhà của Ngoại-Duo lúc nào cũng đầy khách vào ra, ngay cả những người xì xầm nói xấu Ngoại ở sau lưng. Sân nhà Ngoại-Duo quay về hướng mặt trời nên vào mùa đông lại càng đông người đến lúc ngã chiều. Ngoại sẽ đi khiêng mấy cái ghế băng dài ra cho khách. Những người đàn ông lớn tuổi sẽ ngồi lên, hít thuốc từ mấy cái điếu cày rồi gà gật lơ mơ. Còn đám trẻ hơn thì ngồi bệt đánh cờ. Buổi trưa, Ngoại Duo sẽ nấu khoai ngọt ( ngày nào Ngoại cũng luộc cả nồi khoai đầy), đặt nguyên nồi lên bậc thềm và khách khứa sẽ tự đến lấy ăn. Gần như lúc nào Ngoại cũng bận rộn nấu nước sôi và pha trà.

Khi tuyết đổ xuống, Ngoại-Duo có ít khách hơn. Ngoại sẽ ngồi trên cái giường keng, co chân lại, phủ lên đùi một cái mền bông và may vá. Một đôi chàng trẻ tuổi sẽ ngồi kề bên cái giường, chuồi tay dưới cái mền cho ấm. Ngoại Duo sẽ ngồi chẳng động đậy, mắt chăm chú vào công việc, may từng mũi kim, thỉnh thoảng lại đưa kim chùi vào tóc như để lau sạch kim. Mỗi lần như thế, mắt Ngoại lại thăm thẳm như hai cái hồ nước trong vắt. Đôi lúc có một bàn tay đi lạc quá xa dưới cái mền và mơn man đôi chân của Ngoại. Những lúc như vậy, cái kim dài cả mấy phân của Ngoại châm phóc vào bàn tay ấy và kẻ phạm tội trẻ tuổi vội rút lui, trong khi mắt anh ta tìm mắt Ngoại một cách say đắm. Về phần Ngoại-Duo, Ngoại lại tiếp tục cúi xuống may vá như chẳng có sự bất thường gì.

Ngoại Duo là vậy đó, một người đàn bà trẻ đẹp quyến rũ nhất đời. Tại sao người ta lại cho là Ngoại xấu xa, tôi chẳng thể nào hiểu được. Phải chăng vì Ngoại trẻ hơn chồng đến hai mươi lăm tuổi ? Tôi thì thấy Ngoại lúc nào cũng đối xử với chồng rất tốt. Chồng Ngoại yếu bao tử nên Ngoại thường nấu những món ăn đặc biệt cho ông, hoặc cho người đi rước một ông thầy lang về nhà.

Bố mẹ tôi thường kể Ông-Ngoại-Duo hồi còn trẻ là một người chống bè giỏi hạng nhất. Những năm còn thanh niên, ông thường chở trái cây và rau cải lên xuống dòng Hoàng Giang. Nghèo khó đeo đẳng suốt, mãi đến năm hơn bốn mươi ông mới có được một số tiền nhỏ. Ông đã trả hai trăm đồng bạc – già nửa số tiền dành dụm suốt đời ông – để rước Ngoại-Duo về, lúc ấy mới mười sáu tuổi. Cha của Ngoại mắc bệnh phổi và cần tiền ấy để chữa trị. Ngoại Duo thuở ấy chỉ là một đứa trẻ con, chẳng có ý niệm gì về Tình Yêu và Bổn Phận. Đối với chồng, Ngoại luôn tỏ ra kính nễ, cũng tựa như kính nễ một người lớn tuổi đã bảo bọc và nuôi nấng mình vậy. Tuy nhiên, giữa họ lúc nào cũng có một khoảng cách như thể họ nhìn nhau qua một màn sương, quen thuộc mà xa lạ, gần gũi mà xa cách. Thật tình đôi lúc Ngoại cũng cảm thấy có một cảm giác khao khát nào đó, một nỗi trống vắng mơ hồ nào đó, nhưng rồi cái tính vô tư vui vẻ lại nhanh chóng đánh bạt đi những cảm giác nọ. Nói chung, Ngoại-Duo chẳng than phiền gì, nghĩ rằng chuyện phục vụ chồng và coi sóc nhà cửa là bổn phận của mình vậy thôi. Về sau, khi Ông-Ngoại-Duo bị tê thấp nặng, không đi chống bè lên xuống sông Hoàng được nữa, hai vợ chồng tình cờ mướn được một người giúp việc, một kẻ ngoài làng. Và có lẽ đó là đầu mối của tiếng vào tiếng ra về Ngoại-Duo.

Lúc đó là vào mùa xuân một năm trước năm Giải Phóng, một gã trai trẻ ăn xin tạt vào làng chúng tôi. Anh trông thật dơ bẩn nhếch nhác, mặc cái áo khoác ngoài bằng vải tả tơi. Cao, da ngăm đen, ít nói, người ta gọi anh là Ergeze, hay Anh Hai.

Cuối phía nam của làng, trên bờ sông Hoàng, có một khoảng đất dùng để đập lúa. Gần đó có một cái lều dành cho người canh lúa vào mùa hè. Gã hành khất dừng chân tại đây. Anh thường đứng bên bờ sông lẻ loi, đăm đăm nhìn về dãy núi xa xa. Đôi lúc, anh cất tiếng ậm ừ một khúc hát huar, trầm trầm, giọng anh rất hay nhưng buồn bã, như đang nhớ nhà. Nhưng nếu bị phát hiện có người nghe, anh liền im bặt.

Tôi có lần hỏi về quê anh nhưng anh chỉ cười nhẹ, quay mặt nhìn ra sông. Anh thường đứng như thế hàng giờ liền. Đôi khi, chẳng báo trước, anh bỗng phóng mình xuống dòng sông, biến mất tăm một lúc lâu rồi trồi lên thật xa phía bên kia bờ. Anh trèo lên bãi, nằm dài như thế giờ này sang giờ khác. Ergeze thật là một người lạ kỳ.

Một buổi sáng nọ, Ngoại-Duo đi xuống sông lấy nước. Đang khi múc nước vào mấy cái xô, Ngoại bắt gặp Ergeze đang nằm trên bờ cát. Anh rõ là vừa mới tắm xong và đang sưởi nắng. Những bắp thịt cuồn cuộn dưới ánh mặt trời. Ngoại Duo đứng ngắm anh một lúc, xong Ngoại tiến đến gần anh.
“Ê, mày, ” Ngoại gọi, “Tới giúp Ngoại khiêng nước đi.”

Ergeze chẳng nhúc nhích.

“Này! Dậy đi.”

Chẳng trả lời.
“ Tên lười này, tao nói chuyện với mày nè !”
Ngoại múc một gáo nước tạt lên người Ergeze và cười lớn trong khi Ergeze nhỏm phắt dậy, mắt tóe lửa, tay nắm chặt.

Ngoại Duo nhận ngay ra mình đã lầm khi ghẹo kẻ ngoài làng, vội vàng quảy đòn gánh lên vai, gánh xô nước đi lùi lại. Từ đó, mọi người trong làng đều biết gã ngoài làng kia có niềm tự trọng rất thâm sâu và không ai còn coi thường anh nữa.

Nhưng chỉ vài ngày sau đó thì Ergeze tự nguyện giúp Ngoại-Duo. Hôm ấy trời mưa như trút. Rơm và gỗ cây bị trôi tuột cả xuống sông ( dân địa phương gọi là củi trôi sông). Ông-Ngoại-Duo đem cái bè ra – bè làm bằng tám tấm da trừu thổi lên như bong bóng ghép lại với nhau – chèo ra giữa sông để vớt một thân gỗ đang trôi, nhưng ông loạng quạng không kềm được nó và nó làm cho cái bè của ông lật úp. Khi ông nhô lên được khỏi mặt nước thì cái bè đã bị nước cuốn đi theo dòng. Gió mạnh và sóng cao. Ông-Ngoại-Duo vô vọng nhìn cái cần câu cơm của mình trôi dần về cửa sông, xoay tròn quanh cái xoáy nước.

Một số dân làng đang đứng trên bờ, ngay bên trên chỗ nước xoáy. Ngoại-Duo thì đứng ngay trước đám đông ấy, đưa mắt tuyệt vọng nhìn theo cái bè. Chỉ một cơn sóng thôi là chiếc bè sẽ bị đẩy vào cái xoáy nước kia. Nhưng nước chảy xiết như thế, ai mà dám xuống vớt nó. Cái này đâu phải chuyện đùa chơi. Đúng ngay lúc đó thì Ergeze hiện ra trên bờ sông. Anh nhìn xuống dòng sông rồi vội vàng cởi áo, lộ bộ ngực rộng với những bắp thịt rắn chắc. Một bàn tay hồng hào bỗng níu lấy cánh tay anh. Ngoại-Duo đứng ngay trước mặt anh, đôi mắt đen nháy mở lớn vì sợ hãi.

“Không, không.” Ngoại la lên. “ Nguy hiểm lắm.”

Anh liếc nhìn Ngoại, nhẹ nhàng đẩy tay Ngoại ra, dang thẳng hai tay lên cao và phóng mình xuống dòng nước xiết. Thời gian như đông cứng lúc anh chìm mất dưới mặt nước. Ngoại-Duo xanh mặt vì hãi sợ trong khi mồ hôi ứa trên mũi. Một lúc sau, Ergeze trồi lên kề bên vòng ngoài của cái xoáy nước, bơi về phía cái bè nhấp nhô. Gần hơn, gần hơn nữa. Ergeze với tay sắp nắm được cái bè đúng vào lúc anh bị cái xoáy nước bắt kịp.

“A…A.” Ngoại-Duo la lên thất thanh. Một lúc sau Ergeze lại trồi lên phía bên kia bờ, xa hẳn cái xoáy nước.

“ Về đi.” Ngoại-Duo gọi. “ Tao không cần cái bè nữa đâu.”

Nhưng Ergeze chẳng lưu ý đến lời gọi. Anh ngẩng cái đầu đẫm nước lên và rồi lại phóng mình xuống về phía cái xoáy nước. Mọi người trên bờ đồng loạt gào lên “ Về đi, Ergeze, bơi về đi.”

Nhưng Ergeze tiếp tục bơi. Cuối cùng anh trụ được chân, sãi tay vung ra chụp bắt được cái bè và kéo nó lên bờ. Lên được bờ rồi, anh chẳng thèm nhìn đám đông đang ngưỡng mộ, chẳng cần nhận lời cám ơn của Ngoại-Duo, anh quàng cái áo khoác lên vai, cắn môi, tái ngắt vì lạnh và bỏ đi.

Chiều hôm đó, Ngoại Duo luộc vài cái trứng, làm ít bánh bột và đem tới cho Ergeze. Vừa đến cửa lều thì Ngoại nghe trong có tiếng người. Guotai, lão xã trưởng què đang hỏi Ergeze :
“Mày người ở đâu ?”
“Ở bên kia sông.”
“Mày đến đây làm gì ?”
“Ăn xin”
“Khi nào thì mày về lại bển ?”

Ngoại-Duo ghé mắt nhìn vào trong lều. Lão già xã trưởng đang giơ cao chiếc gậy dứ trước mặt Ergeze. “Ba ngày! Mày phải cút xéo đi trong vòng ba ngày nghe chưa, nếu không thì coi chừng.”

“ Nó không đi đâu hết.” Ngoại-Duo bước đến gần Guotai, ngắt lời “ Tụi tôi mướn nó rồi”.
“ Chị nói sao ? Chị nói chị mướn nó hả ?"
“ Đúng vậy. Ông nhà tôi đã nhận nó làm thợ học việc rồi. Từ nay trở đi, nó là người nhà của vợ chồng tôi.” Vừa nói, Ngoại-Duo vừa đưa mắt ra hiệu cho Ergeze.

Lão xã trưởng kinh ngạc.

” Vậy chứ chị biết gì về lý lịch của nó ?” Lão hỏi, giọng lạnh lùng.
Ngoại-Duo bật cười lớn:” Tụi tôi cần gì biết. Chú muốn biết thì tự tìm hiểu lấy đi.” Quay qua Ergeze, Ngoại ra lệnh :” Nhớ nghe không, sáng mai tới nhà ăn sáng rồi sửa soạn mà đi theo với Ông Chủ nghe chưa ?”

Sáng hôm sau, tôi thấy một lô người đang đứng trong sân nhà Duo. Chắc chắn đang có cái gì thích thú lắm đang xảy ra ở đó. Tôi nhào vào đám đông và thấy Ngoại-Duo đang cạo đầu cho Ergeze.

Ngoại Duo thường hay cạo tóc cho bọn trẻ trong làng mà chẳng ngại gì dơ dáy hay phiền nhiễu. Có một lần Mẹ tôi nhờ một anh lái heo cắt tóc cho tôi. Anh chặt thịt này chỉ quen dùng dao cạo bự chát nên chẳng có chút dịu dàng nào. Anh ta cắt mà như cưa mái tóc của tôi khiến tôi nhảy đùng đùng vì đau. Vì thế, Mẹ tôi phải ôm chặt tôi trong khi anh ta vừa cưa, vừa đổ mồ hôi hột đầm đìa. Đúng là như đang mổ heo. Cuối cùng tôi vùng ra được khỏi tay mẹ tôi, vừa chạy vừa lắc cái đầu lởm chởm cắt nửa chừng.

Ngày hôm sau, Mẹ tôi làm lành: “ Được rồi, Sheng, thử tới nhờ Ngoại-Duo cắt tóc cho mày vậy.” Tôi biết Mẹ tôi khinh rẻ Ngoại-Duo, chẳng bao giờ thích tôi lang thang loanh quanh ở nhà Ngoại, nhưng lần này bà chẳng có lựa chọn nào khác.

Khi Ngoại-Duo nhìn thấy cái đầu tôi, Ngoại cười ngặt nghẻo : “ Nhỏ Sheng, trông mày giống như mới bị chó ngoạm vậy.” Thế rồi Ngoại đun nước nóng, lấy cái khăn lông và xà phòng thơm – hồi đó chỉ có Ngoại là có xà phòng thơm thôi – gội đầu cho tôi thật sạch. Rồi quẹt sạch cây dao cạo lên đùi, Ngoại một tay giữ cái đầu tôi thật yên, một tay làm việc một cách nhẹ nhàng êm ả. Khi Ngoại xong tất, tôi cảm thấy ngưa ngứa như có một con kiến đang bò trên đầu mình. Ngoại vò cái đầu láng cóng của tôi cười lớn “ Xong rồi đó nhỏ.”

Nhưng chưa từng có người lớn nào nhờ Ngoại cắt tóc cả, bởi như vậy trông không được. Thế mà hôm ấy, một buổi sáng mùa xuân, trước mắt toàn thể dân làng, Ngoại đang cắt tóc cho một anh chàng trẻ bằng tuổi Ngoại ! Cả đám đang đứng xem, vừa vui thú vừa tinh quái. Nhưng Ngoại Duo chẳng thèm để ý gì đến họ. Ngoại ngồi một cách chững chạc ngay trước thềm nhà, tay lướt nhanh trên đầu của Ergeze với một con dao cạo, ngón tay đeo nhẫn của Ngoại chiếu lấp lánh. Ergeze có vẻ ngượng ngùng, cúi đầu xuống.

Ngoại-Duo chăm chú nhìn theo cử động của lưỡi dao. Khi đã xong, Ngoại đặt tay lên cái đầu trơn tru của Ergeze :” Đẹp trai và trẻ như mày sao không chịu sạch sẽ lên một chút !” Thế rồi Ngoại đi vào trong lấy một bộ áo quần của chồng mang ra biểu Ergeze thay. Ergeze trông như một người khác, tôi nhìn không ra.

Từ ngày đó, anh là một thành viên của gia đình Duo. Mỗi buổi sáng anh đi chèo bè với Ông-Ngoại-Duo, và chỉ trong thời gian ngắn là anh đã rành nghề. Sức khỏe của Ông-Ngoại-Duo từ tệ trở nên bết bát. Cuối cùng thì chỉ một mình Ergeze làm việc mà thôi. Một đôi khi, khi công việc nhiều quá, Ngoại-Duo cũng theo Ergeze xuôi dòng sông. Ban ngày Ergeze ăn cơm chung với vợ chồng Duo. Buổi tối, anh trở về ngủ trong cái lều kề bên sân đập lúa. Đám mây mờ trên mặt anh dần đần tan đi.

Tuy nhiên, anh vẫn ít nói. Ngoài việc chèo bè, anh còn giúp nhà Duo làm việc đồng áng, vì thế anh bận rộn suốt ngày. Chỉ vào lúc nhá nhem tụi tôi mới thấy anh ngồi xổm trước cửa nhà, ăn mì trong cái tô to như cái thau. Anh giữ cách khoảng với Ngoại-Duo, chẳng bao giờ nói đùa với Ngoại, mà cũng ít khi nhìn về phía Ngoại. Có vẻ như anh kính nễ người vợ của Chủ anh. Chỉ có một lần thái độ của anh chợt khác lạ và khó giải thích.

Đó là một buổi trưa rất nóng. Ngoại-Duo đang giặt áo quần bên bờ sông. Trong khi đang giặt, Ngoại quyết định cởi bớt mấy cái áo, chỉ mang trên người cái yếm, để lộ đôi tay, chiếc cổ và hai bờ vai trắng muốt. Để cho mát, Ngoại vẫy nước lên cánh tay trần, lên cổ. Thế rồi Ngoại thả tung mái tóc dài, quỳ lên trên một tảng đá sát bờ sông, nhúng tóc xuống nước, gội đầu. Khi gội xong, ngoại nâng mái tóc bằng một tay, nghiêng người soi bóng mình dưới làn nước đang gợn sóng lao xao: bóng của một người đàn bà mang chiếc yếm hồng, tay nâng mái tóc dài đen mướt, mắt nhìn xa xôi, lòng khao khát những điều không tưởng.

Ergeze lúc ấy vừa ở ruộng về. Khi đi ngang qua sân đập lúa, chợt bắt gặp cảnh tượng trên, anh như bị chôn chân xuống đất. Mắt anh sửng ra. Một lúc sau, anh rên lên một tiếng, quay lưng lại, ném mình xuống đống rạ khô.

Một lần khác xảy ra cũng gần như đi quá giới hạn, nhưng lần đó thì không phải lỗi tại Ergeze. Chuyện xảy ra khi chúng tôi đang chất lúa thành đống.

Ở vùng chúng tôi ở, chúng tôi không cắt lúa mà nhổ lúa luôn cả rễ và cột chúng thành bó rồi cho lừa hay la chở về sân đập. Ở đó, lúa được chất lên cao thành đống hình cái chùa, dưới chân thì rộng, và nhọn dần ở trên ngọn.

Ông-Ngoại-Duo không có lừa la gì nên Ergese phải khiêng hết lúa về sân đập một mình. Ngoại-Duo đứng trên đống lúa và Ergese đứng dưới chuyền từng bó lúa lên cho Ngoại chất. Những năm trước thì lúa nhà Duo được chất thành hai đống lớn, nhưng hôm ấy Ngoại-Duo như quên bẵng. Ngoại cứ đứng trên đống lúa, nhận và chất lên càng lúc càng cao, cho đến lúc cái đống lúa trở nên to và cao ngất ngưỡng. Khi tất cả các bó lúa đã chất xong thì đã quá trưa. Trừ Ergese, mọi người đều đã rời về nhà ăn trưa.

Ngoại-Duo, đứng chót vót trên đống lúa cao tới mười bộ nhìn xuống Ergese. Đôi mắt Ngoại long lanh. Dù suốt buổi sáng làm việc cật lực, Ngoại trông vẫn linh hoạt, tươi mát và thanh tú. Mắt Ngoại ánh lên nét ranh mảnh, sâu thẳm.

Ngoại la lên: “Tao không leo xuống được, làm sao bây giờ?”
Ergese gãi cái đầu trọc, luống cuống : “ Thì kiếm cách đi chớ.”
“Không, tao muốn mày kiếm cách kìa.” Ngoại nói một cách vô vọng, dậm hai chân trên đống lúa cao nghệu.

Ergese suy nghĩ lung lắm :” Để tui trải rơm xuống dưới đây rồi Ngoại nhảy xuống nhen.”
“ Nhảy hả ? Mày ngu vậy. Nhảy xuống rồi tao bị thương thì ai nấu cơm cho mày ăn ?”
“ Vậy thì để tui đứng đây rồi Ngoại đạp lên vai tui mà xuống.”
“ Tao ! Đàn bà ! Làm sao mà tao lại leo lên vai một tên đàn ông được chớ.”
“ Vậy thì làm sao ?”
“ Bồng tao xuống !”
“ Hả ?” Mắt Ergese trợn tròn.
“ Tao muốn mày leo lên đây bồng tao xuống !”
Ngoại-Duo nhìn xuống Ergese đang bị sốc và mỉm cười tinh quái.
Ergese cứ đứng sửng, chẳng biết nên làm gì. Nhưng rồi anh rụt rè leo lên mấy bước, đưa tay ra đón Ngoại-Duo. Ngoại tuột xuống và chỉ trong nháy mắt là nằm gọn trong tay anh. Cả hai đều đỏ mặt phừng phừng.

Khi Ergese bước xuống tới đất thì Ngoại vùng ra. Cả hai vội tách xa nhau, và như thể bị sét đánh, hai người đứng sửng không nhúc nhích. Ergese cúi đầu xuống, mặt đỏ như gấc.

Ngoại-Duo bình tĩnh lại trước, đi nhặt cây chổi và bỏ đi. Đi được vài bước, Ngoại quay mặt lại hỏi :” Này, Ergese, mày có vợ không ?”
“ Không.”
“ Tại sao mày không lấy vợ ?”
Không có tiếng trả lời.
“Sao mày không nói ?”
Cũng vẫn im lặng.

Ngoại-Duo bỏ đi trong lúc Ergese ngồi bịch xuống đất, nghĩ ngợi mông lung, mắt nhìn vào nơi xa xăm. Sau một lúc, anh cất tiếng hát nhỏ một khúc nhạc miền núi:

“Hỡi Cha ơi, cha bỏ đi nhanh quá, người cha đổ mồ hôi
Hỡi Mẹ ơi, lòng Mẹ đau đớn, Mẹ cũng đã xa rời
Nơi xa ấy là nơi an bình vĩnh cửu, Mẹ ở cùng bên Cha
Không anh em, không chị em, con vô cùng đơn độc,
Có ai nâng đỡ con, có ai cho con niềm ấm áp ?
Con đã tìm, con đã thấy, niềm ấm áp rồi,
Ngay trên bờ sông Hoàng này
Nhưng cớ sao, lòng con vẫn nặng nề ?”

Chuyện không chính chuyên giữa Ngoại-Duo và Ergese xảy ra chỉ có thế thôi. Nhưng kết quả thì sao ? Tại sao họ lại bị trách móc chỉ vì cái chuyện nhỏ như thế ? Ui dào, mấy kẻ vô công rồi nghề lắm chuyện mà thôi. Nói cho đúng ra thì chỉ sau này, sau chuyến đi bè vào một đêm trăng thì lòng tin của tôi rằng họ hoàn toàn vô tội mới bị lung lay.

Đó là năm thứ hai sau năm Giải Phóng. Chúng tôi được mùa quả. Nhà tôi có ba cây táo lớn trĩu trái, cây nào cũng trên cả tá tuổi, thân to hơn vòng tay ôm của tôi. Mùa hè, tàn lá xum xuê che mát đám rau trồng bên dưới, và nước từ dòng sông đào chảy lướt quanh trong khi đám cóc nhái kêu ồm oạp không ngớt. Cha tôi đặt một cái giường dưới mấy cây táo ấy và đêm đêm tôi ngủ ở đó canh chừng quả chín. Trái trĩu đầy cành và đến tháng thứ bảy âm lịch thì táo trở màu đỏ rực rỡ. Khi có gió thổi xuyên qua cành lá, những trái chín sẽ rụng xuống đất. Có khi chỉ trong một buổi chiều, tôi lượm được cả một giỏ đầy.

Một ngày nọ Ngoại-Duo đi dạo cùng tôi và nói :” Nhỏ Sheng, từ khi trái cây nhà mày chín rồi, mày chẳng còn nhớ gì đến tao nữa phải không ? Thằng chó này, năm nay mày đem trái ra chợ bằng cách nào, đường bộ hay đường sông ?”
“Ngoại hỏi mấy người lớn chớ tui đâu biết.” Tôi trả lời.
“Nhưng mà tao hỏi mày kìa.” Ngoại nghịch ngợm dí tay vào trán tôi.

Chiều tối ấy tôi hỏi Cha tôi. Cha tôi suy nghĩ một lúc rồi nói :” Bằng đường bộ. Nếu đi đường sông thì phải mướn bè, mắc tiền lắm.”

Từ làng tôi lên tỉnh phải đi theo một con đường gập ghềnh. Khi mà trời không mưa thì bụi mù trời. Cha tôi đang nói về con đường này đấy. Thuở ấy chưa có xe đò đi lối này, chỉ có xe ngựa kéo chở khách mà thôi. Xe ngựa này có cái mui ở trên và hai băng ghế gỗ ở hai bên, chở được 10 khách tối đa. Chúng tôi phải đem trái cây lên tỉnh bằng cách hoặc dùng xe này, hoặc đi bộ.

Khiêng đi bộ thì có cái lợi là chẳng tốn xu nào, nhưng chậm chạp lắm và bất tiện nữa. Chúng tôi chỉ có thể đem bán chừng 100 cân mỗi ngày hoặc ít hơn thôi. Gần đến mùa, cha tôi tính lại và nói với Mẹ tôi :” Thôi, mình mướn bè đi.” Không may, ngày hôm sau ông bị ngã chẳng nhúc nhích gì được.
Trái cây đã hái xong nằm chất đống chờ được chở đi bán. Nếu chúng tôi chờ nữa thì giá sẽ sụt xuống.
Tôi tìm ra cách giải quyết. Tôi nói với Cha :”Con lớn rồi. Con sẽ đi bán táo một mình.”
Cha tôi nhìn tôi như thể mới nhìn thấy tôi lần đầu tiên. Cha gật đầu.” Thôi được rồi. Mày cứ đi. Mày cũng lớn rồi.”

Đêm ấy tôi chạy đến nhà Duo để báo tin cho Ergese biết. Ngoại-Duo nói : “ Mày còn nhỏ quá, để tao đi theo giúp mày.” Và như thế, trong khi Ergese sửa soạn bè để ra thả sông thì Ngoại-Duo giúp tôi chất trái cây vô thùng. Ergese khiêng cái bè ra ngoài bờ sông, tháo mấy túi da trừu và rán hết sức thổi phồng chúng cho đến khi mặt anh phùng to đỏ rần. Xong, anh đặt cái bè xuống nước và cả ba chúng tôi hè nhau khiêng mấy thùng trái cây đặt lên bè. Ergese rất khôn khéo. Anh đặt mấy thùng trái cây chồng lên nhau ngay giữa bè, chừa trống phía trước và phía sau. Anh sẽ ngồi đằng trước, cầm chèo trong khi Ngoại-Duo và tôi thì ngồi phía sau. Chúng tôi chỉ có thể thấy đầu và vai Ergese bằng cách rướn đầu lên từ chỗ chúng tôi ngồi.

Đến nửa đêm thì chúng tôi khởi hành. Tôi sắp được xuôi dòng sông Hoàng bằng bè !! Tim tôi đập rộn ràng vì vui thích. Tôi nhìn xung quanh tôi. Mặt trăng đang giấu mình sau làn mây. Một lớp sương mỏng bay là là trên mặt sông. Hai bên bãi sông cũng chìm sau làn sương mỏng, nhẹ như làn lụa. Trên đất liền cũng vậy, những khu vườn cây, những đám dưa, những đồng ruộng trải dài đến chân trời cũng bị vây bọc trong một màn sương mờ ảo ma mị.

Từ trong những mái nhà xa xa, chúng tôi có thể nghe ai đó hát một khúc ca trích từ một vở tuồng, có tiếng đệm đàn Hu kèm theo. Bỗng nhiên, tiếng đàn ngân nga nhẹ chìm dần và tất cả bị bóng đêm bao la nuốt chửng.

Chúng tôi cởi giày, xắn quần và nhúng chân xuống nước. Vô số những vì sao trời phản chiếu lấp lánh dưới làn nước đùa cợt quanh đôi chân chúng tôi. Một cơn gió thình lình dồn tới gợn mặt nước lăn tăn, những vì sao chợt biến mất, để lại những vòng sóng lan xa, xa dần. Ngọn gió chở theo hương thơm ngọt của dưa và lê dại cũng như mùi đất dễ chịu của vụ lúa mùa thu. Con sông Hoàng, được gió mơn man, nằm lặng yên, đẹp tuyệt vời như một kẻ lữ hành mệt mỏi cuối cùng đã tìm được phút nghỉ ngơi.

Ngoại-Duo bảo tôi :” Ngủ đi. Mai còn phải làm việc nhiều lắm đó.”
“Ngoại ngủ đi”, tôi lắc đầu “ Tui không mệt.”
Đây là lần đầu tiên tôi được đi bằng bè xuôi dòng sông Hoàng. Bao bọc bởi sự huyền bí và tuyệt diệu của ánh trăng đêm, tôi cảm thấy vô cùng thích thú. Làm sao mà ngủ được chứ.

“Được rồi, mày không ngủ thì tao ngủ.”
Ngoại-Duo nói rồi cuộn mình nằm sát cái mép bè, lưng dựa vào mấy cái thùng trái cây. Chẳng bao lâu là Ngoại ngủ say, thậm chí còn ngáy nhè nhẹ.
Tôi rướn người cố nhìn ra đằng trước. Ergese đang chèo nhẹ nhàng, đầu và vai nhô lên, hạ xuống trong khi chiếc bè trôi đi êm ái.

Những chiếc xe quay nước hai bên bờ hết cái này đến cái khác lùi dần trong khi chúng tôi lướt đi về phía trước. Những cái bánh xe bằng gỗ bám rêu của chúng lười biếng quay tròn đưa nước đựng trong mấy cái xô lên cao. Tiếng ếch nhái ồm ộp đánh tan sự yên lặng của đồng xa, ban đầu chỉ một con, rồi thêm một con, rồi cuối cùng chúng đồng loạt cất lên như một bản đồng ca, rót sinh khí vào bóng đêm đen.

Mặt trăng nhô lên khỏi cánh đồng, chiếu ánh sáng xuống khuôn mặt của Ngoại-Duo. Ngoại trông đẹp hơn bao giờ hết. Đôi lông mày cong mảnh được nhổ vén khéo. Một bàn tay hồng thả lỏng xuống mép bè chạm mặt nước và để mặc cho nước đùa với nó.

Cuối cùng rồi thì tôi cũng buồn ngủ rục. Ngoại-Duo cựa mình, ngồi dậy bảo tôi: “ Nhỏ Sheng, mày nằm xuống đi, đừng sợ. Tao sẽ nằm cạnh che cho mày.” Tôi nằm xuống, thu mình sát mấy thùng trái cây trong khi Ngoại-Duo ngồi ở mép bè, thòng chân xuống khuấy nước.

Một vầng mây như sương dâng lên trong tôi, nâng tôi lên, đưa tôi đến một nơi chốn lạ lùng. Tôi thấy tôi đang ở giữa con nước màu bạc loãng tan vào trong hơi sương màu xanh nhạt. Có giọng trầm trầm của ai đó cất lên, hát rằng :

“Một bờ đá cao nhô lên trên dòng Hoàng Giang
Đôi đám mây bay  lơ lững trên đầu hẽm núi
Mây sẽ làm chiếc cầu cho em bước qua
Hãy tới đây, đóa hoa của lòng tôi “

Một giọng nghe quen thuộc với tôi đáp lời :

“Dòng nước xanh trong vẫn êm trôi
Cái xe nước vẫn quay đều
Nếu em nằm trong trái tim anh, xin hãy nghĩ đến em
Hãy luôn luôn hy vọng cho dù năm qua, tháng qua“

Giọng hát thứ nhất bây giờ nghe hối thúc hơn :

“Nghĩ tưởng, nghĩ tưởng không ngừng
Nhớ mong, nhớ mong suốt ngày
Cho đến lúc lệ rơi
Nước mắt anh rơi có thể làm quay cả bánh xe nước
Bánh xe quay, quay đều ;  con chim đã đậu xuống rồi”

Giọng ngọt ngào kia lại đáp :
“Những ngôi sao trên thiên đường đang kề cận bên nhau
Một ngôi sao đang nép sát vào trăng
Mặt trăng đang vuốt ve cây Suoluo
Còn Cô em Duo thì đang nép mình vào lòng người thương “

Tiếng hát nghe nhỏ dần, thì thầm, không còn nghe rõ lời, âm thanh thoảng lại từ đâu rất xa nghe như thể đi qua một màn nước, nhưng lại như gần ngay bên tai tôi. Tiếng hát, như tiếng vỗ nước của sông Hoàng, được trình tấu bằng một nghệ thuật tuyệt luân, hòa nhập mọi giác quan một cách tự nhiên.

Tôi mở mắt ra. Mọi thứ như thể trong một cơn mơ. Mặt trăng lại bị khuất sau mây. Tất cả trở nên tối thẳm. Dòng sông trông giống như một sợi dây băng sa-tanh tối mò uốn éo trong cơn gió. Những khóm cây trên bờ sông nhìn như thể là những khối đá khi chúng tôi trôi nhanh quá. Sự yên ắng có vẻ gì ma quái.

Tôi bỗng thấy sợ, gọi to : “ Ngoại-Duo ơi !”
Chẳng có ai trả lời.
Tôi ngồi dậy nhưng có cái gì đó chận tôi lại. Tôi duỗi tay ra, sờ thấy một sợi dây thừng đang quấn quanh bụng tôi ngăn không cho tôi bị tuột khỏi bè. Một đầu dây cột vào thùng trái cây, còn đầu kia thì cột vào mé bè. Tôi tháo dây nhìn quanh. Chẳng thấy bóng dáng Ngoại-Duo đâu cả. Tôi ghé tai vào cái thùng trái cây để tìm nghe có tiếng động nào ở phía trước không, nhưng mọi vật hoàn toàn yên tĩnh. Tôi cũng chẳng nghe tiếng chèo khua nước. Tôi quỳ lên, nhìn qua đầu mấy cái thùng trái cây.

Cả hai đang ở đó. Ergese đã đặt mái chèo sang bên cạnh và đang để mặc cho cái bè trôi tự do về phía trước. Ngoại-Duo ngồi sát kề bên, má tựa lên bộ ngực rộng của anh ta, tay ôm choàng qua bụng anh. Ergese cúi đầu xuống, lấy má mơn man mái tóc của Ngoại, hít lấy mùi hương tóc.

Ở đàng trước, trên cái cồn nhỏ ngay giữa sông, một cặp sếu đang đứng nghỉ yên lặng, thấy chiếc bè trôi tới, chúng dang đôi cánh bay vút lên, kêu tiếng kêu buồn thảm “Gah! Gah!”.

Tôi sợ quá, nằm ngay xuống, cột hai đầu dây lại, nhắm tít mắt. Một lúc sau Ergese lại hát như tiếng thì thầm :

“ Những vì sao trên trời đang níu vào nhau từng đôi
Ngôi sao sáng nhất đang ở ngay đầu cửa sông
Đôi mắt cô em Duo thì sâu và tối
Đôi môi đỏ bỏng cháy
Tia nhìn trói tim tôi”

Và Ngoại-Duo hát :
“Hoa mẫu đơn là vua của loài hoa
Chàng là người hơn hết mọi người
Chàng đang vai kề vai bên tôi
Không bao giờ rời nhau
Cho đến khi sông Hoàng cạn kiệt “

Ergese hát :
“Chúng ta lên núi cao ngắm thảo nguyên
Nho trên thảo nguyên mọc từng chùm
Tôi không thể nào rời xa được Cô em Duo
Cô em Duo có ở lại cùng tôi chăng?”

Và Ngoại-Duo hát :
“ Phía Đông đang trở màu trắng bạch; bình minh đã lên rồi
Bò, trừu trên thảo nguyên đang cựa mình thức giấc
Cô em Duo đã khóc khô nước mắt
Thành phố Lanzhou ở ngay trước mắt chúng ta rồi “

Họ ngừng hát. Một quãng im kéo dài, chỉ có tiếng nước đập vào mạn bè. Cuối cùng, tôi nghe tiếng Ngoại-Duo nói yếu ớt : “Em phải trở về thôi”. Ngoại leo lên trên mấy thùng trái cây bò về phía tôi, gọi nho nhỏ : “Nhỏ Sheng, nhỏ Sheng.”
Tôi giả bộ ngáy. “ Mình cũng nên ngủ đi.” Ngoại tự nói thầm khi ngồi ghé bên cạnh tôi.

Từ xa có tiếng gà gáy vọng lại. Tôi từ từ mở mắt. Một tia sáng đỏ sậm đang vẽ lên bầu trời phía đông rồi tỏa ra như cầu vồng chiếu sáng mặt sông. Màn sương bao phủ mặt sông suốt đêm qua đang từ từ dâng lên cao cho đến khi tách rời khỏi quả đất. Không còn sương, những khóm cây, những ngọn đồi, những ngôi chùa, và những đám ruộng dưa đã được tắm sương sớm trở nên linh hoạt hẳn.

Khói từ các ống khói sưởi cũng bắt đầu vươn lên từ các ngôi nhà hai bên bờ sông. Ngay sau đó chúng tôi đã nghe vẳng lại tiếng rì rào của khu chợ búa.

Cuối cùng thì cuộc đi bè cũng tới điểm dừng. Tôi nhìn Ngoại-Duo. Mắt Ngoại sáng rực long lanh. Mặt mày tươi rói hạnh phúc. Ngoại đang chống cằm nhìn xa xôi. Đôi mi nhẹ chớp như thể đang suy nghĩ, hay đang hy vọng.

Chợ nằm trên một khoảng đất trống ngay bên bờ sông Hoàng. Có một chiếc cầu gỗ cong cong bắt ngang qua có tên là cầu Sleeping Bridge. Qua khỏi chiếc cầu này là cổng vào thành phố. Chợ nằm ngay ngoài cửa thành.

Ergese kéo bè lên bãi rồi nhảy lên bờ. Ngoại-Duo và tôi giúp anh tháo chuyển mấy thùng trái cây ra. Ngoại và tôi khiêng trái cây trong khi Ergese vác cái bè. Chỉ trong chốc lát là chúng tôi đã tới trung tâm khu chợ.

Khu chợ rộng mênh mông đang tất bật. Có những gian hàng bán đủ loại trái cây và rau cỏ. Thời gian ấy mọi thứ đều rẻ rề. Dưa được bán từng ụ, táo từng thùng cây. Một đám nhà buôn sỉ ghè mấy giỏ mây móc lên cái đòn gánh quàng trên vai, rão quanh chợ tìm bán cho mối nào ngon hơn hết.

Một bên Cầu Sleeping là một dãy các gian hàng bán mì sợi thịt bò, bánh nướng nhúng vào nước dùng trừu và súp đồ lòng. Mấy người nhà quê đã mua bán xong ngồi sà vào dưới mấy cái mái căng bằng tre, treo nón rơm lên giá ở trên tường, sắn tay áo và nói chuyện ồn ào. Họ bàn bạc về chợ búa, hỏi thăm nhau, vừa nói cười rỗn rảng vừa ăn trong những cái tô to tướng bằng đất trắng thô cho đến lúc mồ hôi thấm đẫm chảy dài trên mặt.

Ergese dựng đứng cái bè lên, chống bằng hai mái chèo, dặn tôi coi chừng nó. Anh và Ngoại-Duo đi về phía trung tâm chợ. Tôi nhìn theo tới khi họ khuất sau cánh cổng mở vào thành phố.

Tôi tháo thùng trái cây, lật mấy cái lá sen phủ bên trên để lộ lớp táo. Một người trung gian có râu thưa bước tới vỗ đầu tôi :
” Người lớn đâu, cháu ?” Ông hỏi.
“ Cháu là người lớn ở đây.”
Ông ta cười lớn :” Nói ngon quá hén. Vậy thì thưa ông Chủ, ông có bán hàng không ? Ông chủ muốn bán một mình hay muốn tôi giúp ?”
“ Chú bán giùm cháu được không ? Cháu không biết bán làm sao cả.”
Và thế là ông ngồi bệt xuống và bắt đầu rao hàng :
“ Táo đỏ đây, táo tươi đây. Chưng một trái, thơm cả tháng nè.”
Đám đông tụ lại. Ông trung gian đưa giá trên trời, người mua trả giá dưới đất. Cả hai bên kỳ kèo qua lại một hồi thật găng. Cuối cùng hai bên cùng thỏa thuận giá cả. Ông trung gian đếm tiền, lấy ra hai jiao tiền công, đưa số còn lại cho tôi và dặn dò:” Cẩn thận nghe cháu.” Đốt một điếu thuốc, ông lại đi tìm mối khác.

Lúc này Ngoại-Duo và Ergese đã trở lại. Tóc Ngoại quàng một cái khăn màu lục trong khi Ergese chân mang một đôi giày đế mủ. Cả hai mỉm cười với tôi. Ngoại chìa cho tôi mấy nắm cơm bọc thịt. Họ đã mua đặc biệt cho riêng tôi.
“Ăn đi nhỏ khờ”. Ngoại nói và nhìn tôi thông hiểu. Tôi nghe lời liền chẳng cần thắc mắc.

Khi Ergese vác cái bè lên vai, Ngoại-Duo và tôi đi theo sau bắt đầu rời chợ. Sông Hoàng chảy rất xiết. Bạn chỉ có thể đi xuôi dòng chứ không chèo ngược dòng được. Vì vậy khi về phải đi bằng đường bộ, vác cái bè theo. Bè này làm bằng tám cái bọc da trừu, hai cái ở giữa, ba cái mỗi bên. Bên trong bọc có trét hắc ín để khỏi bị nhểu nước. Với hai cái chèo cọng thêm cây lót gỗ, toàn cái bè nặng gần cả ba chục jin. Người nào yếu thì chuyện khiêng hết các thứ ấy là chuyện bất khả, nhưng Ergese thì mạnh lạ lùng. Anh  vác hết ngần ấy thứ trên lưng và đi suốt quãng đường hai mươi dặm đầu không nghỉ. Thỉnh thoảng anh xốc lên và đổi vai nhưng vẫn không hề dừng chân. Cái bè đong đưa trên vai anh theo mỗi cử động như thể đang nhảy múa hòa điệu với trái tim anh rộn rã. Ngoại Duo đi sát sau lưng anh, một tay đặt lên cái bè, bước rảo nhẹ nhàng. Tôi có cảm tưởng Ngoại đang cố đồng hành cùng Ergese, không chỉ bằng bước đi mà còn bằng nhịp tim. Mắt Ngoại nhìn Ergese một cách âu yếm.

Chúng tôi đến chân Trường Thành vào lúc xế chiều. Nơi đây khá gần nhà rồi. Ergese chống cái bè lên và chúng tôi cùng ngồi xuống nghỉ cạnh bức tường. Ngoại Duo lấy trong ngực ra mấy cái kẹo chia cho chúng tôi. Ngoại đắm đuối nhìn Ergese và anh cũng nhiệt thành nhìn trả. Rồi cả hai chậm rãi hướng mắt nhìn đi nơi khác. Ergese lấy tay cái vẽ vu vơ trên nền đất trong khi Ngoại-Duo đắm chìm trong suy tư. Lúc sau, Ngoại-Duo ngẩng đầu, nhìn mặt trời chiếu rực phía dòng sông, thở dài. Chúng tôi phải khởi hành. Sau khi đã nghỉ ngơi, chúng tôi đi nhanh hơn. Chẳng ai trao đổi câu gì cho đến khi về tới nhà.

Sau chuyến xuôi bè ấy, dư luận càng đồn thổi dữ. Trong mắt tôi, cả hai lại đối xử với nhau bình thường. Họ dường như giữ cách xa nhau ra, nhưng những lời đồn về mối giao tình của họ lại càng lan rộng.

Guotai, lão trưởng làng què, là một người bà con của Ông-Ngoại-Duo. Đúng ra, Ông Ngoại lớn hơn Guotai một tuổi, vì vậy lão Guotai luôn gọi Ông Ngoại là “ Anh Cả” Ông Ngoại tỏ vẻ bất an vì sự hiện diện của Guotai. Còn lão Guotai thì vừa thương hại vừa khinh thường Ông-Ngoại. Riêng đối với Ngoại-Duo lẳng lơ thì lão không sao chịu được. Lão luôn luôn cho rằng gia đình lão thật là không may khi Ông-Ngoại rước về một cô vợ như thế. Thứ đồ lăng loàn, tệ mạt, vô hạnh đã là đầu mối cho biết bao điều tiếng. Thứ đàn bà ấy làm cho tổ tiên giòng họ lão nổi giận lôi đình.

Lúc lời đồn lên đến mức cùng thì Guotai cảm thấy lão không làm sao câm miệng được nữa. Một ngày nọ, lão đến hỏi Ông-Ngoại-Duo :

” Anh Cả, tôi hỏi thiệt anh, Ngoại-Duo là vợ ai ?”
“ Chú nói vậy nghĩa là gì ?”
“ Bộ anh không biết chuyện gì xảy ra sau lưng anh sao?”
“ Chuyện gì ?”
“ Thì vợ anh và thằng Ergese. Tụi nó làm như là vợ chồng vậy.”
Ông-Ngoại-Duo mỉm cười :”Đừng có nói dại. Ergese là một đứa mồ côi. Nó và Ngoại-Duo coi nhau là bạn. Vậy thôi.”
“ Hừ, ” Mặt Guotai đỏ nhừ vì giận. Lão nhìn chăm chăm Ông-Ngoại-Duo, tức đến nghẹn lời. Lão ngửa đầu cười gằn :

“Cứ đợi đó rồi xem.”
Và Guotai không ngừng tìm cách tấn công Ngoại-Duo và Ergese. Và cuối cùng thì sự hiểm độc của lão đã đưa đến một thảm họa.

Chuyện bắt đầu vào chiều Ba Mươi Tết. Trên Tỉnh gởi xuống một phụ nữ trẻ để lo chuyện tổ chức Lễ Tân Niên. Cô ta đem theo bản thảo một vở kịch hát tân thời dựa theo một vở tuồng cổ, một kịch bản đời Qin Qiang có tên là Qui Sơn Hành. Chúng tôi ai cũng hớn hở vì sẽ được xem hát vào Năm Mới. Khi chọn diễn viên, có nhiều người trẻ tuổi trong làng tình nguyện lên sân khấu. Vai chính trong vở tuồng là một nữ anh hùng có tên Hu Fenglien. Nhiều thiếu nữ đã được kêu đóng thử, ngâm thơ và hát những bài đã được soạn sẵn nhưng người phụ trách có vẻ không mấy chịu các cô. Cô ta đưa mắt nhìn quanh đám người đến xem cuộc diễn thử và mắt cô dừng ngay nơi Ngoại-Duo. Cô gọi : “ Chị kia, chị tới đây coi.”
Ngoại-Duo ngượng ngùng, mắc cỡ.
“Chị có muốn đóng vai này không ?”
“Tui hả ? “ Ngoại-Duo ngạc nhiên đến không thốt nên lời một lúc lâu. Người lớn trong làng chưa ai từng ra đóng trò cả. Cô nhân viên trả lời : “Đúng rồi. Tôi muốn chị đóng vai nữ anh hùng. Chị có dáng dấp giống như của Nữ anh hùng Hu Fenglien.”
Ngoại-Duo cảm thấy vui thích vì sự tin tưởng ấy. Ngoại đỏ mặt gật đầu.
Rồi đến lựa chọn nam diễn viên. Những vai phụ thì dễ chọn, chỉ chốc lát là xong, nhưng vai chính, người tình của nữ anh hùng, Tian Yuchuang, thì chưa có ai thích hợp cả. Ngoại-Duo thu hết can đảm nói: “ Cho tui chọn một người nghe. Ergese ! Ảnh thích hợp với vai này lắm. Ảnh hát hay lắm.”

Khi Ergese biết được rằng mình đã được chọn để đóng tuồng, anh lắc đầu quầy quậy :”Không, không, không.” Thế rồi anh có cảm tưởng như có đôi con mắt đang đốt cháy mình, và anh nhìn thấy Ngoại-Duo đang nhìn anh van lơn. Anh bỏ lửng câu từ chối và lặng lẽ nhập vào đám diễn viên.

Sau này thì ai cũng công nhận Ergese hát rất hay. Anh đã từng hát những bản huar của địa phương, mà âm điệu du dương của Qin Qiang lại rất gần với điệu huar cho nên anh đã diễn vai thật là tuyệt vời. Mà Ngoại-Duo cũng vậy. Nhưng trong đám khán giả kia lại có một người không hài lòng. Đó là lão Guotai. Theo lão thì hai kẻ tình nhân giả vờ kia chẳng đóng trò tí nào. Chúng đang gởi cho nhau những lời yêu đương.

Ngay sau buổi trình diễn ấy, Lão bay ngay tới nhà Ông Ngoại Duo, giận dữ :
“ Anh có xem tuồng không ?”
“ Có.” Ông Ngoại trả lời.
“ Anh thấy sao ?”
“ Chẳng thấy gì cả.”
“ Hả ?” Lão Guotai giận dữ.
“ Chẳng tệ lắm. Nhà quê mà diễn như vậy là hay rồi.”

“ Vợ anh và thằng Ergese đóng trò tồi bại.” Lão Guotai cười khẩy.
“ Thời đại mới mà chú.” Ông Ngoại giả lả.
Guotai chẳng thể nào nín nổi nữa :” Nói nhảm! Thời đại mới thì ăn nhập gì tới con chó cái đang lên cơn chớ !”
 

Ngay khi đó Ngoại-Duo vừa về tới nhà.
“ Này chú, ” Ngoại-Duo ngắt lời “ Chú đang nói ai đó ?”
Guotai nhìn Ngoại-Duo với vẻ đe dọa: ” Chị cẩn thận đó, người ta đang nói về chị ngoài kia kìa.”
“ Thứ đồ vô công rồi nghề không biết xấu hổ đang nói xấu mẹ nội chúng đó à ? Kệ cha chúng nó. “ Ngoại-Duo nói.

Mặt Guotai tái đen vì giận: “Ai mà không thấy hai đứa bây mắt liếc mày đưa với nhau trên sân khấu chớ ? Bộ chị tưởng cả làng đui hết à ? Đồ vô liêm sỉ.”
“ Mặc họ nghĩ gì thì nghĩ. Tui chẳng cần biết ý kiến của họ đâu.”
“ Nhưng mà tui cần. Tui không đứng đó mà nghe người ta chưởi tổ tiên giòng họ nhà tui đâu.”
“ Thân tui tui lo. Lòng tui tui giữ. Tui không cần ai quậy vào đó hết.”
Lão Guotai đứng phắt lên : “ Nhưng tui phải chen vô, tui sẽ can thiệp. “
“ Không mắc gì tới chú. “
“ Mày không biết xấu hổ. “
“ Chú chỉ đạo đức giả. “
“ Đồ đĩ thỏa”
“ Đồ chuyên đi bắt nạt người ta.”

Mặt Guotai đổi từ trắng bệch qua đỏ bầm sang tím ngắt. Chưa từng có ai dám cãi lại lão, nói chi tới bốp chát ngay trước mặt lão như thế. Như thế này là không thể tha thứ được. Một cơn giận dữ trào lên óc. Lão nhặt ngay một khúc củi trong lò, giáng ngay xuống Ngoại-Duo. Ngoại-Duo chồm người lên, cào mấy móng tay đỏ lên mặt lão già. Guotai bấy giờ giận hết khôn, quất túi bụi như mưa lên người, lên tay Ngoại-Duo. Ngoại vẫn luôn miệng chưởi lão, càng chưởi càng bị đòn, càng đòn đau lại càng chưởi.

Ông-Ngoại-Duo ban đầu bị sốc đứng như trời trồng, cuối cùng cúi chen vào giữa hai người. Vừa khóc, ông vừa van vĩ :” Hãy đánh tui, đánh tui đây, đừng đánh nó.“
Guotai vừa nhìn ông một cách khinh bỉ vừa cáu tiết dậm chân đùng đùng. Cuối cùng, lão ném khúc củi và bỏ đi một nước.

Đêm đó Ergese ở ruộng về, thấy những vết bầm trên người Ngoại-Duo, anh ngậm câm chẳng nói năng gì. Anh chỉ ngồi lặng yên trên thềm nhà chẳng nhúc nhích cho đến khi tiếng gà bắt đầu gáy sáng. Sau đó anh lướt đi như bóng ma tới chỗ anh ngủ trong căn lều bên sân đập lúa.
Sáng hôm sau chúng tôi nghe rằng Ergese đã cho lão Goutai một trận ra trò, đánh gãy hai cái xương sườn của lão.

Dĩ nhiên là vụ này được báo cáo lên huyện. Nhà nước vô cùng tức giận. Họ phán quyết rằng Ergese không những rù quyến vợ của chủ mình, lại còn hành hung lão trưởng làng. Cần phải phạt Ergese thật nặng, nhưng Ergese chẳng còn ở đó. Tôi nghe rằng anh đã trốn đi một nơi thật xa rồi.

Ergese đi rồi, Ngoại-Duo trở nên gầy mòn. Ngoại trông phờ phạc hẳn. Tôi ít khi nghe Ngoại nói năng, nói gì đến cười cợt. Vào những đêm trăng sáng, Ngoại thường ra ngồi trên tảng đá mài kề bên sân đập lúa và may một đôi giày có đế dày, chậm rãi âu yếm khâu từng mũi kim trong khi lệ dâng tràn đôi mắt.

Có lần, Ngoại-Duo đem chiếc bè thả ra sông, chất lên đó đầy một bè táo. Và trong khi lái chiếc bè từ chỗ này qua chỗ kia, Ngoại thả từng quả, từng quả táo xuống lòng sông. Tôi đột nhiên nhớ rằng chính ngày này năm ngoái chúng tôi đã cùng nhau xuôi dòng sông Hoàng. Lời Ngoại hát vang lên trên mặt sông :

“ Vầng trăng khuyết đã lên rồi
Ngàn sao đang lấp lánh
Người yêu ơi, nếu còn sống xin ra dấu cho em
Người yêu ơi nếu đã khuất rồi hãy báo cho em trong giấc mộng “

Bài hát làm nát lòng tôi.
 

***
 

Một buổi chiều, khi tôi đang lang thang ngang qua nhà Duo thì Ngoại-Duo vẫy tay ra dấu gọi tôi vào. Thật ra Ngoại đã cho người đi tìm tôi. Ngoại vội vàng kéo tôi vô bếp, nói với tôi một cách thương mến : “Nhỏ Sheng ơi, Ngoại-Duo muốn nói với mày chuyện này. Mày có nhớ Ergese không ?” Tôi nhận thấy mặt Ngoại khi nhìn tôi ánh lên một niềm hứng khởi. Tôi trả lời ngay không suy nghĩ :” Nhớ chứ. Ảnh về rồi hả ?”
Ngoại gật đầu thì thầm vào tai tôi :” Ảnh đang trốn trong khe núi đó ?”
“Sao lại ở đó ?”
“Bởi vì người ta vẫn muốn bắt ảnh. “

Nói xong, Ngoại chuồi vào tay tôi một cái giỏ nhỏ, trong đó đựng đầy bánh bột gói trong lá: “Đem cái này lên cho Ergese, nhưng cẩn thận nhen. Nếu ai có gặp thì nói mày đi lượm đồ ăn về cho lợn nghe không. “

Tôi cầm cái giỏ, đã ra đến cửa, tôi quay lại hỏi:

“ Mà Ông-Ngoại-Duo có biết không đó ?”
Ngoại-Duo gật đầu lia lịa.

Cái khe núi mà Ngoại-Duo nói đó nằm ở phía tây của làng, chảy song song với sông Hoàng. Đoạn ấy dòng sông chảy sát ngay bên ghềnh núi. Nước từ mấy cái xe quay nước đổ ngang qua khe này. Thật ra đó là một cái hang rất sâu cắt ngang qua ngọn núi. Cái hang này sâu dễ đến hai lí, rất rộng và trông rất ghê. Giờ đây, chỉ vì Ergese mà tôi phải thu hết can đảm để trèo vào trong hang. Cái hang tối hù, càng vào sâu càng tối cho đến khi tôi chẳng thấy được gì chung quanh. Tim tôi đập loạn, tôi gọi nho nhỏ :”Ergese, Ergese!”

Thình lình có một bàn tay thò ra chụp lấy tôi. Rồi có tiếng cười lớn. Ergese hiện ra ngay trước mặt tôi, ánh mắt nghịch ngợm. Anh trông gầy nhiều hơn trước, râu lún phún mọc trên mép.

Tôi hoàn hồn nhìn quanh. Trên một khoảnh đất khô ráo nhìn xuống dòng nước chảy trải một lớp rơm khô với một phiến đá chắc là Ergese dùng làm gối. Thì ra đây là chỗ trốn của Ergese.

Anh có vẻ vui mừng gặp lại tôi và vừa nhai ngấu nghiến mấy cái bánh vừa hỏi :

” Nhỏ Sheng, gia đình mày sao rồi ?”
Tôi đáp:

“ Cũng tốt, cám ơn. Sáu tháng nay anh ở đâu ?”
“ Tao lên Núi Hoa Quả !”
“ Núi Hoa Quả ở đâu ?”
“ Ở gần Hang Màn Nước.”
“ Vậy chớ Hang Màn Nước ở đâu ?”
“ Nhỏ ơi, đến mấy chỗ này mà mày cũng không biết sao ?” Anh nhìn tôi thương hại.” Chúng ở trong truyện Tề Thiên Đại Thánh đó.”

Anh cười khúc khích và lấy tay xoa đầu tôi.
“ Mày chưa bao giờ nghe đến “Tề Thiên Đại Thánh” sao ?
“ Chưa.” Tôi đành nhận.
“ Tội thằng nhỏ nhà quê này chưa. Thôi được rồi, để tao kể cho mày nghe chuyện Tề Thiên Đại Thánh”. Và như thế, anh kể chuyện Tề Thiên đi chiếm Hang Màn Nước. Truyện thật là hay.

“ Làm sao anh biết mấy truyện này ?” Tôi hỏi khi anh kể xong.
“ Thì tao đọc.”
“ Anh nói vậy nghĩa là anh có đi học sao ?”
“ Ừ, nhưng mà Sheng, chiều rồi. Tới giờ mày phải đi về.”

Anh đưa tôi ra khỏi miệng hang, đứng dưới cái xe quay nước và nhìn theo tôi đi xa dần. Khi tôi nhìn lại, anh vẫn còn đứng đó. Bóng anh thấp thoáng qua làn nước.

Sau buổi ấy, Ngoại-Duo còn sai tôi đem thức ăn lên cho Ergese nhiều lần nữa. Mỗi lần gặp anh lại kể thêm cho tôi một chuyện mới. Nào là “ Đại Náo Thiên Đình”, nào là “ Bà La Sát với cái Quạt Ba Tiêu”, nào là “ Ngưu Ma Vương “ “ Núi Côn Luân”. Những truyện này đã đem lại cho tôi, một đứa bé quê mùa chưa từng thấy gì hơn ngoài con sông Hoàng, biết bao điều kỳ thú. Chúng mở ra cho tôi một thế giới mới, chúng đẩy óc tưởng tượng của tôi đi rất xa. Tôi không thể nào ngủ hay uống gì được khi nghĩ đến Tề Thiên chỉ một bước nhảy xa một trăm ngàn lẻ tám lí.

Rồi có một thời gian đến mấy ngày Ngoại-Duo chẳng sai tôi đi. Một đêm nọ, tôi đang nằm dưới dàn nho, nhìn lên bầu trời đầy sao, thầm thắc mắc không biết trên trời kia đang có gì xảy ra, tôi chẳng thể ngủ được. Tôi trở dậy, mặc áo vào, nhón chân kéo cổng, và đi về phía khe núi.

Tôi leo vào trong hang, tiến về nơi Ergese ẩn trốn. Anh đang nằm trên đống rơm, đắp cái áo Ngoại-Duo mới may cho. Anh ngủ ngon lành. Tôi tính đánh thức anh dậy, nhưng rồi nghĩ lại thôi. Tôi ngồi xuống bên cạnh anh, và chẳng mấy chốc tôi cũng ríu cả mắt.

Tôi chẳng rõ tôi thiếp đi mất bao lâu thì thình lình có tiếng động sột soạt đánh thức tôi dậy. Trong bóng tối có ai đó đang cựa quậy một cách lén lút. Tóc tôi dựng đứng cả lên. Tôi cứ nghĩ đó là Guotai. Tôi dí người sát tường, chỉ mong Ergese thức giấc chạy trốn cho mau. Cái bóng đen bò đến gần hơn.
“ Ergese, anh yêu, em đây.”
“ Em đó sao?
“ Chính em đây, chẳng ai có thể ngăn em được.”
Trong bóng tối, đôi cặp mắt tìm nhau. Ngoại-Duo cúi xuống, mái tóc dài rơi trên mặt Ergese. Đôi môi của họ quấn lấy nhau.

Tôi lặng lẽ bò ra hang bằng một lối khác. Ra khỏi hang là tôi cắm đầu chạy. Ngực tôi đập thình thịch, người tôi nóng như lửa.
 

***
 

Dĩ nhiên là Guotai cũng ngửi ra được có điều đáng ngờ. Một bữa lão đem theo cả một đội quân đi sục tìm vào trong hang. Cũng may là cái hang rất sâu nên dù họ lùng cả một đoạn xa mà chẳng tìm thấy gì và cuối cùng đành rút về.

Ngày nào tôi cũng cầu cho Ngoại-Duo sai tôi đi đem thức ăn cho Ergese, nhưng Ngoại chẳng còn sai tôi nữa. Một ngày nọ, tôi cảm thấy nôn nóng và tự mình lại trèo vào hang.

Chẳng có ai ở đó cả. Ergese đã bỏ đi rồi, đem theo hết đồ đạc của anh. Chỉ có đống rơm là còn đó với tảng đá anh dùng để kê đầu. Tôi sờ tay vào đống rơm. Rơm vẫn còn ấm, Ergese chỉ vừa mới rời đi thôi. Tôi ra ngoài cửa hang và nhìn xuống. Dưới ánh trăng mờ, tôi cố đi tìm Ergese, dưới những bụi cây còn ướt sương, trong bóng những cây liễu rủ, ngoài xe quay nước. Vừa đi, tôi vừa gọi tên Ergese khe khẽ. Tất cả hoàn toàn im lặng, chẳng có một tiếng vang.

Cái xe quay nước cũ kỷ vẫn quay đều không ngưng nghỉ, hết vòng này sang vòng khác. Mắt tôi đẫm ướt nước, mặn, lăn dài xuống má.

Tôi quay về, đi dọc theo bờ sông. Đột nhiên tôi thấy có cái bè đang lặng lờ trôi trên mặt thủy triều dâng, tiến về nơi nhiều bóng tối nhất. Dưới ánh trăng mờ tôi có thể nhận ra cái bóng màu đỏ trên đó đang lái cái bè là Ngoại-Duo. Ergese đang quỳ phía sau lưng. Bỗng nhiên tôi hiểu hết mọi chuyện. Tôi vụt chạy theo họ dọc theo bờ sông. Tôi muốn gào to gọi họ nhưng không dám. Tay tôi vẫy họ, nói thầm trong lòng :” Ngoại-Duo ơi! Dừng lại, dừng lại, tui muốn chào chị, tui muốn chúc chị …”

Tôi vấp chân và té xuống vũng bùn. Khi tôi ngẩng đầu lên được thì cái bè chỉ còn là cái chấm nhỏ rồi mất hút. Nước mắt trào ra khiến tôi chẳng còn thấy gì nữa.

Ba mươi năm đã qua kể từ hôm ấy. Tôi đã đi học, đã định cư ở thành phố. Thằng bé nhà quê ngày xưa đã sống sót qua những năm tháng biến động, đã trở thành một người có công ăn việc làm đàng hoàng.

Nhìn lại, tôi thấy chưa có gì mà tôi không trải qua. Nhưng mọi thứ thảy đều đã trôi đi, như những đám mây trong cơn bão tố. Chỉ có con sông Hoàng, ánh trăng mờ ảo, Ngoại-Duo bị những kẻ như lão Guotai hành hạ và kẻ lang thang Ergese là sống mãi trong tôi. Tôi đã nhiều năm đi rất nhiều nơi, đã thấy nhiều mảnh đời, đã gặp nhiều người, nam cũng như nữ, nhưng cứ mỗi lần nhắm mắt là hình ảnh Ngoại-Duo lại hiện ra ngay trước mặt, mắt sáng ngời, dáng dấp nhẹ nhàng, bàn tay ửng hồng. Và bên cạnh Ngoại là hình ảnh Ergese với thân hình lực lưỡng và gương mặt cương quyết.

Ba mươi năm đã qua, và hôm nay tôi trở về quê, nhân dịp Lễ Thanh Minh.
Tôi đến viếng mộ cha mẹ tôi. Cát vàng vùng thảo nguyên trải dài thoai thoải trong không khí ấm áp và màu xanh mơn mởn của mùa xuân. Dân làng lũ lượt kéo nhau đi thăm mộ ông bà cùng với gia đình, người trẻ dìu người già, đem theo thức ăn và rượu. Tại mộ phần, họ thi hành các nghi thức tưởng niệm tổ tiên rồi ngồi quây quần ăn những món họ đem tới, tận hưởng niềm hạnh phúc giữa những kẻ thân yêu.

Sau khi dân làng ra về hết rồi, tôi leo đứng trên một cái gò cao ngắm nhìn sông núi của làng tôi mà đã nhiều năm tôi chưa thấy lại. Trong ánh hoàng hôn, tôi lửng thửng đến thăm mộ Ngoại-Duo.

Ngoại-Duo và Ergese bị phát giác ngay sau khi họ chèo bè trốn đi tối hôm đó. Guotai dẫn theo một đội quân chia nhau ngồi trên bốn cái bè đuổi theo họ. Khoảng nửa đêm thì họ bị bắt kịp và bốn cái bè vây họ vào giữa. Ergese lặn tuột xuống sông và biến đi. Ngoại-Duo, trong khi tìm cách rời cái bè đã làm nó lật úp. Khi người ta vớt được Ngoại đưa lên thì Ngoại đã tắt thở rồi.

Vào cái ngày Ngoại được chôn, dân làng đều tới tiễn đưa người đàn bà mà nhiều người trong họ từng cho là xấu xa. Khi cổ quan tài được hạ xuống huyệt, một nghi lễ cuối cùng được thực hiện, đó là mở nắp quan tài cho mọi người được nhìn mặt kẻ ra đi lần cuối. Ngay vào lúc đó, đám đông bỗng xôn xao. Ergese hiện ra, ốm nhom, bơ phờ, mặt vô hồn, mắt lạnh tanh. Mọi người lặng yên theo dõi anh. Anh nhảy xuống huyệt, cúi người trên cổ quan tài, chăm chăm nhìn mặt Ngoại Duo một lúc rất lâu. Ngoại được mặc một bộ áo quần trắng, mặt bình thản như đang ngủ. Đôi mắt Ngoại, trước kia linh hoạt biết bao, giờ chỉ khép hờ. Ergese đưa tay lên vuốt mắt cho Ngoại, đôi mắt với hàng mi cong. Một giọt nước mắt rơi xuống đôi bàn tay hồng hào của Ngoại-Duo. Rồi Ergese đứng lên, mọi người tự động dạt ra. Ergese đưa mắt nhìn họ một thoáng rồi rảo bước đi khỏi chẳng hề nhìn lại.

Theo lịnh của Guotai, Ngoại-Duo được chôn tại một nơi riêng, xa nghĩa địa của tổ tiên dòng họ. Ông-Ngoại-Duo đã yêu thương Ngoại-Duo rất sâu đậm. Tình yêu của Ông dành cho người vợ trẻ hơn Ông hai mươi lăm tuổi là một tình yêu đặc biệt, thứ tình thương của một người lớn tuổi đối với một người đàn bà trẻ, đẹp và bồng bột. Ông đã mang mặc cảm của một người đã già lão. Mỗi lần thấy Ngoại-Duo bận rộn nấu thuốc, đi rước thầy lang về, tận tụy chăm sóc ông thì lòng ông dâng lên một thứ tình cảm biết ơn. Bởi vậy, khi ông cảm nhận được mối liên hệ giữa vợ ông và Ergese, Ông không ghen tương; Ông tha thứ họ với niềm cảm thông hiểu biết của một người đã già. Sau khi Ngoại-Duo mất đi rồi, Ông rất đau lòng. Vừa cô đơn, vừa bệnh hoạn, ông cũng mất chẳng bao lâu sau đó. Dân làng chôn Ông bên cạnh Ngoại-Duo đúng như lời trăn trối của ông.

Tôi thật ngạc nhiên khi thấy cả hai ngôi mộ trông thật tàn tạ. Chẳng ai đắp thêm đất mới lên mồ, chẳng ai làm nghi lễ tưởng niệm. Mà cũng đúng thôi, họ không có con cái mà người bà con gần nhất là lão Guotai thì lại cấm không cho ai được đắp mộ, dù chỉ đắp với một nhúm đất nhỏ bằng lưỡi một cái mai. Tôi đứng nhìn khung cảnh quạnh hiu, không cầm được nước mắt.

Một bầy cừu đang leo lên sườn đồi, vừa quẩy cái đuôi mập mạp của chúng, vừa gặm cỏ non. Đi sau chúng là một người chăn cừu già mặc cái áo choàng lông đã cũ, kẹp dưới nách một cái thuổng. Vẻ trang nghiêm của ông chẳng che giấu được nét buồn. Ông ta đi tới hai ngôi mộ và bắt đầu đào đất đắp lên cho đến khi chúng cao hơn những ngôi chung quanh. Sau cùng ông ta phủ một lớp cỏ lên cả hai ngôi mộ. Xong rồi ông ngồi xổm xuống trước mộ, nước mắt đoanh tròng.

Tôi đã nhìn ra anh và đồng thời nghĩ tưởng lại cái đêm trăng ba mươi năm trước. Anh cũng nhìn ra tôi. Anh dang rộng đôi bàn tay chai sạn và ôm lấy tôi thật chặt, cầm lấy tay tôi lắc mãi trong khi nước mắt chảy ròng ròng.
Anh chẳng giống chút nào cái hình ảnh của Ergese mà tôi hằng nhớ. Người anh như bị rút nhỏ lại, trán hằn sâu những xếp nhăn. Tóc bạc phơ mà bộ râu xơ xác cũng vậy. Lưng thì còng. Anh quả đã trở thành một lão già, rất già.

Chúng tôi ngồi xuống nói chuyện. Anh kể rằng sau khi Ngoại-Duo mất, anh quay về sinh quán. Sau vụ sửa sai ruộng đất, anh được đền một lô đất và định cư tại đó. Trong vòng ba mươi năm, cứ mỗi tiết Thanh Minh thì anh lại trở về đây đắp đất mới cho mộ của Ông-Ngoại và Ngoại-Duo. Có khi trễ quá thì anh cuộn người giữa hai nấm mồ và ngủ đêm tại đấy. Khi nói ra như vậy, mắt anh ánh lên một tia sáng lạ kỳ. Trong khoảnh khắc ấy, tôi như thấy lại anh chàng chèo bè trẻ tuổi của một thời nào.

Ánh chiều lay lắt dần tan trên dòng sông chảy xuôi. Tôi chào giã từ Ergese và bước xuống sườn dốc, tim trĩu nặng.
Trời đã vào tối khi tôi đi. Ergese đã trải tấm áo lông xuống nền đất kề bên hai ngôi mộ. Anh bảo về bây giờ thì trễ quá nên anh sẽ ở lại đêm tại đó.

Tôi quay nhìn lại mộ của Ngoại-Duo. Phía bên ngoài bao quanh mộ, những ngọn cỏ non đang ngã mình trong gió, đầy sức sống.

Đặng Lệ Khánh dịch

Theo Daughter of the Yellow River của Wang Jiada
Trích trong tuyển tập The Chinese Western của nhiều tác giả,
Zhu Hong chuyển sang Anh ngữ

_________

Wang Jiada ( 1940 - ) sinh tại Lanzhou thuộc tỉnh Gansu. Ông tốt nghiệp Đại Học Lanzhou 1965, và suốt hai mươi năm ông làm chủ bút cho nhiều tạp chí văn chương. Truyện ngắn “Daughter of the Yellow River” lúc đầu mang tên là “The Clear Cold Water of the Yellow River” được đăng lần đầu tiên năm 1984 trên báo Dangdai, một tạp chí văn chương ở Bejing. Một cuốn phim dựa theo truyện này cũng đã hoàn tất.
 

art2all. net