|
Nguyễn Trọng Tạo
37 NĂM TÔI MỚI GẶP THIẾU KHANH
NGUYỄN TRỌNG TẠO: Khoảng 1973-1974
tôi t́nh cờ có được tập thơ Trong Cơn Thao Thức
của Thiếu Khanh. Tập thơ đă rách b́a, và cuối tập thấy
ghi in ở Đà Nẵng 1971. Khi đó cuộc chiến tranh đang hồi
ác liệt, tôi là bộ đội và Thiếu Khanh chắc là "lính Cộng
Ḥa" - v́ thơ anh là thơ của một người lính. Tập thơ của
anh hấp dẫn tôi v́ sự chân thật đến nghẹt thở của một
người lính chiến. Từ chuyện hành quân, nổ súng, ném bom
đến tin vợ sinh con khi ba đang trong trận đánh đều được
anh viết chân thật và và lay động tận tâm can. Lúc đó
tôi cũng đă làm thơ, đă có thơ in báo và đang chuẩn bị
in một tập thơ lính. Đọc Thiếu Khanh, tôi giật ḿnh khâm
phục, ước ǵ viết được những câu thơ gan ruột như anh.
Những câu thơ đến giờ tôi c̣n nhớ: Biết lấy ai làm chứng cho ba đă có mặt trong đời"
Chỉ có người lính chiến mới nhận ra được cái điều tưởng như đơn giản ấy. Đạn bom đă cướp đi biết bao người lính trẻ "chưa một lần được hôn" (Phùng Quán), họ thành liệt sĩ hay thành vô danh trong suốt cuộc chiến tranh dài như là họ chưa hề có mặt trong đời. Bởi v́ cuộc chiến thật khốc liệt, không biết sống chết lúc nào:
"Véo vào da thịt thấy đau
Và cái nghịch lư chiến tranh đă tạo nên biết bao bi kịch người lính, kể cả t́nh yêu mà ḿnh luôn nâng niu trân trọng:
"Anh đi ném bom xé nát trăm miền Rồi về dưới đó mua cành hoa nhân tạo Sáng mồng một Tết tặng em"
Những câu thơ chua chát và cay đắng thật hiếm có trong cuộc chiến!
Nhiều lần tới Đà Nẵng, tôi hỏi thăm xem có ai biết Thiếu Khanh không. Năm 1984, nhà thơ Đoàn Huy Giao (con rể nghệ sĩ Hoàng Châu Kư) bảo tôi là có biết anh nhưng không biết Thiếu Khanh hiện đang ở đâu. Rồi lâu quá, tôi nghĩ chắc anh vượt biên hoặc đi ra nước ngoài theo diện HO. Tuy vậy, thỉnh thoảng tôi vẫn đọc những câu thơ của anh khi nói chuyện về thơ lính. Những câu thơ luôn nhận được sự đồng cảm và thán phục của công chúng.
Măi đến đầu 2010, trên một chuyến xe chở đoàn nhà văn từ Hà Nội đi dự Đêm Thơ Quốc Tế ở Hạ Long, tôi ngồi ghế trước anh ngồi ghế sau mà không hề biết nhau. Xe gần đến Tuần Châu tôi hỏi anh tên ǵ? Anh rất hiền từ nói tên là Thiếu Khanh, khiến tôi ngạc nhiên vô cùng. Và khi biết tên tôi anh cũng ngạc nhiên không kém. Hóa ra sau này Đoàn Huy Giao cũng đă kể cho Thiếu Khanh là tôi đă có lần t́m anh.
Tôi đọc thuộc những câu thơ gần 40 năm của anh, và anh gật gù đọc nối tiếp. Anh bảo nhiều bài thơ xưa anh không c̣n nhớ nữa, nhưng những câu thơ tôi thuộc th́ anh vẫn nhớ. Hóa ra anh vẫn ở Việt Nam. Sau chiến tranh anh đi làm rẫy 22 năm rồi mới xuống Sài G̣n làm nghề dịch sách văn học, sách từ điển, và vẫn thầm lặng làm thơ. Thơ của anh vẫn nồng hậu và lăng đăng chất lính hào hoa xưa. Xưa "Yêu em ta bỗng thành thi sĩ/ Thơ lính hong ngời mắt mỹ nhân", và nay th́: "Chỉ hai đứa ḿnh cũng đủ thành giao hưởng/ Mỗi nốt vui khởi xướng cả trăm bè".
Chúng tôi du thuyền ra Hạ Long, ngồi cáp treo lên Yên Tử rồi chụp ảnh kỷ niệm hai người lính hai chiến tuyến xưa, nhưng thơ th́ không c̣n ranh giới nào cả, bởi thơ là điểm gặp nhau chung nhất của con Người.
Chiều nay tôi nhận được mail và tấm h́nh anh gửi. Ḷng cảm động như nhận thư của người yêu. "Sự gặp gỡ của hai chúng ta trong dịp này khiến tôi hết sức xúc động, nó làm cho những ngày ở Hà Nội của tôi thật có ư nghĩa mà nếu trước đó tôi không đi dự chắc là tôi không biết ḿnh đă đánh mất một điều ǵ. (Tôi đă định không đi dự hội nghị này v́ ... sợ không kịp hoàn thành một tác phẩm đang dịch dở dang. Về tới nhà tôi vội lao vào làm việc ngay cho kịp). Tấm ảnh Tạo gửi tôi, năm người chúng ta thật đẹp, và tất cả cùng rất vui. Tôi cũng gởi cho Tạo tấm ảnh chúng ta chụp ở núi Yên Tử. Tôi nhớ chúng ta có chụp một tấm ảnh nữa trước cổng Thiền Phái Trúc Lâm (?), nhưng tôi chưa t́m ra!"
Vâng 37 năm người viết và người đọc mới gặp nhau mà như đă chơi với nhau từ lâu lắm...
Hà Nội, 21.1.2010 http://nttnew.vnweblogs.com/post/14517/210547
5 nhà thơ - Nguyễn Hoa, Thiếu Khanh, Hoàng Hưng, Nguyễn Trọng Tạo, Hữu Thỉnh
|
