Thân Trọng Tuấn

MẤY HỘT BỤI HỜ
 

Kỷ niệm như sách cũ
Buồn tay giở từng tờ
Nhớ thương khơi lăng đăng
Bám mấy hột bụi hờ

Tui
California Jun 8, 2019 at 12:05 PM

 

 

-6-

PLEIME - PLEIKU

 

Luận văn tốt nghiệp phải lo liệu trong thời gian thực tập. Năm học cuối cùng ít th́ giờ ngồi tại lớp. Chưa chia xa mà đă nhuốm men buồn. Hẹn cùng nhau sẽ liên lạc luôn luôn. Đêm Đăng Khoa lần cuối cùng Thầy Tṛ chung nhau tụ họp chia xẻ những cảnh tuồng thiết tha lăng mạn. Ngày ra trường cũng áo măo xênh xang. Từng nhóm nhỏ mơ màng khung trời sáng. Như mây ngàn, sóng bạc chốn địa đàng. Hạt cát trắng thân quen vùng Cửa Thuận. Hoa Mua Hồng nhung nhớ dốc Thiên An. Bữa tiệc lẻ vài ba tên tṛ chuyện vụn. Sứ Vụ Lệnh xếp cẩn thận nằm theo đám văn thư. Vé máy bay, tiền đi đường về tŕnh diện nhiệm sở. Phút ra đi chút bịn rịn vu vơ!

Vốn ước mơ ngàn thông xanh đất đỏ. Vùng cao nguyên của Đà Lạt, Pleiku. Chọn nhiệm sở phải tùy theo thứ tự. Đà Lạt mây hồng bay lạc xuống Pleiku. Ba cái thằng liền nhau khoanh một chỗ. Cười hả hê kéo về chốn sương mù! (97)

Đầu tháng 9, tự nhiên trời phẫn nộ. Mưa băo mấy ngày, phi đạo ngập nước tràn mất đường bay. Phi trường Phù Bài (98) nghỉ chơi vài bữa. Phải vào Đà nẵng đáp phi cơ đi Cù Hanh để tŕnh diện kịp ngày.
 

Trường Nữ Trung Học Pleime – Pleiku (Nguồn: Internet)

Trên đỉnh đồi, ngôi trường xoay hướng bắc. Xa sau phía nam là ngọn núi Hàm Rồng. Tướng Vĩnh Lộc xây trường làm quà tặng. Cho đàn con gái yêu dấu của Quân-Dân-Cán-Chính xứ Hờ Mông! (99)

Cô Xử Lư Thường Vụ Hiệu Trưởng chấp nhận giấy Sứ Vụ Lệnh khi tŕnh diện, nhưng không biết tí ǵ về luật động viên cho hoăn dịch v́ lư do công vụ, nói loanh quanh nên bị ép uống cà phê đắng không đường. Thiệt thảm thương phải chạy đôn chạy đáo lên sở học chánh bằng chiếc xe đạp mới tinh. Thân phận lính mới ṭ te nên ḿnh chấp nhận sự t́nh lấn hiếp. Lời phê b́nh hơn thiệt của các cựu trào nghe riết cũng thành quen. Ai nói ǵ cũng ừ. Ai bảo ǵ cũng dạ. Thời khóa biểu chia những giờ tṛng tréo cũng không chê! Nhận chịu hết! Cười hề hề xong về nhà trọ pha cà phê hút thuốc lá! Cà phê quán Dinh Điền uống thật quá đă! Thuốc lá Capstan sướng lịm cả người! Thây kệ đất trời không thèm tranh chấp. Trời chùng xuống thấp. Ta hất cho cao! Ai thích giờ nào, tôi nhường tất cả! Một tuần dạy đúng mười sáu giờ rỉ rả! Thời gian c̣n lại thong thả dạo chơi! Số phận do trời, căi chi cho mệt! Có hai người mới vừa quen biết, đă mời vể tệ xá, cùng nhau uống bia vui hết một buổi chiều! Cuộc vui chóng tàn. Vẫn c̣n nhớ tiếc! (100)

Giải trí Xâm hường, ba trạng lùa miết. Đếm thẻ thâu tiền, lệt bà lệt bệt! Thần tài tới thăm. Thâu tiền hết biết! Một ngày kia chợt có người t́m đến. Rủ đi buôn chung không cần “đậu chến” nọ kia. Lời ba phân cứ ṣng phẳng nhận chia! Ḿnh bất giác từ chối, phóng lời đ̣i tứ lục. Những tưởng rằng người kia sẽ bực tức. Ai ngờ đâu lại cười tít mắt gật đầu. Đăi rượu bia ngồi nhậu suốt đêm thâu. Sáng lại kéo ḿnh đi những đâu … đếch biết. Cứ đến bữa là rượu bia cá thịt. Xong nằm chờ trong khách sạn đợi … cơm! Sau ba ngày đâm chán ngán v́ buồn. Th́ hắn đến, cười toe trao túi bạc. Rất ngạc nhiên th́ hắn cười hoách lác. Phần của “cái lị” tứ lục chẳng hề sai! Hỏi lư do th́ hắn cứ cười dài! Bảo thong thả đến ngày mai sẽ biết. Về đến nhà, chưa kịp nhắc th́ hắn biến. Mấy ngày sau khi hết dạy, nằm phè. Hắn lại đến, cười hề hề rủ đi buôn nữa! Ḷng rung động, không dám đùa với lửa. Hắn th́ thầm bày tỏ hết đầu đuôi. Số của “cái lị” đang vận đỏ quá trời. Nên “kư ngộ” muốn kiếm tiền lời chút chút! “Ngộ” nhờ “lị” nên phát tài phát lộc. Thầu món nào đều trúng phóc không sai! Nhờ có “cái lị” hợp số nên nhất bản vạn lời! Qua thời hạn th́ “ngộ” không phiền “cái lị” nữa! Chuyện thật lạ đời, có ai tin không rứa? Cứ khi không đến bữa được dâng cơm! Tiền giấy trăm cho dù cũ chẳng thơm. Nhưng ai nỡ không ôm tiền đă chứ! Chẳng quen biết, không duyên, không nợ! Người ta t́m đến ḿnh mượn đỡ cái hên. Trả công bằng những túi đầy tiền. Chỉ có mấy ông tiên ở bên Tàu mới lá lay rộn chuyện! Nhưng thây kệ, người ta dâng, không nhận cũng bất tiện. Chút của trời đành lên tiếng cám ơn! Rủng rỉnh cà phê bia rượu và nặng chĩu những cái hầu bao. Năm ba bữa vua Quang Trung lại điểm binh Trần Hưng Đạo! Hần hảo lớ! Tô chệ lớ! (101)

Thân du tử buồn nh́n hồ Than Thở. Giải nước màu đục bạc rất hoang vu. Mấy khúc cây lăn lóc hững hờ. Trông ảm đạm như lời than, tiếng thở. (102)
 

Biển Hồ Pleiku (Ảnh: mrcatcc_) (103)
 

Đôi mắt Biển Hồ lặng yên sầu nhớ. (Ảnh: Trần Uy) (104)
(Ghi thêm: Sau 40 năm giải phóng văn hóa Nguyễn Văn Trổi dâng cao!)

 

Đồn điền cà phê Phú Thọ lạc loài.

 

Đồi Đức Mẹ chênh vênh! (Sau 1975 không c̣n nữa!)
Ngàn thông xanh vi vút hát nhạc t́nh. Thác Phú Cường buồn tênh réo gọi!

 


 

Thác Phú Cường (Ảnh: Phan Nguyên) (105)

Tách cà phê Dinh Điền ngát hương thơm. Ḥa theo điếu thuốc lá Capstan dịu khói. Cánh hoa linh lan mong mỏi chút b́nh yên. Con đường cấm quân trống vắng muộn phiền. Lớp đá sỏi làm mặt dốc h́nh như nghiêng thêm một tí. Chim Ấu già đong đưa trên cành lau lí nhí. Hoa dă quỳ vàng rực cả trời mơ. Thung lũng hồng trong khe suối đàn cá bảy màu run rẫy đuôi chờ. T́nh sỏi đá lững lờ qua gầm cầu số ba lạc lơng. Mây xuống thấp để t́nh yêu dệt mộng. Ngơ trơn quen phiến đá rất đ́u hiu. Cái lạnh gây gây ướp đậm nắng chiều. Một chút gió làm mỹ miều ảo tưởng. Đường thật mát v́ quá nhiều cây phượng. Hàng rào thấp trước nhà thương bệnh xá. Bước chân quen thong thả tới Am Bà. Sân vận động hàng thông xanh chi lạ. Qua Đường Đống Đa tới ngă ba Diệp Kính. Mụ bán bún ḅ bên quang gánh nhẹ tênh! Nh́n thứ nước trong nồi thấy cặn cặn mà thèm. Nhưng chẳng lẽ ngồi trên thềm ăn tô bún? Mất tư cách “Ông Thầy” trước công chúng! Thôi th́ thôi, đành hút điếu thuốc … đỡ thèm. Qua bên tê đường, vào chợ trời, nghĩ bụng: “Con cáo dưới giàn nho… Thôi đừng bún với biếc mần chi!” Thong thả mà đi. Đường trải nhựa sao lổm chổm rất nhiều sỏi đá! Áo nhà binh thấy nhiều hơn cả lá trên cây xanh. Xe nhà binh nhiều hơn cả những khách bộ hành. Mấy con đường ngắn ngắn quanh quanh. Đường Hoàng Diệu trở thành con phố chính. Đi ba bước đă trở về Diệp Kính. Và rất xa nhưng gần gũi cũng rạp hát Thanh B́nh. Khu chợ mới ṿng quanh toàn quán nhậu! Đủ các thứ đưa cay, phá lấu. Việt, Tây, Tàu nhưng lại thiếu Gia Rai. Ấn độ bốc tay nên chẳng đoái hoài. Đi mỏi cẳng chẳng thấy quán ăn của dân tộc Thượng. Quán người Kinh: Tiết canh vịt, bê thui, dê nướng. Nai xào lăn, gỏi cuốn, nhan nhăn bên đường. Bia, rượu đủ thứ cháy tiền lương du tử. Những chiếc gùi mây và rượu cần các hũ. Mua rượu Cần phải có người châm. Tướng Vĩnh Lộc trong một buổi về thăm. Trường Nữ Pleime đăi nai khô và rượu cần một chóe. Ban nhạc thượng gơ cồng chiêng thật nhẹ. Nhưng nghe hay đến độ nổi da gà!

Ui cha! Pờ Lây Ma đủ thứ! Xuôi về Nam gặp Pleima Nú. Viết rơ ràng là laHrú chẳng sai. Nếu không tin hỏi cái thằng học tṛ tên Sờ Hai Ngoài (106). Hắn lễ phép, đă từng “xin cái thằng Hiệu Trưởng”. Pleime Rông có phải Chư Prông hay Chư Pơng của Chưsê thuộc buôn Dun gần đèo núi con voi Phú Bổn? Con sông Hoa cạn xợt, tức là ea A Yun của tiếng Thượng Gia Rai. Ḍng nước véo von réo gọi suốt đêm ngày. Sông bắt nguồn từ Dak A Yunk thuộc đất Mang Yang của buôn Chư Tomoch qua khỏi bản Dak Jơ Ta. Chảy xuôi nam, qua Chư Sê, qua Phú Thiện, nhập vào sông Ba tại Phú Bổn, tới Phú Túc, xuống Sơn Ḥa, gặp sông Hinh gần Hai Riêng tới Củng Sơn, Tuy B́nh, Chí Thán một nhánh đổ vào hồ sông Hinh, một nhánh nhập vào sông Đà Rằng xuống Phú Lâm của Phú Yên tuôn ra biển cả.

 


Từ trái sang phải: Thầy Cư (Dạy trường Nam Pleiku, chồng cô Lựu), Thầy Chảng, Cô Hân, Cô Hà, Cô Long, Cô Lựu (vợ thầy Cư) , Cô Hoa, Thầy Ḥa (Dạy trường Thanh An). (Ảnh: Nguyễn Văn Lâm 1972 – Giáo sư dạy Toán trường Pleime)

 



Trong sân trường khi xếp hàng vào lớp. (Ảnh: Nguyễn Văn Lâm 1972 – Giáo sư dạy Toán trường Pleime)

 



Dự lễ Quốc Khánh 26/10 tại sân Vận Động

 (Ảnh: Nguyễn Văn Lâm 1972 – Giáo sư dạy Toán trường Pleime)

 

Năm 1999, trường mở cửa lại thành trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi.

Nguồn 3 ảnh: Internet
 

NGUYỄN VĂN TRỔI – TRẦN VĂN TRÀ
“CHỔI CHÀ MUÔN NĂM!”

 

Mấy hạt bụi lăn tăn. Giữa ḍng đời nhốn nháo. Ngán ngao lời giải ảo. Cơm thành cháo thành hồ!
 

Thân Trọng Tuấn

California October 11, 2019

________

Ghi chú:

(97) Ba cái thằng liền nhau khoanh một chỗ: Là Thân trọng Tuấn, Lê Bá Văn và Hà Văn Lộc ra trường thứ 12, 14 và 15, khi chọn nhiệm sở, Hà Văn Lộc lên khoanh Pleiku cho 3 người dạy môn Quốc văn. Thân Trọng Tuấn chọn trường nữ Pleime. Lê Bá Văn và Hà văn Lộc về trường nam Pleiku.

(98) Phi trường Phù Bài: Theo Đại Nam Nhất Thống Chí ghi rơ hai thứ chữ Phù bài và 符牌. Nói Phú Bài là sai.

(99) Tướng Vĩnh Lộc xây trường làm quà tặng: Sau cuộc chiến 38 ngày, Tướng Vĩnh Lộc cùng tướng Richard Knowles đánh tan 3 Trung đoàn Việt Cọng 320, 33 và 66 (mỗi trung đoàn có 3 tiểu đoàn) và Tiểu đoàn H-15 địa phương do 2 tướng Việt Cọng Chu Huy Mân và Nguyễn Hữu An chỉ huy.

Tướng Vĩnh Lộc viết Chiến Thắng Pleime và tiền bán sách dùng xây trường nữ trung học Pleime tại Pleiku. Trường bắt đầu từ năm 1967 và đóng cửa 1975. Năm 1999 thành trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi.

Theo Hoàng thị Thúy Nga, nữ sinh Pleime niên khóa 1967-1968 th́ lịch sử trường Nữ trung Học Pleime:

“ …Lễ đặt viên đá khoảng tháng 2 năm 1966 dưới sự chủ tọa của Trung Tướng Nguyễn Phước Vĩnh Lộc Tư Lệnh Quân Đoàn II và Tỉnh Trưởng Pleiku đương nhiệm (Thân Trọng Tuấn ghi thêm là ông Gia Ba) … Khoảng tháng 3 năm 1967, trường khánh thành dưới sự chủ tọa của ông Nguyễn Văn Thiệu Chủ tịch Ủy ban Lănh đạo Quốc gia, ông Nguyễn Cao Kỳ Chủ Tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương, Tướng Cao Văn Viên Tổng Tham mưu trưởng Quân Lực Việt Nam Cọng Ḥa, và Trung tướng Vĩnh Lộc Tư lệnh Quân đoàn II Việt Nam Cọng Ḥa lúc bấy giờ… Hiệu trưởng trường Pleiku là giáo sư Nguyễn Đức Trung trông coi việc xây cất… Hiệu trưởng đầu tiên là cô Nguyễn Thị Hạnh (Nk 1967-1968)... Cô Ngô Thanh Hương làm Hiệu trưởng niên khóa 1968-1969… Cô Nguyễn Thị Hiền làm Hiệu trưởng niên khóa 1969-1970… Cô Công Huyền Tôn Nữ Đông Phương làm Quyền hiệu trưởng đầu niên khóa 1970-1971… Cô Trần Thị Oanh làm Hiệu trưởng từ giữa niên khóa 1970-1971 đến đầu năm 1973… (Cô Nguyễn Thị Hạnh lại làm quyền hiệu trưởng từ hè 1973 đến đầu niên khóa 1973-1974 – Thân Trọng Tuấn ghi thêm). Cô Nghiêm Thị Xuân Trang làm Xử lư thường vụ hiệu trưởng giữa niên khóa 1973-1974… Cô Nguyễn Thị Tưởng làm Hiệu trưởng từ cuối niên khóa 1973-1974 đến tháng 3 năm 1975 th́ trường đóng cửa…” (Thân Trọng Tuấn tóm lược)

(100) Có hai người mới vừa quen biết, đă mời về tệ xá, cùng nhau uống bia vui hết một buổi chiều! Cuộc vui chóng tàn. Vẫn c̣n nhớ tiếc!

Người thứ nhất là nhiếp ảnh gia kiêm giáo sư Toán là Nguyễn Văn Lâm. Anh Lâm có tiệm chụp h́nh trên đường Đống Đa và dạy trường Nữ Pleime. Tôi khâm phục anh đă giải bài toán h́nh học bằng toán vẽ và lượng giác. Bài toán như sau: “Cho một h́nh vuông ABCD. Từ A vẽ góc 300 BAA’. Từ B vẽ góc 300 ABB’. Hai đoạn AA’ và BB’ giao nhau tại I. Chứng minh DIC là tam giác đều.”

Người thứ hai là nhạc sĩ Hoàng Châu, dạy âm nhạc trường Pleime. Anh Châu có biệt tài biểu diễn ống sáo bằng mũi. Kư giả Nguyễn Phụng Hoàng viết cho tờ nhật báo Sóng Thần (Sài G̣n) ca ngợi Hoàng Châu là “Sáo Thần”.

(101) Người ta t́m đến ḿnh mượn đỡ cái hên. Chuyện khó tin nhưng có thật. Giấy bạc in h́nh Trần Hưng Đạo ($500) và h́nh vua Quang Trung ($200).

 

 

(102) Hồ Than Thở: Hồ bé tí trên đường ra biển Hồ.

(103) Biển Hồ Pleiku: Là miệng núi lửa đă tắt. Tên là hồ T’Nưng, rộng 540 mẫu.

(104) Hậu duệ Nguyễn Văn Trổi.

(105) Thác Phú Cường: Cao 45m. Ở buôn Dun, Phú Bổn cũ. Nay là Ayuna.

(106) Sờ Hai Ngoài: “Thầy: Em này đi đâu đây? Tṛ: Dạ, Pá em muốn em đi về. Thầy: Không được! Đang học mà ai cho em về? Tṛ: Thưa Thầy cái thằng Hiệu Trưởng hắn cho em về!”
 

****


 

art2all.net

 

6