thơ dinh hung

Thân Trọng Sơn

ĐINH HÙNG

( 1920 - 1967 )

Đinh Hùng là con trai của cụ Hàn Phụng, một gia đình trung lưu ở làng Phượng Dực, tỉnh Hà Đông (nay là Hà Tây), nhưng từ lâu đã ra lập nghiệp tại Hà Nội. Đinh Hùng được hoài thai năm 1919 tại Philippines nhưng lại ra đời ở Việt Nam ngày 3 tháng 7 năm 1920 tại trại Trung Phụng gần toà Khâm Thiên Giám cũ ở Hà Nội. Đinh Hùng là con út của một gia đình gồm sáu anh chị em: anh cả là Đinh Lân, các chị là Loan, Yến, Hồng, Oanh. Chị Đinh Thục Oanh chỉ lớn hơn Đinh Hùng một tuổi, kết duyên cùng thi sĩ Vũ Hoàng Chương. Mới hơn mười tuổi, Đinh Hùng phải chịu liên tiếp ba cái tang: năm 1931 người chị thứ ba là Tuyết Hồng, một nữ lưu tân tiến, hoa khôi của Hà Nội, mới mười tám tuổi xuân đã tự vẫn tại hồ Trúc Bạch vì hờn giận tình duyên. Mấy tháng sau, thân phụ anh đau nặng rồi thất lộc, tuổi chưa đến 50. Ba năm sau nữa đến lượt người chị lớn nhất, tên Loan, cũng qua đời, tuy đã lập gia đình nhưng hãy còn trẻ lắm. Những cái tang buổi thiếu thời ấy đã ảnh hưởng rất nhiều đến tâm tính của Đinh Hùng nên thơ anh thường đượm vẻ ảm đạm bi thương đến tê tái cả tâm hồn. Ngoài việc ký tên thật Đinh Hùng, ông còn dùng bút hiệu Thần Đăng khi làm thơ châm biếm và Hoài Điệp Thứ Lang khi viết tiểu thuyết.

Năm 1943, Đinh Hùng theo sống với chị là bà Thục Oanh. Cũng năm này, ông cho xuất bản tập văn xuôi Đám ma tôi (NXB Tân Việt) và đăng thơ trên Hà Nội tân văn của Vũ Ngọc Phan, giai phẩm Đời nay của Tự Lực văn đoàn... Nhưng ông thật sự bắt đầu nổi tiếng với bài thơ Kỳ nữ mà Thế Lữ in trong truyện Trại Bồ Tùng Linh.

Năm 1944, Vũ Hoàng Chương cưới chị Thục Oanh về Nam Định, Đinh Hùng ở lại Hà Nội và cho ra đời giai phẩm Dạ đài, với sự cộng tác của một số bạn như Trần Dần, Trần Mai Châu, Vũ Hoàng Địch, Mai Châu...

Năm 1944, Đinh Hùng tản cư theo báo Cứu quốc. Năm 1944, ông cùng vợ mới cưới là Nguyễn Thị Thanh về Thái Bình dạy học. Khi ấy, Vũ Hoàng Chương và vợ cũng đang tản cư về nơi đó. Năm 1949, Đinh Hùng cùng vợ con về lại Hà Nội. Tại đây ông cho ấn hành giai phẩm Kinh đô văn nghệ (1952) và Mê hồn ca (1954).

Tháng 8-1954, ông cùng vợ con vào Nam, lập ra tờ nhật báo Tự do, có sự cộng tác của Tam Lang, Mặc Đỗ, Mặc Thu, Như Phong... Năm 1955, nhật báo trên đình bản, ông cộng tác với Đài phát thanh Sài Gòn, giữ mục Tao đàn chuyên về thơ ca, cho đến hết đời. Trong những năm tháng ở Sài Gòn, Đinh Hùng viết tiểu thuyết dã sử Cô gái gò Ôn khâu, Người đao phủ thành Đại La và làm thơ trào phúng trên báo Tự do, báo Ngôn luận.

Năm 1961, ông cho in tập Đường vào tình sử (tác phẩm này được trao giải thưởng Văn chương về thi ca năm 1962). Năm 1962, ông cho ra tuần báo Tao đàn thi nhân, nhưng mới phát hành được 2 số thì ông mất lúc 5 giờ sáng ngày 24-8-1967 tại bệnh viện Bình Dân, Sài Gòn, vì bệnh ung thư. Sau khi ông mất, nhà xuất bản Giao điểm cho phát hành tác phẩm Ngày đó có em vào ngày 16-10-1967.

Ngoài những tác phẩm vừa kể trên, Đinh Hùng còn có 8 tác phẩm chưa xuất bản: Tiếng ca bộ lạc (thơ), Tiếng ca đầu súng (hồi ký), Dạ lan hương (văn xuôi), Sứ giả (tuỳ bút), Vần điệu giao tình (cảo luận) và 3 kịch thơ Lạc lối trần gian, Phan Thanh Giản, Cánh tay hào kiệt.

Mặc dù Đinh Hùng có viết văn, viết kịch, nhưng ông nổi tiếng là nhờ thơ. Các thi phẩm Mê hồn ca, Đường vào tình sử là hai thi phẩm nổi trội, đánh dấu hai giai đoạn thơ của ông.

Ai đã gặp Đinh Hùng một lần thì khó lòng quên được. Thân hình mảnh mai, nước da xanh như tàu lá, đôi chân ngắn, bàn tay đẹp như bàn tay con gái với những đường gân như suốt đời mệt mỏi. Ngón tay dài, mềm mại và thon thon, rất đẹp khi “vân vê” điếu thuốc lào hay khi lướt nhẹ trên chiếc vĩ cầm. Đôi mắt mơ hồ và huyền hoặc dường như luôn luôn in bóng một trời thơ diệu kỳ và mộng ảo. Giọng nói Đinh Hùng rất đặc biệt, nó “vang vang mà nhừa nhựa, nửa như thoát lên cao cùng mây, nửa như la đà cùng khói” (Hoàng Hương Trang). Ngay lúc nằm trên giường bệnh, giọng nói ấy cũng vẫn còn nồng nàn nỗi yêu đời và niềm lưu luyến tình người.

Bên ngoài, Đinh Hùng bao giờ cũng chải chuốt và trang trọng: tứ thời bát tiết lúc nào cũng complet - cravate cho dù nóng chảy mỡ, đầu chải láng, miệng ngậm pipe, đôi vai nghiêng bởi chiếc cặp dày và nặng trĩu. Gặp bạn thơ thì mừng rỡ, chèo kéo bắt uống cho bằng được một vài ly để rồi say sưa nói về Aragon, Eluard, Baudelaire, Rimbaud, Edgar Poe hoặc về chuyện văn thơ không dứt.

Mặc Đỗ cho rằng “Đinh Hùng là con người tài hoa. Từ vóc dáng, nét bút tới giọng nói, từ tuổi nhỏ cho đến ngày lìa đời, Đinh Hùng không ngớt biểu lộ tư chất tài hoa”. Thật vậy, Đinh Hùng không chỉ làm thơ, viết tiểu thuyết, viết kịch, làm báo mà còn soạn nhạc, chơi đàn và vẽ nữa. Anh chơi đàn mandoline và kéo violon rất điệu nghệ, đã từng tham gia trong các ban nhạc và đàn cho các phòng trà. Về hoạ, anh đã tự tay vẽ tranh bìa cho hai tập thơ của mình (Mê hồn ca, Đường vào tình sử) và vẽ tranh làm nền cho các trang thơ Mê hồn ca.

Tạ Tỵ gợi lại một vài kỷ niệm: “Có những đêm đông Hà Nội tôi đến thăm Hùng tại căn nhà cổ nằm sâu trong ngõ hẹp ở cửa ô Cầu Rền, chẳng cách xa phường Dạ Lạc là bao. Ở tuổi hoa niên, tôi quen nhiều bạn biết uống rượu, nhưng tôi chưa thấy ai uống hào bằng Đinh Hùng và Văn Cao. Riêng Hùng có thể uống hai lít đế không cần đồ nhắm, vì thế Hùng mới có gan đối ẩm với Tản Đà hàng nửa ngày trời”. Và cũng vì thế mà bạn bè không ai cảm thấy bất ngờ khi hay tin Hùng bị ung thư ở tuổi 48.

Đinh Hùng làm thơ rất sớm, từ ngày còn đi học và có một hồn thơ kỳ ảo. Năm 34 tuổi đã in Mê hồn ca (Nxb Tiếng Phương Đông - Hà Nội 1954) và bảy năm sau đó (1961) in Đường vào tình sử (Nam Chi Tùng Thư - Sài Gòn xuất bản). Thi phẩm Mê hồn ca gồm bốn phần, không kể phần Ngoại tập và một bài tựa của nhà xuất bản, nhưng sau này Đinh Hùng chua thêm: Hồ Dzếnh. Thì ra chính Hồ Dzếnh viết bài tựa này. Bốn phần ấy là: Nguyên Thuỷ, Thần Tượng, Chiêu Niệm và Mê Hồn. Phần Ngoại tập gồm bài thơ trường thiên Thần tụng và hai bài khác: Truyện lòng và Bài hát mùa thu, ghi là trong tập thơ Tuổi mộng. Hai bài này về sau in lại trong tập Đường vào tình sử.

Các bài thơ Đinh Hùng đã được phổ nhạc:

- “Tự Tình Dưới Hoa” được nhạc sĩ Phạm Đình Chương phổ nhạc thành ca khúc nổi tiếng “Mộng Dưới Hoa”, được trình bày bởi nhiều ca sĩ như Tuấn Ngọc, Ý Lan, Trần Thu Hà…

- “Một Tiếng Em” Bài thơ này đã được nhạc sĩ Nguyễn Hiền phổ nhạc thành ca khúc “Mái Tóc Dạ Hương”.

- “Chiều Tím”: Tuy phần nhạc có trước, nhưng phần lời do Đinh Hùng viết đã góp phần làm nên thành công cho ca khúc cùng tên, phổ biến rộng rãi qua nhiều thế hệ.

- “Truyện Lòng”: Bài thơ này cũng được nhiều người nhắc đến trong mối liên hệ với âm nhạc, dù chưa rõ nhạc sĩ phổ nhạc, ghi nhận có các video ngâm và trình diễn phổ biến.

Sau đây là một số bài thơ của Ông, kèm theo bản dịch tiếng Pháp và tiếng Anh:

TỰ TÌNH DƯỚI HOA

Chưa gặp em, tôi vẫn nghĩ rằng:
Có nàng thiếu nữ đẹp như trăng
Mắt xanh là bóng dừa hoang dại
Thăm thẳm nhìn tôi, không nói năng

Bài thơ hạnh ngộ đã trao tay
Ôi mộng nào hơn giấc mộng này?
Mùi phấn em thơm mùi hạ cũ
Nửa như hoài vọng, nửa như say

Em đến như mây, chẳng đợi kỳ
Hương ngàn gió núi động hàng mi
Tâm tư khép mở đôi tà áo
Hò hẹn lâu rồi - Em nói đi!

Em muốn đôi ta mộng chốn nào?
Ước nguyền đã có gác trăng sao
Truyện tâm tình: dưới hoa thiên lý
Còn lối bâng khuâng: ngõ trúc đào

Em chẳng tìm đâu cũng sẵn thơ
Nắng trong hoa, với gió bên hồ
Dành riêng em đấy. Khi tình tự
Ta sẽ đi về những cảnh xưa

Rồi buổi ưu sầu em với tôi
Nhìn nhau cũng đủ lãng quên đời
Vai kề một mái thơ phong nguyệt
Hạnh phúc xa xa mỉm miệng cười.

CONFIDENCE SOUS LES FLEURS

Avant de te voir, je croyais encor
Qu’une belle, telle la lune, dort.
Ses yeux d’azur — cocotiers sauvages,
Me regardaient sans voix, au loin, sans âge.

Le poème offert dans nos deux mains,
Quel rêve est plus doux que ce destin ?
Ton parfum garde un été passé,
À moitié nostalgie, à moitié grisé.

Tu vins soudain, tel nuage au vent,
Ton cil frémissait du souffle des champs.
Ton cœur s’ouvrait sous la robe en jeu :
Dis, cet instant, n’est-il pas pour nous deux ?

Où veux-tu donc rêver, toi et moi ?
Sous lune et étoiles, j’ai fait ce choix.
Parfum des fleurs, contes du lys,
Sentier troublé d’un bambou fleuri.

Partout la poésie t’est déjà donnée :
Soleil dans les fleurs, brise sur l’eau posée.
C’est pour toi seule : aux heures d’aveu,
Nous irons ensemble vers les lieux anciens, heureux.

Et dans le soir triste, toi et moi,
Un seul regard suffira, parfois,
Sous le même toit, lune et poème unis,
Le bonheur lointain nous sourira, bénis.

LOVE CONFESSION BENEATH THE FLOWERS

Before I met you, I still believed,
A maiden like moonlight could be conceived.
Her eyes, like wild palms, blue and deep,
Looked into mine with a gaze that keeps.

The poem of meeting passed hand to hand,
What dream surpasses this dream so grand?
Your fragrance carries the summer past,
Half a longing, half a spell to last.

You came like a cloud with no delay,
Your lashes stirred by the mountain spray.
Your robe half-opened, heart half-free,
So long we’ve waited — now speak to me!

Where shall our dream of love be cast?
A vow beneath moon and stars at last.
A tale of hearts by jasmine told,
Or the trembling path of bamboo gold.

You need not search, for poems are near,
The sun in flowers, the wind by the pier.
I kept them for you, when love is true,
We’ll walk together where old dreams grew.

And in sad hours, just you and I,
One glance enough to let life fly.
Shoulder to shoulder, beneath moon’s song,
Faraway bliss will smile all along.

CÁNH CHIM DĨ VÃNG

Anh trở lại con đường lên núi biếc
Thương mây bay từ đó vẫn cô đơn
Những bông hoa còn có nửa linh hồn
Những lá cỏ nghiêng vai tìm mộng ảo
Ôi nắng cũ nhạt mùi hương dã thảo!
Lạnh màu rêu, tảng đá nhớ chân đi
Những cánh chim từ quá khứ bay về
Tà áo mỏng chập chờn phai sắc bướm

Bài thơ nhỏ hôm xưa hồng nắng sớm
Trên môi em, gió núi đã gieo vần
Mùa hạ nào thơm mái tóc hoài xuân?
Hơi phấn thoảng còn ướp say hình bóng
Giấc em ngủ, thơ anh về báo mộng
Nhắn sao khuya soi lén nụ hôn đầu
Ôi sườn non, mây lụa quấn vai nhau!
Mỗi bậc đá nâng cao từng ước vọng
Em chuyển bước, trùng dương nào cuộn sóng
Dưới bàn chân? - Hồi hộp biển cây xanh
Hương phất phơ chùm hoa mộng đầu cành
Gò má thẹn một màu hồng hợp cẩn

Hãy dừng lại hỡi mùa hoa hồng phấn!
Mấy hoàng hôn, mái tóc đã sang thu?
Trĩu hàng mi, lá úa rụng tình cờ
Tờ thư lạnh, gió sương bay dòng chữ
Thương tâm sự, mưa sa vành nón cũ
Anh ngờ em mang cả núi non đi
Hoa qua đầu, cánh bướm cũng vu quy
Nhoà nắng xế, nụ cười mây khói toả

Ai trao gửi lời thề trên xác lá
Để vầng trăng tìm mãi dấu chân xưa?
Ngôi sao buồn lên đỉnh núi bơ vơ
Cành trinh nữ, thu xanh màu tóc lạ
Lời ước hẹn dư âm truyền vách đá
Em vội đi, hờn giận tiếng non cao
Em đi rồi! Then khoá cả chiêm bao
Gầy vóc mộng, gói tròn manh áo nhớ

Nhắc làm chi? Ôi! nhắc làm chi nữa?
Em đi rồi, mưa gió suốt trang thơ
Mây lìa ngàn, e lệ cánh chim thu
Con bướm ép thoát hồn mơ giấc ngủ

Anh trở gót, hương đưa về núi cũ
Theo mây bay, tìm mãi hướng trăng thề
Nhắc làm chi? Còn nhắc nữa làm chi...!

L’ OISEAU DU PASSÉ

Je reviens au sentier vers la montagne bleue,
Les nuages y volent, solitaires et vieux.
Les fleurs n’ont gardé que la moitié de l’âme,
Les brins d’herbe penchés rêvent d’un ciel de flamme.

Ô vieux soleil, fané de parfums d’herbes folles !
La mousse froide au roc se souvient de nos rôles.
Les oiseaux du passé reviennent dans le soir,
Et ton voile léger se fane en doux espoir.

Ton doux poème un matin rose s’éveilla,
Sur tes lèvres le vent des montagnes chanta.
Quel été parfuma ta chevelure tendre ?
Un souffle de poudre enivre encore à m’attendre.

Ton sommeil recueillait mes vers dans ses songes,
Une étoile espionne y posa nos mensonges.
Ô monts, où les nuages de soie s’embrassaient,
Chaque marche élevait les désirs du passé.

Tes pas faisaient vibrer les océans profonds,
Sous ton pied s’agitait la forêt à l’unisson.
Le parfum des fleurs neuves ornait tes cheveux clairs,
Et ta joue rougissait d’un éclat singulier.

Arrête-toi, saison des roses enfantines !
Combien de soirs ont teint tes cheveux d’automne ?
Tes cils ploient bas, les feuilles tombent soudaines,
La lettre froide au vent s’efface, abandonnée.

Ô confidence tendre aux pluies de l’ancien chapeau,
Je crus que tu portais les montagnes dans ton dos.
Les fleurs de ton front, les papillons d’ivresse
Ont suivi ton départ, noyés dans la tendresse.

Qui déposa serment sur les feuilles mortes ?
La lune cherche encor tes pas à la porte.
L’étoile triste erre aux sommets délaissés,
Le mimosa rougit d’étranges reflets.

Les échos des serments résonnent aux parois,
Tu partis trop pressée, fâchée contre les bois.
Tu t’en allas ! Fermant mes songes clos,
Un rêve amaigri, plié dans un manteau.

À quoi bon rappeler ? Pourquoi donc rappeler ?
Tu es partie, la tempête emplit mes feuillets.
Les nuages se brisent, timide oiseau d’automne,
Un papillon s’endort, son âme s’abandonne.

Je fais demi-tour, vers l’ancien mont parfumé,
Suivant les nuages vers l’astre promis juré.
À quoi bon rappeler ? Pourquoi donc rappeler ?…

THE BIRD OF YESTERYEAR

I walk again the path to mountains high,
The clouds still wander, lonely in the sky.
The flowers hold but half their soul in bloom,
The grasses bend to chase forgotten gloom.

O faded sun, with scent of herbs once near!
The moss-grown stones remember steps so dear.
The birds of memory through the twilight fly,
Your fragile robe dissolves like butterflies.

That tender poem bloomed in morning’s glow,
Upon your lips the mountain winds did flow.
What summer crowned your hair with scented light?
Its powdered breath still haunts my dreams tonight.

In sleep you dreamed, my verses touched your eyes,
A secret star bestowed our first surprise.
O mountain slopes where silken clouds entwined,
Each step we climbed, a dream was left behind.

Your steps awoke the ocean’s hidden song,
The forest trembled as you moved along.
The blossoms swayed to crown your tender grace,
And blushes bloomed upon your gentle face.

O pause, sweet season of the tender rose!
How many dusks have turned your hair to prose?
Your lashes bend, the autumn leaves descend,
A letter chills, the storm has blurred its end.

O whispered grief beneath the old straw hat,
I thought you bore the mountains where you sat.
The blossoms from your brow, the butterflies,
All wedded left, dissolved in farewell skies.

Who left a vow upon the fallen leaves,
That still the moon a vanished footprint grieves?
The lonely star ascends the mountain bare,
The shamefast bloom turns autumn in your hair.

The cliffs still echo promises once true,
But you were gone, in anger with the view.
You left! And locked my dreaming far away,
Thin hopes wrapped tight in robes of yesterday.

Why call it back? O why recall again?
You left, and storms now ink my saddened pen.
The clouds are torn, the autumn bird is shy,
A butterfly escapes its dream to die.

I turn once more, the mountain scents return,
And follow clouds where moonlit vows still burn.
Why call it back? What use to call again?…

GỬI NGƯỜI DƯỚI MỘ

Trời cuối thu rồi - Em ở đâu?
Nằm bên đất lạnh chắc em sầu?
Thu ơi! Đánh thức hồn ma dậy,
Ta muốn vào thăm nấm mộ sâu.

Em mộng về đâu?
Em mất về đâu?
Từng đêm tôi nguyện, tôi cầu,
Đấy màu hương khói là màu mắt xưa.

Em đã về chưa?
Em sắp về chưa?
Trăng sao tắt, ngọn đèn mờ,
Ta nằm rỏ lệ đọc thơ gọi hồn.

Em hãy cười lên vang cõi âm.
Khi trăng thu lạnh bước đi thầm.
Những hồn phiêu bạt bao năm trước.
Nay đã vào chung một chỗ nằm.

Cười lên em!
Khóc lên em!
Đâu trăng tình sử,
Nép áo trần duyên?
Gót sen tố nữ
Xôn xao đêm huyền.
Ta đi, lạc xứ thần tiên,
Hồn trùng dương hiện bóng thuyền U Minh.

Ta gởi bài thơ anh linh,
Hỏi người trong mộ có rùng mình?
Nắm xương khô lạnh còn ân ái?
Bộ ngực bi thương vẫn rợn tình?

Hỡi hồn tuyết trinh!
Hỡi người tuyết trinh!
Mê em, ta thoát thân hình,
Nhập hồn cây cỏ, đa tình mỗi đêm.

Em có vui thêm?
Em có buồn thêm?
Ngồi bên cửa mộ,
Kể cho ta biết nỗi niềm.

Thần chết cười trong bộ ngực điên,
Ta nghe em thở tiếng ưu phiền.
Nỗi lòng xưa dậy tan Thanh Vắng.
Hơi đất mê người - Trăng hiện lên.

À CELLE SOUS LA TOMBE

L’automne s’achève – où donc es-tu ?
Sous terre glacée, ton âme a-t-elle perdu ?
Ô Automne ! Réveille l’ombre endormie,
Je veux descendre au tombeau enseveli.

Où vont tes songes ?
Où vont tes mensonges ?
Chaque nuit je prie, je supplie,
La fumée d’encens garde l’éclat de tes yeux chéris.

Es-tu revenue ?
Vas - tu revenir ?
L’astre s’éteint, la lampe s’incline,
Je pleure en lisant, j’appelle ta ruine.

Souris encor dans le royaume des morts,
Quand la lune d’automne s’avance au pas fort.
Les âmes perdues des siècles anciens
Reposent ensemble dans un lit commun.

- Ris, ô toi !
- Pleure, ma foi !
Où donc la lune amoureuse,
Sous l’étoffe langoureuse ?
Tes pas de vierge au souffle divin
Éveillent la nuit d’un frisson soudain.

Je marche égaré dans le pays des cieux,
Voyant l’océan d’ombre, un navire mystérieux.

Je t’offre ce poème ardent,
Dis-moi, trembles-tu dans ton sépulcre blanc ?
Ces os glacés gardent-ils tendresse ?
Ce sein meurtri vibre-t-il d’ivresse ?

- Ô vierge sacrée !
- Ô âme adorée !
Pour toi j’ai fui ce corps de peine,
Mêlant mon souffle aux herbes sereines.

- Ris-tu plus fort ?
- Pleures-tu encor ?
Assise au seuil du tombeau,
Confie-moi tes sanglots.

La Mort ricane en poitrine insensée,
J’entends ton souffle, plainte oppressée.
Les douleurs anciennes secouent l’éternité,
L’haleine de la terre – la lune s’est levée.

TO THE ONE BENEATH THE GRAVE

The autumn wanes - where now are you?
Beneath the cold earth, are you lost too?
O Fall! Awake the wandering shade,
I long to enter the tomb you made.

Where go your dreams?
Where fade your gleams?
Each night I pray, each night I call,
That smoke of incense holds your eyes in thrall.

Have you returned?
Or still not yearned?
The stars are gone, the lamp burns low,
I weep through verses that summon your soul.

O smile again in the realm of shade,
When autumn’s moon in silence fades.
The souls once lost in ages past,
Now lie together, at peace at last.

- O smile, my love!
- O weep, my dove!
Where is the moonlit story,
Wrapped in earthly glory?
Your virgin steps in silence fall,
Stirring the night with whispers small.

I stray through realms of dream divine,
Where ghostly ships on black seas shine.

I send this poem, my soul’s desire,
Tell me - do bones still tremble, still tire?
Do frozen ribs yet keep love near?
Does sorrowed breast still quake with fear?

- O maiden pure!
- O soul secure!
For you I fled my mortal clay,
To join the grass in love’s decay.

- Do you smile more?
- Do you sorrow sore?
Sit by the tomb,
Reveal your gloom.

Death laughs within a frenzied breast,
I hear your sighs, your long unrest.
Old grief awakes the silent plain,
The earth exhales - the moon again.

HY VỌNG CHIỀU XUÂN

Vì em cho phép buổi giao thân
Hy vọng ngày xưa lại sắp gần
Màu tím hoa xoan - ôi hứa hẹn!
Cành tơ, lá ngọc, nắng chiều xuân

Em nhớ làm chi hờn giận qua?
Hôm nay hội ý, nắng sang nhà
Xuân kia để lỡ mươi ngày trước
Đã sắp xa lòng hai chúng ta

Giấc mộng chiều nao vắng bóng anh
Mắt em như nắng giãi hoang thành
Hồng lên má phấn, hoa bừng tỉnh
Xuân với em vừa lả tóc xanh

Em hãy cười như thuở mới quen
Trời xanh trao khoé mắt như thuyền
Hàm răng hé nửa chiều hy vọng
Xuân cũng nghiêng vai ước mộng hiền

Thấp thoáng linh hồn nắng viễn du
Nắng thơm hôn mái tóc tình cờ
Chiều vương từng cánh hoa e lệ
Gió bướm tung màu áo trẻ thơ

Em hãy nhìn như thuở mới say
Màu xuân tô vệt nắng đôi mày
Rung rung vai nhỏ gầy thương nhớ
Ta vẫn còn nguyên hiện tại này

Cành tơ, lá ngọc cũng tương thân
Hạnh phúc ngày xưa đã tới gần
Đầu ngọn cây xoan, con bướm lượn
Hoa màu hy vọng, nắng chiều xuân.

ESPOIR D’UN SOIR DE PRINTEMPS

Car ton accord rend l’instant fraternel,
L’espoir d’hier revient, doux et réel.
Ô fleurs de lilas, promesse nouvelle,
Jeunes rameaux, clarté printanière et belle.

Oublie, mon amour, les ombres d’antan,
Aujourd’hui le soleil entre au logis brillant.
Le printemps perdu des jours négligés
S’éloigne à peine de nos cœurs liés.

Un soir sans moi, ton rêve s’est éteint,
Tes yeux en lumière brûlaient la citadelle lointain.
Rouge ta joue, fleur soudain éclose,
Le printemps revient, tes cheveux s’allongent roses.

Souris encor, comme aux premiers instants,
Le ciel t’offrit ses yeux flottants.
Un demi-sourire en lueur confiante,
Et le printemps incline son épaule charmante.

L’âme du soleil erre en voyage,
Il baise au hasard tes cheveux en passage.
Les fleurs timides tremblent dans l’air,
Papillons jouant dans la robe claire.

Regarde encore comme aux ivresses premières,
Le printemps peint d’or tes paupières légères.
Tes frêles épaules tremblent de désir,
Mais ce présent reste entier à saisir.

Les rameaux tendres s’unissent encor,
Le bonheur ancien revient à nos bords.
Au sommet du lilas, danse le papillon,
Fleur d’espérance au couchant du printemps.

HOPE OF A SPRING TWILIGHT

Because you allowed this meeting to be,
The hope of the past comes back to me.
Lilac blossoms—O pledge divine!
Young leaves of jade in springtime shine.

Forget, my love, the anger gone,
Today the sunlight fills our home.
That spring we lost some days ago
Now fades away, yet hearts still glow.

One twilight missed, I was not near,
Your eyes blazed bright like ruins clear.
Blush rose upon your tender skin,
Spring woke again through hair so thin.

Smile as you did when love was new,
The sky gave eyes like boats of blue.
Half-open lips hold hope’s embrace,
Spring leans to dream on your sweet face.

The soul of sunlight drifts afar,
It kisses your hair like a fleeting star.
Shy petals tremble in the breeze,
Butterflies dance in childhood’s ease.

Look once more as when you fell,
Spring paints your brows with golden spell.
Your slender shoulders tremble still,
Yet this present is ours to fill.

The tender boughs lean close, entwine,
The joy of the past comes back, is mine.
Atop the lilac a butterfly flies,
Flower of hope in spring’s dusk skies.

KỲ NỮ

Ta thường có từng buổi sầu ghê gớm
Ở bên Em – ôi biển sắc, rừng hương!
Em lộng lẫy như một ngàn hoa sớm,
Em đến đây như đến tự thiên đường.

Những buổi đó, ta nhìn em kinh ngạc,
Hồn mất dần trong cặp mắt lưu ly,
Ôi mắt xa khơi! Ôi mắt dị kỳ!
Ta trông đó thấy trời ta mơ ước.
Thấy cả bóng một vầng đông thuở trước,
Cả con đường sao mọc lúc ta đi,
Cả chiều sương mây phủ lối ta về,
Khắp vũ trụ bỗng vô cùng thương nhớ.

Ta run sợ, cho yêu là mệnh số,
Mặc tay em định hộ kiếp ngày sau.
Vì người em có bao phép nhiệm mầu,
Một sợi tóc đủ làm nên mê hoặc.
Ta đặt em lên ngai thờ Nữ Sắc,
Trong âm thầm chiêm ngưỡng một làn da.
Buổi em về, xác thịt tẩm hương hoa,
Ta sống mãi thở lấy hồn trinh tiết.
Ôi cám dỗ! Cả mình em băng tuyết,
Gợn xuân tình lên bộ ngực thanh tân.
Ta gần em, mê từ ngón bàn chân,
Mắt nhắm lại, để lòng nguôi gió bão.
Khi sùng bái, ta quỳ nâng nếp áo,
Nhưng cúi đầu trước vẻ ngọc trang nghiêm
Ta khẩn cầu từng sớm lại từng đêm,
Chưa tội lỗi đã thấy tràn hối hận.
Em đài các, lòng cũng thoa son phấn,
Hai bàn chân kiêu ngạo dẫm lên thơ.
Ôi vô lương! Trong một phút không ngờ,
Ta đã muốn trở nên người vô đạo.
Tất cả em đều bắt ta khổ não,
Và oán hờn căm giận tới đau thương.
Và yêu say, mê mệt tới hung cuồng,
Và khát vọng đến vô tình, vô giác.
Hỡi Kỳ Nữ! Em có lòng tàn ác,
Ta vẫn gần – ôi sắc đẹp yêu ma!
Lúc cuồng si, nguyền rủa cả đàn bà,
Ta ôm ngực nghe trái tim trào huyết.
Ta sẽ chết, sẽ vì em mà chết!
Một chiều nào tắt thở giữa môi hôn,

Ta hái trong em lấy đoá hoa hồn.

LA COURTISANE

Souvent j’ai connu des soirs d’effroi profond,
Près de Toi – ô forêt d’arômes, mer de tons!
Tu resplendis tel mille fleurs à l’aube,
Tu viens ici comme un ange aux cieux noble.

Alors je reste, tremblant d’étonnement,
Perdu l’esprit dans tes yeux de diamant.
Ô regard lointain! ô clarté singulière!
J’y vois mon ciel, mon rêve en prière.

J’y vois l’éclat d’un orient ancien,
L’astre au matin guidant mon chemin,
Le soir de brume, le sentier couvert,
Tout l’univers soudain plein de misère.

J’ai peur, j’ai su: aimer c’est le destin,
Sous ta main douce se trace mon lendemain.
Car ton pouvoir est d’un charme occulte,
Un seul cheveu m’ensorcelle, me bouscule.

Je t’élève au trône des Beautés divines,
Dans le silence j’adore ta peau fine.
Quand tu reviens, ton corps embaume la fleur,
Je vis encore du souffle de ta pudeur.

Ô tentation! Tout ton être est de neige,
Ton sein léger frémit d’un doux manège.
Je suis captif, du pied jusqu’au regard,
Je ferme les yeux pour calmer le brouillard.

Je vénère encor, je soulève ta robe,
Mais devant ta splendeur mon front s’abandonne.
Chaque matin, chaque nuit je supplie,
Le repentir me hante avant le péché commis.

Tu es altière, l’âme peinte de fard,
Tes pieds superbes foulent mes vers blafards.
Ô sans pitié! En un instant insensé,
J’ai voulu nier ma foi, tout renverser.

Tout de Toi me mène à la torture,
À la rancune, à l’amour qui s’endurcit,
À la passion ivre, à la démence obscure,
À la soif muette, au désir anéanti.

Ô Courtisane! Cœur cruel, beauté sorcière!
Je reste proche – ô charme meurtrier!
Dans ma folie je maudis toutes les femmes,
Je serre ma poitrine, le sang s’y enflamme.

Je mourrai, oui, je mourrai pour Toi!
Un soir j’expirerai dans ton baiser de soie,

Et je cueillerai en Toi la fleur de ton âme.

THE ENCHANTRESS

I have endured such nights of dreadful pain,
Beside You – O forest of scents, O sea of flame!
You shone resplendent as a thousand flowers,
You came to me as from celestial towers.

In those hours, I watched in awe-struck trance,
My soul dissolving in your sapphire glance.
O eyes of distance! O eyes so rare!
Within them lived the heaven of my prayer.

I saw the dawn of ancient suns arise,
The starry path that marked my way in skies,
The misty eve that veiled my homeward road,
The universe wept with infinite load.

I trembled, knowing love is fate’s decree,
My life is sealed by what your hand shall be.
For in your power lies a mystic art,
A single strand enchants, enslaves my heart.

I placed you high on Beauty’s sacred throne,
Adoring silent the marble of your tone.
When you return, your body breathes perfume,
I live forever in your chastity’s bloom.

O fatal lure! Your being clothed in snow,
Your tender breast lets springtime passions grow.
I am entranced from foot to glowing eye,
I close my lids, to calm the storms that fly.

In worship still, I lift your garment’s hem,
But bow my head before your diadem.
Each dawn, each night, I plead in restless breath,
Repentance floods before the sin of flesh.

You are proud, your soul with rouge adorned,
Your haughty feet trample my verses scorned.
O merciless! In a moment wild,
I wished to fall, impious, defiled.

All of you brings torment and despair,
And bitter wrath, and love beyond repair,
And rapture drunk, and madness burning blind,
And thirst that leaves no sense, no mind.

O Enchantress! O cruel, bewitching flame!
Still I remain – O beauty without name!
In raging frenzy I cursed all womankind,
I pressed my heart, felt blood within unwind.

I shall die – yes, for you I shall die!
One evening, breathless beneath your sigh,

I will pluck within you the blossom of your soul.

LẠNH MÙA ĐÔNG CŨ

Thu hết rồi đây, thu sắp hết!
Ngoài kia cành rụng - Em nghe không?
Sông vàng đổi gió đìu hiu cũ
Bụi cuốn dâu xanh, bãi cát hồng

Em đã nghe lòng lạnh lắm chưa
Khi con chim biếc cúi bên hồ
Lửng lơ đáy nước, cành rong gợn
Thuyền lá tre vàng trôi ngẩn ngơ?

Em đã cho lòng thương nhớ chưa?
Khi chiều sương bạc, ánh sao thưa
Một đàn chim nhỏ bay về tổ
Có tiếng chuông chùa rung cõi xưa

Em đã buồn thêm được chút nào?
Mà lòng tôi rộng biết là bao!
Nghe trong xác lá hồn tôi rụng
Mưa nấc từng cơn tưởng lệ trào

Em có vì thu gieo lệ không?
Tôi về, sớm gặp bóng sang đông
Chiều xưa nắng hạ, chiều nay lạnh
Mà chửa yêu thêm đã chết lòng.

LE FROID D’UN VIEIL HIVER

L’automne s’enfuit déjà, l’automne s’efface,
Dehors les branches tombent – l’entends-tu, hélas?
Le fleuve d’or change en souffle solitaire,
Poussière au mûrier, sable rose dans l’air.

N’as-tu pas senti ton cœur se glacer,
Quand l’oiseau bleu penche au bord du lac voilé,
Dans l’eau flottent les algues frémissantes,
Et la barque de bambou erre languissante?

N’as-tu pas laissé ton âme se souvenir,
Quand le soir brumeux s’orne d’étoiles à venir,
Un vol d’oiseaux regagne son vieux nid,
Et la cloche du temple sonne l’autre vie?

T’es-tu pas alourdie d’un peu plus de peine,
Tandis que mon cœur s’élargit sans chaîne?
J’entends, dans les feuilles mortes qui s’effondrent,
Mon âme tomber, et la pluie sangloter d’ombres.

As-tu pleuré pour l’automne finissant?
Moi je reviens, l’hiver s’annonce au levant.
Le soir d’été s’est éteint dans le passé,
Et sans aimer plus, mon cœur s’est brisé.

THE COLD OF AN OLD WINTER

Autumn is fading, yes, it dies away,
Outside, the branches fall – do you hear them sway?
The golden river breathes its lonesome song,
Dust whirls on mulberry, the red sands throng.

Have you not felt your heart grow cold,
When the blue bird bends by the waters old?
In the drifting weeds the ripples play,
A bamboo leaf-boat floats astray.

Have you not let your soul recall,
When silver mist and scarce stars fall,
A flock of small birds returns to nest,
And temple bells toll from the past’s unrest?

Have you grown sad with a deeper pain,
While my heart widens, vast as plain?
I hear, within the dying leaves that fall,
My soul collapse, and rain like sobs recall.

Do you shed tears for autumn’s end?
I return, where winter shades descend.
The summer sunset is lost, is gone,
And without more love, my heart is undone.

ÂN TÌNH DẠ KHÚC

Đêm thân ái có muôn hoa hồng nở
Em tới đây tình tự một đôi lời
Hồn phong hương trầm tuổi mộng hai mươi
Ta nói khẽ đủ hai lòng nghe rõ

Tình chẳng xa xôi mà lời giăng gió
Đến làm chi thêm nhạt giấc mơ này?
Nói đi em, từng ý nhỏ mà say
Từng rạo rực cánh lòng hoa đang mở

Từng xao động vô cùng trong nhịp thở
Từng mê ly qua một thoáng môi cười
Cả rạt rào thương nhớ đấy, em ơi!
Cả thao thức mạch đời trong tiếng nhẹ

Ôi bát ngát trái tim hồng nhỏ bé
Nghe làm sao ân ái điệu rung trời?
Nói đi em, cho từng mảnh sao rơi
Từng vũ trụ tắt dần trong lồng ngực

Xin hãy để cả mình em thổn thức
Trên tay này mở sẵn đón thân hoa
Gió ân cần trộn lẫn tóc hai ta
Gió đằm thắm giúp đôi hồn phơ phất

Anh say ngất tình em trong khoé mắt
Say hương thầm trên mái tóc tơ nhung
Cặp môi em, xuân thắm nét hoa rừng
Anh mê uống nhuỵ thơm tràn vị ngọt

Nói đi em, lời tự tình thánh thót
Hẹn ngàn năm trong một phút êm đềm
Lời tự tình, em hãy nói đi em
Lời tình tự cũng là lời bỡ ngỡ

Đêm thân ái có muôn hoa hồng nở
Phấn hương bay phơi phới báo duyên lành

Thơ ân tình, anh chuốt lụa mong manh.

NOCTURNE D’AMOUR

Dans la nuit tendre, mille roses écloses,
Tu viens ici murmurer quelques choses,
Parfum d’encens, vingt ans d’ivresse en fleur,
Nos voix si basses, mais claires au cœur.

L’amour n’est pas loin – pourquoi tant de vent,
Qui viendrait ternir ce rêve ardent?
Parle, ô ma douce, dis des mots troublants,
Comme des pétales s’ouvrant frissonnants.

Tout vibre au souffle, aux battements cachés,
Tout s’enivre au sourire effleuré,
Tout s’emplit d’élans de douce mémoire,
Tout se répand en murmure d’espoir.

Ô cœur infini, si petit, si fort,
Qui fait trembler l’univers alentour!
Parle, ma belle, que tombent les étoiles,
Et que l’univers dans nos poitrines s’installe.

Laisse ton être entier se répandre en plainte,
Mes bras s’ouvrent, fleur tendre et sainte,
Le vent se mêle à nos cheveux unis,
Et porte nos âmes au souffle infini.

Je m’enivre au feu secret de ton œil,
Au parfum soyeux de tes cheveux d’écueil,
À ta lèvre ardente, printemps des forêts,
Je bois ton miel, je perds tout jamais.

Dis-le encore, ton aveu qui s’élance,
Promets mille ans dans une heure de silence,
Chante, ô ma douce, ta voix frémissante,
Dans la nuit d’amour aux roses éclatantes.

Poème d’ivresse, fil de soie fragile,
Je tisse en secret notre destin fertile.

NOCTURNE OF LOVE

In this tender night, a thousand roses bloom,
You come to whisper softly through the gloom,
Incense of youth, sweet fragrance of twenty years,
Our voices low, yet clear to eager ears.

Love is not distant – why call the breeze,
To dim the dream, to scatter its peace?
Speak now, my dear, with words that inflame,
Like petals trembling as they unfold the same.

Each breath is stirring, each heartbeat sighs,
Each smile a rapture, where passion lies,
All flows with longing, with soft desire,
All rings with life in a hushed choir.

O boundless heart, so small, yet strong,
That makes the universe tremble along!
Speak, my love, let the bright stars fall,
And worlds grow silent within us all.

Let your whole being pour forth its flame,
My arms are open to cradle your frame,
The wind entangles our mingled hair,
And lifts our souls in the scented air.

I am drunk with fire in your radiant eyes,
With velvet perfume where your dark hair lies,
With lips that blossom like spring in the wild,
I drink your sweetness, lost and beguiled.

Say it again, your song of delight,
Promise me ages in a single night,
Sing, my beloved, your voice tender, bright,
In this loving night of roses alight.

O poem of love, silk spun so thin,
I weave our fate where dreams begin.

BÀI HÁT MÙA THU

Hôm nay có phải là thu?
Mây năm xưa đã phiêu du trở về,
Cảm vì em bước chân đi,
Nước nghiêng mặt ngọc lưu ly phớt buồn.
Ai về xa mãi cô thôn?
Một mình trông khói hoàng hôn nhớ nhà.
Ngày em mới bước chân ra,
Tuy rằng cách mặt, lòng ta chưa sầu.
Nắng trôi vàng chẩy về đâu?
Hôm nay mới thực bắt đầu vào thu.
Chiều xanh trắng bóng mây xưa,
Mây năm xưa đã phiêu du trở về.
Rung lòng dưới bước em đi,
Lá vàng lại gợi phân ly mất rồi!
Trời hồng, chắc má em tươi?
Nước trong, chắc miệng em cười thêm xinh?
Em đi hoài cảm một mình,
Hai lòng riêng để mối tình cô đơn.
Hôm nay tưởng mắt em buồn:
Đã trông thấp thoáng ngọn cồn, bóng sương.
Lạnh lùng chăng, gió tha hương?
Em về bên ấy, ai thương em cùng?

CHANSON D’AUTOMNE

Est-ce déjà l’automne, ce jour ?
Les nuages d’antan reviennent au détour.
Ton pas s’en va, le cœur se brise,
L’eau penche un miroir, de tristesse grise.

Qui donc s’éloigne au hameau perdu ?
Seul, je contemple la brume au couchant ténu.
Quand tu partis au premier jour,
Loin du regard, mais sans détour d’amour.

Où s’enfuit l’or du soleil coulant ?
Aujourd’hui l’automne s’ouvre vraiment.
Sous le ciel bleu, les vieux nuages reviennent,
Ton pas léger fait vibrer mes peines.

La feuille tombe et rappelle la séparation,
Le ciel rosé colore tes joues d’émotion.
L’eau si limpide, ton rire y luit,
Ton absence laisse mon âme en nuit.

Je crois tes yeux baignés de langueur,
Je vois la brume aux dunes de mon cœur.
Vent étranger, souffles-tu si froid ?
Qui t’aimera là-bas, si ce n’est moi ?

AUTUMN SONG

Is this the autumn come today?
The clouds of old drift back my way.
I feel your steps fade into air,
The water bends with a sorrow fair.

Who wanders far from the village small?
Alone I watch dusk’s misty call.
The day you left, though sight was gone,
My heart knew still we were as one.

Where does the golden sunlight flow?
Autumn begins for real, I know.
The sky turns pale with clouds of yore,
Your footstep stirs my heart once more.

Falling leaves recall goodbye,
The sunset paints your cheeks with dye.
The water clear reflects your smile,
Yet I must grieve in tears the while.

I dream your eyes are filled with gloom,
I see the fog on dunes of doom.
Exile wind, so cold, so true,
Who will there love, if not I do?

ĐƯỜNG VỀ KỶ NIỆM

Ba năm, về lối cũ
Để mặc lòng nhớ nhung
Cỏ may vàng gọi nhỏ
Đìu hiu lá biếc rung

Tre xanh, rồi tre xanh
Ai chậm bước cho đành?
Ôi rào hoa tím trước
Lũ bướm vàng bay quanh

Tôi nhớ hết làm sao?
Chiếc cổng gỗ xoan đào
Một ít trời mùa hạ
Ngơ ngẩn hàng cây cao

Những bạn rất thân yêu
Lưu lạc mấy phương chiều
Đâu cửa vàng bóng xế
Đâu mái trường gạch xiêu?

Tôi muốn ngược tuổi đào
Trên thuyền hoa dĩ vãng
Đàn chim mộng bay cao
Nắng rơi hồng thấp thoáng

Tôi soi bóng cầu ao
Hỏi thăm từng kỷ niệm
Nước loáng những vì sao
Gương mặt buồn không tiếng

Xa mấy tầng ngói đỏ
Lòng ta - ôi lòng ta!
Bơ vơ từ thuở nọ
Một kiếp sống không nhà!

Ba năm, về lối cũ
Để nhớ ít, thương nhiều
Hỡi mái hồng rêu phủ!
Nhớ thương tôi mấy chiều?

LE CHEMIN DES SOUVENIRS

Trois ans, je reprends la voie,
Le cœur livré à l’émoi.
Herbes d’or chuchotent bas,
Les feuilles vertes tremblent là.

Bambous verts, toujours si verts,
Qui peut marcher sans revers ?
Ô la barrière aux fleurs mauves,
Les papillons d’or s’y trouvent.

Comment pourrais-je oublier ?
Le portail de bois sculpté,
Un peu d’été dans l’azur,
Les grands arbres en murmure.

Mes amis chers, où sont-ils ?
Perdus aux vents indociles.
Où l’école au toit penché ?
Où la maison d’or couché ?

Je voudrais, contre le temps,
Remonter l’âge en rêvant,
Sur le bateau des printemps,
Oiseaux d’espoir s’envolant.

Je me mire au vieux pont d’eau,
Je questionne mes échos.
Les étoiles dansent au flot,
Visage triste sans mots.

Loin des tuiles rouges d’antan,
Ô mon cœur, ô cœur errant !
Depuis toujours, orphelin,
Vie sans maison, sans chemin.

Trois ans, je reprends la voie,
Pour peu d’oubli, tant d’émoi.
Ô vieux toit couvert de mousse !
Combien de soirs me secoues ?

THE ROAD TO MEMORIES

Three years, I walk the path again,
My heart still bound to joy and pain.
The golden grass calls soft and low,
Green leaves in lonely breezes blow.

The bamboo green, forever near,
Who walks this road without a tear?
The lilac hedge before the gate,
Gold butterflies around it wait.

How could I ever quite forget?
The wooden arch with sunlight set,
A piece of summer in the skies,
Tall trees that dream before my eyes.

My dearest friends—where have they gone?
Lost in the dusk, to skies withdrawn.
Where is the school with roof awry?
Where golden doors at sunset lie?

I wish I could reverse the years,
Sail back on boats of springtime’s cheers,
Let dream-birds wing through heights above,
And glimpse the pink of fading love.

I lean above the bridge to stare,
Ask memories that linger there.
The stars shine trembling in the stream,
A silent face, a voiceless dream.

Far from the roofs of crimson clay,
My heart—oh heart!—has lost its way.
Since youth I’ve roamed without a home,
A life condemned forever to roam.

Three years, I walk the path again,
For little forget, much more pain.
O mossy roof with rosy hue!
How many twilights dream of you?

VÀO THU

Giữa đêm lòng bỗng hoang vu
Gối chăn nghe cũng tình cờ quan san
Bước thu chừng sớm lìa ngàn
Nhớ giây nguyệt lạnh, cung đàn thương hoa
Em về rũ tóc mưa sa
Năm canh chuốt ngón tì bà khói sương
Rời tay nhịp phách đoạn trường
Hồn đêm nay thấm mùi hương năm nào?
Sầu che nửa mặt chiêm bao
Dòng mưa thu lệ chìm vào phấn son
Nét mày cong vút núi non
Mông mênh xiêm trắng linh hồn vào thu.

À L’AUTOMNE

Au cœur de la nuit, désert soudain,
Même l’oreiller résonne lointain.
Le pas de l’automne effleure la plaine,
Je songe au clair de lune incertaine.

Tu reviens, tes cheveux pleuvent au vent,
Cinq veilles, le luth soupire au couchant.
La main s’arrête, le rythme se brise,
Un parfum ancien dans l’ombre se grise.

La peine couvre à demi le songe,
La pluie d’automne en larmes se plonge.
Tes sourcils courbés, montagnes fières,
Ta robe blanche erre en lumière : l’automne s’éclaire.

INTO AUTUMN

At midnight’s heart, a sudden waste,
Even the pillow holds exile’s taste.
The step of autumn leaves the height,
I dream of moon and strings in night.

You come, your hair like rain set free,
Five watches long, the lute’s soft plea.
The hand lets fall the broken song,
Old scents of nights to dreams belong.

Half-veiled in grief, the vision dies,
Autumn rain weeps in painted eyes.
Your brows like mountains, proud, profound,
Your white robe drifts—into autumn bound.

BƯỚM XUÂN

Em trở về đây với bướm xuân
Cho tôi mơ ước một đôi lần
Em là người của ngày xa lắm
Lòng cũ hai ta cũng chẳng gần

Em trở về đây để nắng hồng
Hồn xưa còn đẹp ý xưa không?
Trăng tình chưa nguyện lời hoa bướm
Em chẳng về đây để ngỏ lòng

Một thời mây biếc đã trôi qua
Nay tưởng cây vàng lại nở hoa
Em chẳng mơ gì, tôi chẳng nói
Đôi hồn không biết có nhìn xa?

Tôi vẫn chiêm bao rất nhẹ nhàng
Đèn khuya xanh biếc, mộng thường sang
Nhưng rồi em rõ lòng tôi khổ
Em sẽ đi xa trước giấc vàng.

PAPILLON DE PRINTEMPS

Tu reviens ici, papillon de printemps,
Je rêve encore, mais pour peu de temps.
Tu viens d’un jour trop loin, trop pâle,
Nos cœurs anciens ne sont plus égaux.

Tu reviens ici pour le soleil vermeil,
L’âme d’hier garde-t-elle son éveil ?
La lune d’amour n’a point de serment,
Tu ne reviens pas pour l’aveu charmant.

Un temps de nuages bleus a fui,
Aujourd’hui l’arbre d’or refleurit.
Tu ne rêves pas, je ne dis mot,
Deux âmes errent sans horizon clos.

Je garde encor des songes si légers,
La lampe bleue éclaire mes regrets.
Mais tu comprendras mon mal secret :
Avant le rêve, tu partiras muette.

SPRING BUTTERFLY

You come again with spring’s bright wing,
And wake my dream for a fleeting fling.
You are of days too far, too dim,
Our hearts once close, now strange and slim.

You come again where the sunlight glows,
Does the old soul keep its beauty’s rose?
Love’s moon has whispered no vow to stay,
You did not come to my heart today.

A time of azure clouds has gone,
Now golden trees put blossoms on.
You dream no dream, I speak no word,
Two souls look out but see no world.

I still drift on in gentle dream,
Late lamps shine with their azure gleam.
But soon you’ll know my grief is true:
Before the dream ends—you’ll leave too.

DẠ HỘI

Đèn quanh Thuỷ tạ, hội đêm hè
Em đến phương nào? Đây ngựa xe
Đáy nước hoa chìm, trăng ẩn hiện
Thơ phòng Khánh Tiết, nhạc Schubert

Mời các cô em trang điểm vào
Má hồng gợn chút mới thanh tao
Thuyền thơ anh đợi nghiêng tình tứ
Nghìn chiếc hôn bay, thoảng phấn đào

Khiêu vũ đêm nay, Mộng trá hình
Trong vườn Quên Lãng, áo ai xanh?
Lòng ai hoá bướm Phù Tang nhỉ?
Ta chọn nhầm hoa, lẫn Ái Tình

Tha thướt trời Tây, gái đẹp về
Phương này ta hẹn với Tây Thi
Thẹn đâu trinh bạch bàn tay phấn?
Tuyết nguyệt dài chăng, phải đợi kỳ?

Tuổi hạ trăng tròn, em vẫn si
Lẳng lơ, ai nép mặt hoa quỳ?
Phượng Liên nàng ấy điên vì mộng
Lạc gió thần tiên: kịch Shakespeare...

FÊTE NOCTURNE

Lumières d’été sur le pavillon clair,
D’où viens-tu ce soir ? Voici chars légers.
Au fond de l’eau, les fleurs s’éteignent,
Sous la lune voilée, Schubert s’étreigne.

Entrez, demoiselles aux joues rosées,
Un souffle neuf rend vos grâces voilées.
La barque des vers vous attend, penchée,
Mille baisers volent en poudre pêchée.

Valse de nuit — mensonge éclatant,
Au jardin d’Oubli, qui porte robe verte au vent ?
Quel cœur devient papillon nippon ?
J’ai cueilli la fleur d’erreur, non d’abandon.

Des dames de l’Ouest glissent charmées,
Ici je guette ma douce Xi Shi.
Où donc cacher ces mains de neige ?
La lune attend, l’hiver me protège.

L’été s’épanouit, la lune est pleine,
Tu brûles encor d’une ardeur vaine.
Phuong Lien rêve et se perd en fièvre,
Le vent s’égare en Shakespeare de mièvres.

NIGHT FESTIVAL

Lights round the lake, the summer fair,
From where do you come? The coaches are there.
Flowers sink deep, the moon half-shown,
Schubert plays in the banquet’s tone.

Come in, young ladies, with cheeks aglow,
A breath of grace makes your charms bestow.
The boat of verse tilts, waiting near,
A thousand kisses drift, perfume clear.

Tonight’s wild dance, a dream in disguise,
In Lethe’s garden—whose gown is green, whose eyes?
What heart turns butterfly of Japan?
I plucked the wrong flower, love’s fleeting plan.

From Western skies, the beauties stream,
Yet here I wait for my Xi Shi dream.
Where hide those hands of snow so shy?
The moon and frost will guard till nigh.

Summer is ripe, the moon is round,
You’re still bewitched where flames abound.
Phuong Lien is lost in her fevered play,
The wind drifts on in Shakespeare’s sway.

TIẾNG DƯƠNG CẦM

Chiều nắng say, con bướm vàng thơ thẩn
Bên nhà em hiu hắt tiếng dương cầm
Hồn ai xưa khóc lại giữa thanh âm?
Mối sầu ấy biết em còn tưởng nhớ?
Tôi nghe rõ buổi chiều hoa nức nở
Ôi tay buồn em để tiếng vàng rơi!
Vô tình sao! Em rung phím lòng người
Bao thương nhớ chiều nay về quá khứ
Nhớ từ đâu, có một chiều khách lữ
Trong hương đàn vương mãi ánh hương ai
Ôi mắt xanh, mày lặng, ánh mi dài
Người khuê nữ tóc buồn như suối chẩy
Và tay trắng trên phím ngà run rẩy
Và hồn sầu tan rụng với hồng sa
- Anh van em ngừng lại khúc đàn hoa
Nương tay nhẹ, gieo một lời vĩnh biệt
Anh van em chớ sầu trong mắt biếc
Cho hồn ai thôi nhớ chút ly hương
Chiều hôm nay thổn thức nắng bên tường
Và lời gió cũng run bằng cánh bướm
Em không thấy u hoài như sóng gợn
Tự lòng anh rung lại mấy thanh âm?
Bên nhà em hiu hắt tiếng dương cầm.

SON DU PIANO

Au soir brûlant, le papillon se pose,
Près de ta maison, le piano s’expose.
Quelle âme jadis sanglotait en ces sons ?
Souviens-tu encor de ce chagrin profond ?

J’entends si clair la fleur qui se déchire,
Ô main dolente, d’où la note s’expire !
Cruelle, pourquoi heurtes-tu mon cœur ?
Le passé revient en éclats de douleur.

D’où vient ce soir un voyage éperdu ?
Ton clavecin garde un parfum suspendu.
Yeux d’azur, sourcils muets, cils baissés,
Je vois ta chevelure en ruisseaux oppressés.

Tes mains de neige tremblent sur l’ivoire,
Ton âme s’effondre en soie cramoisie noire.
— Je t’en supplie, arrête ce chant trop doux,
Laisse un adieu flotter, discret, entre nous.

Ne mets pas de larmes au fond de tes yeux,
Pour qu’aucun exil n’éveille les vieux feux.
Ce soir frissonne un soleil sur le mur,
Le vent lui-même en papillon murmure.

Ne sens-tu pas l’écho des flots profonds ?
Mon âme se brise en reflets de chansons.
Près de ta maison, le piano s’expose.

THE SOUND OF THE PIANO

In drunken dusk, a golden butterfly strays,
Beside your house, the faint piano plays.
Whose soul once wept through echoes near?
Do you still keep that sorrow dear?

I hear so clear the flowers sigh,
Your hand lets golden notes drift by.
So careless—yet you strike my heart,
And summon past where sorrows start.

From whence tonight does memory rise?
The scent of music never dies.
Blue eyes, still brows, long lashes pressed,
Your sorrowed hair in streams is dressed.

White hands that tremble on ivory fall,
A soul dissolves in crimson shawl.
— I beg you, cease the flowered song,
Let one farewell be soft, not long.

O place no grief within your gaze,
Lest exiled hearts recall old days.
This evening weeps with sun on stone,
The wind, like butterflies, makes moan.

Do you not feel waves stir again?
My soul re-sounds that haunting strain.
Beside your house, the faint piano plays.

LE CHEMIN DES SOUVENIRS

Trois ans déjà, je reprends la route,
Mon cœur s’abandonne aux songes sans doute.
Les herbes d’or chuchotent tout bas,
Les feuilles vertes frissonnent là.

Bambous toujours verts, bambous légers,
Qui pourrait ralentir sans pleurer ?
Ô la barrière aux fleurs violines,
Les papillons d’or dansent en rondines.

Comment pourrais-je tout retenir ?
Le vieux portail en bois de désir,
Un peu d’été suspendu au ciel,
Les arbres grands dans l’air éternel.

Mes chers amis — perdus, partis,
Dispersés aux vents de l’après-midi.
Où sont les toits d’école penchés ?
Où la maison d’or au soir couché ?

Je voudrais remonter le temps,
Naviguer sur la barque d’antan,
Voir les oiseaux du rêve s’enfuir,
Et le soleil en roses s’éclaircir.

Je cherche au pont, miroir des eaux,
J’interroge les échos si beaux.
Là, des étoiles tremblent, se fondent,
Un visage muet s’y confond.

Loin des toits rouges, ô cœur perdu !
Depuis toujours, errant, jamais reçu.
Exilé dans la vie sans toit,
Trois ans, je reviens — souvenirs et émoi.

Ô toit moussu de mes vieux jours,
Combien de soirs me pèses d’amour ?

THE ROAD BACK TO MEMORIES

Three years have passed—I walk once more
The path that dreams and grief restore.
The golden weeds call soft and low,
The green leaves tremble, whisper slow.

Bamboo stands green, still green again,
Who treads this way without the pain?
The violet fence before the gate,
Gold butterflies in circles wait.

How could I hold all memories dear?
The wooden arch, the summer clear,
A piece of sky, the tall trees high,
That watched the seasons drifting by.

My dearest friends are scattered wide,
Lost to the winds of eventide.
Where is the golden door at rest?
Where is the school with broken crest?

I long to sail the years once more
On dream’s old boat to childhood’s shore,
Where birds of fancy soar above,
And sunlight glimmers red with love.

I bend above the bridge to see,
And ask the stream of memory.
The stars shine faint upon its face,
A silent grief no words embrace.

Far from the roofs of crimson clay,
My heart—O heart!—has lost its way.
Since youth I’ve roamed with none to stay,
A homeless life, a soul astray.

Three years—I walk the path once more,
Forget a little, remember more.
O mossy roof of rosy hue,
How many twilights dream of you?

HOA BAY VỀ NGÀN

Em đi, rừng núi vào Xuân
Áo thiên thanh dệt trắng ngần hoa bay
Búp lan dài mướt ngón tay
Cả lâm tuyền nhớ gót giầy phong hương
Nghe như đàn lả cung thương
Bầy chim bên suối soi gương tự tình
Cỏ thơm nếp lụa đồng trinh
Mây giăng cánh bướm cho mình lên non
Sông rừng uốn khúc lưng thon
Nụ cười hoa dại nét son não nùng
Tình vương xóm Mán trập trùng
Lòng như xuân toả hồn rừng hoang vu
Cầu treo nối nhịp tương tư
Lắng trong cây lá, giấc mơ về ngàn
Nắng soi ấm mái nhà sàn
Hơi xuân ủ cánh phong lan nõn nà
Óng vàng mái tóc tiên sa
Cỏ đồi chải phớt lược ngà buông lơi
Nhớ về Bản nhỏ lưng trời
Xuân đi, còn lẩn nụ cười trong mây.

LES FLEURS VOLENT VERS LA MONTAGNE

Tu pars, la forêt s’ouvre au printemps,
Ta robe céleste en fleurs d’argent.
Tes doigts de jade, boutons d’orchidées,
Le bois tout entier regrette tes pas légers.

On dirait luth aux cordes plaintives,
Les oiseaux du ruisseau se mirent naïfs.
L’herbe embaume en soie virginale,
Le nuage en papillon te porte aux salles boréales.

La rivière serpente, taille gracile,
Ton rire sauvage éclaire l’exil.
Amour égaré chez les montagnards,
Mon âme s’ouvre en printemps barbare.

Le pont suspendu vibre de désir,
Les arbres écoutent mes songes s’épanouir.
Le soleil réchauffe la maison de bois,
Le souffle du printemps caresse l’orchidée de soie.

Tes cheveux d’or comme fée descendent,
Les collines coiffent l’ivoire qui s’étend.
Je pense au hameau perdu dans les cieux,
Le printemps s’en va — ton sourire est brumeux.

FLOWERS FLY TO THE HIGHLANDS

You leave, and spring fills mountain air,
Your azure robe is white with flowers fair.
Orchid buds glisten on slender hands,
The forest dreams of your fragrant strands.

It sounds like a lute with notes that fall,
Birds by the stream make mirrors small.
The grass is silk, untouched, divine,
The clouds like butterflies lift you to pine.

The river curves like a maiden’s grace,
Wild blossoms shine in your laughing face.
Love is tangled in mountain ways,
My soul is spring in the forest maze.

The hanging bridge sways, longing deep,
Leaves and branches guard dreams I keep.
The sun warms roofs of stilted homes,
Spring’s breath cradles the orchid’s loam.

Your golden hair like fairy streams,
The hill combs ivory with tender gleams.
I think of the hamlet near the sky,
Spring departs—your smile drifts by.

NỤ CƯỜI THƯƠNG NHỚ

Thu về, em đã gặp thu chưa?
Giải nước trường giang lạnh mấy bờ?
Thoảng bóng hoa buồn in lối cũ
Dặm đường mơ tưởng bước em xưa

Tôi mãi tìm thu mấy bữa nay
Mới nên sầu mộng, nhớ nhung này
Tưởng trong thao thức, lòng giăng gió
Đều nói cùng em: Yêu lắm thay!

Từ trái đồi xanh, xanh mãi đâu
Trở về đồng nội ngát ưu sầu
Hương thơm ngây ngất, hồn hoa cỏ
Hằng viễn hoài em xa cách lâu

Mảng nhớ mong em, rừng đã vàng
Dáng chiều giục giã cửa đài trang
Cảm thương nhan sắc, mờ thu thuỷ
Phơ phất trùng dương khỏi ải quan

Nước buồn cũng bởi mắt em xanh
Hồ biển rưng rưng biếc mấy thành
Em tự phương trời, thu gởi lại
Nụ cười thương nhớ, nét đan thanh.

LE SOURIRE DU SOUVENIR

L’automne est là — l’as-tu déjà trouvé ?
Le fleuve glacé bat ses deux côtés.
L’ombre d’une fleur, triste, s’incline,
Sur le vieux sentier ton pas s’illumine.

Depuis des jours je cherche l’automne,
D’où vient ce rêve, ce chagrin qui résonne ?
Dans mes veilles, le vent soupirait,
Tout me parlait de l’amour parfait.

Des collines vertes au loin s’en vont,
Je reviens aux champs — parfum profond.
Les fleurs enivrent, l’âme s’efface,
Depuis que ton absence me laisse en place.

À force de penser, la forêt jaunit,
Le soir s’empresse aux portes des palais ternis.
Ta beauté s’éteint, comme un lac s’efface,
La mer frissonne au-delà des passes.

L’eau pleure encor de tes yeux marins,
Les lacs, les mers reflètent leur chagrin.
Du ciel lointain, l’automne dépose enfin
Un sourire aimé, tracé de carmin.

THE SMILE OF MEMORY

Has autumn come — have you seen its hue?
The river chills on its banks of blue.
The shadow of flowers falls, forlorn,
Where once you walked on a dreamlit morn.

For days I’ve sought where autumn lies,
And found but sorrow, dream, and sighs.
Through restless nights, the winds conspire,
To whisper of love, of heart’s desire.

From greenest hills that fade away,
I turn to fields where sorrows stay.
The scent of grass, the flowers’ breath,
Recall your absence, a distant death.

For longing’s sake, the forest turns gold,
Dusk hastens the palace, weary, old.
Your beauty wanes like a lake grown dim,
The sea flows on past the mountain rim.

The waters grieve for your eyes of blue,
The lakes, the oceans weep their hue.
From far-off skies, the autumn brings,
Your smile remembered — in tender strings.

THANH SẮC

Đầu xuân có rừng xuân đẹp
Suối bạc, ngấn vàng long lanh
Con hươu sao quỳ khép nép
Uống ngọc bên hòn đá xanh

Đầu xuân có dòng sông trắng
Thuyền ai chờ khách nằm đây
Con chim nhạn biếc theo mây
Trên bến cát hồng xa vắng

Đầu xuân có hội đua hồng
Có cuộc thi tà áo lá
Đầu xuân này cỏ thêu nhung
Bướm với hoa đồng lơi lả

Đầu xuân có tiệc xuân tình
Núi xanh và trời xanh biếc
Mây đào có má đào xinh
Em chớ để tình xưa chết.

SONS ET COULEURS

Au seuil du printemps, la forêt s’éveille,
Ruisseau d’argent, reflets vermeils.
Un daim étoilé, timide, s’incline,
Boit la gemme aux rochers d’émeraude fine.

Au seuil du printemps, le fleuve est clair,
Un bateau attend l’ami sur la grève.
L’hirondelle bleue suit les nuées,
Sur le sable rose, le port déserté.

Au seuil du printemps, la fête des fleurs,
Les voiles rivalisent en mille couleurs.
Les prés de velours brodés de mousse,
Papillons et fleurs s’étreignent, douces.

Au seuil du printemps, le banquet d’amour,
Monts azurés, ciel pur alentour.
Nuages de pêchers — joues de beauté,
Ô ne laisse pas l’ancien amour s’effacer.

SOUNDS AND COLORS

At spring’s dawn, the forest shines,
A silver stream, with golden lines.
A spotted deer bends down to sip,
Emerald stones where bright drops slip.

At spring’s dawn, the river gleams,
A boat awaits with timeless dreams.
A swallow sails through drifting skies,
On rosy sands, the harbor lies.

At spring’s dawn, the blossoms race,
Silken gowns in a fair embrace.
Velvet meadows, with colors spread,
Where flowers and butterflies lightly wed.

At spring’s dawn, love’s feast is near,
Green of the mountains, skies so clear.
Peach clouds blush with a maiden’s face,
O keep old love from lost embrace.

TRUYỆN LÒNG

Em đến thăm tôi, nắng đã chiều,
Hai lòng nghe rõ ý đìu hiu.
Vàng thu sắp sửa làm thương nhớ,
Lời nói ai trầm đến tịch liêu?

Tôi hết thơ hoa mộng bướm rồi,
Bây giờ lòng kể chuyện lòng thôi.
Bởi chừng em muốn sầu đôi chút,
Tôi mới bâng khuâng ngỏ mấy lời.

Em cũng im nghe câu chuyện lòng,
Mắt buồn qua một thoáng mây trong.
Nghe tôi gợi ý vào thương mến,
Em nghĩ làm sao để má hồng?

Tôi kể chuyện vàng êm ái xưa,
Có lời chân thực, có lời thơ...
Ý đem bát ngát hồn non nước,
Đặt giữa lòng thương - Em hiểu chưa?

Tâm sự mong manh nói ít nhiều,
Em nhìn, lơ đãng, biết bao nhiêu!
Chiều thu, nắng đọng hàng mi biếc:
Tôi nghĩ trong lòng: Em cũng yêu...

RÉCIT DU CŒUR

Tu viens me voir, déjà tombe le soir,
Nos deux cœurs sentent le voile du noir.
L’automne doré sème la mémoire,
Tes mots si graves deviennent illusoires.

Je n’ai plus fleurs, ni papillons, ni songes,
Je conte mon cœur, simple, sans mensonge.
Peut-être voulais-tu goûter la douleur,
Alors j’ai parlé, troublé de douceur.

Tu restes muette à mon récit secret,
Tes yeux voilés d’un nuage discret.
Quand j’ai semé l’éclat d’une tendresse,
Ton visage a rougi d’une caresse.

J’ai dit l’or tendre d’anciens aveux,
Un peu de vérité, un peu de vœux.
L’immensité des monts et des fleuves,
Je l’ai mise au centre d’un cœur qui s’émeuve.

Les mots fragiles, trop peu, trop courts,
Tu m’écoutes distraite, sans recours.
Mais l’éclat du soir tremble à ta paupière :
Je songe en secret - ton cœur m’éclaire.

TALE OF THE HEART

You came to see me, the sun was low,
Our hearts both felt the twilight’s woe.
The autumn gold was turning to pain,
Your words fell heavy, quiet as rain.

No more of flowers, of butterflies’ flight,
I speak of my heart, in plain truth tonight.
Perhaps you wished for a touch of sorrow,
So I let my wavering whispers follow.

Silent, you listened, your eyes grew dim,
Through passing clouds, their sadness slim.
When love’s suggestion rose in my speech,
Your cheeks were touched by a rosy reach.

I told of the golden days of old,
Of honest words, of dreams retold.
The vastness of rivers, the mountain’s breath,
I laid in your heart - love’s quiet depth.

So fragile, these words I could only send,
You gazed away, as if to pretend.
Yet autumn’s light trembled on your eyes:
I thought - you love me, though in disguise.

BAO GIỜ EM LẤY CHỒNG

Tôi hiểu rồi đây em cũng đi
Như bao người gái đến xuân thì
Mỗi đêm say tỉnh vài cơn mộng
Trở giấc, lòng ơi! buồn làm chi?

Ôi biết bao giờ em lấy chồng?
Đầu thu hay cuối một mùa đông?
Bên người có ánh trăng, đèn mới
Em nhận thơ lòng tôi nữa không?

Hoa nở cô đơn, bóng động thềm
Vườn xưa còn thoảng chút hương em
Xót xa lá cỏ vương mùi tóc
Tà áo bay về, nhớ suốt đêm

Em cũng như làn hương phấn kia
Gió về rồi đến buổi chia ly
Nhớ trong khung cửa, mong ngoài ngõ
Như kẻ xưa buồn lối phượng đi

Nhớ buổi người yêu, kẻ hững hờ
Em là thục nữ, chỉ mê thơ
Còn lòng tôi đấy, em không rõ
Chẳng đến dò thăm, chẳng muốn ngờ

Mà chẳng tình chung cũng hẹn nhiều
Lời em bay bướm, tưởng rằng yêu
Vì ai làm đẹp mây trời thế?
Tôi đợi tin thu sớm lại chiều

Em ướp hương vào những giấy thư
Tôi hôn lên chữ một đôi tờ
Nghĩ rằng: Em gửi hồn thơm đấy
Là bởi lòng kia đã ước mơ

Mơ ước hiền như truyện trẻ thơ
Hoài nghi từng nét mực phai mờ
Chữ Yêu lượn nét hoa kiều diễm
Tưởng thấy nghìn đuôi mắt hẹn hò

Vầng trăng vừa ngả bóng chung đôi
Em đã xa như dĩ vãng rồi
Tình cũng quan san từ đáy mắt
Một hàng mi lặng, mấy trùng khơi

Nghe động bàn chân, nắng toả hương
Mong manh từng gợn phấn còn vương
Em đi, nửa gối hoa tàn mộng
Thương nhớ bay cùng mây viễn phương.

QUAND TE MARIERAS-TU ?

Je comprends enfin, toi aussi tu pars,
Comme tant de filles aux jeunes regards.
Chaque nuit ivresse et rêve s’emmêlent,
Au réveil, ô cœur, pourquoi tant de fardeaux?

Dis, quand viendra ton hymen attendu ?
Au seuil d’automne, ou l’hiver perdu ?
Sous lampe nouvelle, au clair de lune,
Liras-tu mes vers, mes plaintes communes ?

Fleur solitaire au seuil du jardin,
Un souffle embaumé rappelle tes mains.
Dans l’herbe demeure un parfum de mèches,
Ta robe s’envole - la nuit s’attache.

Tu n’es qu’un parfum, léger, fugitif,
Le vent l’emporte au jour décisif.
Je guette la porte, j’attends le sentier,
Comme jadis l’ombre au feu grenadier.

J’aimais, tu rêvais, sans rien deviner,
D’une âme fidèle tu n’as su sonder.
Tes mots papillons, promesses frivoles,
Je crus à l’amour qui peint les écoles.

Tu mis des parfums dans tes doux billets,
Je baisais les lettres - doux feuillets.
Je pensais : ton âme en ces mots s’élance,
C’était le secret d’une confiance.

Rêves enfantins, si purs, si légers,
Mais l’encre tremblait, soupçons affligés.
Le mot Amour, fleur calligraphiée,
Me montrait mille yeux enflammés.

La lune penchée sur les épousailles,
Toi déjà lointaine, mémoire qui s’éloigne.
Ton regard s’emplit d’océans sans fin,
Un cil abaissé, tout un destin.

J’entends ton pas, le soleil embaume,
Un souffle fragile flotte, s’enfuit comme.
Tu pars - et le rêve en poussière sombre,
Mon amour s’envole aux nuages de l’ombre.

WHEN WILL YOU MARRY?

I know it now - you too must go,
Like all young girls when spring winds blow.
Each night is drunk with fleeting dreams,
I wake - my heart in sorrow streams.

Oh tell me, when will you be a bride?
In autumn’s dawn, or winter’s tide?
Beside new lamps and silver beams,
Will you still read my tender dreams?

A lonely flower stirs the floor,
The garden keeps your scent once more.
The grass still whispers your flowing hair,
Your dress drifts back through the midnight air.

You are like perfume, fragile, brief,
The wind shall carry our day of grief.
I wait by the gate, I seek the way,
Like one long lost to the phoenix bay.

You loved but poetry, never my flame,
My faithful heart you never could name.
Your words were butterflies, airy, sweet,
I thought they were love, a vow complete.

You pressed your fragrance on letters fair,
I kissed the paper - your soul was there.
I thought: she sends her dreaming part,
For hope had flowered within my heart.

A childlike dream, so pure, so shy,
But ink grew pale, suspicion nigh.
The word of Love, so richly drawn,
Seemed eyes that beckoned me at dawn.

The moon bent down to bridal skies,
Yet you were gone, a vanished prize.
Your glance held seas, unfathomed, deep,
A single lash - vast tides asleep.

I heard your step, the sun gave scent,
Each fragile trace to the heavens went.
You left - and flowers in silence fall,
My love drifts far with the clouds’ soft call.

NHẬP MỘNG

Ôi phút huyền vi môi sát môi!
Truyền hơi nghe tiếng vọng luân hồi.
Mê hương tà áo xanh tiền kiếp,
Trăn xuống kề vai, núi chuyển dời.

Em khóc, nghìn xưa bỗng nghẹn ngào,
Những cầm tấu khúc vút lên sao.
Nửa bàn tay thẹn hoa trinh nữ,
Nhạc uốn mình như dải lụa đào.

Em hãy nhìn qua nét nhạc gầy,
Vành môi kỷ niệm, phím mưa bay.
Con thuyền mái tóc, lời ca biển,
Cuộn thuỷ triều lên bộ ngực say.

Giấc ngủ trăng soi rợn ảnh hình,
Vòng tay ảo tưởng níu hư linh.
Hàng mi rụng ánh sao thần thoại,
Ngọc sáng hồn hương, phách thuỷ tinh.

Em hãy nhìn qua dĩ vãng anh,
Tìm nghe hơi thở những hành tinh.
Bài thơ lướt cánh chim huyền sử,
Có bóng em mơ suốt lộ trình.

Mưa sa ánh mắt đêm huyền bí,
Cách biển nhìn nhau, lạ nét mày.
Em đến như hương rừng tuyệt sắc,
Đoá môi kỳ diệu khói sương vây.

Điệu nhạc nghiêng mình anh sẽ nghe,
Nghìn xưa âm hưởng bước em về.
Bông hoa áo tím trôi vào mộng,
Anh sẽ tìm em nhập giấc mê.

ENTRER DANS LE RÊVE

Ô minute mystique, lèvres posées,
Le souffle s’échange, l’écho des années.
Parfum d’azur, robe d’anciennes vies,
Ton épaule frissonne, la montagne fuit.

Tu pleures - soudain mille ans s’éteignent,
Un chant de cithare aux étoiles s’élève.
La main timide, fleur de la pudeur,
Se voile en musique, ruban de couleur.

Regarde à travers ces notes frêles,
Souvenirs sur lèvres, pluie immortelle.
Ta chevelure, barque aux vagues d’ivresse,
Fait monter la mer sur ma poitrine en liesse.

La lune éclaire des songes tremblants,
Bras d’illusion, étreinte des vents.
Un cil s’abaisse - étoile mythique,
Éclat de parfum, cristal mystique.

Regarde en moi les siècles éteints,
Écoute le souffle des astres lointains.
Mon poème s’envole, oiseau de légende,
Ton ombre y demeure, rêve qui s’étend.

Tes yeux - la pluie d’une nuit mystère,
Par-delà la mer, je contemple ta lumière.
Tu viens comme un parfum de forêts rares,
Tes lèvres fleuries de brume bizarre.

Incline-toi, musique, j’entendrai,
Ton pas résonner du fond des siècles.
Une fleur violette dérive en songe,
Je te retrouverai dans le sommeil qui plonge.

ENTERING THE DREAM

O mystic moment, lips on lips,
A breath exchanged through time’s eclipse.
A scent of blue from a robe long gone,
Your shoulder bends, the mountains groan.

You weep - a thousand ages cry,
A zither flares into the sky.
Half a shy hand, a maiden’s bloom,
Music twists like a rose in gloom.

Look through the fragile notes that play,
On lips of memory, the rains decay.
Your hair - a boat on the singing sea,
Lifts the tide on my breast set free.

Moonlight strikes the trembling dream,
Arms of illusion clutch the unseen.
A fallen lash - a mythic star,
Crystal of fragrance, soul from afar.

Look through my past, through faded years,
Hear planets breathing in silent spheres.
My poem soars like a bird of lore,
Your shadow dreams through every shore.

Rain falls in the mystery of your eyes,
Across the sea your strange brow lies.
You come like scent of forests rare,
A wondrous mouth in misted air.

O music, bow - I shall hear,
Your step return from ancient sphere.
A violet flower drifts through the stream,
I’ll find you again - entering the dream.

MỘT TIẾNG EM

Từ giã hoàng hôn trong mắt em
Tôi đi tìm những phố không đèn
Gió mùa thu sớm bao dư vị
Của chút hương thầm kia mới quen

Cùng bóng hàng cây gập giữa đường
Âm thầm tôi ngỏ tấm tình thương
Bao nhiêu hoài bão, bao hy vọng
Nói hết cho lòng nhẹ mối vương

Rồi đây trên những lối đi này
Ta sẽ cùng ai tay nắm tay
Nhịp bước năm cung đàn ảo tưởng
Buông chìm tâm sự nửa đêm nay

Từng bước trôi cùng trăng viễn khơi
Thâu đêm chưa hiểu miệng ai cười
Nụ cười gửi tự thiên thu lại
Tiền kiếp xưa nào em hé môi?

Dĩ vãng nào xanh như mắt em
Chao ôi! màu tóc rợn từng đêm
Hàng mi khuê các chìm sương phủ
Vời vợi ngàn sao nhạt dáng xiêm

Kỷ niệm thơm từ năm ngón tay
Trăng lên từng nét gợn đôi mày
Bóng hoa huyền ảo nghiêng vầng trán
Chưa ngát hương tình, hương đã bay

Sông biển nào nghe thấu nỗi niềm?
Sóng đâu còn khoé mắt thâm nghiêm
Lòng ơi hoài vọng bao giờ nói
Thăm thẳm trùng dương một tiếng em

Nhẹ bước chiêm bao tưởng lạc đường
Rưng rưng mùi phấn bỗng ngùi thương
Sương đầm vạt áo mong manh lệ
Sao rụng bay vào tóc dạ hương

Tôi lánh trần ai đi rất xa
Bâng khuâng sao lạnh ánh trăng tà
Ngày mai hứa hẹn bừng hương cỏ
Tôi sẽ say nằm ngủ dưới hoa.

UN SOUFFLE : TOI

Adieu, le crépuscule dans tes yeux, je pars,
Chercher des ruelles où la nuit garde son espoir.
Le souffle d’automne porte un parfum naissant,
Fragile souvenir que je frôlais, tout mouvant.

Sous l’arbre aux ombres courbées, je murmure mon amour,
Tous mes rêves, mes espoirs, je confie au détour.
Sur ces chemins futurs, avec qui tiendras-tu la main ?
Nos pas suivent la corde d’un rêve ancien.

Pas à pas, la lune lointaine nous guide,
La nuit s’étire, je perçois un rire timide.
Un sourire renvoyé de l’éternel s’éveille
Quel visage ancestral l’a fait apparaître, celui-là même ?

Ton regard, si vert, reflets d’un passé lointain,
Tes cheveux vibrent dans mes rêves nocturnes, serein.
Sous tes cils, la rosée effleure l’aurore divine,
Les étoiles pâlissent, voilées d’un air de satin.

La mémoire glisse comme une étole parfumée,
La lune dessine des ondulations sur tes sourcils effacés.
Un voile de fleurs magiques courbe ton front délicat
Avant que le parfum de notre amour ne s’évapore déjà.

Quelle mer entendra la profondeur de mon désir ?
Les vagues ne murmurent plus ce que mes yeux soupirent.
Quand ton nom, écho des abysses, résonnera-t-il enfin ?
Un murmure infini, “Toi”, dans l’océan sans fin.

Dans le rêve, je marche sans trouver ma voie,
Le parfum de ton passage me serre le cœur, émoi.
La brume humide sur mon vêtement se fait larmes
Ton absence vole dans mes cheveux, ode à nos charmes.

Je m’éloigne du monde, perdu très loin,
Le clair de lune me glace d’un frisson soudain.
Demain, promesse de vertes senteurs renaîtra au matin,
Et ivre de fête, je dormirai sous les fleurs divines.

A WHISPER : YOU

Farewell to twilight as it fades from your eyes, I roam
Seeking lampless streets where memories find their home.
Autumn’s breeze brings tastes of scent we just began
Faint echoes of a fragrance, barely known to stand.

Beside bowed trees I whisper my quiet devotion,
Dreams, hopes, surrenderm - all in hushed emotion.
On these paths ahead, who will ever hold your hand?
We tread the chords of fantasies, in an ancient band.

Each step drifts beneath a moon from distant seas,
Through all the night, whose subtle laugh do I seize?
A smile sent back from eternity’s embrace
Which face from time before shaped that gentle trace?

Your eyes, such green, recall a past of distant days,
Your hair shivers in my nightly reveries’ blaze.
Beneath eyelashes, dew kisses a dawn so fine,
Stars faint in a dress of mist, satin-blown rhyme.

Memory drifts like fragrant threads across your hand,
The moon etches ripples on your brow unplanned.
A veil of mystic blooms bows upon your gentle grace
Long before our love’s scent drifts from its place.

What sea will hear the depth of this longing in me?
Waves no longer murmur what my sorrowed eyes plea.
When will your name, echoing from ocean’s vast realm,
Risém- “You” - in that boundless void at helm?

In dreams I wander, lost, unsure of where to go,
The trace of your scent stirs my heart, soft and slow.
Mist dampens my robe in tears that long,
Your absence drifts into my hair - an ode undone.

I flee this world to realms beyond the farthest tar,
Moonlight chills me with its silent, cold star.
Tomorrow promises new fields of grass and bloom,
And drunk on that spring, I’ll sleep beneath the flowered plume.

THÂN TRỌNG SƠN
Giới thiệu và dịch
Tháng 8 / 2025

_______

Mộng Dưới Hoa

https://hopamviet.vn/info/related/257/nguon-goc-cua-mong-duoi-hoa.html

Trang Thân Trọng Sơn

art2all.net