|
NGỌC LAN
Nằm nghe tiếng hát nhân ngư Nửa đêm hoang đảo vật vờ triều lên C̣n nhung mềm bước chân em Anh rêu xanh phủ kín miền biển xưa Hom hem ghềnh đá già nua Ngh́n năm nằm mộng đợi mùa trùng sinh Em ngoe nguẩy mắt vô t́nh Bước đi dẫm động hồn anh lạ lùng Chưa chung sông đă cách sông Ngh́n sau cổ tích nát ḷng hỡi Lan!
(Trên sông Sài G̣n, đêm 16/01/1966) (Ngh́n Xưa Để Lại)
Về “hoàn cảnh ra đời” của bài thơ Ngọc Lan:
Ngọc Lan là tên một người con gái mà nếu bây giờ vẫn c̣n ở đâu đó trên cơi đời này th́ nàng c̣n cách cái ngưỡng “xưa nay hiếm” không bao lâu nữa.
Tôi không nhớ do t́nh huống nào mà, cách đây gần năm mươi năm, ba cậu thanh niên, thân nhau qua những sinh hoạt “thi văn đoàn” từ thời Trung học ở Phan Thiết, giờ lại có chung một cô “em gái kết nghĩa” là học tṛ trường Tây ở Sài G̣n. Trong ba người “anh kết nghĩa” của Ngọc Lan, chỉ có Hoàng ở ngay tại Sài G̣n; Thành và tôi ở bên ngoài hoặc xa thành phố, chỉ lâu lâu mới có dịp gặp nhau, mà gặp nhau đủ bốn người th́ thường là vào dịp Tết.
Có lần, vào một ngày mồng một Tết, bốn chúng tôi như trẻ con, mua mấy phong pháo, thuê một chiếc xe ngựa chạy lóc cóc khắp đô thành, vừa ngồi trên xe đốt từng chiếc pháo rời ném xuống đường nổ lốp bốp. Chúng tôi chạy cả vào đường Tự Do, tức đường Catinat. Hồi đó xe ngựa c̣n chạy chở khách trong nội thành nhưng người ta cấm xe ngựa chạy vào con đường quư tộc này. Tuy vậy, ngày Tết đường phố vắng vẻ lắm, chớ không nhộn nhịp như bây giờ, nên chúng tôi cứ cho xe chạy và đốt pháo suốt đường mà chẳng sao. Ngọc Lan thích lắm.
Ngọc Lan tuy không thuộc hàng giai nhân chim sa cá lặn, nhưng nàng khá xinh và rất khả ái. Cùng với phong thái lịch sự và tự nhiên của “con gái trường Tây” (Ngọc Lan học Marie Curie) Ngọc Lan c̣n có bản tính hồn nhiên rất đáng yêu và luôn tế nhị trong xử sự với ba người “anh khác họ” của ḿnh. Sau một thời gian, cả ba chàng “ngự lâm quân” đều đem ḷng yêu cô em kết nghĩa bao giờ không hay. Với sự nhạy cảm của con gái, Ngọc Lan biết điều đó.
Vào đêm 16/1/1966, c̣n vài ngày nữa hết năm Ất Tỵ sang năm Bính Ngọ, chúng tôi có đủ bốn người. Sau một buổi chiều đi chơi và ăn tối với nhau trong phố, chúng tôi thả bộ ra Bến Bạch Đằng (bờ Sông Sài G̣n) ngồi chơi tṛ chuyện với nhau đến khuya. Như những lần đi chơi trước, thỉnh thoảng Ngọc Lan hát khe khẽ một bài t́nh ca bằng tiếng Pháp. Tuy không phải là một ca sĩ chuyên nghiệp và không nhạc đệm, nhưng giọng hát của “mỹ nhân ngư trên bờ” luôn khiến ba “chàng trai thời chiến” ngây ngất. Tuy vậy, đêm đó tôi không dành tâm trí để thưởng thức tiếng hát của Ngọc Lan. Trong lần hội ngộ này, tôi và Thành nhận ra Ngọc Lan có vẻ thân thiết với Hoàng hơn, dù nàng cố giấu t́nh cảm thật của ḿnh để buổi đi chơi không mất vui.
Lâu lắm chúng tôi mới gặp nhau đông đủ thế này nên dễ nhận ra những biến đổi t́nh cảm biểu lộ qua những cử chỉ bên ngoài dù cố kềm chế của Hoàng và Ngọc Lan mà trong những lần họp mặt nhau trước đây không có. Ngọc Lan đă chọn Hoàng. Lớn hơn tôi một tuổi, Hoàng có một thân h́nh cao to vạm vỡ, rất giỏi vơ (tập vơ từ nhỏ) tính t́nh hào hiệp, ngay thẳng, thân ái với mọi người, bạn được Ngọc Lan chọn là đúng. Hoàng lại ở ngay Sài G̣n, có nhiều cơ hội tới nhà thăm… mẹ nàng vào cuối tuần và thường được bà cho phép đón Ngọc Lan đi chơi!
Thấy tôi im lặng khá lâu, Ngọc Lan hỏi: “Tối nay anh nghĩ ǵ mà luôn có vẻ tư lự?” Tôi nói: “À, anh đang làm thơ.” “Thế th́ anh phải đọc cho em và anh Hoàng, anh Thành cùng nghe.” Tôi cười. Tất nhiên. Nhưng nghe tôi đọc xong Ngọc Lan bối rối, chống chế yếu ớt: “Em ngoe nguẩy mắt vô t́nh” với anh bao giờ đâu!” Dù sao, với hai câu cuối trong bài thơ tôi đă tiên liệu một đoạn kết không vui về ḿnh.
Đó là lần cuối cùng, chúng tôi gặp nhau đủ mặt bốn người. Sau Tết, từ Hậu Nghĩa, tôi nhận được thư của Hoàng “tâm sự” về t́nh cảm của ḿnh với Ngọc Lan, và cả dự định cưới nàng. Tôi ngạc nhiên thấy ḿnh không tuyệt vọng đau đớn ǵ cả! Cũng không thấy buồn nhiều lắm. Khi làm bài thơ Ngọc Lan, tôi đă biết chuyện đó rồi. Tuy vậy tôi cũng hơi cảm thấy hụt hẫng, chơi vơi, nhẹ nhẹ… đủ để làm thơ! Nhưng từ đó tôi không có một bài thơ thất t́nh hay thương nhớ nào khác với Ngọc Lan! “Như thế là phải – Hai đứa nó lấy nhau là phải”, tôi an ủi ḿnh. “Đâu có… rớt ra người ngoài! Nàng vẫn c̣n là em gái kết nghĩa của ḿnh mà!”
Ít lâu trước khi rời Sài G̣n vào gần cuối năm 1968, tôi có dịp đến thăm vợ chồng bạn và ở lại chơi một ngày từ sáng tới chiều tại tổ uyên ương của họ ở một nơi nào đó ở G̣ Vấp mà bây giờ tôi đă quên. Lần đó, tôi biết rơ một điều đă biết: Ngọc Lan trước sau chỉ là một đứa em gái đáng yêu! Em chưa là người t́nh của ḿnh một ngày nào cả; và gần ba năm sau gặp lại, em vẫn là một đứa em kết nghĩa rất dễ thương như từ nhiều năm trước. Nhưng bài thơ Ngọc Lan th́ vẫn c̣n như một kỷ niệm. Ngọc Lan biết hạnh phúc của ḿnh nằm ở đâu nên sau ngày cưới em không tiếp tục đến Trường Đại học Văn Khoa Sài G̣n.
Đó cũng là lần cuối cùng tôi gặp Hoàng và Ngọc Lan, và măi 32 năm sau tôi mới từ núi rừng trở về lại thành phố vào năm 2000.
Đến nay, dường như không ai trong các bằng hữu xưa có thông tin nào rơ ràng về gia đ́nh người sĩ quan không quân này. Bản thân tôi từng trôi dạt lên rừng núi hàng chục năm, không có dịp trở về Phan Thiết. Khoảng năm 2005, biết tin tôi… sống sót sau cuộc chiến tranh và đă trở về thành phố, Thành đang dạy học từ Long Khánh đă về Sài G̣n t́m thăm tôi. Theo Thành cho biết, sau “ngày giải phóng” có người gặp Hoàng tại Phan Thiết, trong tang lễ của ông thân sinh của Hoàng. Nhưng sau đó không lâu Hoàng đă “biến” đi đâu không rơ. Có người nói đi học tập về Hoàng đă đưa gia đ́nh đi “kinh tế mới” ở đâu đó, nhưng cũng có tin Hoàng đă vượt biên. Cả gia đ́nh ư? Nếu Hoàng vượt biên một ḿnh, như thế có khả năng hơn, th́ Ngọc Lan ra sao? Bao nhiêu người trở về làm “Việt kiều yêu nước”, Hoàng vẫn bặt tin. Chỗ ở trước kia của vợ chồng Hoàng ở G̣ Vấp th́ tôi không nhớ. Thành phố thay đổi nhiều quá không c̣n dấu vết xưa nào làm mốc nhắc nhở nữa. Cả ngôi nhà bà mẹ của Ngọc Lan mà ngày xưa chúng tôi từng nhiều lần đến thăm (con gái) bà, bây giờ tôi cũng không nhớ nó ở đâu! Bà cụ chắc đă qua đời từ lâu. Tôi và Thành cũng không được gặp lại người em trai của Ngọc Lan để biết tin tức gia đ́nh nàng. Trong hồi ức của ḿnh tôi chỉ c̣n “dấu giầy” cổ tích của Ngọc Lan từ “ngh́n xưa để lại”.
C̣n Thành bây giờ đă về hưu đang sống ở Long Khánh. Mấy năm gần đây Thành bị thoái hóa điểm vàng trong mắt, thị lực cứ yếu dần. Lúc này Thành không c̣n nh́n thấy những chữ số trên điện thoại cầm tay của ḿnh để bấm gọi cho bạn bè được nữa.
(Có cháu nào trên Fb là con hay cháu của ông Đ.H Thành nói ở đây, t́nh cờ đọc được entry này, hăy đọc cho ba / ông của cháu nghe mấy ḍng hồi ức này của bác Thiếu Khanh.)
|