Tiêu Dao Bảo Cự

 

MỸ DU KƯ

 

0      1     2     3     4     5     6     7

 

Washington D.C.


 

 

5. Những vấn đề chính trị của người Việt trên đất Mỹ

 

 

Trong sáu tháng ở Mỹ, tôi may mắn được tiếp xúc với khá nhiều thành phần người Việt, từ lứa tuổi 20 cho đến trên dưới 80. Có thể v́ tôi được tiếng là một người bất đồng chính kiến từ trong nước ra nên mọi người gặp tôi đều thích nói chuyện chính trị. Thật cũng lạ lùng khi người ta say mê đến vậy. Người ta nói chuyện hàng buổi, thậm chí thâu đêm hay suốt trên đường lái xe. Tôi có cảm tưởng có người “quên ăn quên ăn quên ngủ v́ lo đất nước” dù đất nước xa hàng vạn dặm và trong cuộc sống hàng ngày họ chẳng thể làm được ǵ nhiều cho đất nước. Có lần đang lúc nói chuyện với một nhóm trong nhà một người, bỗng chủ nhà nghe điện thoại rồi đưa cho tôi, bảo có một bạn trẻ muốn gặp tôi. Tôi nghe một giọng gấp gáp: “Sao anh? Có thể làm được ǵ không anh báo cho tôi tham gia với? Tôi sốt ruột quá!”. Th́ ra đây cũng là một người cũng được mời tới dự buổi gặp gỡ nhưng v́ bận việc không đến được nhưng trên đường lái xe, anh ta đă gọi điện để hỏi v́ rất nóng ḷng. Đó là tâm trạng của những người xa quê hương vẫn canh cánh bên ḷng một ước mong sẽ làm được điều ǵ cho đất nước.

 

Có thể nói không sai rằng đại bộ phận người Việt ở Mỹ đều có tư tưởng chống cộng tuy cách thể hiện có khác nhau. Một người bày tỏ quan điểm: “Tôi qua Mỹ từ năm 1975, chỉ lo học hành, làm việc, nuôi gia đ́nh, không hề tham gia bất cứ tổ chức hay hoạt động chính trị nào, kể cả các cuộc biểu t́nh chống cộng nhưng tôi không bao giờ làm điều ǵ đi ngược với cộng đồng. Cộng đồng người Việt ở Mỹ là nạn nhân cộng sản và chúng tôi không bao giờ quên điều đó.” Tôi tin rằng đây là quan điểm và thái độ của “đám đông thầm lặng” người Việt Nam trên đất Mỹ. Điều này cũng dễ hiểu v́ hầu hết trong số họ đều là những người tị nạn cộng sản sau năm 1975 và thực tế đường lối, chính sách của nhà cầm quyền trong nước chưa thể làm họ nghĩ khác hơn. Tuy nhiên khi có cơ hội đi sâu t́m hiểu, như trong chuyến đi Mỹ của tôi lần này, vấn đề này thể hiện phức tạp và đa dạng, nhiều mức độ khác biệt hơn.

 

Thái độ chống cộng có lẽ biểu lộ rơ nhất qua các cuộc biểu t́nh chống cộng trên đường phố và các bài viết trên báo, trên mạng. Tôi đă chứng kiến vài cuộc biểu t́nh với rất nhiều cờ vàng ba sọc đỏ và những khẩu hiệu, những lời phát biểu “tố cộng” chát chúa. Đỉnh điểm của thái độ chống cộng đến mức “chống nhau” giữa người Việt trên đất Mỹ có lẽ là cuộc biểu t́nh dai dẳng hơn hai năm trước ṭa soạn báo Người Việt ở Little Saigon, Orange County, Nam Cali, nơi được coi là thủ đô của người Việt tị nạn cộng sản trên đất Mỹ.

 

Anh bạn đưa tôi vào thăm báo Người Việt. Con đường nhỏ  có nhiều ṭa soạn các báo khác, báo Người Việt ở tận cuối đường nhưng cơ sở rộng răi và bề thế nhất. Trước cửa ṭa soạn, bên kia đường, có một chiếc xe nhỏ đang đậu, toàn bộ mui được sơn thành cờ vàng ba sọc đỏ và mấy câu khẩu hiệu “Đả đảo tay sai cộng sản”, “Vẫn c̣n những kẻ tiếp tay cho Việt gian cộng sản”. Xế bên kia đường là một chiếc xe khác và mấy người mặc áo rằn ri cầm máy ảnh công khai chụp h́nh những người ra vào ṭa soạn. Nghe nói trước đây người ta c̣n làm một tượng Trần Hưng Đạo đứng chỉ tay vào ṭa soạn với lời thề  “cải biên” “Không diệt được tay sai cộng sản thề không trở về” và lúc nào cũng có vài chục người đứng hô khẩu hiệu đả đảo báo Người Việt. Bây giờ người biểu t́nh không c̣n đông như trước, chỉ c̣n vài ba người và khách ra vào ṭa soạn v́ công việc b́nh thường, không c̣n lo ngại như trước. Báo Người Việt là một trong những tờ báo Việt ngữ đầu tiên, lâu năm nhất, có số lượng phát hành lớn nhất, có độc giả đông đảo nhất, niềm kiêu hănh của người Việt tị nạn ở Mỹ, do những người chống cộng thực hiện, ấy thế mà bây giờ bị một số người kết án là tay sai cộng sản. Nội t́nh của vụ việc này rất phức tạp, có nhiều giả thuyết khác nhau, nhưng t́nh h́nh này có thể coi là một kỷ lục thế giới về việc biểu t́nh và thái độ chống cộng cực đoan nhất của một số người.

 

Thái độ chống cộng quyết liệt c̣n thể hiện ở các bài viết trên các diễn đàn báo giấy, báo mạng, phát thanh truyền h́nh và thông tin trên vô số email group và email cá nhân. Nội dung từ cũ đến mới, không thiếu một đề tài nào, từ chủ nghĩa Mác - Lênin, tiểu sử Hồ Chí Minh cho đến đường lối chính sách của nhà nước cộng sản Việt Nam, các tội ác điển h́nh, chuyện tù cải tạo, t́nh h́nh tiêu cực trên các lănh vực trong nước cho đến việc đàn áp các người đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo… Phần lớn các lọai báo giấy được phát không, (c̣n gọi là “báo chợ” v́ chỉ sống nhờ  quảng cáo và phổ biến ở các chợ, cửa hàng) được đọc nhiều và các chương tŕnh phát thanh cũng được nghe nhiều khi người ta lái xe. Các email group và cá nhân nhanh chóng chuyển cho nhau các bài viết trên mạng và thư từ riêng liên quan đến các nội dung này.Tất cả đă tạo ra tác động hầu như tức th́  đến cách suy nghĩ của đa số người Việt ở Mỹ, nhất là về các vấn đề thời sự, đôi khi bị nhiễu loạn bởi các thông tin giả hay các chuyện đặt điều, vu cáo vô tội vạ.

 

Có một số người được gọi là “chống cộng đến chiều”, coi chuyện chống cộng như lẽ sống, như lư do tồn tại. Họ thề không đội trời chung với cộng sản; thề không về Việt Nam khi đất nước c̣n cộng sản thống trị; không tán thành việc người khác đi về Việt Nam để làm ăn, làm từ thiện, đi du lịch; tẩy chay các văn nghệ sĩ từ Việt Nam qua, thậm chí muốn thế giới cấm vận Việt Nam, không chấp nhận bất cứ điều ǵ được coi là tốt ở những người cộng sản hay t́nh h́nh trong nước.

 

Một số người không “chửi rủa”, phân tích các vấn đề chính trị cũng có cơ sở, lư lẽ nhưng họ chỉ gặp nhau và bàn chuyện chính trị vào dịp cuối tuần, khi gặp ở nhà này, lúc nhà khác, trong bàn ăn, bên ly rượu. Họ là những người đă lớn tuổi, trí thức, có thể có chức vụ vai vế trong chế độ Việt Nam Cộng Ḥa trước đây. Họ chống cộng nhưng không cực đoan và thú nhận đă là những người bất lực trước thời cuộc, chỉ muốn sống nốt thời gian c̣n lại b́nh yên ở xứ người, không hi vọng ǵ sẽ thấy quê hương thay đổi trước lúc đi xa.

 

Một số khác có quan điểm và hành động chống cộng tích cực hơn. Họ tỉnh táo phân tích thế mạnh, thế yếu của chính quyền cộng sản trong nước và của người Việt tị nạn hải ngoại để t́m ra phương thức đấu tranh hiệu quả nhất. Họ nhận rơ con đường bạo động vũ trang, lật đổ là bất khả thi nên chủ yếu đấu tranh chính trị trên nhiều mặt. Ở hải ngoại, họ có những hoạt động để duy tŕ tinh thần chống cộng trong cộng đồng và truyền thừa cho lớp trẻ, vận động chính phủ Mỹ và các chính phủ khác, các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ gây sức ép lên chính quyền trong nước, nhất là trên lănh vực tôn giáo và nhân quyền. Họ cũng t́m cách tác động lên nhận thức của người trong nước thông qua phương tiện truyền thông đại chúng, các chiến dịch “chuyển lửa về quê hương”, kể cả những hoạt động bí mật từ trong nước, tuy rất ít. Những người này hoạt động một cách kiên tŕ, thầm lặng, nhất là khi t́nh h́nh chia rẽ ở hải ngoại thêm trầm trọng với sự tố cáo lẫn nhau gây nhiễu loạn và chán ngán trên các phương tiện truyền thông. Cũng có người tích cực hoạt động, rèn luyện bản lĩnh chính trị và giữ ǵn nhân cách, hi vọng một ngày nào đó có thể về nước tham gia tranh cử, công khai hoạt động chính trị để thực hiện lư tưởng của ḿnh.

 

Một xu hướng mới đáng chú ư là tập trung ủng hộ những người có khả năng đi vào sinh hoạt gọi là chính mạch của chính trường Mỹ. Họ tin rằng nếu người Việt có chân trong các cơ quan dân cử của tiểu bang, liên bang hay các chức vụ trong cơ quan công quyền Mỹ, vừa bảo vệ quyền lợi và nâng cao vị thế của người Việt trên đất Mỹ vừa có thể đề xuất hay ủng hộ các chính sách của Mỹ liên quan đến Việt Nam có lợi cho cuộc vận động dân chủ hóa đất nước. V́ thế những cuộc vận động gây quỹ và ủng hộ trong các cuộc bầu cử có ứng cử viên người Việt dần dần được nhiều người tham gia tích cực.

 

Cũng có các xu hướng nh́n bề ngoài có vẻ như ngược lại với các xu hướng trên đây, mang tính cách cá nhân, ban đầu chỉ là số lượng rất nhỏ nhưng ngày càng phát triển.

 

Đầu tiên là công tác từ thiện. Một số người thấy ḿnh cần phải làm ǵ đó để giúp đỡ đồng bào trong nước đang gặp khó khăn, nhất là khi t́nh h́nh đời sống của họ đă ổn định và thấy một thành phần người dân trong nước quá khốn khổ. Họ t́m cách giúp đỡ cho các chùa, nhà thờ, những người bị băo lụt, những người tàn tật, bệnh hoạn, các cơ sở từ thiện… Họ làm việc này một cách âm thầm, ban đầu c̣n phải thông qua một vài tổ chức tôn giáo, từ thiện trong nước, sau này chỉ thông qua bà con bạn bè hoặc về nước trực tiếp đến gặp những người cần được giúp đỡ. Cũng có người, hay nhóm, công khai tổ chức các cuộc quyên góp thông qua các tiệc gây quỹ, đêm văn nghệ… và việc này cũng bị một số người trong cộng đồng gây khó khăn, tố cáo là thân cộng. Ban đầu đối với họ đây cũng là thử thách lớn nhưng rồi họ đă vượt qua được để tiếp tục công việc.

 

Có người khẳng định quê hương là của người Việt Nam, chế độ nào cũng tạm thời, sẽ qua đi nên dù chế độ trong nước thế nào, họ vẫn về nước thăm quê hương. Ngay cả những người không c̣n bà con trong nước, họ vẫn về để đi du lịch, t́m lại những chốn cũ có nhiều kỷ niệm hay đến những nơi mà trước đây họ chưa có dịp đi qua. Họ cũng khuyến khích và đưa con cái về nước, tạo lập mối liên hệ t́nh cảm để thế hệ sau không mất gốc. Những người này khác với những người chỉ về nước để hưởng thụ, ăn chơi và tỏ ra ta đây là “Việt kiều”, khi chính sách của nhà cầm quyền đổi chiều, không lên án nhưng lại t́m cách chiêu dụ người Việt ở hải ngoại được gọi là “khúc ruột ngàn dặm”. Cũng có người v́ lư do riêng không về nước được nhưng họ sẵn sàng làm bất cứ điều ǵ, dù nhỏ nhất, như giúp đỡ một người quen, ở trong nước, hay chính trên đất Mỹ, giải quyết một khó khăn nào đó về tài chính hay giúp nâng cao nhận thức về t́nh h́nh.

 

Thái độ và hành động tích cực nhất trong xu hướng này là ngấm ngầm hay công khai hợp tác với nhà cầm quyền trong nước, thông qua các hoạt động kinh tế hay hợp tác về khoa học, giáo dục. Đây là những người v́ muốn làm ăn kinh tế, hoặc có cảm t́nh với cộng sản từ trước qua cuộc chiến tranh, hoặc cho rằng chỉ có thể chuyển hóa nhà cầm quyền bằng phương thức tiếp cận, hợp tác chứ không thể chống đối từ xa. Trong số này cũng có sự khác biệt về sắc thái. Có người hợp tác gần như vô điều kiện, chỉ vụ lợi nhưng cũng có người có ư hướng chuyển hóa thực, dù chỉ làm được trong phạm vi nhỏ hẹp, thông qua các quan hệ cá nhân. Đây là xu hướng bị đa số cộng đồng chống đối nhưng không ngăn cản được.

 

Trên đây là khái quát những xu thế chính trị của người Việt tị nạn ở Mỹ mà tôi nhận biết hoặc do chính họ nói ra qua các cuộc tiếp xúc cá nhân hay từng nhóm nhỏ ở nhiều địa phương khác nhau, từ miền Tây sang miền Đông, từ các nơi đông người Việt như Nam-Bắc Cali, Texas, Washington D.C. hay các nơi ít người Việt hơn  như Seattle (bang Washington), Carolina, Minnesota, Pennsylvania. Trong bối cảnh đó, nổi lên mấy vấn đề lớn là sự chia rẽ trong cộng đồng, ḥa giải hay không ḥa giải với người cộng sản, sự kế thừa nơi lớp trẻ và sự yếu kém về kinh tế.

 

Sự chia rẽ trong cộng đồng là điều có thực, không những thế c̣n lên đến đỉnh điểm làm nhiều người chán ngán. Do bất đồng về nhận thức, phương pháp và đôi khi cũng v́ quyền lợi, người ta tố cáo nhau là thân cộng, tay sai cộng sản, c̣n được gọi là “chụp nón cối”. Không chỉ đối với những đảng viên cộng sản phản tỉnh từ trong nước ra (như Bùi Tín, Vũ Thư Hiên…) mà đối với những người ở tù cộng sản lâu năm (như Đoàn Viết Hoạt, Nguyễn Chí Thiện, Phan Nhật Nam…, riêng Nguyễn Chí Thiện bị coi là người giả do cộng sản đánh ra, c̣n người thật đă bị giết) và những người đă ở Mỹ nhiều năm hoạt động chống cộng như các người chủ chốt ở báo Người Việt, báo Việt Weekly, hay cả nghị viên như Madison Nguyễn đều đă từng bị tố cáo là thân cộng, tay sai, c̣ mồi cho cộng sản, thậm chí có người c̣n viết cả cuốn sách nêu đích danh “những tên đặc công đỏ”. Những người tố cáo này đều sử dụng báo chí, truyền thông, với những ngôn từ đôi khi rất đao búa. Những người tử tế ban đầu c̣n thanh minh, lên tiếng, tranh luận nhưng rồi đâm ra chán ngán, rút về im lặng, để cho những kẻ ồn ào tha hồ độc chiếm diễn đàn.

 

Một số tổ chức thấy cần thiết phải hợp nhất để tăng thêm sức mạnh đă đề nghị các h́nh thức liên minh, liên kết, hợp nhất nhưng không thực hiện được. Những đảng phái, tổ chức h́nh thành lâu năm muốn giữ bản sắc, truyền thống của ḿnh, không muốn ḥa tan trong tổ chức mới. Phần khác những người đứng đầu các tổ chức đều cho ḿnh xứng đáng là lănh tụ, không ai chịu phục, nhường ai, nên tất cả các cố gắng hợp nhất đều không thành công. Một số tổ chức nhỏ, mới thành lập, muốn họp nhau “xóa bài làm lại” nhưng lực lượng lại không đáng kể. Đây là t́nh h́nh gây thất vọng lớn đối với những người có tâm huyết. Tuy nhiên cũng có người nhận định trái ngược lại, cho rằng không cần thống nhất, hợp nhất, chỉ cần có mục tiêu chung và mỗi tổ chức sẽ có cách làm có hiệu quả riêng góp phần vào cái chung.

 

Sự khác biệt trong cộng đồng c̣n nằm ở tâm lư hận thù hay không hận thù, ḥa giải hay không ḥa giải với người cộng sản. Tuy rằng tâm lư chung của cộng đồng là ghét, sợ cộng sản nhưng sắc thái khác nhau tùy hoàn cảnh. Nhiều cựu quân nhân cho rằng khi c̣n chiến tranh họ không căm thù cộng sản hay không căm thù như hiện nay mà chỉ coi những người lính cộng sản là kẻ địch trên chiến trường, ai không giết sẽ bị giết. Sự căm thù chỉ trở nên sâu sắc sau khi bại trận và họ bị đối xử tàn tệ, đặc biệt trong các “trại cải tạo”. Sau này đa số đều cho rằng không thể ḥa giải với người cộng sản v́ cộng sản luôn lừa bịp trong vấn đề này nhưng cũng có người cho rằng họ sẵn sàng bỏ qua quá khứ nếu những người cộng sản biết nhận ra những sai lầm, có lời xin lỗi và thực tâm thực hiện ḥa giải. Điều này những người cộng sản đă không đáp ứng nên nó chỉ là một giả thiết hay ước vọng chưa thành hiện thực.

 

Do hoàn cảnh kinh tế, khả năng hội nhập khác nhau giữa những người di tản sang Mỹ ngay từ năm 1975 và những người vượt biên, đi theo diện H.O. sau này, khó khăn hơn, nên tâm lư cũng khác nhau. Tuy những người trước vẫn giúp đỡ những người sau trong thời gian đầu, nhưng hoàn cảnh sống quá khác biệt, lại thêm tâm lư và cách đối xử vẫn c̣n mang tính cách cấp trên-cấp dưới của một số người trước đây có chức vụ, cấp bậc cao hơn, nay không c̣n phù hợp, làm cho sự gắn kết giữa một số bộ phận cộng đồng không được chặt chẽ, đôi khi c̣n có sự chia rẽ nghiêm trọng.

 

Vấn đề đáng quan ngại chung cho mọi gia đ́nh Việt Nam ở Mỹ là những nỗi lo lắng cho thế hệ thứ hai. Trước tiên là vấn đề ngôn ngữ. V́ các cháu học ở trường Mỹ, thời gian giao tiếp với bạn bè nhiều hơn với gia đ́nh, thường xuyên nói tiếng Mỹ, nên dần dần không nói được tiếng Việt, đa số nghe được chứ không nói được hay không thành thạo tiếng mẹ đẻ. Trong nhiều gia đ́nh, bố mẹ nói với con bằng tiếng Việt nhưng con chỉ trả lời bằng tiếng Mỹ, c̣n giữa bọn trẻ với nhau, đương nhiên chúng đều không nói tiếng Việt v́ diễn đạt quá khó khăn. Cách nghĩ, cách sống theo kiểu Mỹ, trong đó vấn đề tôn trọng tự do cá nhân được đặt nặng và sự tự lập sớm đă tạo ra một khoảng cách rất lớn giữa bố mẹ và con cái, đào sâu sự cách biệt vốn có giữa hai thế hệ. Nhiều bố mẹ cho rằng con cái không hư hỏng, không dính ma túy đă là may mắn lớn, c̣n lại con cái muốn làm ǵ th́ làm. Chuyện học hành, bè bạn, yêu đương, kết hôn, sinh con..., những vấn đề hết sức quan trọng của các bậc cha mẹ người Việt đối với con cháu, có vẻ như thoát khỏi tầm tay khi họ sống ở Mỹ. Trong hoàn cảnh đó, những ai muốn con cái nối chí cha mẹ tiếp tục con đường chống cộng quả thật vô cùng khó khăn khi lớp trẻ đă hội nhập sâu vào xă hội Mỹ có những quan tâm hoàn toàn khác. Tuy vậy cũng vẫn có những bạn trẻ quan tâm đến t́nh h́nh trong nước và vẫn muốn làm điều ǵ đó để giúp Việt Nam.

 

Trong buổi trao đổi với Hội Sinh Viên Việt Nam ở đại học UC Berkeley về đề tài “Sinh viên Việt Nam ở hải ngoại có muốn và có thể làm ǵ giúp quê hương Việt Nam?”, nhiều ư kiến và câu hỏi của các bạn trẻ rất đáng chú ư: Tại sao nhà nước Việt Nam lại gây khó khăn cho những người ở nước ngoài về làm từ thiện? Làm thế nào để hiểu người trong nước thực sự cần ǵ trước khi giúp đỡ? Không thông thạo tiếng mẹ đẻ là một trở ngại rất lớn cho việc hội nhập với chính quê hương ḿnh. Nên giúp cần câu cá thay v́ giúp cá. Giúp nhận thức về tự do dân chủ hay giúp tiền bạc? Nếu người trong nước không tự đứng lên đ̣i tự do dân chủ th́ người ở hải ngoại không có lư do ǵ để làm thay. Nếu người ở hải ngoại không giúp đỡ, để nhân dân thực sự khốn cùng , họ có vùng lên lật đổ chế độ không? … Những ư kiến trao đổi sôi nổi về các vấn đề đó chứng tỏ sự trưởng thành và lành mạnh trong tư duy, đồng thời cũng nói lên t́nh cảm đối với dân tộc, đất nước của một bộ phận người trẻ ở hải ngoại.

 

Một vấn đề gây ngạc nhiên là sự yếu kém về tài chính của những người Việt hoạt động chính trị trên đất Mỹ. Cứ nh́n con số hàng 5-7 tỷ đô la người Việt hàng năm gởi về nước cho thân nhân th́ thấy đó là một tiềm năng rất lớn. Nhưng đó là tiền để giúp gia đ́nh của từng cá nhân cộng lại. C̣n khi cần huy động để làm một công việc chính trị ǵ đó trên đất Mỹ không phải dễ dàng (Có lẽ thời kỳ mà việc vận động ủng hộ được hàng triệu đô la đă qua). Những người tích cực hoạt động chính trị hiện nay phần lớn không khá giả, hoặc phải làm việc để nuôi gia đ́nh, hoặc đă về hưu. V́ thế khi cần huy động tiền bạc rất khó khăn hoặc được rất ít ỏi. Điều này là hạn chế rất lớn. Ngay việc làm một tờ báo đứng đắn hay duy tŕ một trang web cũng không phải là điều dễ dàng, có lúc phải buông bỏ trận địa v́ thiếu tài chính và người làm. Hầu hết các tờ báo của người Việt ở Mỹ chỉ do một vài người làm, chồng chủ bút vợ chủ nhiệm là chuyện không hiếm. Ṭa soạn thường là nhà riêng hoặc một văn pḥng nhỏ đi thuê, có khi chỉ là một gara, nhà chứa hàng. Ṭa soạn bề thế nhất là của báo Người Việt ở Orange County với hàng chục pḥng, có hội trường riêng và vài chục nhân viên. Trong khi đó, những hoạt động do chính quyền trong nước đưa ra thực hiện trên đất Mỹ, công khai hay ngấm ngầm đều được tài trợ rất lớn. Đây cũng là vấn đề bắt đầu gây lo ngại cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại.

 

Bức tranh toàn cảnh về chính trị của người Việt ở Mỹ quả thật phức tạp. Nó quan trọng và hầu như chiếm hết tâm trí của thế hệ thứ nhất, những người mang đầy kư ức không vui về hoàn cảnh đất nước ḿnh. Thế hệ thứ hai sẽ khác cha anh  ḿnh rất nhiều. Như đă có người lo ngại, những ǵ gọi là vốn quư của người Việt trên đất Mỹ như tài năng, trí tuệ, mối quan hệ quốc tế sẽ không c̣n là của dân tộc Việt nữa mà sẽ trở thành tài sản của đất nước Mỹ. Vấn nạn này không phải chỉ là điều âu lo của người Việt hải ngoại mà đúng ra cũng phải chính là của chính quyền trong nước. Đối với nhà cầm quyền, chỉ có sự thay đổi chế độ với những chính sách thực tâm v́ đất nước, tạo sự ḥa giải và cơ hội cho người Việt hải ngoại mới có thể mang lại một cơ may cho dân tộc trong vấn đề này. Với thế hệ thứ hai của người Việt trên đất Mỹ, họ không có ǵ cần phải ḥa giải với nhà cầm quyền trong nước và nhà cầm quyền cũng không thể thu phục được họ nếu đất nước không trở thành một quốc gia có tự do dân chủ mà họ có thể hănh diện khi nghĩ về nguồn cội của ḿnh.

 

( xem tiếp phần 6 )

 

______________________________________

 

Link : H́nh lưu niệm

 

 

0      1     2     3     4     5     6     7

 

                         

 

tiêu dao bảo cự

 

art2all.net