TRẦN DZẠ LỮ

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

PHẦN 14 - Ở QUY NHƠN

TRƯƠNG VĂN DÂN, NHÀ VĂN GIÀU TÂM CẢM
 

Khi từ Ý về VN năm 2010 Trương Văn Dân có tìm thăm tôi. Được biết Dân là người xứ Nẫu qua Ý du học về Hóa và Công Nghệ. Tốt nghiệp lấy bằng tiến sĩ và lấy vợ Ý. Chị Elena cũng là tiến sĩ ngôn ngữ, văn chương và đang nghiên cứu về văn hóa VN. Tôi được cái hân hạnh là Dân đưa tôi xem trước bản thảo tiểu thuyết BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA vừa hoàn tất và mong góp ý. Bản thảo như một ma lực, có sức hút kỳ lạ. Tôi đọc liền tại nơi đang làm việc. Tôi xúc động và nói với Dân:” Rất ok. Một tiểu thuyết luận đề đương đại. Bạn chỉ cần chỉnh sửa một vài chỗ để chỉn chu hơn thôi. Có lẽ bạn nên gặp và đưa bản thảo cho nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đọc và góp ý cho chắc cú. ” Một năm sau 2011, tiểu thuyết BTNDM ra mắt bạn đọc có bài giới thiệu của nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên. Rồi sau đó nhiều người đọc và cảm thụ cuốn tiểu thuyết này trên báo chí và trên mạng. Tôi vui cùng Dân và tôi nghĩ sự thành công đó là bước ngoặt để bạn tiếp tục những trang viết sau “bùng nổ” và sâu lắng hơn nữa. Đọc lại cuốn tiểu thuyết in đẹp, còn thơm mùi giấy tôi chạnh lòng và thương cảm nhân vật Gấm, trăn trở, dằn vặt với số phận và tình yêu. Cuối cùng nàng giã từ trần thế mang theo một tình yêu vĩnh cữu xuống tuyền đài…Tiểu thuyết kiến tôi nhớ “Uyên Ương Gãy Cánh” của K. GiBran. Cảm xúc bay bổng và tôi đã cảm tác bài thơ:

Trần Dzạ Lữ
( Cảm đề tiểu thuyết Bàn Tay Nhỏ Dưới Mưa của nhà văn
Trương Văn Dân )
BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA

Em che trời không nổi
Nhưng che anh vồi vội
Trong tình yêu thật thà…

Bao nhiêu tháng ngày qua
Đời cho em cay đắng
Bệnh tật và thiết tha
Nuôi tình anh để sống !

Và em không để sổng
Bóng hình anh, anh ơi
Định Mệnh đã an bài
Dù yêu trong nước mắt…

Bàn tay nhỏ sắp mất
Địa đàng ngái ngút xa
Nhưng tim em vẫn muốn
Cùng tim anh giao hòa…

Một khắc thôi cũng đủ
Địa chấn tình bừng lên
Cho nhau đi, anh nhé
Uống từng giọt cường toan !

Phút cuối em gọi chàng
Như là thiên thu gọi
Người tình yêu dấu hỡi
Đừng bỏ em nghe anh !

Bàn tay nhỏ thanh thanh
Che trời mưa không nổi
Nhưng lại rất hồi hổi
Khi nắm bàn tay anh…

Trần Dzạ Lữ

Trương Văn Dân và Elena là một cặp trời sinh thật ngộ. Cô dâu Ý về VN làm vợ. Chịu khó chịu thương học hỏi phong tục tập quán của quê chồng. Nghe kể chị Elena đã từng tắm cho mẹ chồng một cách rất chăm chút yêu thương như mẹ sinh ra mình vậy. Tôi vô cùng ngưỡng mộ. Hành động này khiến tôi nhớ đến mấy câu thơ của Xuân Quỳnh:

Mẹ là mẹ sinh ra anh
Bây giờ là mẹ chúng mình đấy thôi.

Thỉnh thoảng tôi cũng gặp gỡ hai bạn ấy ở những cuộc hội ngộ của tạp chí Quán Văn do anh Nguyên Minh chủ biên. Trương Văn Dân có khi trầm tư nhưng chị Elena lúc nào cũng tươi mươi với nụ cười đôn hậu và thân thiện. .

Bàn Tay NHỏ DƯỚI Mưa của Trương Văn Dân là tiểu thuyết đương đại khiến giới phê bình và bạn đọc rất quan tâm. Tôi trích dẫn dưới đây là một bài viết hay của một bạn đọc ở Nha Trang:

BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA
ĐỒNG CẢM, TRÂN TRỌNG VÀ YÊU THƯƠNG
LÊ THỊ THANH XUÂN

Ngày đang khép lại. Trăng treo ngoài cửa sổ, chiếu sáng cả một vùng quê hoang vu, đẹp lạ. Và cũng là lúc tôi đọc xong một tiểu thuyết. Gấp sách lại, hơi chút suy tư. Phải chăng tác giả đã nói hộ mình? Thấp thoáng một phần đời của tôi? Nghĩ cũng lạ, có phải là duyên ? Tôi đến với tiểu thuyết này rất tình cờ. Hôm đó đang lang thang trên phây, thoáng thấy tường nhà bạn có treo stt giới thiệu sách, tôi tò mò đọc thấy là lạ, rồi đọc luôn vài đoạn trích, sao mà thích quá. Sau đó inbox tìm kiếm. Chẳng thấy đâu. Chưa bỏ cuộc, hôm sau tôi tức tốc vượt mười tám cây số lục lọi trong các nhà sách vẫn không có. Hôm sau nữa, lại cầu may. Vui mừng vì ở nhà sách Phương Nam chỉ còn mỗi một quyển BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA của nhà văn Trương Văn Dân.

Cầm trên tay quyển tiểu thuyết mà mình đã cố công tìm kiếm. Đọc xong lại muốn đọc lại. Nói thật, ban đầu tôi định bụng gấp sách, cảm giác bực bội chiếm lấy tôi. Thật ra tôi cũng như bao phụ nữ khác, khao khát yêu và được yêu nhưng tuyệt nhiên không bi lụy. Ở đây điều tôi muốn nói, nhân vật Gấm lúc đầu hiện lên trong tôi sao mà khó chịu quá. Cứ quanh quẩn điệp khúc "anh ơi, anh à". Theo tôi, Gấm quá ngưỡng mộ và thần tượng "anh" hết cỡ. Nào là "Anh ơi, anh đến bất ngờ và cao lớn quá". Tâng bốc. Còn nữa "Anh làm em hạnh phúc và xáo trộn tâm tư biết bao. " Vân vân và vân vân. Đọc đến đây, tôi bỏ sách xuống và đứng dậy với tiếng thở dài. Lát sau ngẫm lại, những đoạn trích hay lắm cơ mà. Vả lại, không phải tự nhiên BTNDM lại được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, nhà phê bình văn học quan tâm và viết bài nhận định. Một tác phẩm ít được giới thiệu trên báo còn tác giả cũng không phải là người nổi tiếng, thế mà đến nay có gần 30 bài cảm nhận, giới thiệu và nhận định.

Thế là tôi lại cầm sách. Đọc và đọc, từ trang này sang trang khác, chợt nhận ra thân phận khổ đau của người phụ nữ càng hiện ra rõ nét. Nhà văn Trương Văn Dân với trái tim nhân hậu. Ông đã xây dựng nhân vật Gấm, tuy đã hai lần thất bại trong hôn nhân nhưng cuối cùng vẫn có được một tình yêu thật đẹp : “Chúng tôi yêu nhau như hai dòng suối hòa lẫn vào nhau, biến thành một dòng sông êm đềm có chung dòng chảy. ” (374). Thiết nghĩ, đến hai lần đổ vỡ, ắt hẳn phải gánh chịu hệ lụy mà thời gian không thể nào xóa trôi và nỗi đau dù muốn dù không cũng hằn sâu vào tâm thức. Bởi vậy, ai đã từng trải qua làm sao đủ lòng tin, đủ can đảm lại tìm kiếm hạnh phúc lứa đôi? Thậm chí có ước ao được vài phút bình an, hạnh phúc cũng còn chưa dám! Còn nàng… ngay cả lúc bệnh tật vẫn được anh quý mến, trân trọng và yêu thương: " Cả hai cùng im lặng, nhìn sâu trong mắt nhau. Gương mặt đẹp như ngọc của nàng phảng phất bóng mây của quá khứ khổ đau và cô độc. ". Được người mình yêu thấy mình “đẹp như ngọc” khi nằm trên giường bệnh là điều ít thấy. Nên có lẽ vì thế mà nàng trân trọng và yêu thương anh đến nỗi “em có thể chết cho anh sống “ (374) thì tuy có thể hơi cường điệu nhưng với một người tình như vậy cũng là xứng đáng. Mấy ai có thể thích ở bên cạnh mình trong lúc bệnh, tóc tai rối bù, quần áo nhăn nheo, không trang điểm, thậm chí ở thời khắc nằm hôn mê và sắp giã từ trần thế vẫn được anh trân trọng: " … hình ảnh làm tôi xúc động nhất là lúc Gấm trở mình, hai bàn tay vòng lại trên tấm drap trắng, những ngón tay dài và thon thả, chỉ đủ mảnh dẻ để vuốt ve những người nàng yêu dấu và quá yếu đuối để giữ chặt những gì nàng xứng đáng có được sau nhiều phen phấn đấu. Nàng sắp bị truất quyền sống. Và hưởng hạnh phúc. " Và hạnh phúc dâng tràn trong cuộc ái ân cuối cùng của hai người mà nàng đã dâng hiến thật si mê và mãnh liệt "Bất giác Gấm vươn tay, choàng lên cổ tôi rồi vít chặt vai tôi kéo xuống giường, ép chặt bộ ngực nóng hổi vào người tôi, lần tìm làn môi của tôi để trút lên nụ hôn thẳm sâu đến ngạt thở. Tôi cảm nhận toàn thân Gấm nóng hực như một lò than. Tưởng sốt, định hỏi thì Gấm bịt miệng tôi, nói khẽ:"Không sao, em khỏe. Người em nóng vì cháy bỏng tình yêu. " Và giây phút họ có nhau và cũng là phút họ sắp mất nhau, bùng lên dữ dội "Tôi mơn man xoa bóp từng vùng da thịt nóng hổi của nàng đang căng mọng bởi sự va chạm của hai thân xác, ôm nhau lăn lộn trên giường, như điên như dại, hôn nhau mà như cắn vào bất cứ phần nào trên da thịt. Gấm áp mũi vào má tôi hít hít. "Em run quá. Ôm em đi!" Tôi ôm chầm lấy nàng. Siết mạnh. Người chúng tôi ẩm ướt như vừa tắm, chỉ vừa chặm, chưa lau. Mùi mồ hôi mang đầy nữ tính hòa lẫn với mùi nam tính xông vào khứu giác, tác dụng như một thùng dầu lửa đổ vào đống than hồng. Ngọn lửa phựt lên, réo rít. Sức nóng làm cả hai mê lịm đi. . . rồi cùng mở bung hết ngọn nguồn cảm xúc. ” “…Trong phút giao hòa ấy, chúng tôi tưởng như chỉ còn lại một hình hài duy nhất. Hai xác thân từ tiền kiếp bị chia lìa giờ hòa làm một, xác thịt quay cuồng trong bão tố, nạp nguồn nhiên liệu từ ngọn lửa tràn đầy của khát vọng…” (395) “Thể chất, nội thân ngoại vật, âm dương đều hòa hợp. " Tình yêu họ như ngọn đuốc bùng lên, sáng rực….

Đọc lại những đoạn ấy tôi mới hiểu được tình yêu mà cô ta dành cho người đàn ông cả đời mình khao khát. …“anh đến, chẳng những chỉ lối mà còn nắm tay tôi dắt lên cõi thiên đường, đóng lại cánh cửa thông ra địa ngục”. Cô ngưỡng mộ và thần tượng anh cũng phải vì thời gian quen nhau, anh đã giúp cô nâng cao kiến thức, được anh yêu thương, chiều chuộng, đồng cảm và tôn trọng… Một điều rất hiếm thấy trong các tác phẩm văn học hay trong suy nghĩ của người đàn ông VN. Hãy nghe anh nói về tình yêu và sự trân trọng của anh dành cho nàng. “nhờ có em mà anh biết tình yêu chân thành này là có thật. ” Hay cảm xúc khi nhìn nàng quằn quại: “nhìn nỗi đau của Gấm tôi còn đau đớn hơn nỗi đau của chính mình” (376) và sau khi nàng chết anh cô đơn, lạc lõng “kinh hãi, nghĩ đến con thuyền neo bến mà không còn kẻ sang sông” ( 408) rồi mất cả lẽ sống “tôi sẽ sống cho ai và để làm gì? (390). Vũ trụ trước mắt anh khi Gấm mất : “ Thế giới bừng lên rồi chìm trong màn đêm đen kịt, chỉ có một tia sáng duy nhất là từ trái tim tôi cháy bùng như ngọn đuốc, bay vút lên trời, quán chiếu vũ trụ này trong một nỗi đau vô cùng, vô tận. ”.

Ông đã lên tiếng đấu tranh bênh vực phụ nữ chúng tôi. Và chúng tôi, những người phụ nữ luôn bị thiệt thòi, phải chịu rất nhiều áp lực từ trong gia đình ra đến ngoài xã hội, chỉ biết hy sinh và hy sinh. Thế mà, nhỡ người phụ nữ mắc phải sai lầm, lập tức hứng chịu cơn bão dư luận xã hội o ép không chừng tìm đến cái chết để buông xuôi tất cả.

Xã hội áp đặt phụ nữ chúng tôi bao điều thua thiệt, và ban cho chúng tôi viên thuốc độc, an thần, đắng ngắt nhưng được bọc đường : đức hy sinh! Mà ở đâu có người hy sinh là có kẻ lợi dụng…

Vâng, là phụ nữ tôi xin vòng tay cám ơn nhà văn Trương văn Dân, phải chăng ông xây dựng nhân vật Gấm là muốn ban cho những người phụ nữ dang dở, bất hạnh một ân huệ được sống hạnh phúc trong hoàn cảnh vô cùng bi đát. “Nếu sự hòa hợp về giới tính và tâm hồn…là đỉnh điểm của những gì mà con người có thể nhận được trong cuộc tồn sinh” ( trang 12) thì ông đã ban phát cho người đàn bà tên Gấm ấy có được trong suốt thời gian bên người đàn ông cuối cùng của đời mình. Để nhắm mắt ra đi trong một sự ly biệt thật tuyệt vời. Hỏi mấy ai trong đời được sống hạnh phúc và chết bình an? Sau khi tận hiến cả si mê lẫn yêu thương cho người mình yêu nàng thanh thản đoạn tuyệt cuộc đời sóng gió và bi lụy của mình. Đó là cái chết quá xứng đáng cho một tình yêu như vậy.

Một cái chết tuyệt đẹp và xưa nay chưa từng có!

Trong tiểu thuyết BTNDM bi kịch của đời Gấm theo tôi cũng chính là bi kịch của phận người, nằm trong bi kịch của đất nước, của hệ quả chiến tranh và sự lôi cuốn vào một thế giới tàn ác cùng những lệ lụy và mặt trái của toàn cầu hóa. Ô nhiễm nước, không khí, thức ăn nhiễm độc, tâm hồn con người bệnh hoạn vì lòng tham. Mà lòng tham “hiện đại” lại được phương tiện tối tân nhân lên gấp nhiều lần sức mạnh hủy diệt để tạo nên một thế giới mà “không phải quỷ dữ quyến rũ con người làm điều ác mà chính quỷ mới là kẻ bị loài người dẫn dắt vào tội lỗi”(379) vì con người chỉ quan tâm đến các kỹ năng để phát triển lòng tham. . . Trái tim nhân ái rách nát của nàng không thể sống tiếp trong thế giới đen đúa ấy.

Viết lên những hàng chữ này tôi chỉ muốn ghi lại cảm nhận của một người đọc, một người yêu văn chương, muốn chia sẻ với những bạn đã đọc và giới thiệu đến những người sẽ đọc. Tôi không có tham vọng “phê bình” mà chỉ muốn bày tỏ sự đồng cảm với tác giả về quan niệm sống trong tác phẩm. Dĩ nhiên trong tiểu thuyết BTNDM tác giả còn đề cập đến nhiều điều mà có lẽ một độc giả bình thường như tôi chưa nắm bắt được.

Tuy nhiên với cảm nhận chủ quan của tôi thì BTNDM là một tiểu thuyết hay. Trương Văn Dân là một nhà văn có trái tim nhân hậu. Và những trang viết đầy tính nhân văn của ông đã để lại trong tôi rất nhiều cảm xúc và ấn tượng.

Nha Trang 7-2016
Lê thị Thanh Xuân

Không chỉ viết mà anh còn dịch cùng với chị Elena nhiều bài rất “thoát” và sâu sắc nữa. Tôi tin cặp đôi này vẫn tiếp tục cuộc hành trình không không mệt mỏi, không biên giới của văn chương. Đam mê chính là ngọn lửa tuyệt vời nhất của mỗi một đời người khi đã hướng tới Chân –Thiện- Mỹ.

NGUYỄN KIM TIẾN, NGƯỜI EM ĐÁNG QUÝ CỦA XỨ NẪU

Tôi quen biết Nguyễn Kim Tiến thật tình cờ và như một sự gắn kết giữa 2 tâm hồn thơ ca. Số là Thư Quán Bản THảo số 32 ra số đặc biệt giới thiệu tập thơ đầu tay của tôi: HÁT DẠO BÊN TRỜI với những bài viết trang trọng của những người có danh tiếng viết về thơ và đời tôi. Tiến đọc được và thích bài thơ “Ở Chợ” của tôi nên cảm tác ngay bài thơ “CHợ Đời” nhưng chẳng biết tôi ở đâu để liên lạc. Một thời gian dài sau đó Tiến dò la và biết tôi quen Khê Kinh Kha. Thế là cô ấy nhờ KKK chuyển giúp e-mail đến tôi. Nhận E-mail tôi đọc mà rưng rưng. Hạnh phúc của người viết chính là sự đồng cảm này đây:

Kính gởi nhà thơ Trần Dzạ Lữ,

Rất tình cờ và cũng là lần đầu tiên đọc thơ của ông trong tạp chí Thư Quán Bản Thảo tập 32 tháng 8 năm 2008. Qua những bài viết về ông của nhiều tác giả, và qua những bài thơ được trích ra từ tập thơ” Hát Dạo Bên Trời” của ông, nhất là bài thơ “Ở Chợ”, Tiến đã rất xúc động và cảm tác bài thơ” Chợ đời”. Tiến muốn tặng ông như là một chia xẻ với thơ ông. Hy vọng là ông không lấy làm phiền lòng. Tiến không biết địa chỉ của ông, nên Tiến không gởi trực tiếp đến ông được. Tiến xin phép nhờ ông Kinh Kha chuyển đến ông.
Mong ông có những ngày vui và an lành.

Nguyễn thị Kim-Tiến
Chợ Đời
(Tặng TDL)

Ông ở chợ
Em đây cũng ở chợ
Chợ nơi em
Có giống chợ nơi ông

Cũng dập dìu kẻ ngược người xuôi
Cũng hau háu mắt la mày lét
Cũng bon chen vấ t vã sớm hôm
Cũng lọc lừa trên dưới khác chi

Ông ở chợ
Em đây cũng ở chợ
Chợ quê cha
Hay chợ quê con

Cũng đói rách xác xơ chợ nghĩa
Cũng hàm oan miệng lưỡi không xương
Cũng trăm ngã cù bơ cù bất
Cũng khó khăn sống kiếp làm người

Ông ở chợ đời
Em ở chợ trần gian
Trần truồng chợ thịt với da
Sao manh áo vá hoài không kín

Sao mảnh hồn vá mãi vẫn đau

Ông ở chợ nào
Cho em ở với
Chợ sớm hôm
Chợ chiều tà
Chợ chữ nghĩa
Chợ tiền
Chợ bạc
Sao chợ nào cũng giống như nhau

KTN
Ngày 10 tháng 9 năm 2008
( Cảm tác từ bài thơ” Ở chợ” của Trần Dzạ Lữ)

Khi đọc E-mail, bạn tôi đến chơi và nhìn thấy nói: Chết rồi! ”Ông ở chợ nào cho em ở với.” Nàng mết ! Tôi trả lời: Đừng có mà tàm xàm ! Đây là thơ. Là một tâm hồn ở với một tâm hồn trong cõi thơ ca…Còn đời thật không có đâu! Tôi còn nói thêm với bạn ấy: Tui có cô bạn gái làm thơ. Chỉ một chấm li ti cảm xúc cô ấy đã thi vị hóa và thăng hoa thành một đại dương tình cảm…Nếu cứ tin là thật thì “húp cháo rùa” mà thôi. Chỉ những tay khờ khạo nhưng háu gái mới bị nàng cho “đi tàu bay giấy “ qua cửa chat.

Từ đây e-mail qua lại và chúng tôi thân nhau như anh em ruột thịt. Mọi vui buồn cuộc sống đều được thẳng thắng chia sẻ với nhau không chút ngại ngần. Cuộc đời của Tiến không mấy êm ả đâu. Nhỏ chỉ ham đọc sách và học hành. Không hề biết tuổi dậy thì của mình ra sao. Lớn lên đỗ đạt và thành cô giáo một thời gian ngắn rồi lại vượt biển giữa bao nguy nan rập rình…Cái may mắn cuối cùng là làm việc cho một công ty ở Mỹ. Có chồng và con cái hạnh phúc( chồng Tiến là đồng hương với tôi, có lần 2 vợ chồng về VN, chồng Tiến đã để Tiến và tôi cà phê nói chuyện tự nhiên rồi bạn đi nơi khác. Cho dù tôi là người nghiêm túc, với người khác không được vậy đâu. Lộc, chồng Tiến thật hiểu biết và tế nhị làm sao ! )Chúng tôi trò chuyện với nhau rất tâm đắc nhưng có khi cũng dễ phật lòng bởi ý tưởng phá cách lục bát của cô. Song tranh luận rồi thôi. Tình anh em vẫn bền vững. Tiến có về VN mấy lần. Lần nào Tiến cũng gặp tôi để cà phê và trò chuyện. Khi nghe cô kể về thời “không tuổi dậy thì của mình” tôi xúc động và đã thành thơ:

THƠ TRẦN DZẠ LỮ
GỬI MỘT NGƯỜI KHÔNG TUỔI DẬY THÌ

Nghe nói em không tuổi dậy thì
Một thời lửa đạn phải xa quê
Lao lên thành phố sầu ngơ ngác
Cơm áo ăn mòn thân Quý Phi…

Tôi cũng như em- có khác gì
Một thời nhiễu loạn phải ra đi
Vẹt gót giang hồ, thân tứ chiến
Quê nhà hun hút bóng sơn khê !

Đêm đêm nằm mộng người tri kỷ
Chỉ thấy sương khuya trắng mái đầu
Gõ nón cầm canh, đời nhợt nhạt
Mơ hồ ngựa hí chốn thương đau

Thôi cứ xem như người chiến quốc
Trở về quên hết chuyện binh đao
Rót rượu mời em người xuân nữ
Cạn chén tương phùng đến… kiếp sau !

Trần Dzạ Lữ

Thơ Nguyễn Kim Tiến

ĐIỆU BUỒN SANG SÔNG

Em treo trên sợi nhớ
Một tiếng lòng đã cũ
Em treo trên sợi buồn
Một khúc nhạc mến thương

Em tan chảy vào thơ
Một chiều thu sương khói
Em thành con ếch nhỏ
Rớt trong lòng giếng sâu

Em treo ngược cành cây
Một cọng buồn đã uá
Em treo phiá trái - sầu
Một nhánh lá rong rêu

Em thả hồn mênh mông
Một đêm buồn tiễn biệt
Em thành con sáo nhỏ
Hót điệu buồn sang sông

Nguyễn Kim Tiến
23 tháng 9 năm 2013

Hằng Nga Ơi! Anh Làm Cuội Trăm Năm
Tặng chị Yến và anh THT

Từng giọt mồ hôi em miệt mài nhỏ xuống
Khi em tập ngồi
tập đứng
tập đi
Anh muốn hứng, tưới vào trái tim anh khô héo

Từng cái trở mình em quằn quoại rên la
Anh cúi mặt nhìn xuống lòng ngực mình rỉ máu

Từng ngón tay anh mân mê nửa thân em tê dại
Anh lặng người, con dốc đời ơi!

Từng lời cầu xin một phép lạ nào rơi
Trên cánh tay em
Trên ngón chân em
Để khi em ngồi
Để khi em đứng
Để khi em đi
Em không phải nhăn mày nhíu mặt
Em không phải nuốt ngược vào trong
Giọt nước mắt thương em
Giọt nước mắt thương anh

Em ơi em!
Mỗi sáng anh nhìn em
Đang giấc ngủ say
Anh thấy vầng dương
Chiếu thẳng vào trái tim em
Rọi sâu vào trái tim anh
Sưởi ấm đôi ta

Lửa cuả sự sống
Lửa của niềm tin
Lửa của tình yêu thương
Đang cuồn cuồn chảy
Như nham thạch từ lòng đất nóng

Từng giọt cà phê đen nhỏ xuống
Giọt đắng giọt nồng anh uống cạn dùm em

Đêm anh thức nghe em nằm trăn trở
Đêm anh nằm nghe hơi thở em buông
Đêm thật dài con trăng đà xuống thấp
Hằng Nga ơi! Anh làm Cuội trăm năm

Nguyễn Kim Tiến
11 tháng 9 năm 2013

Không chỉ làm thơ Tiến còn viết truyện ngắn và tạp văn. Viết như một nhu cầu giải tỏa chứ cô không màng danh lợi. Thích bài viết sau đây khi cô bị tai nạn có người bạn viết thư tay an ủi, động viên:

Cảm Ơn Đời
“Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy
Ta có thêm ngày nữa để yêu thương”

Tôi đã từng nghe hai câu thơ này, nghe như một lời cảm tạ ơn đời, cảm tạ ơn trên. Nghe như một mừng rỡ khi mở mắt ra vẫn còn nhìn thấy ánh sáng xuyên qua rèm cửa, nhảy múa cùng với những cơn gió đầu ngày đang vờn trên lá, đang giỡn trên cây. Nghe như những lời thánh ca ngợi khen Thiên chúa đang cứu rỗi đời người. Nghe như những lời Phật dạy, hãy sống ở giây phút hiện tại, đi biết là đi, đứng biết là đứng, thở biết là thở, ăn biết là ăn…. Nghe như những tiếng ríu rít của những chú chim đang trao cho nhau những lời chúc mừng vẫn còn thêm ngày nữa để tự do thoả thích bay nhảy trong bầu trời nắng ấm!

Tôi đã từng mượn những dòng chữ này để viết cho bạn bè như một lời nhắn nhủ, một xẻ chia cảm tạ đất trời. Tôi đã từng lập đi lập lại từng chữ từng lời khi bỗng dưng thấy mình may mắn. Nhưng thật sự mới đây, tôi mới thấm thía hơn hai câu thơ này. Tôi để ý mỗi sớm mai hơn, tôi nhìn bình minh ở cuối chân trời một màu đỏ ối trải dài như lụa, rực rỡ sắc màu như những bức tranh với những gam màu nóng bỏng mong đợi một ngày mới rạng ngời hơn. Những hàng cây trơ trụi lá, khẳng khiu, đen đuá không ngờ lại là những chấm phá làm bức tranh yêu kiều lãng đãng hơn. Và tôi nghe như lời thì thầm nhắc nhở, để mỗi sớm mai thức dậy, nắng trong tôi là những nốt nhạc bay bỗng trong không gian nhưng lại chìm lắng trong hồn với những nốt nhạc trầm buồn, man mác, dịu êm.

Và đặc biệt, mới đây tôi nhận được lá thư thật dài, viết tay của bạn PMH gửi lên từ LA, cuối thư bạn cũng mượn hai câu này để nhắn nhủ với tôi. Cả hai đã nhiều năm tháng không liên lạc với nhau, sao bất ngờ lại có cùng những cảm nhận như nhau trong lúc này. Thật là một bất ngờ kỳ diệu!

H viết “Hãy vui lên T. ơi, chỉ là một chút tai nạn để mình thấy quí cuộc đời hơn và thấm thiá hơn câu:

Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy
Ta có thêm ngày nữa để yêu thương

Đọc xong, nước mắt chạy quanh. Một người bạn đã nhiều năm không gặp, bỗng nhiên chữ nghĩa được viết thành hàng trên hai trang giấy gửi đến tôi vào những ngày tôi hụt hẩng lao đao. Đặc biệt là lá thư đã được viết tay. Ôi! cầm bì thư, mân mê từng góc cạnh, bên trái là tên người gửi, bên phải là con tem đã được đóng dấu và ở giữa là địa chỉ người nhận. Một cảm nhận thật ngọt ngào tràn ngập, êm ái làm mềm trái tim tôi.

Lần này, tôi vui mừng sung sướng mở ra đọc ngay. Bỗng nhiên chiều nay, tôi đã không có cái hững hờ thường ngày khi nhận được thư, những lá thư chỉ toàn là thư quảng cáo và thư đòi nợ. Ôi! những dòng chữ viết tay đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp đọc. Đã lâu lắm rồi! Lâu lắm rồi!

Thế là tôi say sưa đọc, đọc đi – đọc lại, ngắm nghiá từng con chữ. Có chỗ thẳng hàng; có chỗ lên – chỗ xuống; chỗ cao – chỗ thấp. Đôi khi phải đoán mới hiểu, vậy mà sao nó lại cuốn hút tôi vô cùng. Có phải vì hai trang giấy? Hai trang giấy! Đến những hai trang chằng chịt chữ nghĩa mà bạn đã chịu khó viết trong thời buổi ai cũng gõ trên bàn phím hay vì hai câu thơ trên cho tôi nhận thấy rằng bạn đang cảm nhận được nỗi lòng của tôi! Và hai trang giấy nhoà đi vì những giọt nước mắt!

Đã ba mươi năm xa nhà, đã nhiều năm gõ chữ nghĩa trên bàn phiếm, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn còn cảm giác sung sướng khi nhận được thư viết tay từ ông phát thư hay những lúc tôi trải lòng trên những trang giấy gửi đến người thân. Có lúc tôi nắn nót, có lúc tôi lười biếng thả lỏng ngón tay, chữ còn chữ mất, có lúc chữ nghĩa tôi như những cánh bướm vờn quanh, rồi ngồi đọc đi đọc lại, rồi gấp đôi, gấp ba cẩn thận bỏ vào phong bì, dùng lưỡi thấm ướt dán con tem lên phiá góc phải. Vị mặn mặn của keo thấm vào đầu lưỡi quen quen mang quá khứ về. Một cảm giác thích thú dịu dàng len lõi trong tôi. Cầm bì thư trên tay, đi một vòng ra thùng thư, nhìn trời, nhìn đất, hít thở không khí trong lành trong những ngày đẹp trời, bỏ cái thư vào thùng và tưởng tượng! Tưởng tượng người thân của mình, niềm vui sẽ long lánh trong đôi mắt và nụ cười rạng rỡ trên môi, khi nhận được thơ mình. Không biết là tôi có tưởng tượng quá không? Nhưng có hề gì? Tôi là người vui sướng trước tiên mà!

Khi tôi đang viết những dòng chữ này thì lá thư ấy đang ở trước mặt tôi, bên cạnh tôi. Từng dòng chữ nhắc lại những kỷ niệm một thời yêu dấu, từng dòng chữ an ủi vỗ về, từng dòng chữ động viên chứa đựng một tình bạn tưởng đã quên lãng sau nhiều năm tháng. Bất ngờ và thú vị biết bao khi bạn viết “H mong mọi sự tốt đẹp cho T. cũng như đã tốt đẹp với H. ” Cái mốc xích là ở hàng chữ này đây! Khi ta đã bước qua thác ghềnh và con dốc ấy, ta sẽ cảm thông hơn, sẽ biết nỗi lo âu và sợ hãi như thế nào. Ta sẽ nhìn thấy đôi mắt buồn và nghe từng tiếng nấc lặng câm dù ta ở cách xa đến hàng ngàn dặm. Một lá thư đã đến đúng lúc làm ấm trái tim tôi. Và tôi luôn tin rằng khi chúng ta yêu thương nhau thật lòng, trái tim chúng ta hướng về nhau thì mọi rào cản sẽ lùi xa. Hãy tin thế nhé!

Có lần tôi đọc được một đoạn văn, tác giả ví hành trình cuộc đời của mỗi chúng ta như hành trình của con tàu ghé lại nhiều ga. Có kẻ lên, có kẻ xuống, có kẻ ngồi cùng toa mà không gần kề, có kẻ ngồi gần kề, sát bên, rồi đến ga tới họ lại xuống, có kẻ cùng đi với ta đến trạm chót đường tàu, có kẻ lên ở toa khác và….

Tôi thích ví von này, vì lẽ nếu vì một lý do nào đấy, người thân, bạn bè bỏ tôi mà đi, tôi sẽ nhận lấy sự chia xa này thật bình yên không trách người, trách mình mà chỉ muốn cảm ơn là họ đã đến với tôi ở một đoạn đời như con tàu cuộc đời tôi có kẻ lên người xuống. Ngồi gần tôi, sát bên tôi hay cách xa tôi. Nhưng tôi biết cuối cùng rồi tôi cũng có thể chỉ một mình ở trạm chót con tàu cuộc đời, một mình đứng giữa đất trời, ngơ ngác nhìn lui !

Nguyễn Kim Tiến

Sau vụ tai nạn cô em gái xứ Nẫu xuống tinh thần. Vừa đi làm vừa lo gia đình nên Tiến ít viết hơn. Thỉnh thoảng mới có mail và bài viết của cô. Nhưng tôi vẫn tin mọi chuyện sẽ qua đi. Tâm hồn cô an nhiên lại và vẫn dành thời gian cho thơ, tạp văn và truyện ngắn như đã từng.

PHẠM NGỌC DAO, ADMIN CỦA TRANG VĂN NGHỆ NỮ TRUNG HỌC QUY NHƠN

Là một người có trình độ và say mê văn nghệ, Phạm Ngọc Dao làm Admin cho trang Nữ trung học Quy Nhơn quy tụ được nhiều cây bút của ACE Quy Nhơn và những người yêu thơ văn. Do quen Nguyễn Kim Tiến nên Tiến “khều tôi” vào trang này cho vui. Và tôi đã gửi đến 200 bài vừa thơ vừa tạp văn. Có một chỗ để giao lưu như thế cũng thích. Cô admin vừa đẹp vừa thông minh lại rất dịu dàng nên trang văn nghệ ngày một sáng sủa và hấp dẫn hơn. Tuy bận gia đình và công việc của công sở nhưng Dao rất cần mẫn và tỉ mỹ lo cho trang nhà. Thêm vào đó, Nguyễn Kim Tiến cũng là một “trợ thủ” đắc lực. Hai cô ở hai đầu mỗi đất nước vẫn hằng đêm trao đổi với nhau để lên bài làm sao cho ưng ý. Cô admin này cũng đã về Vn mấy lần. Lần nào Dao cũng họp mặt ACE văn nghệ ở SG là cộng tác viên của trang Nữ Trung Học Quy Nhơn. Và tôi cũng đã gặp gỡ người em xứ Nẫu sống ở bên Canada lạnh lẽo ấy bằng xương bằng thịt. Cô vừa đẹp vừa hiền hậu. Là một người mẹ mẫu mực. Một người vợ đảm đang. Điều đặc biệt là Dao luôn giữ mái tóc dài như suối đen tuyền chảy ngang lưng. Đó chính là sự duyên dáng muôn đời của người phụ nữ VN. Luôn bận rộn vậy nhưng cô vẫn viết như sự nuôi dưỡng tâm hồn. Cho nên bao nhiêu năm rồi nụ cười của cô luôn tươi mới như người không bao giờ có tuổi. Xin giới thiệu bài viết và thơ của Phạm Ngọc Dao:

THƠ PHẠM NGỌC DAO
SAO KHÔNG LÀ

Sao anh không là rừng
Cho chồi em tách vỏ
Sao anh không là núi
Để em mãi hoang sơ

Không là rạ rơm khô
Cho tình tròn nụ nấm
Không mênh mang sợi khói
Cho môi ửng hương trầm

Sao không là dòng sông
Xuôi tóc về bến mộng
Sao không là cánh gió
Ru xuống tình mênh mông

Sao không là bóng trăng
Sao không là vạt nắng
Sao không là cát trắng
Ngã vào lòng trăm năm

Và sao không là anh
Cho lòng thôi mong ngóng.

Phạm Ngọc Dao

MÙA

Mùa thơm như cổ tích
Có đôi chân đi guốc mộc
Bước qua chiếc cầu vồng Về xứ thơ

Mùa xanh như lá mới
Có em ôm tim hồng đợi nắng
Rắc lân tinh lên tấm thảm mặt trời

Nở đoá yêu thương
Mùa trong veo hổ phách
Vầng trăng dậy thì thướt tha

Mong manh lay nhành thiếu nữ
Những bước hoa
Mùa trần gian bao la

Mắc chiếc võng xanh
Giữa vuờn thời gian ngàn ý mộng
Thắp trong hồn những ngọn nến long lanh

Phạm Ngọc Dao

PHẠM NGỌC DAO
GIẾNG XƯA
Tạp bút

Những ngày thơ ấu, tôi sống ở Diêu Trì - một thị trấn nhỏ bên dòng Hà Thanh. Trong ký ức ấu thơ, quê tôi là ngôi nhà từ đường trang nghiêm có những tấm liễn treo hai bên vách bằng gỗ đen mun. Bàn thờ tổ tiên lúc nào cũng hương khói, có hai con hạc bằng đồng đen đứng lặng thinh bên hình ảnh của ông bà phủ sau những mảnh nhiễu điều thẳng thớm. Không khí nhà từ đường yên lặng lắm nên ít khi tôi dám vào đây một mình. Gần gũi hơn, quê nhà gắn liền với Bà Cố tôi - tóc bạc trắng, khuôn mặt hiền từ, giọng nói nhẹ như ru với thật nhiều chuyện cổ tích, thỉnh thoảng Bà tôi chen vào vài câu chuyện ma, cọp thật sống động - cọp Khánh Hòa ma Bình Thuận - hồi đó mỗi lần nghe đến hai địa danh này tôi hồi tưởng chuyện Bà kể mà sợ xanh người - Quê tôi cũng là khu vườn có cái bình phong cũ kỹ phủ đầy rêu bên dưới là cái hồ nhỏ trồng sen nơi tôi thường vớt nước hồ đổ lên những là sen rồi đùa với những hạt nước tròn trĩnh chay lăn tăn trên lá, là lũy tre xanh mát bao quanh và cái giếng xây bằng đá ong ở cuối vườn.

Những ngày hạ nóng, tôi thường xin Ngoại cho tham gia phơi lúa. Sáng sớm khi mặt trời vừa lên, lúa được mang từ những bồ lúa trong nhà đổ đầy ra sân và được ban thành những mảng hình chữ nhật ngăn nắp, gọn ghẽ như những bàn cờ, những hạt lúa óng vàng nằm yên bình chờ nắng lên để đến chiều khi nắng tắt lại được hốt vào nằm lại trong lẫm lúa. Tham gia vài ba chuyến chuyển lúa vào lẫm bằng chiếc gùi nhỏ trên vai là mồ hôi mồ kê nhễ nhại, vui nhất là sau đó chạy ra cái giếng mát rượi cuối vườn, thòng cái gầu làm bằng gáo dừa nhỏ xíu vừa với sức tôi, xách lên một dòng nước mát ruợi, ngụm nước ngọt ngào trên đầu lưỡi, tan dần trong cổ hoà cùng niềm vui tuổi thơ đầy ắp trong lòng.

Vào mùa đông khu vườn nhà tôi ủ rũ trong những cơn mưa dầm. Gió rét mướt lùa qua những tàu lá chuối đẫm ướt, và con nít thì chỉ đi loanh quanh trong nhà, nhìn trời mưa mà mong ngày ráo tạnh. Có năm nước lụt dâng cao, tôi nhớ mình ngồi trên tấm phản kê thật cao trong nhà, bên cạnh là một lò than hồng - có phủ một lớp tro bên trên - để sưởi ấm. Thuở nhỏ tôi bi dị ứng, cứ đến mùa đông ướt dầm lạnh lẽo là tôi nổi "mề đai" đầy mình, đó là lý do vào mùa lụt cái lò than cứ kè kè bên tôi. Nhưng mà lo lắng chuyện dị ứng, khó thở làm chi, ngược lại tôi ngồi bó gối nhìn nước lụt lo lắng cho cái giếng ngập nước đục trong vườn, lo cho mấy con gà con mới nở không có hột tấm để ăn, gà mẹ không kịp ủ ấm sẽ bị chết cóng, lo cho cái hồ sen với những lá sen xanh mượt chắc đã ngập trong bùn. . .

Sau khi nước rút là những ngày chờ đợi đến thắt trái tim con, chờ đến khi khu vườn khô ráo để được bay nhảy bày lại trò chơi, rồi kiên nhẫn chờ cái giếng nước hiền hoà trong trẻo lại. Khi lên năm, ba mẹ tôi đưa tôi xuống Quy Nhơn đi học, tôi xa quê, xa khu vườn lắm trò chơi có cái giếng mát thân yêu. Năm tháng ở Quy Nhơn tôi thường nôn nao mong chờ những dịp cúng giỗ Ông Bà để được theo về Diêu Trì. Mười cây số giữa Quy Nhơn và Diêu Trì lúc ấy đối với tôi sao mà vời vợi. Ngồi trên xe lam kiên nhẫn đợi đến ngã ba Phú Tài là lòng vỡ oà, cuống quít niềm vui. Việc đầu tiên là cầm bó nhang theo Ngoại đi dọc theo những con đường đất nhỏ đến thăm mộ ông bà, rồi háo hức tìm lai bạn bè chơi thuở trước để cùng vùng vẫy, nô đùa trong dòng Hà Thanh mát rượi và không quên thăm cái giếng trong vắt ở cuối vườn. Thả vội chiếc gầu rộn rã khuấy động để được nghe như tiếng nước xôn xao cười đón tôi về, rồi nghiêng đầu vào lòng giếng hét lên lời chào để âm vang xao động hình bóng của chính mình sóng sánh mừng vui trong mắt giếng êm đềm sâu thẳm.

Một ngày mùa xuân, theo chiếc xe lam đầu ngày về thăm quê, bàng hoàng nhìn khu vườn thân yêu úa vàng, cháy xém. Những cây ăn trái trong vườn đứng tiêu đìều xác xơ. Cả rặng tre chung quanh vườn thường ngày tươi xanh mạnh mẽ đến chừng ấy, gìờ đây cũng bơ phờ, trụi lá. Mặt đất hừng hực nóng trong mùi xăng dầu nồng nặc. Một ống dẫn dầu đặt dọc theo quốc lộ 19 chạy ngang trước nhà bị ai đó tháo van lấy dầu rồi không khóa kín lại được như cũ, dầu rỉ rả chảy ngày này sang ngày khác, âm thầm thấm vào lòng đất hủy hoại những mầm cây, mạch sống trên đường đi. Khu vườn thân yêu giờ hoang tàn, cỏ cây đứng lặng héo úa, vắng hẳn tiếng côn trùng thường ngày rả rích! Dầu luân lưu trong lòng đất theo mạch nước ngầm đổ vào giếng, dòng nước ngọt ngào trong vắt giờ đây ố vàng, trong mắt giếng dầu đóng váng đục ngầu lặng lờ đến tang thương ! Tôi đau xót nhìn mảnh vườn thân yêu bi hủy diệt mà không biết phải làm gì. Không biết bao nhiêu lần thả gầu vào lòng giếng vớt hoài vớt mãi những cáu dầu loang trên mặt giếng để lại thấy một vết dầu khác lập tức tràn đến như một dòng cuồng lưu âm thầm, chết chóc!

Suốt một thời gian dài tôi thẫn thờ thương tiếc cái giếng thân yêu và cây cỏ chung quanh. May sao qua vài mùa mưa nắng, mảnh đất hiền hoà trở lại, khu vườn lại trổ lá xanh tươi và giếng nước cuối vườn lại ngọt ngào, trong thăm thẳm.

Năm tháng trôi qua, biết bao lần tôi theo Ngoại ngồi xe lam về Diêu Trì thăm giếng mang theo niềm vui háo hức gặp lại, giếng với tôi cơ hồ gắn bó như hai người bạn thiết - hai người bạn trong yên lặng - Giếng nhìn mái tóc bum bê của tôi dài dần, dài dần. Giếng lắng nghe tiếng hét chào trẻ con ngày xưa trở thành tiếng thầm thì thiếu nữ, giếng hiền hoà nghe tôi chuyện vãn, giếng kiên nhẫn, thinh lặng sẻ chia những vui buồn của tuổi mới lớn. Cơ hồ giếng như êm đềm trìu mến nhìn tôi mỗi khi gặp lại và trong mắt giếng tôi nhìn thấy bầu trời trong xanh vời vời, khi đêm về là những vì sao sáng ngời, tráng lệ thoang thoảng hương đêm lẫn trong hương nước ngọt ngào bát ngát.

Rồi vụt xa ngút ngàn, tôi lưu lạc. Dòng đời ngược xuôi, đã thật lâu rồi tôi không về thăm quê, thăm giếng nước thân yêu cuối vườn. Cô bé con ngày xưa giờ tóc đã phai mầu, mảnh vườn cũ đã đổi thay, giếng xưa đã không còn nhưng trong tận cùng thương nhớ, sao tôi vẫn ray rức nghĩ rằng ở nơi quê nhà xa xăm đó giếng vẫn mõi mòn đợi mong

Phạm Ngọc Dao

Hình 1: Trương văn Dân

Hình 2: Nguyễn Kim Tiến ( mặc áo đen) và Phạm Ngọc Dao

Xem tiếp Phần 15

trang Trần Dzạ Lữ

art2all.net