Nguyễn Quốc Trụ

 

BÀI NHỚ THI SĨ

 

 

 

The poet in a trench, on the Italian-Austro-Ungarian war front, ca. 1916, source
http://www.lagrandeguerra.info
http://www.lagrandeguerra.info/links.php

 

~~oOo~~

 

GIUSEPPE UNGARETTI

Tớ chẳng hề
km chặt
cuộc đời

 

Trong nhiều năm ti bị m ảnh bởi một bi thơ tưởng niệm của nh thơ Đại Lợi, Gi Ung, dnh cho bạn của ng, l Mohammed Sceab.

Hai đấng ngoại quốc, trẻ măng, đứa no đứa nấy cố khm ph ra, chnh mnh, v đng dấu ấn ln ci gọi l thin hướng của mnh, đứa no cũng phấn kch, v, bực mnh đến trở thnh hoang dại, bởi ci gọi l sự phiu lưu của chủ nghĩa hiện đại. Cả hai cng sống ở 1 ci khch sạn u tối ở kinh đ nh sng l Paris, vo năm 1912 v 1913.

Ti nghĩ về họ, cng lang thang trong Kinh Đ nh Sng, cng tuổi đi mươi, đều l hai kẻ bn xới displaced - theo nghĩa bị đnh bật ra khỏi qu hương - một g Đại Lợi, từ thnh phố Alexandria, v g kia, dng di 1 giống dn du mục Ả Rập. Họ tuyn bố những nguyn l của họ, cho nhau nghe, v ni hoi hoi khng dứt, về Baudelaire v Nietzsche, người m Sceab đặc biệt yu, v Leopardi v Mallarm, người m Gi Ung cảm thấy tới đỉnh, tuyệt c mo. Họ l hai đứa con nt từ tỉnh lỵ, mơ sự lớn lao trong thủ đ hiện đại.

Sceab l 1 đứa b với những nghĩ trong sng, Gi Ung sau đ ni, nhưng anh cn l 1 đứa b bị thất lạc v bị dằn vặt, bởi lng th hận chnh mnh, v tự tử vo năm 1923, bởi l v anh khng lm sao cảm thấy nh của mnh, ở bất cứ một xứ sở. Chng ta, by giờ, ngy no m khng nhận ra, những hậu quả khốc liệt của thứ văn ha bị bật gốc, bn xới, khng trụ vo được bất cứ một nơi chốn, v chng ta nhận ra rằng, chuyện g c thể xẩy ra, khi con người khng thể giải phng bi ca của nỗi tan hoang v gia cư, bị trc gốc, của ring họ.

V đy l bi thơ Tưởng niệm, In memoria , Gi Ung viết năm 1916, từ 1 giao thng ho trong Cuộc Đệ Nhất Thế Chiến. Kể từ đ, Gi Ung sợ rằng, chẳng cn ai nhớ đến bạn của mnh, chẳng ai biết bạn mnh l ai, v số phận của anh ra sao, anh đ trở thnh ci chi chi. V đng như thế, Sceab đ trở thnh bất tử nhờ bi khc dịu dng, tha thiết, mở ra tập thơ đầu tin của Gi Ung.

 


IN MEMORY OF
Locvizza, September 30, 1916

His name was
Mohammed Sceab.

Descendent
of emirs of nomads
a suicide
because he had no homeland
left

He loved France
and changed his name

He was Marcel
but wasn't French
and no longer knew
how to live
in his people's tent
where you hear the Koran
being chanted
while you savor your coffee

And he didn't know how
to set free
the song
of his desolation

I went with him.
and the proprietess of the hotel
where we lived in Paris
from number 5 Rue des Carmes
an old faded alley sloping downhill

He rests
in the graveyard at Ivry
a suburb that always
seems
like the day
a fair breaks down

And perhaps only I
still know
he lived

Hirsch: Poet's Choice

(1) Gi Ung
 

~~oOo~~

 

GIUSEPPE UNGARETTI (1)

I have never held
so hard
to life

 

I'VE BEEN HAUNTED for years by the Italian poet Giuseppe memorial poem to his friend Mohammed Sceab. The two young foreigners, each trying to discover himself and seal his vocation, wildly excited and disturbed by the adventure of modernism, lived the same obscure Parisian hotel in 1912 and 1913.

I think of them roaming around the City of Light together, both in their early twenties, both displaced-one an Italian from Alexandria, the other a descendent of Arab nomads. They declared their principles to each other, like young poets everywhere, and talked endlessly about Baudelaire and Nietzsche, whom Sceab especially loved, and Leopardi and Mallarm, whom Ungaretti felt were sublime. They were two literary kids from the provinces dreaming of greatness in the modern capital.

Sceab was "a boy with clear ideas," as Ungaretti later said, but he was also lost and tormented, filled with self-hatred, and he committed suicide in 1913 "because he had been unable to feel at home in any country." We see every day now the dire consequences of absolute cultural dislocation, and we recognize what can happen when people feel unable to liberate the song of their own homeless desolation.

Here is the poem "In memoria" that Ungaretti wrote in 1916 from a trench in the midst of World War I. By then, Ungaretti feared, no one remembered his friend anymore, no one knew who he was or what he might have become. And it's true that Sceab's name is known to posterity only because of the tender, dedicatory elegy that opened Ungaretti's first volume of poetry. The poem appears in Andrew Frisardis splendidly fresh and definitive translation of Ungaretti's Selectes Poems which I am eager to recommend.

.....

Hirsch: Poet's Choice

______________________

http://www.tanvien.net/tg_vn_01/30.4.ttt.html


Note: Bi thơ tuyệt vời nhất của Thơ Ở Đu Xa, TTT đề tặng 1 thi sĩ, bạn qu của ng, ng Trm Sng Tạo, "cũng" thi sĩ, để nhớ 1 thi sĩ khc, l Gi Ung.

Vậy m nỡ lng no lầm bạn mnh với 1 tn thợ sắp chữ, v thằng khốn lại cn hỗn đến mức hỏi xin ng Trm 1 điếu thuốc l!  NQT

BI NHỚ THI SĨ

Nhớ Gi Ung *
Gửi MT


Sng nay thức giấc trong nh giam
Anh nhớ những cu thơ viết thời trẻ
Bừng chy trong lng anh bấy lu
u m quạnh quẽ
nh lửa mnh mang buổi tnh đầu

Mưa bụi r ro
Gi no nức m tối
Trễ muộn ma xun trn miền cao
Đang lay thức rừng ni bin giới

Đ qua đ qua chuỗi ngy lạnh lẽo anh tự nhủ
Cũng qua cơn kh hạn khc thường
Tắt theo ngọn nắng chon von m hoặc
đầu c qui gở
Từng thiu đốt anh trn đồi theo vo đm
hnh hạ anh đớn đau

Từ bao giờ anh đứng trn trối c đơn
Hn m trời sơ khai nhn qua song t ngục
Hoang vu lời thơ ai reo ht cng cỏ l heo ht

Dẫn đưa anh về tận nẻo nguồn
chốn bnh minh lẩn lt

(Bnh minh bnh minh anh ku khẽ cảm động muốn khc
Mai Mai xa Mai như hoa Mai về
tnh thơ hm nay)

Em, em c hay kẻ tội đồ biệt xứ
sớm nay về ngang cố quận
Xao xuyến ngy ng hắn dọ hỏi bng tối su thẳm

Đm vy hm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngy khốn đốn

Em, soi bng em hồn nhin trn lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy nhm lửa tinh mơ đầm ấm.


Lo Kay 4/78
Vĩnh Ph 1/79

Thanh Tm Tuyền
Thơ Ở Đu Xa
 

Ghi ch của tc giả:
* Gi Ung: Giuseppe Ungaretti (1898-1970). Thi sĩ .

 

 

(Nguồn : Tin Văn

www.tanvien.net )

 

trang nguyễn quốc trụ

art2all.net