Trạch An -Trần Hữu Hội

 

VUI BUỒN ĐỜI THỢ ẢNH

 

 

3. Chia tay là vĩnh biệt.


          Qua tết, Tôi vẫn c̣n sốc với chuyện phim Liên xô! Tâm trạng hoang mang không biết có nên tiếp tục làm nghề chụp h́nh lưu niệm không?

Kiếm một công việc khác đễ nuôi thân vào thời điểm này cũng không dễ. Lượng hối thúc tôi đi mua cái flash, nhưng tôi ngần ngừ chưa muốn, thứ nhất là v́ c̣n dao động trong thâm tâm, thứ hai là tiền mua đèn hoàn toàn do Lượng chi ra chứ tôi không có.

Tháng trước, hai anh em tôi đă lên nhận giấy chứng nhận xong khóa học ở CLB, đăng kư học tiếp khóa II được hai tuần rồi. Với tấm giấy chứng nhận này, tôi chỉ có thể cầm máy ảnh và sử dụng hợp pháp chứ chưa thể xin vào điểm chụp h́nh nào trong thành phố v́ không có hộ khẩu thường trú.

Sau tết, công việc tráng rọi ảnh màu của Lượng cũng bận rộn, Lượng vừa học vừa làm phụ với thầy nên tôi chụp ban ngày, ban đêm tự tráng rọi ảnh để ngày mai giao cho khách. Có khi Lượng ghé điểm chụp h́nh, hai anh em cùng về, có khi tôi về trước, 11giờ đêm Lượng mới về tới nhà!

Lượng thấy tôi nản ḷng, khích lệ:

- Làm nghề này được cái tự do, ít phụ thuộc, đỡ vất vả hơn so với những việc làm kiếm cơm khác. Nhưng cũng có những lúc xui xẻo. Anh đừng nản ḷng. Sau này c̣n có những chuyện không do ḿnh mà là do nhiều cái khách quan gây ra… Cũng đắng cay lắm!

- Ừ, anh cũng thấy như vậy. Nhưng thế này, ḿnh xem có loại đèn nào rẻ, mua một cái làm một thời gian rồi tính. Em c̣n cả gia đ́nh, bỏ ra hai chỉ vàng mua cái đèn cho anh, anh xót ruột lắm!

Lượng ngẩm nghĩ một lúc:

- Em nghĩ mua đồ làm nghề th́ nên mua một cái cho ngon luôn. Hiện nay có loại đèn Crown chỉ năm phân vàng là mới tinh trong hộp. Thợ cũng dùng rất nhiều.

- Được đó, ḿnh mua loại đó đi Lượng.

Hai anh em chúng tôi đạp xe một ngày, rảo qua các cửa hàng bán đồ nhiếp ảnh. Mua được một cái đèn hiệu Crown. Cũng dùng 4 pin, mua luôn bộ charge. Đèn lên khá nhanh, độ phát sáng không bằng đèn Sunpak, thợ dùng quen cho biết là nên tăng ½ khẩu độ, cự ly 3,5m trở lên th́ tăng 1 khẩu độ khi chụp là vừa.

Lượng nói thêm:

- Ḿnh chủ động tráng phim nên anh không lo, cứ tráng tăng thời gian chút xíu là đẹp h́nh thôi.

Nh́n cái đèn, 4 viên pin và bộ charge, mới tinh và hiện đại…tôi lại phấn chấn tinh thần…Lượng cũng vui với niềm vui của tôi.

oOo

 

Sau tết là mùa nghỉ của thợ ảnh. Minh t́m chúng tôi rủ đi chơi. Gặp anh em bạn bè mấy hôm, chuyện tṛ vui vẻ… So với anh em, Lượng và tôi làm ra tiền nhẹ nhàng hơn nên phần nhiều cuộc vui Lượng dành thanh toán.

Trong số bạn bè, có Phương là người ở Sài g̣n lâu nhất. Một hôm Phương đến t́m tôi và Lượng tại nhà:

- Ê, có mối chụp h́nh này ngon lắm.

Lượng và tôi cùng hỏi:

- Ở đâu?

- B́nh Dương. Chỗ xưởng rượu “ Gin” tao đang làm đó. Xưởng nhận bằng khen và huy chương hôm triển lăm hội chợ Hàng Tết ở Hà Nội.

Phương vào Sài g̣n khá lâu, bên vợ có nhà ở khu Ḥa Hưng. Vùng này có một số gia đ́nh là công chức chế độ cũ. Các ông gom vốn mở xưởng sản xuất rượu Gin, tạo công ăn việc làm cho con cháu…

Ở Sài g̣n sau 30/4/75, thành phần không có việc làm rất dễ bị đi kính tế mới, hoặc TNXP. Những người này có tŕnh độ, họ cũng c̣n chút vốn liếng, xin hợp đồng với Huyện đội Huyện Thuận An, tỉnh B́nh Dương, mở một xưởng sản xuất rượu, công thức họ nghiên cứu từ quy tŕnh sản xuất rượu trái cây lên men của Pháp. Tận dụng nguồn trái cây của B́nh Dương…Không những tạo việc làm cho con cháu, xưởng cũng thu nhận khoảng chừng 30 công nhân địa phương…

Vừa qua, triển lăm Hội chợ hàng Việt Nam, xưởng được tặng huy chương mặt hàng Rượu. Chính quyền tỉnh B́nh Dương rất vui mừng. Các bác trong xưởng làm tiệc mừng đón nhận huy chương theo gợi ư của Tỉnh.

Hồi mới vào Sài G̣n, Phương có rủ tôi vào làm công trong xưởng rượu, nhưng do lương không đều, lại rất thấp v́ các bác phải bán tài sản trả lương, duy tŕ hai năm nay, với rất nhiều khó khăn mới h́nh thành và sản xuất được hàng đem triển lăm và tiêu thụ với số lượng ít ỏi, nên tôi từ chối. Tôi cũng có theo Phương về ở chơi vài lần, công nhân rất vui vẻ và thuận ḥa v́ xưởng tổ chức như một gia đ́nh.

Lần này tôi và Lượng cùng lo v́ chưa lần nào tôi chụp h́nh hội nghị, đám tiệc đông người. Nhưng rồi Lượng khích lệ tôi:

- Tiệc buổi trưa nên cũng không khó, anh cứ gắn đèn, bắn phụ v́ đứng xa và nhiều người trong ảnh. Tránh cửa sổ v́ bị ngược sáng, ánh sáng này rất mạnh, nhưng có đèn phụ nên cũng bớt lóe sáng. Bố cục anh đóng khung ảnh cho thật chặt, đừng thừa, đừng cắt mặt và đầu người, cái này th́ về làm h́nh ḿnh bố cục lại, nhưng tránh trước vẫn hơn. Chú ư cái phông và nội dung ghi trên phông. Khi chụp bàn tiệc anh nhớ là đứng trên một chiếc ghế đẩu rồi khom người xuống, cao hơn bàn tiệc để tránh đầu người lô nhô trong ảnh. Khi họ nâng ly anh nhắc hạ bớt đừng để che mặt nhau!

Những lời khích lệ của Lượng, trở thành bài học cho tôi lần ấy và rất lâu, suốt những năm cầm máy sau này…

oOo

 

Sáng chúa nhật hôm đó, tôi run thật sự, khi mấy chiếc xe của tỉnh đoàn, huyện đoàn và quan chức đến. Tôi ân hận sao không kéo Lượng đi theo, dù sao cũng lên tinh thần hơn! Lượng không cho tôi dùng máy mới tự động mà chụp bằng máy Canon QL 17. Tiêu cự 40mm rộng hơn máy Minolta, tiêu cự 50mm.

Rồi cũng qua giây phút sợ hăi ban đầu, tôi nhủ ḷng: Phải cẩn thận, nhẩm lại những ǵ Lượng dặn, tôi chụp chậm và tính toán kỹ từng tấm h́nh. Phương và bác Giám đốc không hạn chế số lượng ảnh: “ Mày cứ chụp thoải mái”, Phương nói thế nhưng tôi chỉ chụp 50 kiểu, chưa hết 2 cuộn phim Orwo.

Chụp xong, tôi định đạp xe về, mấy công nhân kéo tôi ở lại để chụp ngoài, nhưng tôi hẹn lại khi nào về giao h́nh sẽ thong thả hơn, chụp đẹp hơn… Họ muốn chụp bên ḷ chưng cất, bể lọc nước và trong kho lên men…nơi mà hàng ngày họ sinh hoạt.

Tuyền, con của chú Vàng, tổ trưởng tổ lên men, đem đến cho tôi một cái khăn ướt và ly nước chanh đường. Lúc này tôi mới thấy ḿnh ướt nhẹp mồ hôi. Tôi cảm ơn Tuyền bằng ánh mắt, ngồi xuống nơi bậc cấp uống ly nước mát lạnh. Cổ tôi khàn đi v́ lo lắng, v́ luôn miệng nhắc nhỡ các vị khách, cứ nâng ly là không thấy được mặt ai trong bàn!

Tuyền ngồi bên tôi như chờ lấy ly và khăn. Tôi nh́n Tuyền, nét phúc hậu, khả ái hiện rơ trên toàn gương mặt. Tự dưng tôi bâng khuâng!

Tôi đă gặp Tuyền trong những lần về chơi trước đây, Có chú ư Tuyền v́ cô lớn tuổi nhất, có vẻ là đàn chị của tổ lên men. Lúc làm việc, họ mặc áo dài phủ tay, mặt đeo mạng và ai cũng giống ai. Tôi cũng có chút cảm t́nh đặc biệt với Tuyền cũng bởi cô là con gái lớn của chú Vàng, người ít nói nhưng hay cười, hiền ḥa ngồi bên ḷ chưng cất với cuốn sách thường xuyên trên tay. Lần đầu tôi được Phương dẫn vào giới thiệu ḷ, Chú đang đọc cuốn “Quo Vadis”. Bằng tiếng Pháp. Tuyền cũng đă đỗ tú tài và đang học đại học th́ biến cố 75 đến!

Các bác, các chú ở nơi đây đều có tŕnh độ, từng làm công chức chế độ cũ. Đi cải tạo về với tấm giấy khoan hồng của chính phủ cách mạng lâm thời, trung b́nh chỉ chừng một tháng, tháng rưỡi… Họ mừng v́ với những người bạn đồng liêu ở các nơi, bây giờ vẫn c̣n đang lao động trong các trại cải tạo, có người bị đưa ra tận Nam Hà, ngoài Bắc!!!

Họ rủ nhau lập xưởng với công sức và tài chánh không c̣n bao lăm sau đổi tiền. Với số tài sản c̣n lại ít ỏi họ không ngại ngần bán đi để cùng xây dựng nên xưởng sản xuất rượu Gin.

- Anh lên lại Sài g̣n chiều nay à?

- Ừ, tráng phim và rọi h́nh xong, khoảng chiều ngày kia anh xuống lại.

- Những tấm ở bàn của khâu lên men, anh làm thêm cho em với nghe.

Tôi nửa đùa nửa thật:

- Đẹp th́ làm thêm mà xấu th́ thôi nhé?!

- Kỷ niệm mà, xấu đẹp ǵ !

Một đám cả nữ lẫn nam kéo đến:

- Chị Tuyền, chị nói anh nhiếp ảnh vào chụp cho tổ ḿnh một kiểu ngay “dăy chuồng lên men” đi.

Khu lên men được xây y hệt chuồng nuôi heo, cao khỏang 90cm và ngăn lại, Chia ô lên men, ô chứa Thơm, ô chứa Mít, Chuối…ủ dưới những bao tải. Vào khu này lúc nào cũng có mùi ngây ngây như men rượu. Tuyền nói, giọng nhẹ nhàng:

- Anh Sinh phải đạp xe lên Sài G̣n. Xa quá, thôi để ngày kia ảnh xuống lại, ḿnh chụp nhiều nhiều luôn.

Tôi chào Tuyền và các công nhân. Một cậu trai chạy đến cầm tay tôi:

- Em có phát biểu trong lễ, anh Sinh phóng thêm cho em tấm nghe.

- À, anh làm thêm cho cả tổ lên men nữa. Chờ nghe, ngày kia.

Tôi dắt xe ra cổng, đạp về B́nh Thạnh. H́nh ảnh Tuyền đi cùng tôi trên suốt đoạn đường, ngay cả khi vào pḥng tối, chuẩn bị tráng phim và rọi ảnh!

oOo

 

Bỏ những thau thuốc cũ, tôi pha lại thuốc mới. Hồi hộp tráng phim, sau khi cho “riu” qua thuốc định h́nh, tôi mừng rỡ khi kiểm tra phim, phim trong và đẹp. Đôi mắt dịu dàng của Tuyền lại hiện đến làm hưng phấn ḷng tôi.

Chờ Lượng về, tôi ra đầu ngơ uống ly cà phê. Ngồi vẩn vơ…nhớ Tuyền…

Tôi cũng đă hai mươi tám tuổi, cùng tuổi với Tuyền. Không phải lần đầu tôi biết xao xuyến v́ một cô gái. Cũng đă có những cuộc t́nh đến rồi đi… Những cuộc t́nh qua đi v́ tôi không cố níu giữ. Níu giữ làm ǵ khi mà bản thân chưa lo được cái ăn, cái ở cho ḿnh. Mưu sinh trong một hoàn cảnh khó khăn, những thiếu thốn tối thiểu nhất đă làm tôi sợ hăi chuyện hôn nhân!

Nhưng dạo gần đây, ở cùng gia đ́nh Lượng, tôi nhiều khi thèm cái hạnh phúc gia đ́nh, một cuộc sống b́nh yên với một người vợ sẻ chia cùng nhau những buồn vui…Tôi tự cười tôi, nhưng rồi lại thấy rằng đây là một quy luật tự nhiên, một thèm muốn rất bản năng trong con người của thằng Tôi 28 tuổi, sợ cô đơn, thèm hạnh phúc!

Cái khăn ướt và ly nước chanh chiều nay nhận từ dôi tay của Tuyền, ánh mắt, nụ cười…Tuyền không nói ǵ, nhưng tất cả những cái ấy đă cùng lúc nói thật nhiều vời tôi, rồi lớn lên, chiếm lĩnh hồn tôi với niềm cảm xúc tuyệt vời!

Gặp nhau chưa lâu, chỉ thỉnh thoảng, nhưng trong ḷng tôi đă h́nh thành một h́nh ảnh khá trọn vẹn về Tuyền! Tôi đă yêu rồi người con gái ấy!

Lượng về nhà không thấy tôi, nh́n hai dăy phim đang treo, đoán là tôi ra quán.

- Phim đẹp đó chứ anh Sinh!

- Ừ, anh toát mồ hôi mấy lần, không có những kinh nghiệm Lượng dặn trước, anh chắc bỏ về không dám chụp luôn!

Thường th́ chúng tôi phải đi mua lẻ giấy rọi ảnh nơi cửa hàng vật tư ngành ảnh Hồng Đào, đường Quách Thị Trang, quận 1. Nhưng mấy hôm nay sau tết ít h́nh, giấy c̣n thừa rọi cho gần hai cuộn phim tôi vừa chụp. Chuẩn bị một lát, rửa sạch mấy cái chậu đựng thuốc định h́nh, rửa ảnh, Lượng muốn tôi tự làm nhưng tôi nói:

- Chú rọi số h́nh này, luôn tiện bố cục lại, lại nữa phim không đều “tông”, anh làm không đẹp bằng chú đâu.

oOo

 

Cho phim và h́nh vào túi xách, tôi nói với Lượng:

- Anh về giao xong h́nh, có thể ở lại chơi thêm một hai ngày…

Hôm qua khi rọi h́nh, tôi có chỉ cho Lượng xem h́nh của Tuyền. Tuy h́nh đông người, nhưng nhờ vị trí ngồi ngay giữa ảnh, nên Tuyền khá rơ ràng. Lượng cũng thấy Tuyền xinh:

- Để em đem vào cho vợ em xem, chị ấy coi bộ phúc hậu nhưng hơi lớn tuổi phải không?

- Bằng tuổi anh, con gái đầu nên có vẻ chững chạc, chín chắn lắm!

- Lần này anh coi “ dừng bước giang hồ” được rồi…

Tôi cười nói với Lượng:

- Anh vẫn chưa tỏ t́nh hay hỏi han cô ấy câu nào về t́nh cảm của cô ấy đối với anh!

Quả thật, tôi quá trẻ con và chủ quan khi tin rằng Tuyền cũng có cảm t́nh với tôi!

Con đường Điện Biên Phủ dài thật dài, qua khỏi cầu B́nh Triệu, Tôi ghé vào quán nước gần ga xe lửa, uống ly cà phê. Chủ quán là một trung niên, có cái máy Cassette khá to và là tay sành “ nhạc vàng”. Đă uống vài lần nơi đây nên anh ta biết tôi. Chào hỏi qua loa rồi vào trong thay cuốn băng: “Băng Vàng Shotgun 71” gồm những bản nhạc tiền chiến mà tôi rất thích từ những ngày c̣n cắp sách đến trường, trốn học, học đ̣i làm người lớn, ngồi nhâm nhi nghe nhạc bên ly cà phê đen…

Tôi xuống đến Thuận An cũng đă trưa. Các chú bác đi họp trên tỉnh chưa về. Khi chưa giao được h́nh th́ trong ḷng tôi hồi hộp không yên, may mà các công nhân kéo tôi đi chụp nơi này nơi kia… Tuyền luôn bên tôi, tôi thực sự cảm nhận được t́nh cảm của Tuyền dành cho ḿnh.

Khi tuổi đời không c̣n nhỏ, chỉ cần một ánh mắt, một nụ cười… cũng đủ để nhận ra t́nh cảm của nhau… Tôi hút thuốc nhiều, Tuyền mang cái túi xách đựng h́nh. Tay cầm hộp quẹt và gói thuốc giùm tôi…

Chiều hôm đó các chú họp về, gương mặt không vui. Khi tôi đem h́nh đến văn pḥng, Chú Ḥa giám đốc khen h́nh đẹp nhưng cũng với thái độ hững hờ rồi gọi Dung, cô con gái làm kế toán kiêm thủ quỹ:

- Con xem thanh toán tiền cho anh thợ nhé. Ba lên Sài g̣n trước với các chú, con lên sau.

Chú Ḥa cùng vài người nữa buồn bă lên chiếc Toyota cũ của chú Ḥa. Chú Vàng ba của Tuyền, gọi công nhân bộ phận lọc nước căn dặn rồi cũng lên xe theo các chú về Sài g̣n…

Không khí của xí nghiệp ch́m hẳn xuống, công nhân vẫn b́nh thường nhưng Tuyền th́ buồn ra mặt. Tôi lên tầng trên, nơi có hồ nước lớn, t́m Dũng, bạn thân của tôi. Thấy tôi, nó hỏi to:

- Mày lên Sài G̣n hay ở lại?

- Chắc là ở lại, tối tao ngủ đây nhé?

- Ô kê ! Để tao đi kiếm cái ǵ lai rai…

Trời chiều, vùng nông thôn B́nh Dương buồn buồn nhưng dịu mát, vườn cây um tùm bao bọc khắp nơi. Những cây dâu tây to lớn mọc che kín nhà cửa trong khu dân cư, đứng trên cao nh́n ra chung quanh, chỉ c̣n một màu xanh cây lá.

Dũng trở về với Kha, con trai của bác Ḥa. Công nhân vẫn chưa quen gọi bác là giám đốc. Người Kha lấm lem dầu mỡ v́ suốt ngày vật vă với chiếc xe chở trái cây và củi của xí nghiệp!

Kha nhỏ hơn tôi chừng hai tuổi, gương mặt gầy với cái miệng móm nhưng khi cười th́ trông rạng rỡ vui vui.

- Anh Sinh ở lại chơi luôn à? Anh Dũng, có cái ca nào đưa em cái coi?

- Mày coi trong bi-đông c̣n rượu không, hôm qua tao với Giai, Phú làm hơi quá hớp!

Kha quay t́m cái bi-đông, lắc lắc rồi cười to:

- Có ông Giai mà rượu c̣n th́ chuyện lạ!!!

Dũng lấy cái ca nhựa, lau qua bằng vạt áo may ô rồi đưa cho Kha, nói rồi nheo mắt cười với tôi:

- Nửa ca thôi Kha ơi, anh Sinh c̣n “tư tác” tối nay nữa đó!

- Tư tác ǵ vậy anh Dũng?

- Th́ lâu lâu người ta về Thuận An, phải đi thăm vườn cây vườn quả chứ!

Chính tôi cũng chưa xác định được t́nh cảm của tôi với Tuyền và ngược lại, nhưng sự ân cần của Tuyền với tôi trong những lần tôi xuống chơi đă làm cho bạn bè cảm nhận được là chúng tôi có t́nh cảm với nhau, dù rất mơ hồ…

Kha cười cười cầm ca đi xuống chiếc cầu thang sắt:

- Chị Tuyền ghét mấy thằng nhậu lắm đó nghe.

- Ai biểu mày uống vào là cứ lải nhải, nói dai… ai chịu cho được!

Rượu ở đây chúng tôi không mua, chỉ cần múc nửa xị rượu nguyên chất ở ḷ chưng cất, cho nước lọc vào là ra một bi-đông, vẫn ngon và đậm đà hương vị trái cây. Cái thích nhất là say cỡ nào sáng mai cũng không nhức đầu…

Lúc năy, Dũng đi kiếm mồi nhậu, cũng chẳng có ǵ, một trái xoài và dĩa “thịt vịt quay hàng xanh”…Các quán nơi đây lên tận Hàng Xanh mua vịt quay về bán cho dân nhậu, dĩ nhiên là đắt như vàng!

Uống một lát, Tuyền và Hương cùng xuất hiện nơi cầu thang. Hương là bồ của Dũng. Hương thương Dũng lắm nhưng ngán nhất cái gàn bướng khi rượu vào! Những đêm say, hắn khoái ngủ trên thành bồn lọc nước, bề ngang chỉ chừng 20cm. Nằm ṿng tay ngủ. Rớt xuống bồn nước cũng nguy hiểm v́ đang say, rớt ra ngoài bồn cũng không thua ǵ v́ cao tới 3m5! Nói ǵ cũng không chịu nghe. Khi nào có tôi về, Dũng mới chịu nằm nền nhà cùng nói chuyện, thỉnh thoảng chạy ra xem mức nước trong bồn, tinh thần trách nhiệm cao quá độ!

Có lẽ thấy mấy anh em nhậu với mồi quá đơn sơ, hai chị em nháy mắt với nhau rồi xuống dưới. Chỉ chừng một giờ sau, cả hai khệ nệ bưng lên nồi cháo và con gà luộc, muối chanh…Dũng và Kha cùng cười:

- Gà và cháo của ai đây ta?

Tôi nhanh miệng:

- C̣n của ai nữa, ở đây chỉ có Hương là người địa phương. Mày coi ăn đi rồi mai chi tiền Hương đem trả lại cho bà già!

Tuyền cười cười, vừa xé thịt gà vừa nói:

- Cả chuồng mà Hương chỉ bắt con này, nói là Gà đen ăn bổ, ông Dũng ho mấy hôm nay!!!

Chừng mười giờ đêm, cũng vừa xong bi-đông rượu. Kha xin đi ngủ sớm, mai c̣n tháo cái láp xe đưa lên Sài G̣n tiện lại. Dũng xuống tổ lên men cùng Hương t́m trái cây ăn “ giải nhiệt”.

Tôi và Tuyền ra ngồi nơi cầu thang. Bầu trời đêm trong vắt lấp lánh những v́ sao trông thật thanh b́nh.

- Sao chiều giờ buồn vậy Tuyền?

- Không biết mấy hôm nay họp chuyện ǵ mà các chú xuống tỉnh họp hoài, cứ họp về là ai cũng rầu rầu buồn bă, ít nói, làm cả xưởng buồn theo!

Tôi cũng buồn lây, nắm tay Tuyền rồi quàng tay kia ôm nhẹ bờ vai. Mùi hương lạ ngào ngạt, có lẽ là của những loại trái cây đang ủ trong các ngăn, vương vất trong không gian cộng với mùi thơm riêng biệt của mái tóc dài cột đơn sơ của Tuyền ḥa với nhau…làm tôi ngất ngây!

Muốn an ủi Tuyền một câu ǵ đó nhưng tôi không biết phải nóí ǵ ngoài sự đồng cảm mù mờ…Đặt lên mái tóc Tuyền một cái hôn nhẹ, tôi gh́ lấy đôi vai rồi t́m đôi môi…Tuyền quay người lại, nụ hôn thật dài…Tôi cảm nhận được t́nh yêu của Tuyền qua đôi môi ngọt, ṿng tay ấm quàng qua lưng ḿnh! Chúng tôi im lặng, dành thời gian cho những nụ hôn... lấp đầy trời đêm mát lạnh.

oOo

 

Tôi có thể ở lại chơi thêm, nhưng tâm trạng không vui của Tuyền và của anh em công nhân làm tôi ngần ngại. Sau khi uống cà phê với Dũng. Kha, có Phương vừa từ Sài G̣n xuống và cả Tuyền, tôi lên lại Sài G̣n!

Thứ bảy đến thật nhanh, Phương ghé nhà cho tôi biết là Tuyền muốn gặp tôi ở xưởng chiều thứ bảy này. Tôi nh́n đồng hồ, đă hơn 06 giờ chiều. Cũng rán về thôi, một linh cảm bất an cứ ngồn ngộn trong ḷng!

Vừa đạp xe vừa nghĩ ngợi. Có chuyên ǵ xảy ra được đây. Tôi nhớ lại câu chuyện của Hợp Tác Xă Mành trúc ở ngoài quê khi các Soeur Ḍng thánh Phao Lô ở đó vận động bên ṭa Giám Mục và các nơi, tổ chức nên một xưởng sản xuất mành trúc, tạo công ăn việc làm cho các tu sĩ của Ḍng cùng một số Thanh nữ ở địa phương. Nông dân th́ đi rừng khai thác trúc về bán lại cho xưởng. Từ nhiều khó khăn ban đầu, ba bốn năm sau th́ h́nh thành và sản xuất được hàng đem bán. Địa Phương đă đưa người vào nắm quyền, gọi là chủ nhiệm. Soeur trông coi công việc chính và giao dịch bị làm kiểm điểm lên xuống huyện nhiều lần…Rồi lấy cớ đă già không cho làm việc nữa! Một HTX Mây-Tre-Trúc ra đời không c̣n dính dàng ǵ đến Ḍng Phao Lô, nơi mà từ đó cơ sở này ra đời!

Cái chết ngoắc ngoải của HTX này tôi đă chứng kiến trước khi vào Sài G̣n…

Hay là ván bài này cũng đang xảy ra với Xí nghiệp rượu Gin?!

Gặp nhau tối hôm ấy, nỗi lo lắng về xưởng bị quốc doanh không làm cho Tuyền buồn lắm, mà là chuyện ba củaTruyền, chú Vàng và các chú bác lo lắng với câu nói làm tuyệt vọng mọi người từ miệng ông Bí Thư Tỉnh B́nh Dương:

- Nợ máu của các anh lớn lắm, cải tạo một hai tháng không nghĩa lư ǵ…Thế nên các anh cần thành khẩn, nhiệt t́nh cộng tác với các cấp địa phương…

Bày tám năm nay không nhắc ǵ đến chuyện cải tạo, nợ máu…nay nghe như thế, không ai khỏi lo lắng đến mất ăn mất ngủ. Mọi người gầy xọp đi trong chỉ mấy ngày!!!

Tuyền gầy và buồn bă như người bệnh, tối đến, trên bồn lọc nước cao, Tuyền khóc thật nhiều, tiếng khóc rấm rứt như se ḷng tôi. Tôi ôm Tuyền bằng hai tay không nói. Hôn những nụ hôn lên đôi mắt sũng nước, vẫn không linh cảm được chuyện chia tay! Cuối cùng Tuyền nói trong nghẹn ngào:

- Ba tính chuyện vượt biên anh ạ!

Tôi buông ṿng tay ôm, đặt hai tay lên vai Tuyền.

- Sao không tạm thời chấp nhận cho họ quản lư xưởng rồi tính sau?!

- Ba nói có thể họ sẽ bắt đi cải tạo lại, rồi đưa người thay thế hết, họ sẽ trừ ba ra v́ khó có người thay thế khâu kỷ thuật. Nhưng bác Ḥa quyết định ra đi, ba theo bác Ḥa!

- Bao lâu nữa?

Tuyền lắc đầu.

- Em không biết!

Chuyện vượt biên bằng tàu, những năm này rất khó khăn. Từ trên bờ cho đến trên biển và cả những trại tập trung chờ các nước bảo lănh!

Cái cảm giác sợ hăi lại bất chợt ập đến với tôi. Từ dạo lênh đênh trên chiếc tàu năm đó, sự sợ hăi như đă thường trực trong ḷng tôi mỗi khi nghe đến biển.

Sống trong thời điểm này, không ai không nghĩ đến chuyện t́m cách ra đi. Nhất là những thanh niên nhẹ nhàng ít gánh nặng như tôi. Nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ đến chuyện phải đi bằng đường biển.

Sau 30/4/1975. Tôi cùng một anh bạn xin phép Ủy Ban Quân Quản đi t́m thân nhân. Vợ và con anh ta cùng gia đ́nh bên vợ đều lên tàu mà Linh mục hướng dẩn xứ chúng tôi xin ṭa Đại sứ Mỹ đưa dân vùng tôi ở rời Việt Nam. Cha quá ngao ngán v́ đă chạy từ Quảng Trị vào trong này lánh nạn vẫn chưa yên…Tàu đến Hải phận Quốc tế th́ nghe đâu có một cuộc điện thoại gọi cho Linh mục: “Sài g̣n chưa mất mà cha.” Vốn không mặn mà ǵ với người Mỹ, Ngài tự ái gọi xin ngay hai chiếc tàu của Korea ( Đại Hàn) rồi quay tàu vào Phú Quốc chờ…

Tàu Korea đến các nơi như Long Hải, Vũng Tàu nhưng không có dân và Linh Mục. Họ cũng vớt lên tàu một số dân tứ xứ có một vài gia đ́nh c̣n kẹt lại v́ nhiều lư do…Tin Sài G̣n thất thủ đến khi họ ra khơi v́ chẳng biết phải làm ǵ, họ cứ tưởng là Cha đă đưa dân dến đảo Guam nên cho tàu đến đó, đâu biết rằng toàn bộ dân và Linh mục vẫn đang ở Trường An Thới, Phú Quốc chờ tàu trong tuyệt vọng!

Đến Rạch Giá chừng 10 giờ đêm, hai chúng tôi xin được quá giang ra Phú Quốc trên một chiếc ghe đánh cá lớn. Ngồi trong khoang với tâm trạng an toàn, chúng tôi vui cùng các ngư dân Phú Quốc đi buôn bán trở về.

Hai ngày sau, khi đă gặp thân nhân, tôi trở lại Rạch Giá bằng chiếc ghe loại nhỏ…Ghe đánh cá, chủ ghe tham lam cho lên ghe nhiều người quá. Đi khoảng một hai giờ th́ nghe nhốn nháo là có tàu Khờ me đàng xa! Mọi người lâm râm cầu nguyện, Lạy Phật, Gọi Chúa!!! Tôi nh́n mạn thuyền cách mặt nước chỉ ba lóng tay mà sợ hăi, ghe chạy mà như vẫn đứng yên một chỗ! Sợ từ đàng trước, sợ từ trong thuyền! Chưa nói đến bọn Khờ me tàn bạo mà tiếng đồn nghe lâu nay…Nếu thuyền có sóng to, mạnh một chút thôi. Lắc lư một chút thôi cũng có thể bị ch́m! Xung quanh mênh mông biển khơi, con thuyền cô đơn cùng với số phận của bao nhiêu con người chỉ c̣n biết cầu mong vào Trời Phật, Thánh Thần! Chuyện sống sót giữa biển khơi như thế này thật hy hữu!

Ôm chặt Tuyền trong ṿng tay, tôi hy vọng bác Ḥa và gia đ́nh Tuyền không đi trên những chiếc ghe như thế!

Hôm đó, chúng tôi ngồi suốt đêm bên nhau. Tôi dự tính ngày mai chúa nhật sẽ ở lại thêm một ngày nữa với Tuyền. Nhưng sáng ra, Kha từ Sài xuống thật sớm, th́ thầm với Tuyền cùng mấy người nữa trong gia đ́nh, chuẩn bị lên Sài G̣n bằng chiếc xe Toyota cũ của bác Ḥa.

Tôi lẫn Tuyền bàng hoàng. Nụ hôn cuối vội vàng sau căn pḥng nhỏ của dăy lên men, tưởng chỉ là phút tạm biệt, chia tay cho một chuyến đi xa …Tôi nói với Tuyền, giọng nghèn nghẹn:

- Anh sẽ t́m cách qua bên đó với em.

Đâu ngờ rằng dó là lần vĩnh biệt. Chiếc tàu của gia đ́nh bác Ḥa đến được Bidong. Chiếc có gia đ́nh Tuyền không đến được bến bờ nào, nó im ĺm đâu đó trong ḷng đại dương mênh mông!

Hai năm nghe ngóng chờ tin, tôi loay hoay t́m đường đi bộ qua ngă Campuchia, nhưng hai lần đều thất bại.

Có những lúc thật buồn, ḷng tràn ngập nhớ thương, tôi đưa ngón tay trỏ sờ lên môi ḿnh gọi khẽ:

- Tuyền ơi!


Sàig̣n, 03 tháng 5.năm 2017,

Trạch An-Trần Hữu Hội.
 

( Xem lại phần 2 - Khốn khổ phim Liên Xô)
( C̣n tiếp phần 4. Cải tạo Nhiếp ảnh.)


 

art2all. net