Thiếu Khanh

 

Giới thiệu bi thơ Tiểu Chước của Cao B Qut

 

 

 小  酌

 拙 妻 不 信  尙 朱 顏

 笑 把  菱 花  送 與 看

 試 酌 小 杯  還 自 炤

分 明 红 氣  動 眉  端

 高伯适

 

Tiểu chước

Chuyết th bất tn thượng chu nhan

Tiếu bả lăng hoa tống dữ khan

Th chước tiểu bi hon tự chiếu

Phn minh hồng kh động mi đoan

Cao B Qut

 

Dịch nghĩa:

Người vợ vụng về của ta khng tin mnh cn nhan sắc mặn m

Mỉm cười cầm ci bng ấu đưa cho ta cng xem

Nng rt cho ta chung rượu nhỏ (trong đ) phản chiếu

R rng kh sắc hồng nhuận (khiến nng cũng) nhu động đi my đoan chnh.

 

Ghi ch về ci bng ấu trong bi:

Ấu, tn Hn Việt l lăng (chữ Hn: bnh m: ling), tiếng Anh gọi bằng nhiều tn: water caltrop, water chestnut, buffalo nut, bat nut, vn vn, thuộc hai loi Trapa natans v Trapa bicornis, một loại cy thủy sinh, được trồng trong ao hay ruộng nước như sen hay sng để lấy tri lm lương thực. Tri ấu, thường được gọi lầm l củ (ca dao: Thương nhau củ ấu cũng trn), loi Trapa bicornis mu đen hay nu cũ trng giống bộ sừng tru t hon (cho nn tiếng Anh c tn l buffalo nut). Tri của loi Trapa natans c bốn cạnh, đầu mỗi gc cạnh l một gai nhọn. Cả hai loi ấu ny đều c ở Việt nam, nhưng dường như củ ấu sừng tru được biết nhiều hơn.

Đy l loại cy lương thực phụ lu đời của nhiều dn tộc cho đến thế kỷ trước, c mặt ở khắp cả chu Phi, Chu u v chu . Người ta thấy củ ấu được ghi chp từ rất sớm trong sch Chu Lễ của Trung quốc, khoảng thế kỷ 2 trước cng nguyn. Thời đ, củ ấu được coi l một loại lương thực quan trọng dng lm lễ vật cng tế. Cn theo sch Bản thảo bị yếu của Ung Ngang (Tu), thế kỷ 17, th củ ấu c tnh mt, giải cảm v giải rượu.

Củ ấu luộc chn, gọt bỏ vỏ bn ngoi, thịt bn trong mu trắng, ăn bi bi, như hột mt. (C người ni ngon hơn hột mt). Ngay ở thnh phố Si Gn thỉnh thoảng thấy c người đẩy xe ba-gc chở củ ấu đi bn dạo.

Dường như khng mấy người quan tm chuyện củ ấu c mặt ở Việt Nam từ bao giờ. Chỉ biết củ ấu mang một hnh ảnh mộc mạc, dn d v rất quen thuộc. Bng ấu cũng chẳng phải loại hoa sang trọng hay hiếm qu g. Đ chỉ l một thứ hoa mu trắng đơn sơ c bốn cnh, (Google image cho thấy loi Trapa natans hoa c mu đỏ), l một trong những thứ hoa bnh dị, chất phc của đồng qu.  Khi đưa ci bng ấu cho chồng xem, c lẽ b Cao Chu Thần muốn ni mnh giờ đy khng cn giữa thời xun sắc, m giống như ci bng ấu qu ma bnh dị ny. Nh thơ ti hoa họ Cao, người m theo một số giai thoại văn học ni, từng tự cho mnh chiếm hai trong số bốn bồ chữ của thin hạ, đ gin tiếp cải chnh ci tự khim của vợ v đ khen b một cch kn đo v tao nh: trong bi thơ, ng m tả sắc mặt hồng nhuận đoan trang của b phản chiếu trong chung rượu b rt mời chồng.

Do kiến thức văn học hạn hẹp, người viết khng biết bi thơ Tiểu Chước ny được chp hay lưu truyền ở đu hay trong tc phẩm no của Cao B Qut. Bi được dịch v giới thiệu ở đy l căn cứ theo bản chữ Hn do người bạn rất nhiệt tnh tm ti v giới thiệu thơ chữ Hn của tiền nhn, l Lại Quảng Nam, đưa cho đọc. Cm ơn người bạn đất Quảng ny.

 

Dịch thơ:

 

Mời chồng uống rượu sung

(lục bt)

Nh ti đang nghĩ mnh gi

Chng xem cy ấu nở hoa đy ny!

Mời chồng chn rượu trn tay

nh vui tươi nhuận nt my đoan trang

 

*

(song thất lục bt)

Nng nghĩ mnh lc ny gi xấu

Đưa chồng xem bng ấu trn tay

Mời ta chung rượu rt đầy

Lung linh phản chiếu nt my thắm tươi

 

*

 (thất ngn tứ tuyệt)

Nng nghĩ dung nhan đ luống rồi

Trao chồng hoa ấu để xem chơi

Mời ta chung rượu cn tương nh

Hồng nhuận đoan trang nt rạng ngời

 

Bi dịch tiếng Anh:

 

Having a small glass of wine

By Cao B Qut

My wife doesnt believe in her charm and beauty

Smiling she shows me a flower of trapaceae family

Then she offers me a small glass of wine

Which reflects herself - so lovely and benign.

 

Thiếu Khanh.

 

_________

 

Ch thm của a2a :

Hnh cy ấu , trch trn internet :

 

 

 

Thơ  Thiếu Khanh

thơ văn

art2all.net