Trần Dzạ Lữ

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TI

PHẦN 88 

 

NGUYỄN THỊ LIN TM -

NH THƠ TI HOA CỦA XỨ PHAN THIẾT

 


          Ni đến Nguyễn Thị Lin Tm l ni` đến dấu ấn kh qun trong chuyến đi thăm vợ chồng thi sĩ Nguyễn Đức Sơn ở Phương Bối Am do Qun Văn tổ chức cch đy mười mấy năm. Ti đ gặp vợ chồng Nguyễn Thị Lin Tm trong tm tnh nhn i v kh qun cho đến by giờ-d đ lu khng gặp lại Tuy vậy, ti vẫn thường xuyn đọc thơ văn của c. Đ sẳn vốn tri thức bởi c l một tiến sĩ ngữ văn cộng thm nhiều trải nghiệm dọc đường đất nước trong nhiều chuyến đi v nhất l của trời cho trong văn chương m khng phải ai cũng c. Cho nn đừng lạ g khi c lm thơ, viết truyện -kể cả hội hoạ- xuất hiện trn cc trang mạng v bo ch trong v ngoi nước bằng vốn liếng văn chương đồ sộ V mảng đề ti chnh của c l ph bnh văn học rất tinh tế, su sắc trn cc bo như Văn Nghệ, tc Văn Nghệ QĐ, tc Sng Hương, Diễn Đn Văn Nghệ VN, tc Văn nghệ Bnh Thuận Ti chỉ ni chừng đ về Nguyễn Thị Lin Tm trong hồi ức ny v mời bạn đọc đi vo thế giới thơ văn của c.

 

 


NGUYỄN THỊ LIN TM
Sinh năm 1957 tại Phan Thiết, Bnh Thuận.
Tiến sĩ Ngữ văn. Nguyn PHT trường Cao đẳng sư phạm Bnh Thuận.

 


TC PHẨM IN RING: 12 tập,
*THƠ: 8 tập (1/ Đa đoan, 2003; 2/ Khắc khoải những cu Kiều, 2005; 3/ Người đn b trong đm dạ lan, 2008 (ti bản 2010); 4/ V ta qut dọn nỗi buồn, 2012;  5/ Đm thơm lựng mi sen, 2016; 6/ Mi thảo quả vẫn lừng hương, 2019; 7/ Những miền xanh thẵm, 2020; 8/ Gt sen đủng đỉnh 2022
* PH BNH: 03 tập
*TRUYỆN NGẮN: 01 tập Giấc mơ trn đồi Trinh Nữ, 2020
 

TC PHẨM IN CHUNG:
*Trong cc tuyển tập thơ:
-Thơ tnh chọn lọc (bo Văn nghệ tổ chức thi) 2007; 360 bi thơ tứ tuyệt (TC Kiến thức Ngy nay tổ chức); Thơ o trắng (NXB Đồng Nai); Tuyển tập thơ, truyện ngắn Bnh ThuậnThơ nh gio, Tấm lng nh gioTnh khc ma thu, L Hn chủ bin, 2020; Đn b thơ (2018); Hn đ lăn khng ru, Nguyễn Đng A chủ bin, NXB HNV 2021.


*Trong cc tuyển tập Truyện ngắn
1/ Truyện ngắn hay cc tc giả nữ (NXB VH tuyển chọn, 2009),

2/ Tuyển tập truyện ngắn Bnh Thuận

3/ Tuyển tập truyện ngắn Chi hội Phan Thiết- Bnh Thuận


Ngoi ra, cn c Thơ, truyện, ph bnh đăng trn cc bo Văn Nghệ, TC Văn Nghệ QĐ, TC Sng Hương, Diễn đn Văn nghệ Việt Nam, TC Văn nghệ Bnh Thuận, TC cc tỉnh bạn, cc TC khoa học, Tập san Qun Văn, Tập san CLB Người yu sch Nguyễn Huy TưởngCc trang mạng c uy tn về VHNT


HỘI HỌA: Vẽ tranh từ 2014, đến nay khoảng 100 tc phẩm.


GIẢI THƯỞNG
GIẢI B VHNT Dục Thanh (5 năm 2012-2017) của tỉnh Bnh Thuận cho tập thơ V ta qut dọn nỗi buồn, NXB HNV 2012.

 

 


THƠ NGUYỄN THỊ LIN TM
 

1/

CHIẾC BNH GỐM CHẠM HOA SEN


Thot thai từ nu trầm của đất
từ dng ngọc của trời
từ đi tay thiếu nữ đi mươi
đ hiện hnh chiếc bnh trn, dng chum vại cổ
Ngọn lửa phiu linh
nhảy ma quanh miền gốm thổ
cho bật nước men xanh
tựa mu ru cỏ
Cho se sắt lời ru của gi
Cho dịu dng mật ngọt ph sa
L sen che đầu
trong ca dao ngn nga
Cnh sen chum chm hương
ướp tr cho đm thơm
ngo ngạt
Sen ht.
Trn thn gốm xanh men,
khắc lời sen ht
Lửa đ nung
gốm ửng mu ban mai đậm nhạt
Những vng trn hiền ha
l v hạn khc sen ca


(Nửa đm 21/10/2021)

 


2/

C MỘT CHIỀU PHAN THIẾT


C một chiều Phan Thiết. Nắng vng rợp bến sng. Nghing nghing vm hoa giấy. Đợi một bng thuyền khng. C một chiều Phan Thiết. Bng người trn sng xưa. Khua nhịp cho mải miết. Gi vờn trn sng đưa. C một chiều Phan Thiểt. Con đ tri lang thang. Về nơi đu khng biết. Nghe tnh dng mnh mang.


C một chiều Phan Thiết. Gio đường vọng tiếng chung. Cha lng lnh ơn phước. Như suối nguồn mưa tun. C một chiều Phan Thiết. Hng sưa vng dầm chn. Chờ những người quen cũ. Hoa đứng ngồi phn vn. C một chiều Phan Thiết. Cỏ vng như giấc mơ. Hoa sưa giờ theo gi. Rơi đầy trong o thơ.


C một chiều Phan Thiết. Xoay vng, những vng xoay. Bu Đế, Bu Tng những đồi bay. Ta đưa nhau về thăm miền gi ct. Gi lồng lộng. Ct say, ct ht. Biển ngoi kia xanh thẳm trng khơi. Những chiếc thuyền con xa tt, nhỏ nhoi. Như chiếc l đa trn ln nước biếc.


C một chiều Phan Thiết. Một chiều Phan Thiết. Rực rỡ mặt trời rơi trn những mảng mảng hồng. Hoa giấy đỏ, trắng, vng giăng m mải, mnh mng. Dọc suốt một con đường rộng mởPhan Thiết tnh yu. Phan Thiết nhớ. Một chiều Xun. Muộn nở nhnh anh đo. Cnh hồng bay. Vũ điệu trn cao.Thm nhan sắc cho một miền gi ct!

 


3/

CHIẾC L MN MA XANH


Đi ngang qua em
Con lắc 24 giờ
Tiếng dương cầm chạm vo những cửa sổ
Những thanh m nhẹ tnh như hơi thở
Bềnh bồng tri!
Hnh hương ln đồi cao
Lại nhớ những miền xanh thẳm
Những hng thng gi ven đường lạ lẫm
Khi đi ta chầm chậm ngang qua
Con đường thng lạnh cuối triền xa
Heo ht gi.
Bần bật rung những chiếc l kh gi cằn cỗi
Đống lửa nhen ln. Chy lời xin lỗi
T tch đốm tn.
Sm hối một tnh yu
Đi ngang qua em
Những giọt nắng chắt chiu
Len vo khe cửa.
Gọi chiều đi cầu nguyện
Chung nh thờ cứ thong dong ln tiếng
Amen! Thin Cha lng lnh!
ĐI ngang qua anh
Một chiếc l mn ma xanh
V anh ni: sao để lại trong anh một tnh yu qu lớn
Lm sao anh mang suốt cuộc đời ny?
Khng hiểu được, nn Em cứ hồ nghi đau đớn
Rốt cuộc rồi, tay ai trắng tay?

 


4/

MẸ RỦ O VỀ TRỜI


Những b mẹ của chng ta
Một ngy ngừng tri cơn hấp hối
Rủ o về trời
Ma thu buồn như l a
Sa mưa ging
xm chiều đng đục
Giọt tun
thở hắt vườn xưa
Gin trầu lặng gi
Tiếng con chim sẻ nhỏ
Chấp chới
giọng kinh cầu
Nước mắt đẫm
ướt ma thu
Chan mặn cả cnh đồng kh quạnh quẽ
L vng thi nhau đổ xuống
Bng mẹ bay ln
Mẹ về trời!
Nhi tim con
Thảng thốt tiếng ru hời!


(17/8/2022)

 


5/

 TRẢ HOA VỀ CỘI


Trả hoa
về cội trăng rằm
Trả người
về ci trăm năm dại khờ
Trả tnh về lại bến mơ
Trả em về với ơ hờ phấn son
Nguyệt nằm tịch lặng khun trn
Em nằm thơ trẻ, mi ngoan mi hiền
Trăng rơi, mộng mị thng Ging
Mu trăng du dịu, tịch thiền giấc trăng
Trả hoa về với o khăn
Say người lu tu mộng rằng: thin duyn
Đưa nhau xuống bến đợi thuyền
Tnh tang say khướt chim quyn xổ lồng!!!


***


TRUYỆN NGẮN NGUYỄN THỊ LIN TM


Xin mời đọc truyện ngắn, nguyn mẫu l 1 nh thơ nổi tiếng qu mnh (Phan Thiết-Bnh Thuận)


 

ĐỒNG TIỀN RONG CHƠI


Buổi sng đng. Gi nhiều qu.
Mấy cnh trc xập xe cong rạp xuống st tận mặt chiếc ghế đ của cng vin. Những chiếc l trc kh, ngọn cong như ngi viết, bay tứ tung mỗi khi c một đợt gi mạnh kh chịu thổi trn qua. Nếu l ngi viết, hẵn những l trc đ viết được nhiều điều về cuộc sống. Như viết rằng hm nay, khng kh thật mt mẻ, trong lnh.


Một chiếc xch l đỗ xịch ngay lối vo cng vin. Từ trn xe, một bn chn nhỏ th nằm trong một chiếc dp da cũ mm bước xuống lng đường, rồi một thn hnh khẳng khiu nhanh nhẹn dịch chuyển theo sau. Yn vị. Thọc tay vo ti quần. Mc ra một nắm tiền. Miệng cười mm mm. Chọn loại tiền một cch rụt r v đưa tiền một cch dứt khot. Người đạp xch l nhận tiền, khm nm cười. Khng biết bao nhiu. Nhưng hnh như cả hai: người đưa v người nhận đều c vẻ thật vui.


Gập ci người, từng bước hơi vng vo v chn vng kiềng. Miệng đang lẫm nhẫm đếm. Những con số đang chiếm tm tr: 4 - 7, 1 - 10, 3 - 8, 2 - 9, 5 - 6 Tất cả đều qui về Mười Một. Tương sinh rồi tương khắc. Tương khắc rồi tương sinh. Một qung đường cực ngắn Anh cũng lầm thầm niệm số. Sự kỳ diệu của cc con số để trị bệnh cứ m ảnh anh. Miệng cứ giản ra rồi chm chm lại, lin tục. Cứ vậy, ci hnh người ốm nheo nhch nhưng t đau bệnh ấy chậm ri đến bn bn c ph.


Ti ồn ả: Hm nay đại ca oai qu! C ph qun cốc m cũng c xe đưa xe đn. Chủ nhn của ci miệng chum chm ấy lại cười lỏn lẻn. Tay chn th cứ lng ca lng cng. Mắt chớp lia. Ci miệng mm mm lại nhai tp tp, trẹo tới trẹo lui mặc d trong đ hon ton khng hề c thứ g để nhai. Chốc chốc, bn tay khẳng khiu lại đưa ln tho sợi dy thun cột tc, vuốt mấy sợi xm lẫn bạc loe hoe, rồi tm lại thnh một tm nhỏ xu xiu sau t, như đui con thằn lằn ngọ ngoạy.


Với những thn hữu của gc c ph ny, của buổi sng nay th quả l chuyện lạ. Bởi v đối tượng anh cho đồng tiền của anh rong chơi khng phải l đối tượng thường nhật.

 
Mỗi ngy, ti thường quan st hai người đn ng ấy một cch lặng lẽ. Đ mấy năm nay rồi. Lc đầu khng ch , dần d chợt thấy khc thường. Tưởng l thi quen hng ngy của họ, tưởng họ quan hệ thn thuộc, anh em họ hng với nhau v cả hai kh giống nhau. Cng c cặp mắt trẻ thơ trong sng. Nụ cười mĩm lun thường trực trn mi. Người bị mm lc no cũng như cười. Anh v hắn đều mm. Nn đều như đang cười. Như đang đầy niềm vui. Chỉ khc l


Bn tay chắc đậm thường ngy cha ra sau lưng anh l của người bo tốt. Hắn mập mạp, dng nhanh nhẹn, o quần c vẻ tươm tất hơn Anh. Khun mặt hắn khng c những nếp nhăn dm d như Anh. Hắn đứng đ v cười cười. Như bị tm thần.


Anh đưa bn tay ốm nhỏ, mng tay cong quắp, bm đầy khi vng, thọc su vo ti quần. Người nhổm ln, nghing lệch cả qua một bn, như sắp chực t. Một nắm tiền lẻ được mc ra. Tiền xu c, tiền giấy c Tất cả như nhu nhẫu, cuộn trn. Một bn tay cn lại lựa lựa, chọn chọn; rồi nhặt lấy vi tờ khoảng bốn, năm ngn. Miệng vẫn tiếp tục cu chuyện dang dở với mọi người trong bn c ph, mắt khng hề quay lại nhn người đang cha tay đứng sau lưng mnh. Chỉ hơi xoay người lại v khuỷu tay hơi ngoặc về pha sau để đặt mấy đồng tiền vo bn tay mập mạp kia. Khng biểu lộ cảm xc. Khng hề quan st xem người nhận tiền hm nay c vẻ mặt như thế no, ăn mặc ra sao Khng bận tm. Xong thủ tục, người đn ng cười cười, rồi quy qu quay lưng, bước thật nhanh ra khỏi cng vin. Một lt sau, ta đ c thể thấy hắn cầm một ổ bnh m đi ngang qua. Một lt sau, đ c thể thấy hắn dẫn một con ch nhỏ đi vệ sinh ở một gc khuất cng vin. Anh thiếu nợ hắn chăng? V Anh trả nợ?


Nhn vẻ bề ngoi, khng ai biết hắn bị tm thần. Bởi may mắn; hắn bị tm thần nhẹ, thuộc tup người hiền; sinh hoạt bnh thường. Chỉ thỉnh thoảng khi trời nng bức, hắn mới ln cơn cởi phăng o chạy rong quanh xm một lt rồi về nh ngồi khc tỉ t như bị thất tnh.


Ti thch nhn cảnh tượng hai người miệng mm như anh em ruột thịt c cch cho v cch nhận tiền bạc với nhau một cch khc thường.


Cuối cng th anh kể. V nguyn nhn l do ti t m hỏi.


Đại sư tỷ biết khng, năm 1954, bố tui đi tập kết biền biệt. Mẹ một nch bươn chải nui ba con thật khốn đốn. Tui l đứa con thứ hai. Đến tuổi đi lnh, trốn mi khng được nn xin lm lnh kiểng (v vỏ vẻ viết được vi truyện ngắn). Tui đng qun ở vnh đai khu đ thị mới nổi tiếng về ăn chơi, cũng l một nơi hay xảy ra chiến sự. Nơi đ c một nh thơ trẻ lng đng cng thời đ từng tm sự: Nếu mai đụng trận ta cn sống/ Về gh Sng Mao ph phch chơi Trời đất, sao giống suy nghĩ của tui qu trời. Mẹ gi thỉnh thoảng dăm thng đi lần mua sắm, gi gm, gồng gnh đi về qu thăm b con một vi hm. Việc ai người nấy lm, nấy biết, để lm g.


Hm đ, trời đang tối như mực. Bỗng nhin, từng đợt pho sng thi nhau lập lo, bung cnh. Chiến sự nổ ra gần qu. Những loạt mn nổ rền trời đất. Đạn bay chu cht trn đầu. Thằng bạn thn v phc nh ra khỏi miệng hầm lm g khng biết, bị dnh ngay một vin đạn tỉa của một xạ thủ bộ đội. Thằng bạn từ từ oặt người xuống, tm ti, co giật, xui tay. Khng thấy một giọt mu. V vin đạn cắm ngọt xớt cch pha trn trn vi phn, tc che lấp dấu. Vin đạn đ, lẽ ra l dnh cho tui.


Người đn ng tm thần kia l em của thằng bạn. Chiến tranh đ qua đi, nhưng nỗi đau chiến tranh th vẫn ở lại. Mọi người đều khổ ải v chiến tranh. Nn tui chẳng gợn cht bận tm v sao em bạn cứ mỗi buổi sng lại đến nơi ny để đứng sau lưng, cười cười tuệch toạc.


Ti biết Anh khng quan tm đến đồng tiền v vợ Anh rất tuyệt vời trong lo toan. Mỗi ngy, b quản gia tốt bụng đều di vo tay Anh vi chục ngn. Tuỳ nghi sử dụng. Bớt vi ngn cho em bạn chẳng sao. Vả lại, d Anh cho nhiều hay t hắn cũng mặc kệ. Hm no khng c em bạn th phải tm người khc. Một người qut rc ở cng vin. Một người bạn văn chương tng quẫn. Một em b bn v số Miễn l một ngy c một vin sỏi trắng để bỏ vo một ci lon sữa b c nhnh cy kh m Anh đặt l cy Hạnh phc.


Bạn b Anh nhiều v kể. Ai cũng qu ci tm trong sng của Anh. C người trả ơn Anh gip đỡ bằng cch tặng tiền in sch. Anh lại cng c điều kiện vung tiền cho bạn b. To give is to receive. He wants to share. Cho tức thị nhận. Anh muốn được chia sẻ. Tiền bạc l ph du. Ngy ba bữa, vui chơi, rong ruổi cng b bạn. Chỉ thiếu ci thằng bạn v phc. V em bạn thay mặt. Nhưng, ci tn của thằng em, Anh cũng khng biết. Biết để lm g. Gọi em bạn l thn mật nhất. Như ci người đạp xch l, anh cũng chẳng biết tn tộc. Chỉ gọi thứ Bảy. Ci thằng, con lc nhc cả năm đứa. Ngho rớt mồng tơi. Thu xch l trả tiền ngy để đạp, mong kiếm đủ tiền đong gạo. N ở st nh cũ của tui. Thương mấy đứa nhỏ, tui hay ln lo b b xc gạo cho n. Bữa đ, tự nhin n xuất hiện ở ng hẽm nh mới. Tui thấy, bn dắt xe đạp về cất. Rồi leo ln xch l cho n chở đi lng vng suốt đường ny qua phố nọ, sau đ trực chỉ qun c ph. Th ra, anh đ gip người ngho rất tự nhin theo cch ring của mnh. V, Bảy xch l đ nhận tiền xe gấp năm gấp bảy lần m khng hề y ny.


Vợ anh cu nhu: C chiếc xe đạp con gi mới tặng, lại đem cho ai mất tiu rồi. Anh cười cười, biết lỗi: Cho con gi thằng Lm hng xm chớ cho ai. Con b đi học xa qu, tội nghiệp. Em khng muốn tui tch đức cho em sao?


Trăng trong vườn nh anh vằng vặc. Thật yn tĩnh. Giữa mng lung sương khi, tiếng chung cha st cạnh vườn nh anh thỉnh thoảng ngn vọng vo đm. Ci lều tạm của Anh như đang rướn mnh ln ngắm những bng hoa Hong hậu (Mng b) mu hồng đo phất trước cửa. Cy bồ đề nhỏ lo xa nhnh l xuống ngi mộ của liệt sĩ - bố Anh như cộng hưởng với nh trăng để tạo nn ci chất hư v thot tục. Cạnh chiếc bn đ đặt ở gc sn, ti ngồi nghe chị lu bu nho nhỏ. Chị lạ lng g tnh ng chồng lng tử, giống trẻ con hơn l ng lo d đ sắp thất thập nin.


Trăng mờ mờ cắt lằn ngang, lằn dọc trn khun mặt khắc khổ của Anh. C lc, lại gin ra cười như trẻ thơ. Lc th co dm lại khi chị bực mnh nhăn nh. Nhưng hầu như bao giờ cũng vậy, Anh đều kết thc sự tiếp thu tội lỗi bằng cử chỉ gi gi đầu. Những ci mng tay vng ệch v nhỏ th lại c việc m lm.


Hồn nhin sống. Lc th như một nh hiền triết giảng giải Kinh Dịch thật say sưa. Lc th như đứa trẻ cần c một bảo mẫu chăm sc, nhắc nhở v bảo mẫu chnh l lo b b c khun mặt đẹp như qu b thanh lịch Nếu Anh c thm một nhnh cy bẻ ở đu đ, một cy gậy cầm tay ma may quay cuồng, th đch thị l đệ tử Bi Ging tin sinh. Ti thường gọi Anh l Kh Lu Thiền Sư, anh c vẻ thch th, lại cười cười mom mm.


Hm nay, bn c ph vắng một chỗ. Trời mưa rả rch. Em bạn đến. Nhưng khng c Anh. Em bạn cười mm mm rồi quay lưng.


Trận mưa hm qua dội vo Anh. Cứ lang thang qua nhiều con phố. Niệm số. Đếm bong bng vỡ. V gục ng v vim phổi cấp. Quản gia đưa vội vo viện. Kh thở, phải thở oxy. Lạnh thấu xương, phải uống nước thật nng, bỏng cả miệng Anh nằm co quắp trn giường rộng, đệm trắng tot, tựa như con mo gi lng đẫm phền phệt mồ hi. Trng thật chn.


Anh lầm thầm: khng qua khỏi ma đng, ung thư phổi giai đoạn 1. Ti lo pht sốt v khng lẽ Kh Lu Thiền Sư muốn đi theo thi sĩ họ Bi sớm vậy.


Thế nhưng vi hm, Anh lại bảo: qua rồi, bệnh vặt. Trời chưa gọi. Cn phải ln lo b b gip thằng em bạn, để n khỏi quanh quẩn tm mnh. Hm no ra viện, ku thằng Bảy chở đi lng vng, trả nhiều tiền hơn một cht để n sắm quần o cho con vo năm học mới.


V ti biết. Chiếc xch l lại vẫn gip Anh hng ngy đi rong khắp phố. Vng quay xe đạp sẽ vẫn rong chơi hng ngy trn con đường đến trường. Em bạn sẽ vẫn rong chơi trn hnh trnh tm kiếm Anh v tm kiếm bản thn mnh. Anh sẽ vẫn rong chơi cng những con số b hiểm. V đồng tiền c ch vẫn cứ rong chơi mi mi với thế gian.


Ma lực. Rong chơi thong dong v rong chơi m mải mệt nhoi.


NGUYỄN THỊ LIN TM

 


Những ngy ny tự nhin muốn về Phan Thiết nhưng lại chưa sắp xếp được. Hẹn vợ chồng Nguyễn Thị Lin Tm một ngy khng xa
 


Trần Dzạ Lữ
 


 

 

trang Trần Dzạ Lữ

 

art2all. net